ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

PHẠM THỊ HƢƠNG

NHU CẦU TIN VÀ KHẢ NĂNG ĐÁP ỨNG CỦA TRUNG TÂM
THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ TƢ LIỆU GIÁO KHOA
HỌC VIỆN AN NINH NHÂN DÂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ THÔNG TIN THƢ VIỆN

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

PHẠM THỊ HƢƠNG

NHU CẦU TIN VÀ KHẢ NĂNG ĐÁP ỨNG CỦA TRUNG TÂM
THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ TƢ LIỆU GIÁO KHOA
HỌC VIỆN AN NINH NHÂN DÂN

LUẬN VĂN THẠC SĨ THÔNG TIN THƢ VIỆN
Chuyên ngành: Khoa học Thông tin – Thƣ viện
Mã số: 60 32 02 03
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS,TS. VŨ VĂN NHẬT
XÁC NHẬN HỌC VIỆN ĐÃ CHỈNH SỬA THEO GÓP Ý CỦA HỘI ĐỒNG
Giáo viên hướng dẫn

PGS,TS. Vũ Văn Nhật

13
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NHU CẦU TIN VÀ KHÁI QUÁT
VỀ HỌC VIỆN AN NINH NHÂN DÂN
13
Những khái niệm cơ bản
Khái niệm người dùng tin và nhu cầu tin
13
Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tin
17
Khái niệm khả năng đáp ứng nhu cầu tin
19

1.2. Khái quát về Học viện An ninh nhân dân và Trung tâm
Thông tin khoa học và Tƣ liệu giáo khoa
1.2.1. Học viện An ninh nhân dân

19

1.2.2. Trung tâm Thông tin khoa học và Tư liệu giáo khoa

24

1.3. Ý nghĩa việc nghiên cứu nhu cầu tin
Chƣơng 2. THỰC TRẠNG NHU CẦU TIN VÀ KHẢ NĂNG ĐÁP
ỨNG CỦA TRUNG TÂM THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ
TƢ LIỆU GIÁO KHOA HỌC VIỆN AN NINH NHÂN DÂN
2.1. Các nhóm ngƣời dùng tin
2.1.1. Nhóm người dùng tin là Cán bộ lãnh đạo, quản lý
2.1.2. Nhóm người dùng tin là Cán bộ nghiên cứu, giảng dạy
2.1.3. Nhóm người dùng tin là Học viên

53
53


Khả năng đáp ứng về sản phẩm và dịch vụ thông tin
Khả năng đáp ứng về nguồn nhân lực
Khả năng đáp ứng về cơ sở vật chất, trang thiết bị
Nhận xét, đánh giá
Ưu điểm
Nhược điểm
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHỤC VỤ
NGƢỜI DÙNG TIN CỦA TRUNG TÂM THÔNG TIN
KHOA HỌC VÀ TƢ LIỆU GIÁO KHOA HỌC VIỆN
AN NINH NHÂN DÂN
3.1. Nhóm giải pháp tăng cƣờng nghiên cứu nhu cầu tin
3.1.1. Xác định mục đích và đối tượng nghiên cứu
3.1.2. Thu thập thông thông tin về nhu cầu tin
3.1.3. Phân tích, tổng hợp số liệu thu thập
3.2. Nhóm giải pháp thỏa mãn nhu cầu tin
3.2.1. Tăng cường nguồn lực thông tin
3.2.2. Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại
3.2.3. Nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ
thông tin, thư viện
3.3. Nhóm giải pháp kích thích nhu cầu tin
3.3.1. Cần thay đổi quan điểm và chính sách đầu tư
3.3.2. Đẩy mạnh các hoạt động định hướng người dùng tin
3.3.3. Nâng cao trình độ đội ngũ cán bộ thông tin thư viện
3.3.4. Đẩy mạnh các hoạt động chia sẻ nguồn lực thông tin giữa
các thư viện thuộc hệ thống trường Công an nhân dân
3.3.5. Tăng cường ứng dụng công nghệ hiện đại và chuẩn hóa hoạt

81
81
83
85
86
89
90


DANH MỤC BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

ANND

:

An ninh nhân dân

CBNC,GD

:

Cán bộ nghiên cứu, giảng dạy

CSDL

:

Cơ sở dữ liệu

NCT

Bảng 2.3: Các loại hình tài liệu được bạn đọc thường xuyên sử dụng
Bảng 2.4: Nhu cầu sử dụng tài liệu theo ngôn ngữ
Bảng 2.5: Nhu cầu về thời gian xuất bản thông tin
Bảng 2.6: Thời gian khai thác thông tin của người dùng tin
Bảng 2.7: Địa điểm khai thác thông tin của người dùng tin
Bảng 2.8: Các dịch vụ thông tin
Bảng 2.9: Thành phần vốn tài liệu
Bảng 2.10: Mức độ thỏa mãn vốn tài liệu
Bảng: 2.11: Thành phần vốn tài liệu theo ngôn ngữ
Bảng 2.12: Phương tiện tra cứu tài liệu thường được sử dụng
Bảng 2.13: Số luợt bạn đọc đến thư viện
Bảng 2.14: Tình trạng phục vụ và lý do bị từ chối khi mượn tài liệu
Bảng 2.15: Đánh giá của người dùng tin về thái độ phục vụ của cán bộ thư viện
Bảng 2.16: Đánh giá của người dùng tin về cơ sở vật chất, trang thiết bị thư viện
H1.1: Biểu đồ bổ sung vốn tài liệu của Trung tâm TTKH&TLGK
H2.1: Biểu đồ cơ cấu vốn tài liệu của Trung tâm TTKH & TLGK


MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Ngày nay, với sự phát triển như vũ bão của cuộc cách mạng khoa học- công
nghệ, thế giới đang chuyển sang nền kinh tế tri thức làm xuất hiện lực lượng sản
xuất mới, tạo ra nhiều cơ hội cho sự phát triển, đồng thời tạo ra thách thức rất lớn
đòi hỏi về vốn tri thức, trình độ của các thành viên trong xã hội hướng tới một xã hội
học tập. Đặc biệt, với thanh niên, sinh viên phải không ngừng nâng cao trình độ,
kiến thức, kỹ năng, phải có thêm phẩm chất mới, năng lực mới, tri thức mới để thực
hiện sứ mệnh của mình với xã hội. Thực tế cho thấy chỉ có con đường học tập, học
tập suốt đời mà cốt lõi là tự học mới có thể giúp chúng ta chiếm lĩnh được thông tin,
tri thức của nhân loại.
Thư viện với chức năng của mình, là nơi lưu trữ, tổ chức, xử lý, khai thác và

của tập thể cán bộ, Trung tâm đã và đang có sự biến đổi về chất và lượng, vốn tài liệu
ngày càng phong phú, cơ sở vật chất, trang thiết bị ngày càng được cải thiện... Tuy
nhiên khả năng đáp ứng nhu cầu thông tin cho cán bộ, giáo viên, học viên của Nhà
trường hiện nay vẫn còn nhiều bất cập. Vì vậy, việc nghiên cứu nhu cầu tin và khả
năng đáp ứng để tìm ra những hạn chế còn tồn tại, trên cơ sở đó đưa ra một số giải
pháp nhằm tăng cường hoạt động của Trung tâm TTKH&TLGK là vấn đề có ý nghĩa
thực tiễn.
Xuất phát từ thực tế nghiên cứu nhu cầu tin tại đây cùng với mong muốn làm rõ
khả năng đáp ứng thông tin cho người dùng tin của Trung tâm, tôi đã lựa chọn đề tài:
“Nhu cầu tin và khả năng đáp ứng của Trung tâm Thông tin khoa học và Tư liệu
giáo khoa Học viện An ninh nhân dân” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình. Hi
vọng, luận văn sẽ là tài liệu tham khảo để Trung tâm TTKH&TLGK xem xét, từ đó


đưa ra những định hướng hoạt động trong thời gian tới.
2. Tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu nhu cầu tin là đề tài không mới trong lĩnh vực thông tin thư
viện. Một số công trình, bài viết, các luận văn, khoá luận tiêu biểu, liên quan
đến đề tài như:
- Cuốn sách “Thông tin- từ lý luận đến thực tiễn” (2005) của PGS.TS
Nguyễn Hữu Hùng;
- Luận văn thạc sĩ: “Nghiên cứu nhu cầu tin và khả năng đáp ứng tại thư
viện Trường Đại học Phương đông” (2003), Nguyễn Thị Chi;
- Luận văn thạc sĩ: “Nghiên cứu nhu cầu tin khoa học và công nghệ tại
Trung tâm Thông tin khoa học & công nghệ quốc gia” (2009), Nguyễn Thị
Chung;
- Luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu nhu cầu tin của người dùng tin tại Thư
viện Quân đội” (2012), Linh Thị Thắm;
- Luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu nhu cầu tin tại Thư viện Trường Đại học
Ngoại ngữ, Đại học Thái Nguyên” (2013), Lê Thị Thanh Thủy.

7. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI,
Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
8. Đoàn Phan Tân, (2006), Thông tin học, Đại học Quốc gia, Hà Nội
9. Những điều cần biết đối với sinh viên, Học viện An ninh nhân dân
10. Nguyễn Thị Thanh Mai, Nguyễn Hữu Giới (2008), Về công tác thư viện, Vụ thư
viện, 346tr
11. Nguyễn Thị Chi (2003) Nghiên cứu nhu cầu tin và khả năng đáp ứng tại thư
viện Trường Đại học Phương đông”, Luận văn thạc sĩ, Đại học Văn hóa Hà


Nội
12. Nguyễn Thị Chung (2009)”Nghiên cứu nhu cầu tin khoa học và công nghệ tại
Trung tâm Thông tin khoa học & công nghệ quốc gia”, Luận văn thạc sĩ,
Đại học Văn hóa Hà Nội
13. Lê Quỳnh Chi (2008), Thư viện đại học góp phần nâng cao chất lượng đào tạo,
Tạp chí Thư viện (số 2), tr 18-21
14. Lê Thị Thanh Thủy (2013)“ Nghiên cứu nhu cầu tin tại Thư viện Trường Đại
học Ngoại ngữ, Đại học Thái Nguyên” Luận văn thạc sĩ, Đại học Văn hóa
Hà Nội
15. Lê Văn Viết(2000),Cẩm nang nghề thư viện, NXB Văn hóa thông tin, Hà Nội,
630tr
16. Lê Văn Viết, Võ Thu Hương (2007), Thư viện đại học Việt Nam trong xu thế hội
nhập, Tạp chí Thư viện Việt Nam(số 2), tr.6-11
17. Linh Thị Thắm (2012),” Nghiên cứu nhu cầu tin của người dùng tin tại Thư
viện Quân đội” Luận văn thạc sĩ, Đại học Văn hóa Hà Nội
18. Lịch sử Học viện An ninh nhân dân (1946-2006)
19. Nghị quyết 29-NQ/TW về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa – hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, ngày 4 tháng 11 năm 2013.
20. Nguyễn Huy Chương (2003-2005), Nghiên cứu, xây dựng mô hình tổ chức và