ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THI ̣HƢƠNG

BẢO HỘ SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI CHỈ DẪN ĐỊA LÝ –
KINH NGHIỆM CỦ A MỘT SỐ NƢỚC VÀ THƢ̣C TIỄN TẠI
VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THI ̣HƢƠNG

BẢO HỘ SỞ HỮU TRÍ TUỆ ĐỐI VỚI CHỈ DẪN ĐỊA LÝ –
KINH NGHIỆM CỦ A MỘT SỐ NƢỚC VÀ THƢ̣C TIỄN TẠI
VIỆT NAM
Chuyên ngành: Luật Quốc tế
Mã số: 60 38 01 08

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. ĐOÀN NĂNG

HÀ NỘI - 2015



1.1.1.

Khái niệm Chỉ dẫn địa lý theo pháp luật quốc tếError! Bookmark not defined.

1.1.2.

Khái niệm Chỉ dẫn địa lý theo pháp luật Việt NamError! Bookmark not defined.

1.1.3.

Phân biê ̣t chỉ dẫn điạ lý với chỉ dẫn nguồ n gố c và tên go ̣i xuấ t xứ Error! Bookmark no

1.1.4.

Phân biê ̣t chỉ dẫn điạ lý với nhañ hiê ̣u , nhãn hiệu chứng nhận và nhãn
hiê ̣u tâ ̣p thể .................................................. Error! Bookmark not defined.

1.1.5.

Phân biê ̣t chỉ dẫn điạ lý với tên thương ma ̣i Error! Bookmark not defined.

1.2.

Khái niệm, cơ sở pháp ly,́ điề u kiêṇ , hình thức bảo hộ chỉ dẫn địa lý
Error! Bookmark

1.2.1.

Khái niệm bảo hộ chỉ dẫn địa lý .................. Error! Bookmark not defined.


2.1.2.

Thực tiễn xây dựng, phát triể n chỉ dẫn điạ lý Error! Bookmark not defined.

2.2.

Hoa Kỳ ........................................................ Error! Bookmark not defined.

2.2.1.

Xây dựng và phát triển bảo hộ chỉ dẫn địa lýError! Bookmark not defined.


2.2.2.

Phát triển sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý ..... Error! Bookmark not defined.

2.3.

Thái Lan ..................................................... Error! Bookmark not defined.

2.3.1.

Xây dựng chỉ dẫn điạ lý .............................. Error! Bookmark not defined.

2.3.2.

Thái Lan tăng cường thực hiện nhiều biện



3.4.1.

Sự cầ n thiế t phải xây dựng và bảo hô ̣ chỉ dẫn điạ lý của Viê ̣t Nam Error! Bookmark no

3.4.2.

Kiế n nghi ̣và giải pháp nhằ m nâng cao hiê ̣u quả hoa ̣t đô ̣ng b ảo hộ chỉ
dẫn điạ lý tại Viê ̣t Nam ................................ Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN .............................................................. Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................5


DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

Tên bảng

Trang

bảng
Bảng 1.1: Phân biệt chỉ dẫn địa lý với nhãn hiệu

Error!
Bookmark
not
defined.


Bảng 3.3: Mô ̣t số chỉ dẫn điạ lý đươ ̣c bảo hô ̣ dưới danh nghiã

Error!
Bookmark


nhãn hiệu tập thể

not
defined.


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thời xa xưa, khoa học kỹ thuật còn chưa phát triển và nền kinh tế chủ yếu
dựa vào các nông sản, khoáng sản hay các mặt hàng thủ công đơn giản như đồ gốm
hay vải dệt… thì lợi thế cạnh tranh của một sản phẩm so với sản phẩm khác chủ yếu
là nhờ vào những đặc tính và chất lượng riêng biệt mà các điều kiện địa lý như khí
hậu và địa chất của các khu vực địa lý mang lại. Các nhà sản xuất đã nhận ra được
ưu thế này và tìm cách để bảo vệ lợi thế này trước đối thủ cạnh tranh. Những chỉ
dẫn địa lý như rượu vang Bordeaux của Pháp, Oliu vùng Kalamata của Hy Lạp…là
những chỉ dẫn địa lý đã nổi tiếng trên thế giới và có lịch sử lâu đời là những minh
chứng. Không nằm ngoài xu hướng thế giới, tại Việt Nam, những sản phẩm nổi
tiếng đã quen thuộc với người dân nhờ việc mang tên cùng với các địa danh như
bưởi Đoan Hùng, chè Tân Cương, nước mắm Phú Quốc, cà phê Buôn Ma Thu ột.
Các địa danh này ngoài việc bộc lộ nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm còn giúp người
tiêu dùng nắm bắt được đặc tính cũng như chất lượng của sản phẩm nhờ nguồn gốc
địa lý đó. Đó là tài sản chung của cộng đồng, nhà sản xuất, chế biến các sản phẩm ở
vùng địa lý tương ứng. Điều kiện được bảo hộ là những sản phẩm được sản xuất và
chế biến ở các vùng địa lý tương ứng.

