1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Thời kỳ nào cũng vậy, thanh niên luôn được xem là rường cột và tương
lai của đất nước. Thanh niên luôn là lực lượng xung kích trong các cuộc đấu
tranh sinh tồn, cũng như trong các cuộc đấu tranh cách mạng, có vị trí, vai trò
đặc biệt quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội. Họ là nhóm
nhân khẩu xã hội đặc thù tuổi từ 15 đến 35 (đối với Việt Nam), có trong mọi
giai cấp, mọi tầng lớp, mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội. Thanh
niên là độ tuổi sung sức nhất về thể chất và phát triển trí tuệ, luôn năng động,
sáng tạo, muốn tự khẳng định mình. Nhận thức rõ vai trò, vị trí của thanh niên
đối với sự nghiệp cách mạng, trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn
đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung
kích cách mạng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy
của Đảng; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc. Đồng thời,
Đảng đã đề ra nhiều chủ trương giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, tổ chức thanh
niên thành lực lượng hùng hậu, trung thành, kế tục sự nghiệp cách mạng của
Đảng và dân tộc. Qua mỗi thời kỳ, dù bất cứ hoàn cảnh nào các thế hệ thanh
niên đều hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử của mình. Nghị quyết Hội nghị
lần thứ bảy, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) chỉ rõ:
Thanh niên là rường cột của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất
nước, là lực lượng xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một
trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ
nghĩa xã hội. Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược
bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người. Chăm lo, phát
triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực đảm bảo cho sự ổn
định và phát triển bền vững đất nước [67,T2].
Trước yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước, quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và sự biến đổi nhanh
tiếp tục có những giải pháp kịp thời, phù hợp với nhu cầu, lợi ích của thanh niên.
Thực hiện chủ chương của Đảng về công tác thanh niên, những năm
qua, Đảng bộ huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình đã có nhiều cố gắng trong việc
lãnh đạo công tác thanh niên. Đặc biệt, đã chú trọng lãnh đạo, chỉ đạo các
Đảng bộ cơ sở quan tâm lãnh đạo công tác thanh niên, thu hút đông đảo thanh
niên tham gia sự nghiệp cách mạng, tạo môi trường kinh tế, văn hóa, xã hội
lành mạnh, văn minh cho thanh niên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành,
góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp. Công tác đoàn và phong
3
trào thanh niên từng bước phát triển, mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên
được mở rộng; số thanh niên trở thành đoàn viên, đảng viên ngày càng tăng.
Vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, gia đình, nhà trường và xã hội đối
với thanh niên, công tác thanh niên đã có chuyển biến tích cực, phương thức
lãnh đạo của các cấp ủy cơ sở đối với công tác thanh niên đã có những
chuyển biến tích cực.
Tuy nhiên, việc lãnh đạo công tác thanh niên ở các Đảng bộ cơ sở trong
những năm qua còn bộc lộ không ít những hạn chế, yếu kém, chưa ngang tầm
với yêu cầu của tình hình mới. Đó là: nhận thức của một số cấp ủy đảng, cán
bộ, đảng viên về thanh niên và công tác thanh niên và vai trò của cấp ủy trong
việc lãnh đạo, công tác thanh niên chưa đầy đủ, phương thức lãnh đạo, chỉ
đạo công tác thanh niên còn chung chung, nhiều mặt còn “khoán trắng” cho
Đoàn; tổ chức chỉ đạo thiếu tập trung, đánh giá thanh niên còn theo chủ nghĩa
kinh nghiệm, cảm tính, gia trưởng, thiếu tin tưởng thanh niên; một bộ phận
cán bộ, đảng viên thoái hóa biến chất, không là tấm gương để thanh niên học
tập, noi theo; việc kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm thực hiện các chủ
trương, nghị quyết của Đảng về công tác thanh niên không thường xuyên, kịp
thời; công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ trẻ chưa thực
Luận văn Thạc sỹ Chính trị: “Đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác
thanh niên ở thành phố Thái Bình hiện nay” (2005) của tác giả Vũ Hồng Huy, đề
tài khoa học: “Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo công tác thanh niên trong giai
đoạn hiện nay” (2010) của Tiến sỹ Lâm Quốc Tuấn.
