ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRẦN THỊ TRÀ MY

PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SOÁT Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
TRONG LĨNH VỰC KHAI THÁC ĐÁ QUA THỰC TIỄN
TỈNH NINH BÌNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

TRẦN THỊ TRÀ MY

PHÁP LUẬT VỀ KIỂM SOÁT Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
TRONG LĨNH VỰC KHAI THÁC ĐÁ QUA THỰC TIỄN
TỈNH NINH BÌNH
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 60 38 01 07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. MAI HẢI ĐĂNG

HÀ NỘI - 2015


1.1.1

Môi trường và ô nhiễm môi trường.... Error! Bookmark not defined.

1.1.2

Kiểm soát ô nhiễm môi trường trong hoạt động khai thác đáError! Bookmark n

1.2

Kiểm soát ô nhiễm môi trường và quyền con ngườiError! Bookmark not def

1.2.1

Quyền con người đối với môi trường. Error! Bookmark not defined.

1.2.2

Nội dung các quyền con người đối với môi trườngError! Bookmark not define

1.3

Một số vấn đề về pháp luật kiểm soát ô nhiễm môi trường
trong hoạt động khai thác đá .......... Error! Bookmark not defined.

1.3.1

Khái niệm pháp luật kiểm soát ô nhiễm môi trường trong hoạt
động khai thác đá................................ Error! Bookmark not defined.


2.1.3

Tác động của hoạt động khai thác đá tới con người và môi
trường ................................................. Error! Bookmark not defined.

2.2

Thực tiễn áp dụng pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường
trong lĩnh vực khai thác đá trên địa bàn tỉnh Ninh BìnhError! Bookmark not

2.2.1

Lập quy hoạch sử dụng tài nguyên đá Error! Bookmark not defined.

2.2.2

Hoạt động đánh giá tác động môi trường (ĐTM)Error! Bookmark not defined.

2.2.3

Kiểm soát ô nhiễm không khí ............ Error! Bookmark not defined.

2.2.4

Kiểm soát ô nhiễm nước .................... Error! Bookmark not defined.

2.2.5

Kiểm soát ô nhiễm đất........................ Error! Bookmark not defined.


Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật
về kiểm soát ô nhiễm môi trường trong hoạt động khai thác
đá tại Ninh Bình................................ Error! Bookmark not defined.

3.2.1

Hoàn thiện hệ thống pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường
trong lĩnh vực khai thác đá ................. Error! Bookmark not defined.

3.2.2

Nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống cơ quan quản lý nhà
nước về kiểm soát ô nhiễm môi trườngError! Bookmark not defined.

3.2.3

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức
và trách nhiệm bảo vệ môi trường ..... Error! Bookmark not defined.

3.2.4

Các giải pháp cụ thể khác................... Error! Bookmark not defined.

Kết luận Chương 3 ........................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHUNG .................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 58


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BHYT:

not
defined.
Bảng 1.2: Lượng khí thải trung bình do vận tải 300.000 m3
Error!
đá xây dựng
Bookmark
not
defined.
Bảng 1.3: Lượng bụi thải trung bình do khai thác 300.000
Error!
3
m đá xây dựng
Bookmark
not
defined.
Bảng 2.1: Tổng hợp hiện trạng tài nguyên, trữ lượng các mỏ
Error!
đá xây dựng của tỉnh Ninh Bình (Theo các Bookmark
huyện)
not
defined.
Bảng 2.2: Tổng hợp hiện trạng tài nguyên, trữ lượng các mỏ
Error!
đất đá hỗn hợp - san lấp của tỉnh Ninh Bình Bookmark
(Theo các huyện)
not
defined.
Bảng 2.3: Hiện trạng mỏ khai thác đá xây dựng, đá san lấp
Error!
tỉnh Ninh Bình

