Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
------------------
ðẬU THỊ BÍCH HOÀI
NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH
KHUYẾN NÔNG TRÊN ðỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ
HÀ NỘI, NĂM 2014
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
Tôi xin cam ñoan rằng, mọi sự giúp ñỡ cho việc thực hiện luận văn này ñã
ñược cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn ñều ñược chỉ rõ nguồn gốc.
ðồng thời tôi xin cam ñoan rằng trong quá trình thực hiện ñề tài này tại ñịa phương,
tôi luôn chấp hành ñúng mọi quy ñịnh của ñịa phương nơi thực hiện ñề tài.
Tác giả luận văn
ðậu Thị Bích Hoài
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page i
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian thực tập vừa qua, ñể hoàn thành ñược luận văn tốt nghiệp,
ngoài sự nỗ lực của bản thân tôi ñã nhận ñược rất nhiều sự quan tâm giúp ñỡ của
các tập thể, các cá nhân trong và ngoài trường.
Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các thầy giáo, cô giáo Khoa
Kinh tế và Phát triển Nông thôn – Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội những
người ñã truyền ñạt cho tôi những kiến thức bổ ích và tạo ñiều kiện giúp ñỡ tôi
trong quá trình thực hiện luận văn này.
ðặc biệt, tôi cũng xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS.TS Phạm
mien phi
phi
MỤC LỤC
Trang
Lời cam ñoan
i
Lời cảm ơn
ii
Mục lục
iii
Danh mục bảng biểu
vi
Danh mục biểu ñồ
vii
Danh mục hình
vii
Danh mục sơ ñồ
2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
2
1.3
Câu hỏi nghiên cứu
3
1.4
ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
3
1.4.1 ðối tượng nghiên cứu
3
1.4.2 Phạm vi nghiên cứu
3
2.
2.1
2.2.1 Kinh nghiệm quốc tế về thực hiện chính sách khuyến nông
19
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page iii
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
2.2.2 Kinh nghiệm trong nước về thực hiện chính sách khuyến nông
21
2.2.3 Các bài học kinh nghiệm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách khuyến nông
27
3.
ðẶC ðIỂM ðỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.2.3 Phương pháp chọn ñiểm nghiên cứu
36
3.2.4 Phương pháp thu thập dữ liệu
36
3.2.5 Phương pháp xử lý dữ liệu
41
3.2.6 Phương pháp phân tích thông tin
41
3.2.7 Hệ thống chỉ tiêu phân tích và xử lý số liệu
42
4.
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
45
4.1
Tình hình thực hiện chính sách khuyến nông trên ñịa bàn thành phố Hà Nội 45
76
4.2.6 Kết quả sản xuất của người dân thành phố Hà Nội sau khi tham gia thực
4.3
hiện chính sách khuyến nông
79
Các yếu tố ảnh hưởng ñến tình hình thực hiện chính sách khuyến nông
80
4.3.1 Sự phù hợp của chính sách
80
4.3.2 Nguồn ngân sách của hoạt ñộng khuyến nông
82
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page iv
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
92
4.4.4 Giải pháp thực hiện cho từng nhóm hoạt ñộng chính sách
93
4.4.5 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thực hiện chính sách khuyến nông
96
4.4.6 Tăng cường xã hội hóa công tác khuyến nông
97
5.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
98
5.1
Kết luận
98
5.2
Kiến nghị
Tên bảng
Trang
3.1
Tình hình dân số Hà Nội qua 3 năm nghiên cứu
31
3.2
Giá trị tổng sản phẩm nội ñịa (GDP) của Hà Nội
32
3.4
Số lượng cán bộ khuyến nông và người sản xuất nông nghiệp ñược
phỏng vấn
37
4.1
Cơ cấu nhân lực của khuyến nông thành phố Hà Nội
50
4.7
Mức ñộ thực hiện chính sách xây dựng và nhân rộng mô hình trình diễn 67
4.8
ðánh giá hoạt ñộng hỗ trợ xây dựng và nhân rộng mô hình trình diễn
68
4.9
Mức ñộ tham gia của người dân trong hoạt ñộng ñào tạo, tập huấn
72
4.10