Ngoài ra còn một số bài viết, bài phát biểu của một số đồng chí lãnh đạo
Đảng, Nhà nước, một số đề tài nghiên cứu có liên quan như: “Đổi mới nhận thức
và tăng cường trách nhiệm của cấp ủy đối với thanh niên và công tác thanh niên”
(1999) của tác giả Phạm Gia Cư trong Tạp chí Tư tưởng Văn hóa. Đề tài khoa học
“Đổi mới tổ chức bộ máy, cán bộ của Đoàn trước yêu cầu của thanh niên và sự
phát triển của đất nước” (2007) của tác giả Nguyễn Hữu Việt, Ban Tổ chức
Trung ương Đoàn.
Bài báo, tạp chí chuyên ngành “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với
công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” (Tạp
chí Cộng sản số 15, (159) năm 2008) của đồng chí Trương Tấn Sang.
Bài viết “Một số vấn đề đặt ra trong việc phát triển lý tưởng xã hội chủ
nghĩa cho thanh niên hiện nay” (Tạp chí Cộng sản số 14, năm 2008) của tác giả
Nguyễn Đức Tiến. Tác giả Trương Gia Long với bài viết “Chủ động đổi mới, hội
nhập trong xu thế toàn cầu hóa và trọng trách của thanh niên” (Tạp chí Cộng sản
số 7, năm 2008). “Đảng lãnh đạo công tác thanh niên và Đoàn Thanh niên” (Báo
điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 17/7/2008). Tác giả Hoàng Đình Cúc,
5
“Xây dựng, củng cố thế giới quan khoa học cho thanh niên, sinh viên nước ta
hiện nay” (Tạp chí Lý luận Chính trị, số 3 năm 2007).
Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có đề tài nghiên cứu một cách toàn diện
và có hệ thống về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác
thanh niên của Đảng bộ cơ sở ở huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình. Để góp phần
giải quyết vấn đề lý luận và thực tiễn đang tồn tại, luận văn lựa chọn đề tài nêu trên.
Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ tỉnh Ninh Bình và Đảng huyện Yên Mô, các
Đảng bộ cơ sở huyện Yên Mô về vị trí, vai trò của thanh niên, công tác thanh
niên đối với sự nghiệp cách mạng.
- Luận văn sử dụng phương pháp lô gích và lịch sử, phương pháp phân
tích và tổng hợp, phương pháp hệ thống và các phương pháp điều tra, khảo
sát, thống kê xã hội học để nghiên cứu thực trạng sự lãnh đạo của các Đảng
bộ cơ sở huyện Yên Mô tỉnh Ninh Bình đối với công tác thanh niên hiện nay.
5. Đóng góp mới về khoa học của luận văn
- Luận văn là đề tài khoa học đầu tiên nghiên cứu về phương thức lãnh
đạo của các Đảng bộ cơ sở đối với công tác thanh niên ở huyện Yên Mô, tỉnh
Ninh Bình hiện nay.
- Luận văn đánh giá khái quát những thành tựu và hạn chế trong lãnh
đạo công tác thanh niên của các Đảng bộ cơ sở huyện Yên Mô tỉnh Ninh Bình
trong những năm vừa qua. Từ đó rút ra những kinh nghiệm và bước đầu đưa
ra những giải pháp về đổi mới phương thức lãnh đạo của các Đảng bộ cơ sở
huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình đối với công tác thanh niên.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Bằng kết quả nghiên cứu thực tiễn, luận văn góp phần làm rõ quan điểm
của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình về vai
trò của thanh niên và công tác thanh niên trong thời kỳ mới, những nội dung đã
được nêu trong các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, Ban Chấp hành
Đảng bộ tỉnh Ninh Bình, Đảng bộ huyện Yên Mô và các Đảng bộ cơ sở.
- Là cơ sở để cấp ủy, Ban Chấp hành Đoàn cấp huyện, cấp cơ sở nghiên
cứu, định hướng các nhiệm vụ chương trình hành động cho công tác Đoàn
thanh niên những năm tiếp theo.
- Đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy
trong hệ thống chương trình đào tạo cán bộ thanh niên và các trường chính trị.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
luận văn gồm 3 chương, 9 tiết và 107 trang.
quan điểm cơ bản sau:
Một là, V.I.Lênin đã chứng minh sự cần thiết phải xây dựng Đoàn
thanh niên và đặt nó dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng.
Người nêu lên quan điểm về mối quan hệ hữu cơ giữa Đảng - Đoàn và
thanh niên. Lênin chỉ rõ:
Chúng ta là Đảng của tương lai, mà tương lai lại thuộc về thanh niên.