Ninh Bình trong những năm gần đây phát triển nhanh, mạnh các hoạt động
công nghiệp, trong đó có hoạt động khai thác đá. Hoạt động khai thác đá của
các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh trong một thời gian dài
đã gây ảnh hưởng xấu tới chất lượng môi trường cũng như sức khỏe của
người dân ở khu vực xung quanh.Tình trạng ô nhiễm môi trường do hoạt
động này đang diễn ra hằng ngày, hằng giờ ở các mỏ khai thác đá đặt ra bài
toán phức tạp về kiểm soát ô nhiễm môi trường.
Tỉnh Ninh Bình đã chủ động và có nhiều giải pháp nhằm hạn chế ô
nhiễm và kiểm soát tốt chất lượng môi trường trên địa bàn nói chung xuất
phát từ nhận thức: bảo vệ môi trường có ý nghĩa cấp thiết với việc phát triển
kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Bên cạnh
những kết quả đạt được, vẫn còn tồn tại nhiều thách thức đặt ra cho tỉnh Ninh
Bình trong việc bảo vệ môi trường, cụ thể là trong hoạt động khai thác đá trên
địa bàn tỉnh.
Trong công cuộc bảo vệ môi trường, pháp luật rõ ràng đóng một vai
trò hết sức quan trọng. Hệ thống pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường
đã được hình thành và thực hiện trên thực tế đang thể hiện những tồn tại cụ
thể trong lĩnh vực khai thác đá. Hiện nay, chưa có nhiều đề tài khoa học

56


nghiên cứu vấn đề pháp luật về kiểm soát ô nhiễm môi trường trong lĩnh vực
khai thác đá. Mặc dù đề tài này đã được đề cập trong một số bài viết nhưng
chưa được tập trung nghiên cứu chuyên sâu, bao quát toàn bộ và hầu hết các
bài viết đều không nghiên cứu vấn đề dưới góc độ pháp luật, không có sự
cập nhật thông tin tương ứng với quá trình thay đổi từ thực tiễn và quy định
của pháp luật.
Với những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài: “Pháp luật về kiểm soát
ô nhiễm môi trường trong lĩnh vực khai thác đá qua thực tiễn tỉnh Ninh


2.

Phương Anh (2013), “Ninh Bình: Điểm mặt “Điểm nóng” ô nhiễm”, Báo
Tài nguyên và Môi trường, />
3.

Nguyễn Hòa Bình, Nguyễn Thượng Hiền, Trần Thị Lệ Anh, Trần Thị Thu
Hiền (2014), “Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn, chất thải
nguy hại và đề xuất sửa đổi nội dung quản lý chất thải trong Luật Bảo vệ môi
trường 2005”, Tạp chí Môi trường, (Chuyên đề Khoa học Công nghệ),

4.

Nguyễn Thị Bình (2013), Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo
vệ môi trường đối với doanh nghiệp trong khu công nghiệp ở Việt Nam,
Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa luật - Đại học Quốc gia Hà Nội.

5.

Bộ Tài nguyên và Môi trường (2008), Thông tư số 05/2008/TT-BTNMT của
Bộ Tài nguyên và môi trường Hướng dẫn về đánh giá môi trường chiến
lược, đánh giá tác động môi trường và cam kết bảo vệ môi trường, Hà Nội.

6.

Bộ Tài nguyên và Môi trường (2015), Thông tư số 13/2006/QĐBTNMT Quyết định tổ chức và hoạt động của hội đồng thẩm định Báo
cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và Báo cáo đánh giá tác động
môi trường chiến lược, Hà Nội.


định chi tiết thi hành một số điều của Luật khoáng sản, Hà Nội.
14. Chính phủ (2012), Nghị định số 22/2012/NĐ-CP ngày 26/3/2012 Quy
định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản, Hà Nội.
15. Chính phủ (2013), Nghị định số 179/2013/NĐ-CP Quy định về xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, Hà Nội.
16. Chính phủ (2015), Nghị định 18/2015/NĐ-CP Quy định quy hoạch bảo
vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi
trường và kế hoạch bảo vệ môi trường, Hà Nội.
17. Chính phủ (2015), Nghị định số 19/2015/NĐ-CP Qui định chi tiết thi
hành một số điều của Luật bảo vệ môi trường 2014, Hà Nội.
18. Chính phủ (2015), Nghị định số 38/2015/NĐ-CP Về quản lý chất thải và
phế liệu, Hà Nội.
19. Công ty cổ phần tư vấn Mỏ - tỉnh Ninh Bình (2014), Quy hoạch điều
chỉnh thăm dò khai thác chế biến khoáng sản làm vật liệu xây dựng
thông thường, Ninh Bình.