Hỗ trợ hoạt ñộng tập huấn truyền nghề cho cán bộ khuyến nông và
nông dân
74
4.11
Chế ñộ ñối với người hoạt ñộng khuyến nông theo quy ñịnh
75
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
DANH MỤC BIỂU ðỒ
STT
4.1
Tên biểu ñồ
Trang
Cơ cấu trình ñộ học vấn người sản xuất thành phố Hà Nội
86
DANH MỤC HÌNH
STT
3.1
Tên hình
Trang
Bản ñồ thành phố Hà Nội
28
4.5
62
Quy trình xây dựng và nhân rộng mô hình sản xuất nông nghiệp tại xã
Nguyên Khê, ðông Anh
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
65
Page vii
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
DANH MỤC HỘP
STT
Tên hộp
Trang
Chế ñộ ñối với cán bộ khuyến nông xã
76
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page viii
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT
Ký hiệu viết tắt
Ý nghĩa
1
BQ
Bình quân
7
CNH – HðH
Công nghiệp hóa – hiện ñại hóa
8
CP
Chính phủ
9
CS
Chính sách
10
DVNN
Dịch vụ nông nghiệp
11
ðVT
ðơn vị tính
17
KTTB
Kỹ thuật tiến bộ
18
KT – XH
Kinh tế - xã hội
19
ND
Nông dân
20
Nð
Nghị ñịnh
21
NN
Nông nghiệp
27
TT
Thông tư
28
TTg
Thủ tướng
29
TY
Thú y
30
UBND
Ủy ban nhân dân
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page ix
ñô phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện ñại hóa, sản xuất hàng hoá chất
lượng cao ñáp ứng nhu cầu thị trường trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế, ñạt
mục tiêu xây dựng nông thôn mới của ðảng và Chính phủ ñề ra (Nghị quyết
03/2010/NQ-HðND). ðể ñạt mục tiêu ñó, ngoài những chính sách chung, UBND
thành phố Hà Nội cũng ñã ban hành rất nhiều các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát
triển nông nghiệp – nông thôn, tuy nhiên quá trình thực hiện các chính sách ñó chưa
ñạt ñược kết quả như mong ñợi, ñặc biệt là hiệu quả thực hiện các chính sách
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 1
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
khuyến nông chưa cao. Cụ thể theo tinh thần của Nghị ñịnh số 02/2010/Nð-CP, các
hoạt ñộng khuyến nông hầu hết ñược triển khai trên ñịa bàn chủ yếu là công tác
thông tin tuyên truyền, ñào tạo huấn luyện truyền nghề chuyển giao khoa học tiến
bộ kĩ thuật, xây dựng mô hình trình diễn ñã có những kết quả ñáng ghi nhận. Song
vẫn còn tồn tại một số hạn chế do cách tiếp cận của chính sách phức tạp, chưa phù
hợp với tình hình mới; nguồn lực thực hiện chính sách phân tán; kết quả áp dụng
các mô hình trình diễn chưa hiệu quả do nguồn lực thực hiện hạn chế; các ñối tượng
chưa hiểu rõ về chính sách; cơ chế chính sách chưa ñồng bộ, cũng như nội dung
chính sách và thực tế triển khai còn nhiều vướng mắc...
Do ñó, Hà Nội rất cần có cơ chế thực hiện chính sách khuyến nông thống
lieu mien
mien phi
phi
- ðánh giá tình hình thực hiện và phân tích các nhân tố cơ bản ảnh hưởng tới
tình hình thực hiện chính sách khuyến nông trên ñịa bàn thành phố Hà Nội trong
thời gian qua.
- ðề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện của các chính
sách khuyến nông trên ñịa bàn thành phố trong thời gian tới.
1.3 Câu hỏi nghiên cứu
Nghiên cứu này tập trung trả lời các câu hỏi sau:
- Công tác thực hiện chính sách khuyến nông gồm những nội dung, phương
pháp, yếu tố ảnh hưởng nào?
- Những kinh nghiệm về nâng cao hiệu quả thực hiện của chính sách khuyến
nông trên thế giới và trong nước?
- Tình hình thực hiện chính sách khuyến nông trên ñịa bàn thành phố Hà Nội
như thế nào?
- Kết quả thực hiện chính sách khuyến nông trên ñịa bàn thành phố Hà Nội
ra sao?
- Các yếu tố nào ảnh hưởng tới công tác thực hiện các chính sách khuyến
nông trên ñịa bàn thành phố Hà Nội?
- Những ñịnh hướng và giải pháp gì ñể nâng cao hiệu quả thực hiện chính
sách khuyến nông trên ñịa bàn thành phố Hà Nội?