Chúng ta là Đảng của những người cách tân, mà thanh niên lại hào
hứng đi theo những người cách tân. Chúng ta là Đảng của sự chiến
10
đấu quên mình với những gì đã mục nát, cũ kỹ, mà thanh niên bao giờ
cũng đi tiên phong trong cuộc đấu tranh quên mình ấy [23, tr. 163].
Và Lênin đã đi đến kết luận: "Chúng ta mãi mãi là Đảng của thanh
niên, của giai cấp tiên phong". [23, tr. 163]. Theo sáng kiến của Lênin, tháng
10 năm 1918 Đảng Cộng sản Nga đã quyết định thành lập Đoàn Thanh niên
cộng sản Nga.
Hai là, V.I.Lênin xem xét Đoàn thanh niên cộng sản là tổ chức chính trị
- xã hội của thanh niên; Đoàn có chức năng và nhiệm vụ:
Thứ nhất, tập hợp thanh niên vào cuộc đấu tranh vì sự nghiệp tiến bộ
của xã hội xã hội chủ nghĩa.
Thứ hai, bảo đảm mối liên hệ hữu cơ vững chắc của Đảng với quần
chúng thanh niên, tạo điều kiện tốt cho sự lãnh đạo của Đảng đối với phong trào
thanh niên.
Thứ ba, lôi cuốn đông đảo lực lượng thanh niên tham gia giải quyết
những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội.
Thứ tư, bảo đảm việc giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho lớp người kế
tục, đáp ứng những nhu cầu và lợi ích của thanh niên.
Nhiệm vụ này chính là chức năng cơ bản của Đoàn TNCS là giáo dục
Bốn là, V.I.Lênin rất quan tâm đến chất lượng hoạt động của Đoàn
TNCS, mà chất lượng đó trước tiên là ở từng thành viên của Đoàn.
Người cho rằng, người đoàn viên thanh niên cộng sản là những người
tiên tiến trong thanh niên. V.I.Lênin đã chỉ rõ:
Là đoàn viên thanh niên, nghĩa là phải phấn đấu cống hiến mọi hoạt
động, mọi sức lực của mình cho sự nghiệp chung. Đó chính là nội dung
giáo dục CSCN. Chỉ có trong hoạt động đó người thanh niên, nam
hoặc nữ mới có thể trở thành người cộng sản chân chính [33,tr.316].
V.I.Lênin đặc biệt quan tâm đến tính tích cực lao động, chính trị, xã hội của
người đoàn viên:
Chỉ khi nào cùng lao động với công nhân và nông dân người ta mới trở
nên người cộng sản chân chính và phải làm cho mọi người thấy rằng
12
bắt cứ một đoàn viên nào của Đoàn thanh niên đều có học và đồng thời
cũng biết lao động [33,tr.387].
Luận điểm nổi tiếng của V.I.Lênin coi trọng chất lượng của tổ chức: "Thà ít
mà tốt" vẫn là kim chỉ nam cho hoạt động thực tế của Đoàn TNCS trong điều
kiện hiện nay.
1.1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên
Kế thừa những di sản tư tưởng quý báu của C.Mác, Ph.Ăngghen và
V.I.Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát triển một cách sáng tạo các luận
điểm mác-xít về vai trò thanh niên, phong trào thanh niên và xây dựng Đoàn
TNCS ở Việt Nam.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh niên và công tác thanh niên được thể
hiện trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác, thể hiện trong nhiều
tác phẩm, bài viết, thư gửi và trong các buổi gặp gỡ nói chuyện với thanh thiếu nhi. Đó là di sản quý báu mà Hồ Chủ tịch đã để lại cho Đảng, cho Đoàn
vận dụng vào xây dựng Đoàn TNCS trong điều kiện mới.
nhi đồng toàn quốc nhân dịp tết nguyên đán, Bác viết: "Một năm khởi đầu từ
mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân xã
hội"[43,tr.69].
Trong mọi thời kỳ cách mạng, nhất là trước các bước ngoặt, trước
những tình huống quyết liệt, khó khăn của sự mất còn của dân tộc, Hồ Chủ tịch
vẫn tin tưởng vững chắc rằng, thanh niên ta luôn sẵn sàng "cảm tử cho tổ
quốc quyết sinh" và "với một thế hệ thanh niên kiên cường như thế, tiền đồ
dân tộc ta nhất định rất vẻ vang".
