ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ HOÀI THƢƠNG

BẢO VỆ QUYỀN NHÂN THÂN
CỦA NGƢỜI LAO ĐỘNG TRONG PHÁP LUẬT
LAO ĐỘNG Ở VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYÊN THỊ HOÀI THƢƠNG

BẢO VỆ QUYỀN NHÂN THÂN
CỦA NGƢỜI LAO ĐỘNG TRONG PHÁP LUẬT LAO
ĐỘNG Ở VIỆT NAM
Chuyên ngành : Luật kinh tế
Mã số

: 60 38 01 07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Lê Thị Hoài Thu


DN

Doanh nghiệp

KCN

Khu công nghiệp

KCX

Khu chế xuất

NLĐ

Ngƣời lao động

NSDLĐ

Ngƣời sử dụng lao động

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

TNLĐ,BNN Tai na ̣n lao đô ̣ng, bê ̣nh nghề nghiê ̣p


MỤC LỤC

Trang

2.1. Lƣợc sử quá trình phát triển chế định bảo vệ quyền nhân thân của ngƣời
lao động ............................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.1.Trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung bao cấp (Trước năm 1986)
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Trong nền kinh tế thị trường đến trước khi có Bộ luật lao động (Từ năm
1986 đến năm 1994) ........................................ Error! Bookmark not defined.
2.1.3. Trong nền kinh tế thị trường từ khi có Bộ luật lao động đến nay (Từ
năm 1994 đến nay) .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng các quy định pháp luật lao động hiện hành trong việc bảo vệ
quyền nhân thân của ngƣời lao động và thực tiễn triển khaiError!

Bookmark

not defined.

2.2.1. Bảo vệ quyền lao động của người lao động và thực tiễn triển khai
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Bảo vệ tính mạng sức khỏe người lao động và thực tiễn triển khai
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Bảo vệ danh dự nhân phẩm, uy tín của người lao động và thực tiễn
triển khai ......................................................... Error! Bookmark not defined.
2.3 Các biện pháp bảo vệ quyền nhân thân của ngƣời lao động ................Error!
Bookmark not defined.

2.3.1. Biện pháp tự bảo vệ............................... Error! Bookmark not defined.
2.3.2 Biện pháp liên kết tạo sức mạnh tập thểError!

Bookmark

not

KẾT LUẬN .................................................................................................... 99
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO


LỜI NÓI ĐẦU

1.

Tính cấp thiết của đề tài
Năm 1986, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng chính thức

tuyên bố đƣờng lối đổi mới, với nội dung cơ bản là chuyển nền kinh tế kế
hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế nhiều thành phần vận
hành theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc theo định hƣớng
XHCN; dân chủ hóa đời sống xã hội trên cơ sở xây dựng nhà nƣớc pháp quyền
của dân, do dân và vì dân… Và bảo vệ quyền con ngƣời trong đó có quyền lợi
của NLĐ đƣợc coi là một trong những chính sách lớn của Đảng và Nhà nƣớc.
Do nhiều nguyên nhân nhƣ sức ép doanh số, sự cạnh tranh của các doanh
nghiệp, dẫn đến chủ sử dụng lao động luôn phải tìm cách giảm chi phí đầu vào,
phát sinh hay do thiếu hiểu biết pháp luật, sự biến chất về đạo đức của
NSDLĐ... Đã dẫn tới hệ quả NLĐ bị buộc làm việc quá thời gian quy định, làm
việc trong điều kiện không đảm bảo ATVSLĐ, bị xúc phạm danh dự nhân
phẩm, bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bị NSDLĐ trốn đóng BHXH, hay
bị sa thải trái pháp luật…Do đó, vấn đề bảo vệ quyền nhân thân của NLĐ trở
nên cần thiết hơn bao giờ hết.
BLLĐ 2012 có các quy định bảo vệ quyền nhân thân cho NLĐ nhƣng
trong số các quy định đó vẫn còn có những quy định chƣa phù hợp với thực
tiễn áp dụng hoặc vì những nguyên nhân khác nhau những quy định này của
BLLĐ lại không đƣợc thực hiện đúng trên thực tế. Bên cạnh đó, quan hệ lao
động thƣờng xuyên thay đổi dẫn đến có những quyền nhân thân của NLĐ cần

quy định của pháp luật lao động Việt Nam” của Nhâm Thúy Lan do Tiến sỹ
Nguyễn Kim Phụng hƣớng dẫn năm 2004;
Tuy nhiên, những nghiên cứu trên đã đƣợc thực hiện từ khá lâu, có những
công trình trƣớc khi BLLĐ 2012 có hiệu lực. Chính vì vậy, các quy định của
pháp luật cũng nhƣ các số liệu thống kê về tình hình thực tế đã có những sự


thay đổi đáng kể. Với việc lựa chọn đề tài: “Bảo vệ quyền nhân thân của ngƣời
lao động trong Pháp luật lao động ở Vi ệt Nam” học viên mong muốn sẽ có
những đóng góp tích cực vào tình hình nghiên cứu chế định bảo vệ quyền nhân
thân của NLĐ trong pháp luật lao động Việt Nam.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.
3.1. Mục đích nghiên cứu
Luận văn muốn làm rõ những vấn đề lí luận cơ bản về pháp luật bảo vệ
quyền nhân thân của NLĐ cũng nhƣ sự cần thiết phải ban hành các quy định về
bảo vệ quyền nhân thân của NLĐ ở Việt Nam, có tham khảo kinh nghiệm điều
chỉnh của pháp luật quốc tế cũng nhƣ của một số nƣớc trong lĩnh vực này.
Từ đó, Luận văn đƣa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về
bảo vệ quyền nhân thân của NLĐ và nâng cao hiệu quả áp dụng, đáp ứng yêu
cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam
trong giai đoạn hiện nay.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt đƣợc mục đích trên, Luận văn cầ n làm rõ những nhiệm vụ cụ thể:
- Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lí luận cơ bản về pháp luật về bảo vệ
quyền nhân thân của NLĐ.
- Phân tích, đánh giá thực trạng các quy định của pháp luật về bảo vệ
quyền nhân thân của NLĐ và việc thực thi các quy định đó trên thực tế cũng
nhƣ đánh giá những kết quả, những bất cập, nguyên nhân của sự bất cập đó.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật bảo vệ quyền nhân
thân của ngƣời lao động trong thực tiễn.



DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Quốc hội (2013), Hiến pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Nam, Hà Nội.
2. Quốc hội (2007), Bộ luật lao động của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam năm 1994 được sửa đổi, bổ sung năm 2002, 2006, 2007, Hà Nội.
3. Quốc Hội (2012), Bộ luật lao động của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam năm 2012 và các văn bản hướng dẫn thi hành, Hà Nội.
4. Quốc hội (2014), Luật bảo hiểm xã hội năm 2006 và năm 2014, Hà Nội.
5. Quốc hội (2014), Luật bảo hiểm y tế, Hà Nội.
6. Quốc hội (2015), Luật an toàn, vệ sinh lao động, Hà Nội.
7. Chính phủ (2013), Nghị định số 45/2013/NĐ-CP ngày 10/05/2013 của
Chính Phủ Quy định chi tiết một số điều của Bộ luật lao động về thời giờ
làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và an toàn lao động, vệ sinh lao động, Hà Nội.
8. Chính phủ (2013), Nghị định số 95/2013/NĐ-CP ngày 22-08-2013 của
chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động,
bảo hiểm xã hội, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài
theo hợp đồng, Hà Nội.
9. Đảng Cộng sản Việt Nam (1986), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ VI, Nxb Sự thật, Hà Nội.
10. Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ VII, Nxb Sự thật, Hà Nội.
11. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ VIII, Nxb Sự thật, Hà Nội.
12. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ X, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
13. Bộ lao động thƣơng binh và xã hội (2015), Thông báo tình hình tai nạn
lao động 06 tháng đầu năm 2015, Hà Nội.



http://www.hcmulaw.edu.vn/hcmulaw/index.php?option=com_content&vi
ew=article&id=9758:s-kcb-nckh&catid=309:s-kcb-nckh&Itemid=357
19. Đỗ Minh Nghĩa, “Bảo vệ quyền nhân thân của người lao động dưới góc
độ pháp luật lao động”, Luận văn thạc sĩ, Hà Nội 2012.
20. Khuất Văn Trung (2012), Pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ
ngơi ở Việt Nam thực trạng và hướng hoàn thiện, Luận văn thạc sĩ, Hà Nội
2012, tr 35-37.
21. Nhâm Thúy Lan (2004), Bảo vệ quyền nhân thân của người lao động theo
quy định của pháp luật lao động Việt Nam, Khóa luận tốt nghiệp 2004.
22.Báo mới, Báo động tình trạng mất an toàn vệ sinh lao động (2014)
http://www.baomoi.com/Bao-dong-tinh-trang-mat-an-toan-ve-sinh-laodong/c/15268990.epi
23.Hà Anh (2011), Ngang nhiên giữ bằng đại học của nhân viên,
http://laodong.com.vn/tranh-chap-lao-dong/ngang-nhien-giu-bang-dai-hoccua-nhan-vien-32038.bld.


24.Hoàng Mạnh (2015), Tai nạn lao động nghiêm trọng: 70% lỗi do người sử
dụng lao động, http://dantri.com.vn/xa-hoi/tai-nan-lao-dong-nghiem-trong70-loi-do-nguoi-su-dung-lao-dong-1432943814.htm
25.Huỳnh Trung Hiếu (2014), Hài hòa lợi ích giữa người lao động và người
sử

lao

dụng

động,

http://hasslaws.com/index.php?option=com_content&view=article&id=22
5:hai-hoa-loi-ich-giua-nguoi-lao-dong-va-nguoi-su-dung-lddnsg&catid=42:bai-viet&Itemid=253&lang=vi
26.Hƣơng Huyền (2015), Thiệt thòi vì “Tái cơ cấu”, http://nld.com.vn/congdoan/thiet-thoi-vi-tai-co-cau-20150615213240693.htm.

thực

phẩm,

http://nld.com.vn/cong-doan/tra-luong-bang-phieu-mua-thuc-pham20150727230346263.htm.
31.Thanh Hòa (2015), Sẽ ban hành thông tư chống quấy rối tình dục vào năm
2016,

http://vnexpress.net/tin-tuc/thoi-su/se-ban-hanh-thong-tu-chong-

quay-roi-tinh-duc-vao-2016-3227150.html.


32.Vĩnh Thủy (2015), Khiêng nạn nhân bị tai nạn lao động đến công ty đòi
bồi thường, http://dantri.com.vn/xa-hoi/khieng-nan-nhan-tai-nan-lao-dongden-cong-ty-doi-boi-thuong-1436062041.htm.
33.Sóc Trăng (2015), Ba năm kiện sếp cưỡng bức bất thành nữ nhân viên
nuốt nước mắt nhận bồi thường 120 triệu, http://dantri.com.vn/ban-doc/3nam-kien-sep-cuong-buc-bat-thanh-nu-nhan-vien-nuot-nuoc-mat-nhanboi-thuong-120-trieu-1436407956.htm