1.4 ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.4.1 ðối tượng nghiên cứu
- ðối tượng nghiên cứu chính của ñề tài là các nội dung liên quan ñến tình
hình thực hiện của chính sách khuyến nông.
- Khách thể nghiên cứu của ñề tài là người sản xuất nông nghiệp, cán bộ
khuyến nông, người tham gia hoạt ñộng khuyến nông, các tổ chức xã hội, các cán
bộ lãnh ñạo.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 4
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THỰC HIỆN
CHÍNH SÁCH KHUYẾN NÔNG
2.1 Một số vấn ñề lý luận về thực hiện chính sách khuyến nông
2.1.1 Một số khái niệm liên quan
2.1.1.1 Khuyến nông
Khuyến nông là một thuật ngữ có ý nghĩa rất rộng và khó có thể ñịnh nghĩa
ñược một cách chính xác, vì khuyến nông ñược tổ chức bằng nhiều cách khác nhau,
ñể phục vụ cho nhiều mục ñích rộng rãi. Mỗi quốc gia, vùng, tổ chức khác nhau lại
có những quan niệm về khuyến nông khác nhau, do ñó có rất nhiều ñịnh nghĩa về
khuyến nông. Và từ những hiểu biết khác nhau ñó, chúng ta có thể thống nhất ñược
những ñiểm chung của khuyến nông nhằm ñưa ra một ñịnh nghĩa phù hợp trong
ñiều kiện của nước ta.
Theo nghĩa rộng: thuật ngữ “khuyến nông” ñược hiểu theo rộng bao hàm:
khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư và khuyến công.
Theo nghĩa hẹp: Khuyến nông là là việc chuyển giao kỹ thuật hay công nghệ
cho trồng trọt và chăn nuôi; khuyến lâm là chuyển giao kỹ thuật và công nghệ cho
ñộng vào quá trình sản xuất kinh doanh của người nông dân nhằm giúp họ sản xuất
ñạt hiệu quả cao nhất. Nội dung của hoạt ñộng khuyến nông phải khoa học, kịp thời
và thích ứng với ñiều kiện sản xuất của người nông dân.
2.1.1.2 Khái niệm về chính sách và chính sách khuyến nông
a)Chính sách
Phạm Vân ðình (2009) ñịnh nghĩa: chính sách ñược hiểu là phương cách,
ñường lối hoặc phương hướng dẫn dắt hành ñộng trong việc phân bổ và sử dụng
nguồn lực. Chính sách là tập hợp các quyết sách của Chính phủ ñược thể hiện ở hệ
thống quy ñịnh trong các văn bản pháp quy nhằm từng bước tháo gỡ những khó
khăn trong thực tiễn, ñiều khiển nền kinh tế hướng tới những mục tiêu nhất ñịnh,
bảo ñảm sự phát triển ổn ñịnh của nền kinh tế.
Theo ðỗ Kim Chung lại ñịnh nghĩa chính sách là tập hợp các chủ trương và
hành ñộng về phương diện nào ñó của nền kinh tế xã hội do Chính phủ thực hiện,
nó bao gồm mục tiêu mà Chính phủ muốn ñạt ñược và cách làm ñể ñạt ñược các
mục tiêu ñó.
b)Chính sách khuyến nông
Dựa trên cơ sở ñịnh nghĩa về chính sách nói chung, có nhiều cách tiếp cận và
quan niệm về chính sách khuyến nông nói riêng. Chúng ta có thể hiểu, chính sách
khuyến nông là các chính sách có tác ñộng ñến các hoạt ñộng khuyến nông bao gồm
các hoạt ñộng chuyển giao KHKT cũng như tác ñộng ñến những người làm công tác
khuyến nông do Chính phủ ban hành.
Chính sách khuyến nông hướng vào mục tiêu truyền bá kiến thức cho nông
dân ngay tại ñịa bàn sản xuất của hộ ñể họ tự quyết ñịnh mà không cần ñào tạo
chính quy tập trung. Là văn bản chính sách, chính sách khuyến nông quy ñịnh cụ
thể về các hoạt ñộng khuyến nông phù hợp với ñiều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội,
ñối tượng áp dụng khác nhau của vùng.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 6
hiện cũng như giám sát, ñánh giá, kiểm tra.