Niềm tin yêu của Bác và của Đảng đối với thế hệ trẻ thể hiện trong
nhiều chính sách đào tạo, bồi dưỡng và phát huy (sử dụng) sức mạnh vật chất
và tinh thần của thanh niên, làm cho thanh niên gắn bó với Đảng và chế độ.
Đây là nhân tố hết sức quan trọng để Đảng nắm thanh niên. Nơi nào, lúc nào
nảy sinh ra hiện tượng thiếu lòng tin, thiếu trách nhiệm đối với thanh niên thì
nơi ấy, lúc ấy sẽ gặp khó khăn trong vận động thanh niên.
14
Thực tiễn cho ta thấy, quan điểm biện chứng trong việc nhìn nhận,
đánh giá thanh niên của Bác Hồ làm cho thanh niên tự tin hơn, đồng thời lại
thấy rõ yêu cầu phải phấn đấu, rèn luyện để trưởng thành.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về tập hợp, đoàn kết thanh niên và xây dựng
Đoàn TNCS được thể hiện qua các điểm sau:
* Tập hợp thanh niên trong một tổ chức cách mạng độc lập.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập tổ chức, rèn luyện Đoàn TNCS
từ lúc hiếm hoi chỉ có mấy đoàn viên đầu tiên như Bác đã nói trong buổi lễ kỷ
niệm lần thứ 35 ngày thành lập Đoàn (26/3/1966). Mục đích của việc tổ chức
ra Đoàn, Hội… là để "tập họp thanh niên, giác ngộ họ và đưa họ ra tranh đấu".
Sau ngày Cách mạng tháng Tám thành công, để mở rộng việc tập họp,
đoàn kết thanh niên nhằm đưa đông đảo thanh niên vào tổ chức để giáo dục,
hành động cách mạng, Người cho rằng: “Các tổ chức thanh niên có vai trò
rất quan trọng trong việc phải nghiên cứu tìm ra những hình thức, phương
pháp thích hợp để tổ chức, giáo dục thanh niên một cách rộng rãi và vững
chắc" [43,tr.164].
Ngày nay, chúng ta có trên 10 triệu thanh niên đã được đứng trong tổ
chức dưới ngọn cờ của Đảng (Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp thanh
niên Việt Nam, Hội sinh viên Việt Nam, các đơn vị thanh niên xung
phong…). Nếu các tổ chức nêu trên đều làm tốt công tác giáo dục, nghĩa là
luôn tích cực tìm kiếm, sáng tạo những hình thức, phương pháp thích hợp, đặc
biệt là trong điều kiện mới (trình độ mọi mặt của thanh niên đã được nâng lên,
hoạt động kinh tế - xã hội - văn hoá đổi mới, chính sách mở cửa…) thì chắc
chắn sẽ tạo ra hiệu quả tốt. Muốn vậy, các tổ chức Đoàn, Hội phải ý thức sâu
sắc về chức năng giáo dục của mình, kiên quyết đấu tranh chống lại những
suy nghĩ và hành động không đúng như coi nhẹ nhiệm vụ giáo dục, chậm đổi
mới hình thức, phương pháp giáo dục.
Tiềm năng của thế hệ trẻ Việt Nam vô cùng to lớn. Nhưng để hiện thực
hoá các tiềm năng đó, trước hết cần tập hợp họ vào một tổ chức cách mạng,
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Tư tưởng đó quán xuyến trong các tác
16
phẩm của Hồ Chủ tịch về thanh niên và công tác thanh niên. Ngay từ năm
1925, trong thư "gửi thanh niên Việt Nam", người đã nhận xét:
Ở Đông Dương, chúng ta có đủ tất cả những cái mà một dân tộc có thể
mong muốn như: Hải cảng, hầm mỏ, đồng ruộng mênh mông, rừng núi
bao la, chúng ta có những người lao động khéo léo và cần cù. Nhưng
chúng ta thiếu tổ chức và người tổ chức! Bởi thế công nghiệp và
thương nghiệp của chúng ta là một con số không. Thế thì thanh niên
của ta đang làm gì? Nói ra thì buồn, buồn lắm: Họ không làm gì cả…
thanh niên và xác định các nhiệm vụ trọng tâm của công tác thanh niên.Trong
chiến lược phát triển nguồn nhân lực cho thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại
hoá, Đảng rất tin ở khả năng tiềm tàng của thanh niên và coi trọng việc phát
huy tiềm năng to lớn của thế hệ trẻ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
1.2. Quan điểm, nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng
sản Việt Nam đối với công tác thanh niên
1.2.1. Quan điểm về Đảng lãnh đạo công tác thanh niên
Trước hết, cần làm rõ khái niệm “công tác”; “công tác thanh niên”.