tranh gay gắt, Việt Nam cần phải chú trọng đến vấn đề chỉ dẫn địa lý, để từ đó xây
dựng khuôn khổ pháp lý phù hợp bảo vệ lợi ích kinh tế của quốc gia, lợi ích thương
mại của doanh nghiệp, mặt khác tạo điều kiện để nâng cao giá tri ̣hàng hóa Viê ̣t
Nam, phát triển sản phẩm mang tính chỉ dẫn địa lý của Việt Nam ở phạm vi quốc
gia và quốc tế. Bên ca ̣nh đó còn góp phầ n bảo tồ n các giá tri ̣văn hóa và tri

thức

truyề n thố ng của dân tô ̣c.
Pháp luật Việt Nam về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ nói chung và bảo hộ chỉ
dẫn địa lý nói riêng về cơ bản là tương đối đầy đủ và tương thích với pháp luật quốc
tế. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn có các quy định bất cập. Cho đế n nay mới chỉ có
rấ t ít chỉ dẫn điạ lý / tên go ̣i xuấ t xứ đươ ̣c bảo hô ̣ ta ̣i Viê ̣t Nam , hàng giả, hàng kém
chấ t lươ ̣ng tràn lan trên thi ̣trường mà cu ̣ thể là sản phẩ m nước mắ m Phú Quố c

.

Việc thực thi pháp luâ ̣t cũng g ặp khá nhiều khó khăn bởi sự thiếu tập trung và phối
hợp giữa các cơ quan chức năng dẫn đến hiệu quả bảo hộ chưa cao. Các vi phạm về
chỉ dẫn địa lý đã và đang diễn ra phổ biến và phức tạp gây hậu quả tiêu cực cho các
chủ thể kinh doanh, cho người tiêu dùng và xã hội. Hơn thế nữa chúng ta chưa nhâ ̣n

2


thức đươ ̣c vai trò , ý nghĩa của việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý và chưa có một hệ thống
bảo hộ thích hợp với các loại thương hiệu mang chỉ dẫn địa lý .
Việc tiếp tục nghiên cứu một cách có hệ thống các vấn đề bảo hộ chỉ dẫn địa
lý dưới góc độ lí luận và thực tiễn, xem xét pháp luật quốc gia cùng với pháp luật
quốc tế là rất cần thiết trong bối cảnh này. Vì vậy học viên mạnh dạn lựa chọn đề tài

Viê ̣t Nam từ thành công và thấ t ba ̣i của các nước này đối với việc bảo hộ sở hữu trí
tuê ̣ đố i với chỉ dẫn điạ lý .
- Xây dựng hê ̣ thố ng các giải pháp nhằ m đẩ y ma ̣nh hoa ̣t đô ̣ng bảo hô ̣ sở hữu
trí tuệ đối với chỉ dẫn điạ lý đáp ứng yêu cầ u hô ̣i nhâ ̣p kinh tế quố c tế .

3


3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là các quy định của các điề u ước quố c tế , pháp luật về
bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với chỉ dẫn địa lý, thực tiễn thi hành ở một số nước
trên thế giới và các văn bản pháp luật cũng như thực tiễn của Việt Nam về bảo hộ sở
hữu trí tuệ đối với Chỉ dẫn địa lý.
Phạm vi nghiên cứu: Luận văn chỉ tập trung phân tích các quy định của các
điều ước quốc tế, kinh nghiệm thực tiễn thi hành ở một số nước trên thế giới như
Pháp, Hoa Kỳ, Thái Lan, Trung Quố c. Đây đề u là các nước đi đầ u trong viê ̣c bảo hô ̣
chỉ dẫn địa lý và các văn bản pháp luật cũng như thực tiễn của Việt Nam về bảo hộ
sở hữu trí tuệ với chỉ dẫn địa lý.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Trên cơ sở vâ ̣n du ̣ng phép duy vâ ̣t biê ̣n chứng và duy vâ ̣t lich
̣ sử của chủ
nghĩa Mác – Lênin, Luâ ̣n văn sử du ̣ng các phương pháp phân tić h

, tổ ng hơ ̣p , so

sánh, đố i chiế u, diễn giải, quy na ̣p để nghiên cứu.
Viê ̣c phân tić h các quy đinh
̣ về bảo hô ̣ chỉ dẫn điạ lý là mô ̣t nghiên cứu khá
phức ta ̣p, vừa mang tính quản lý , vừa mang tính kinh tế . Viê ̣c phân tích số liê ̣u chủ
yế u dựa trên phân tić h thông tin mang tin

Nguyễn Thi ̣Quế Anh (2003), “Mô ̣t số vấ n đề về bảo hô ̣ thương hiê ̣u ở Viê ̣t
Nam trong tiế n triǹ h hô ̣i nhâ ̣p kinh tế quố c tế ”

, Kỷ yếu Hội thảo khoa học

Quố c gia – Thương mại Viê ̣t Nam trong tiế n trình hội nhập kinh tế quố c tế , Bô ̣
Thương ma ̣i và Trường Đa ̣i ho ̣c Ngoa ̣i thương, Hà Nội.
2.