2.1.2 Vai trò và ñặc ñiểm của thực hiện chính sách khuyến nông
2.1.2.1 Vai trò của thực hiện chính sách khuyến nông
Tuyên truyền phổ biến chủ trương hành ñộng của Chính phủ về hoạt ñộng
khuyến nông và tổ chức thực hiện công tác khuyến nông. Truyền bá giáo dục cho
người dân hiểu rõ hơn về công việc họ ñang làm, hướng dẫn họ tiếp cận với chính
sách khuyến nông của nhà nước. ðể từ ñó họ có thể tự mình giải quyết các vấn ñề
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 7
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
thực tiễn của nông thôn ñảm bảo cho nông thôn phát triển bền vững. Các chính sách
khuyến nông có tác ñộng rất lớn ñến ñiều kiện sản xuất của người dân, việc thực
hiện các chính sách ñó sẽ giúp thực tiễn hóa các vấn ñề trong văn bản chính sách, tổ
chức các hoạt ñộng chương trình khuyến nông giúp người dân tích cực tham gia vào
quá trình sản xuất.
ðưa hệ thống chính sách khuyến nông vào triển khai trong thực tế từng ñịa
phương. Triển khai thực hiện chính sách khuyến nông và hướng dẫn CBKN tổ chức
thực hiện theo kế hoạch của trạm sao cho khoa học và ñạt hiệu quả chính sách, báo
cáo kịp thời những vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện.
mien phi
phi
2.1.2.2 ðặc ñiểm của thực hiện chính sách khuyến nông
Thứ nhất, thực hiện chính sách khuyến nông là quá trình tiếp nhận và triển khai
thực hiện từ Trung ương ñến ñịa phương và người nông dân. Thực hiện chính sách
khuyến nông chính là việc cụ thể hóa nội dung chính sách, triển khai thực hiện các hoạt
ñộng khuyến nông tại ñịa phương.
Thứ hai, cơ quan triển khai thực hiện chính sách khuyến nông ñược cấu trúc
theo chiều dọc trong hệ thống khuyến nông Nhà nước, phân thành 5 cấp chính, từ
Trung tâm khuyến nông quốc gia ñến Trung tâm khuyến nông tỉnh/ thành phố ñến
Trạm khuyến nông huyện/thị xã ñến Ban khuyến nông cấp xã và cộng tác viên
khuyến nông cấp thôn. Ngoài ra, trong quá trình thực hiện luôn có sự phối kết hợp
với các ngành, cơ quan, tổ chức khác có liên quan như Viện nghiên cứu; trường ðại
học; doanh nghiệp; ban, ngành về BVTV, thú y…
Thứ ba, thực hiện chính sách khuyến nông phụ thuộc vào ñặc ñiểm tổ chức
thực hiện công tác khuyến nông ở ñịa phương. Mỗi ñịa phương khác nhau có cơ cấu
tổ chức công tác khuyến nông và cách thức triển khai các hoạt ñộng khuyến nông
khác nhau. Việc thực hiện chính sách khuyến nông phải ñảm bảo ñi ñúng hướng với
mục tiêu phát triển KT - XH của ñịa phương.
Thứ tư, ñối tượng hưởng lợi của việc thực hiện chính sách khuyến nông bao
gồm hai nhóm ñối tượng là: những người sản xuất nông nghiệp, nông dân, các trang
trại, hợp tác xã và các tổ chức khuyến nông, người hoạt ñộng khuyến nông, khuyến
nông viên cơ sở, các cán bộ cơ quan hành chính liên quan. Việc thực hiện chính sách
khuyến nông không thể thỏa mãn ñược nhu cầu của tất cả mọi người trong xã hội, nó
có thể ảnh hưởng tích cực ñến ñối tượng này nhưng tiêu cực ñến ñối tượng khác.
Thứ năm, thực hiện chính sách khuyến nông phải dựa trên phương pháp có
sự tham gia của người dân, họ chính là ñối tượng thụ hưởng của việc thực hiện
chính sách. Việc phát huy sự tham gia của người dân trong thực hiện chính sách là
rất quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả của các hoạt ñộng khuyến nông, ñồng
thời tăng cường vai trò của người dân trong thực hiện chính sách sẽ tận dụng tối ña
ñoàn thể: Hội nông dân, hội phụ nữ, ñoàn thanh niên, câu lạc bộ khuyến nông. Và
các hệ thống khuyến nông của các tổ chức nghiên cứu khoa học công nghệ công
lập; khuyến nông của các trường ñại học; khuyến nông của doanh nghiệp, hợp tác
xã; tổ chức khuyến nông thông qua các tổ chức quốc tế; khuyến nông cộng ñồng…
b) Tuyên truyền và phổ biến chính sách khuyến nông ñến cơ sở
Khuyến nông từ Trung ương ñến ñịa phương trước tiên phải có trách nhiệm
triển khai phổ biến chủ trương, ñường lối của ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước thông qua hệ thống truyền thông ñại chúng và các tổ chức chính trị xã hội.