Theo Đại từ điển tiếng Việt, với tư cách là danh từ, “công tác” là công
việc của nhà nước, của đoàn thể, ví dụ: tham gia công tác chính quyền, đi
công tác; với tư cách là động từ, “công tác” là thực hiện công việc của nhà
nước, của đoàn thể, ví dụ: chồng chị ấy công tác ở nơi xa [65,tr.997].
“Sách tra cứu các cụm từ về tổ chức” nói rõ hơn khái niệm này: “công
tác” là công việc của tổ chức, cơ quan, đơn vị (đảng, nhà nước, đoàn thể, đơn
vị kinh tế, sự nghiệp…) cùng nhau thực hiện, hoặc giao cho từng thành viên
trong tổ chức, cơ quan, đơn vị đó thực hiện. Các tổ chức, cơ quan, đơn vị có
thể có những điểm giống nhau và khác nhau về chức năng, nhiệm vụ, quy mô
tổ chức và đặc điểm nhân sự…, nên nội dung, biện pháp thực hiện các công
tác của rừng cơ quan có thể có những điểm giống nhau và khác nhau. Các tiêu
chí, tiêu chuẩn đánh giá (định kỳ, đột xuất) về đức, tài của mỗi cán bộ, công
chức, hoặc thành viên của tổ chức chính trị, xã hội có nhiều điểm cần lưu ý,
nhưng phải lấy “chất lượng và hiệu quả công tác” của những người đó “làm
thước đo chủ yếu” [72,tr.174].
Hai định nghĩa nêu trên chủ yếu đề cập đến công việc của các tổ chức, cơ
quan, đơn vị một cách độc lập. Đối với công tác thanh niên một vấn đề rất
20
quan trọng cần được đưa vào định nghĩa, gồm: công tác thanh niên là công
21
tranh, lãnh đạo tiến hành công việc. Với tư cách là danh từ, thì “lãnh đạo”
dùng để chỉ các cơ quan lãnh đạo, bao gồm những người có khả năng tổ chức,
dẫn dắt phong trào, ví dụ: chờ lãnh đạo cho ý kiến, ban lãnh đạo đi vắng
[65,tr.997].
Với định nghĩa như trên thì khái niệm "lãnh đạo” mới chủ yếu đề cập
đến việc tổ chức thực hiện đường lối đã được xác định; chưa đề cập đến việc
đề ra đường lối đó, cũng như chưa bàn đến nhiều công việc cụ thể khác của
quá trình tổ chức thực hiện đường lối cụ thể đã được xác định. Trên thực tế
khái niệm “lãnh đạo” không chỉ được dùng để chỉ các cơ quan lãnh đạo mà
còn được dùng để chỉ sự hoạt động của Đảng như: “sự lãnh đạo của Đảng”…
Như vậy, định nghĩa nêu trên chưa thể hiện được hết những đặc trưng chủ
yếu của “lãnh đạo” từ góc độ chính trị – xã hội.
Để có thể đưa ra quan niệm về “Đảng lãnh đạo công tác thanh niên”
cần nghiên cứu, khai thác những chỉ dẫn của các nhà kinh điển của chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về “lãnh đạo”. Các nhà kinh điển của chủ
nghĩa Mác - Lênin bàn về vấn đề này khi các Ông bàn về việc thực hiện
những tư tưởng tiên tiến và về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công
nhân và việc thực hiện sứ mệnh ấy.
C.Mác chỉ rõ: “Muốn thực hiện tư tưởng thì cần có những con người
sử dụng lực lượng thực tiễn” [36,tr.181]. Ở đây, “những con người sử dụng
lực lượng thực tiễn” là những người tiên tiến, tiêu biểu của giai cấp công
nhân, nhân dân lao động có khả năng dẫn dắt họ lật đổ chế độ cũ, chế độ áp
bức, bóc lột giai cấp công nhân và nhân dân lao động, xây dựng xã hội mới,
xã hội không còn áp bức, bóc lột. “Lực lượng thực tiễn” chính là giai cấp
công nhân, nhân dân lao động. V.I.Lênin cũnng chỉ rõ: “Trong lịch sử chưa
hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không tạo ra được
trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong
cách mạng thành công.