Chính phủ (1996), Nghị định 63/CP ngày 24 tháng 10 năm 1996 của Chính
phủ quy định chi tiết về sở hữu công nghiệp, Hà Nội.

3.

Chính phủ (1996), Nghị định số 63/CP ngày 24/101996 quy đi ̣nh chi tiế t về sở
hữu công nghiê ̣p, Hà Nội.

4.

Chính phủ (1999), Nghị định số 12/1999/NĐ-CP ngày 06/3/1999 về sử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu côngnghiê ̣p, Hà Nội.

5.

Chính phủ (2000), Nghị định 54/2000/NĐ-CP ngày 03/10/2000 về bảo hộ
quyề n sở hữu công nghiê ̣p đố i với bí mật kinh doanh

, chỉ dẫn địa lý , tên

thương mại và bảo hộ quyề n chố ng cạnh tranh không lành mạnh liên quan tới

10. Công ước Paris về bảo hộ sở hữu công nghiê ̣p (1883).
5


11. Công ước Paris về bảo hộ sở hữu Công Nghiê ̣p (1883).
12. Cục Sở hữu trí tuê ̣ (2003), Cẩm nang Sở hữu trí tuê ̣ WIPO : Chính sách, pháp
luâ ̣t và áp du ̣ng (Chương trin
̀ h Hơ ̣p tác đă ̣c biê ̣t Viê ̣t Nam – Thụy Sĩ về Sở hữu
trí tuệ) Hà Nội.
13. Cục Sở hữu trí tuệ (2004), Báo cáo chuyên đề Tổng quan về bảo hộ

tên gọi

xuấ t xứ và chỉ dẫn đi ̣a lý , Hà Nội.
14. Cục sở hữu trí tuệ (2007), Bảo hộ sở hữu trí tuệ đối với địa danh dùng cho đặc
sản địa phương, Hà Nội.
15. Cục sở hữu trí tuệ (2007), Xây dựng hê ̣ thố ng quản lý chỉ dẫn đi ̣a lý dùng cho
nông sản, Hà Nội.
16. Cục Sở hữu trí tuệ (2008), Báo cáo tổng kết năm 2008, Hà Nội.
17. Đa ̣i ho ̣c Quố c gia Hà Nô ̣i (1998), Giáo trình Lý luận chung về Nhà nước và
pháp luật, Nxb Đa ̣i ho ̣c Quố c gia Hà Nô ̣i, Hà Nội.
18. EU (1992), Quy chế số 2081/92 về bảo hộ chỉ dẫn đi ̣a lý và tên gọi xuấ t xứ của
sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm.
19. EU (2009), Hiê ̣p đi ̣nh Lisbon.
20. Hiê ̣p đi ̣nh về các khía cạnh liên quan đế n thương mại của quyề n sở hữu trí tuê ̣
- TRIPs (1994).
21. Hoa Kỳ (1946), Đạo luật Lanham.
22. Nguyễn Bá Diế n (2009), “Thực thi quyề n sở hữu trí tuê ̣ trong tiế n trình hô ̣i
nhâ ̣p kinh tế quố c tế – Những vấ n đề lý luâ ̣n và thực tiễn” , Nxb Đa ̣i ho ̣c Quố c
gia Hà Nô ̣i.

38. Lê Xuân Thành (2005), Đổi mới và hoàn thiê ̣n pháp luật về sở hữu trí tuê ,̣ Nxb
Tư pháp, Hà Nội.
39. Lê Xuân Thảo (2005), Đổi mới và hoàn thiện pháp luật về sở hữu trí tuệ , NXB
Tư Pháp, Hà Nội
40. Thỏa ước Lisbon về bảo hộ và đăng ký quốc tế tên gọi xuất xứ (1958).
41. Thỏa ước Madrid về chống chỉ dẫn sai lệch nguồn gốc hàng hóa (1891).
42. Trường Đa ̣i ho ̣c Luâ ̣t Hà Nô ̣i (2000), Giáo trình Luật Dân sự , Nxb Công an
nhân dân, Hà Nội.
43. Vũ Thị Hải Yến (2006), “Các quy đinh
̣ của Hiê ̣p đinh
̣ TRIPs về bảo hô ̣ chỉ dẫn
điạ lý”, Tạp chí Luật học (11), tr.58-65.
44. Vũ Thị Hải Yến (2008), “Bảo hô ̣ chỉ dẫn điạ lý ở Viê ̣t Nam trong điề u kiê ̣n hô ̣i
nhâ ̣p kinh tế quố c tế ” , Luâ ̣n án Tiế n si ̃ Luâ ̣t ho ̣c.

7


II. TRANG WED
45. www.baovietnam.vn
46. www.noip.gov.vn
47. www.marketingchienluoc.com
48. http://baocongthuong.com.vn/thuc-trang-va-giai-phap-bao-ho-chi-dan-dia-ly53410.html
49.

www.thuvienphapluat.vn

50. www.trungtamwto.vn
51. www.diendanphapluat.vn
52.