59


20. Công ty TNHH một thành viên Tô Hiến Phát (2010), Báo cáo đánh giá
tác động môi trường dự án đầu tư khai thác và chế biến đá vôi làm vật
liệu xây dựng thông thường tại mỏ đá núi Cửa Khâu.
21. Công ty TNHH một thành viên Tô Hiến Phát (2010), Dự án cải tạo, phục
hồi môi trường dự án đầu tư khai thác và chế biến đá vôi làm vật liệu
xây dựng thông thường tại mỏ đá núi Cửa Khâu.
22. Công ty TNHH xây dựng và thương mại Hùng Vương (2010), Báo cáo
đánh giá tác động môi trường dự án đầu tư khai thác và chế biển mỏ đá
vôi núi Hang Thuyền – Máng Lợn làm vật liệu xây dựng thông thường,
tháng 7 năm 2010.
23. Công ty TNHH xây dựng và thương mại Hùng Vương (2010), Dự án cải

cứu lập pháp, (172), .
32. Khoa luật - Đại học Quốc gia Hà Nội (2009), Giáo trình Lý luận và pháp
luật về quyền con người, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
33. Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội (2010), Hỏi đáp về quyền con
người, NXB Công an nhân dân.
34. Cảnh Minh (2014), Làng đá mỹ nghệ Ninh Vân đối mặt với an toàn lao
động và bệnh nghề nghiệp, Bộ Lao động Thương Binh và Xã hội – Cục
an toàn lao động, ..
35. Nguyễn Thị Nga (2015), “Bảo vệ môi trường tự nhiên ở Việt Nam – Yêu
cầu cấp thiết”, Tạp chí Cộng sản, .
36. Quang Nguyễn (2013), “Giám sát sử dụng vật liệu nổ công nghiệp ở Ninh
Bình: An toàn cho người lao động, hiệu quả cho sản xuất”, Báo Kinh tế Việt
Nam (VEN.vn), />61


37. Xuân Quang (2015), Quyền được sống trong môi trường trong lành,
Công an tỉnh Quảng Ngãi, .
38. Quốc hội (1993), Luật bảo vệ môi trường, Hà Nội.
39. Quốc hội (2005), Luật Bảo vệ môi trường được Quốc hội thông qua ngày
29/11/2005, hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2006, Hà Nội.
40. Quốc hội (2010), Luật Khoáng sản số 60/2010/QH12 ban hành ngày
17/11/2010, hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2011, Hà Nội.
41. Quốc hội (2013), Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
ban hành ngày 28/11/2013, có hiệu lực từ ngày 01/01/2014, Hà Nội.
42. Quốc hội (2014), Luật bảo vệ môi trường số 55/2014 ban hành ngày
23/06/2014, hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2015, Hà Nội.
43. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Bình (2014), Báo cáo Khoanh
định khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản trên địa bàn
tỉnh Ninh Bình, Ninh Bình.
44. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Bình (2015), Tổng hợp về các tổ

liệu xây dựng của tỉnh Ninh Bình giai đoạn đến năm 2020 và định hướng
đến năm 2030, Ninh Bình.
54. Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình (2013), Quyết định Số 245/QĐ-UBND
ngày 09/04/2013 Phê duyệt Quy hoạch quản lý chất thải rắn tỉnh Ninh
Bình đến năm 2030, Ninh Bình.
55. Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình (2015), Quyết định số 01/QĐ-UBND
ngày 05/01/2015 Về việc Phê duyệt quy hoạch thăm dò, khai thác, chế
biến khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường tỉnh Ninh Bình đến
năm 2020 định hướng năm 2030, Ninh Bình.
56. Nguyễn Thị Tố Uyên (2013), Hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm pháp
lý trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, Luận án tiến sĩ luật học, Khoa luật Đại học Quốc gia Hà Nội.

63


57. Đức Văn (2014), “Ninh Bình: Doanh nghiệp nổ mìn khai thác đá, dân
lo… sập nhà”, Báo Lao động điện tử, .
58. Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản (2007), Báo cáo tổng kết Quy
hoạch khoáng sản Ninh Bình, tháng 11/2007.
59. Nguyễn Văn Việt (2010), Trách nhiệm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ
môi trường ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa luật Đại học Quốc gia Hà Nội.
II. Trang Web
60. , 11.400 tỷ đồng chi cho sự nghiệp bảo
vệ môi trường năm 2015, Thời báo Tài chính Việt Nam, (26/01/2015).
61. />
64