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn bàn đến khái niệm "lãnh đạo", "lãnh đạo
đúng" của Đảng và chỉ ra những nội hàm chủ yếu của khái niệm này. Người
viết: “Lãnh đạo đúng nghĩa là phải quyết định mọi vấn đề một cách đúng
đắn; phải tổ chức sự thi hành cho đúng; phải tổ chức sự kiểm soát”
23
[44,tr.285]. Đây cũng là những yếu tố chủ yếu tạo nên sự lãnh đạo đúng đắn
của Đảng. Sự kiểm soát theo tư tưởng của Người, bao hàm cả sự kiểm tra và
giám sát, và được xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo của Đảng, cả trong quá
trình thu thập, xử lý thông tin để hình thành dự thảo nghị quyết của Đảng;
trong bàn bạc, thảo luận ra nghị quyết; trong suốt quá trình tổ chức thực hiện
quyết định; sơ kết, tổng kết đúc rút kinh nghiệm.
Từ những luận giải nêu trên, có thể quan niệm:
Đảng lãnh đạo công tác thanh niên là toàn bộ hoạt động của Đảng đề
ra các chủ trương, nghị quyết về công tác thanh niên cụ thể hoá và tổ
chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết đó; tổ chức kiểm tra, giám
sát toàn bộ hoạt động đó, nhằm xây dựng và phát huy mạnh mẽ vai trò
của thanh niên nước ta trong sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước, tiến đến mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Như vậy, chủ thể lãnh đạo công tác thanh niên là Đảng: đối tượng lãnh
đạo của Đảng là công tác thanh niên, thông qua các tổ chức trong xã hội.
Đảng lãnh đạo công tác thanh niên gồm: Đảng lãnh đạo các tổ chức đảng
trong toàn đảng và đội ngũ đảng viên thực hiện đường lối, chủ trương, chỉ thị,
nghị quyết của Đảng về thanh niên; Đảng lãnh đạo các tổ chức trong hệ thống
chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội, xã hội - nghề
nghịêp, các tổ chức kinh tế… thực hiện đường lối, chủ trương, chỉ thị, nghị
đạo của mình, cũng là những nội dung lãnh đạo của Đảng. Nội dung đó gồm:
ra quyết định, tổ chức thực hiện quyết định và tiến hành kiểm tra, giám sát.
Thứ tự tiến hành từng việc trong quá trình lãnh đạo được Chủ tịch Hồ Chí
Minh nêu ra chính là quy tình lãnh đạo của Đảng.
Trong các nội dung và quy trình lãnh đạo đó, tuy việc kiểm soát ở vị trí
thứ ba, song hai vấn đề cần được nhận thức rõ là: việc kiểm soát bao gồm cả
việc kiểm tra, cả việc giám sát; kiểm tra và giám sát được tiến hành ngay
trong quá trình ra quyết định, từ việc thu thập thông tin, điều tra, khảo sát
thực tiễn, hình thành dự thảo quyết định, góp ý, trao đổi, thảo luận và ra
quyết định; trong việc cụ thể hoá, quán triệt và tổ chức thực hiện quyết định;
việc xây dựng điển hình tiên tiến, nhân ra diện rộng; sơ kểt, tổng kết, đúc rút kinh
nghiệm…
25
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bổ sung thêm và nhấn mạnh những điểm chủ
yếu, rất quan trọng của sự lãnh đạo của Đảng. Người viết trong Di chúc:
Đảng ta là một Đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự
thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công
vô tư. Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người
lãnh đạo, là người đày tớ thật trung thành với nhân dân [54,tr.510].
Theo Người, Đảng lãnh đạo không phải Đảng chỉ đưa ra chỉ thị, nghị
quyết để các tổ chức khác và nhân dân thực hiện, mà quan trọng hơn là Đảng
trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện; mỗi cán bộ, đảng viên của Đảng
phải là một người tiêu biểu về phẩm chất đạo đức, lối sống và tiên phong trong
thực hiện chỉ thị, nghị quyết của Đảng, góp phần để Đảng thực sự là người
lãnh đạo, người đày tớ thật trung thành của nhân dân. Điều này nhấn mạnh việc
Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, trực trực tiếp tổ chức thực tiễn.
Quan điểm của các nhà khoa học trong cuốn sách “Đảng lãnh đạo xây