Phổ biến tiến bộ khoa học và công nghệ, các ñiển hình tiên tiến trong sản
xuất, kinh doanh thông qua các kênh thông tin khác nhau. Xây dựng và quản lý dữ
liệu thông tin của hệ thống thông tin khuyến nông.
CBKN có trách nhiệm tiếp cận người dân, tổ chức các lớp tập huấn ñào tạo
truyền nghề giúp người dân hiểu biết lợi ích mà chính sách ñem lại, lấy ý kiến ñóng
góp của người dân ñể hiểu dân từ ñó có kế hoạch thực thi chính sách phù hợp hạn
chế tối ña những vướng mắc mà người dân họ gặp phải.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 10
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
2.1.3.2 Nghiên cứu nguồn nhân lực và kinh phí ñầu tư cho công tác khuyến nông
ðể hoạt ñộng khuyến nông thực hiện sâu sát hơn, phù hợp ñiều kiện hiện có
Page 11
Ket-noi.com
Ket-noi.com Kho
Kho tai
tai lieu
lieu mien
mien phi
phi
(1) Hoạt ñộng thông tin tuyên truyền
Việc phổ biến chính sách khuyến nông ñược thực hiện theo ngành dọc từ
trên xuống, từ Trung ương ñến ñịa phương nhằm ñạt ñược sự thống nhất trong nội
dung thông tin tuyên truyền. Khi chính sách ñược ban hành xuống cơ sở, ñối tượng
tiếp nhận ñầu tiên là CBKN, do ñó CBKN cần phải nắm rõ ñược nội dung trong văn
bản chính sách ñể phối hợp cùng với các tổ chức và ñoàn thể ở ñịa phương triển
khai thực hiện một cách hiệu quả.
Các chính sách khuyến nông phải ñược phổ biến rộng rãi ñến người nông
dân, công nhân nông lâm trường, hợp tác xã, doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua
các kênh và nguồn thông tin ña dạng ñể ñảm bảo rằng tất cả các ñối tượng sản xuất
nông nghiệp ñều ñược thông tin về những chính sách ñang ñược triển khai thực hiện
tại ñịa phương một cách ñầy ñủ nhất. Việc phổ biến chính sách có thể thực hiện
thông qua các kênh thông tin như: loa, ñài, báo, tờ rơi, bảng thông báo, hội nghị, hội
thảo, họp thôn, xóm; các nguồn thông tin như: từ cán bộ cơ quan Trung ương, ñịa
phương, cán bộ thuộc các tổ chức, ñoàn thể, các Viện nghiên cứu, trường ðại học,
cán bộ từ chương trình/dự án.
Thông tin tuyên truyền về khuyến nông ngoài hoạt ñộng nhằm phổ biến
ñường lối chính sách của ðảng, Nhà nước về nông nghiệp, còn thực hiện tuyên
truyền những tiến bộ khoa học công nghệ, thông tin giá cả thị trường, phổ biến
những mô hình ñiển hình tiên tiến trong sản xuất, quản lý, kinh doanh, phát triển
tài liệu, ñi lại, ăn ở...).
(3) Xây dựng và nhân rộng mô hình trình diễn
Hoạt ñộng xây dựng và nhân rộng mô hình trình diễn là tập hợp các cơ chế hỗ
trợ nhằm thể hiện cách thức, trình tự và giải pháp áp dụng một công nghệ cụ thể trong
từng ñiều kiện cụ thể của nông dân ñể nông dân học tập qua việc trực tiếp tham gia
làm, quan sát, trao ñổi, thảo luận và rút kinh nghiệm. Có 3 dạng mô hình chính: mô
hình trình diễn, mô hình trình diễn ứng dụng công nghệ cao, mô hình cơ giới hóa
nông nghiệp.
Quá trình xây dựng và nhân rộng mô hình cần có sự tham gia tích cực của
người dân vào tất cả các hoạt ñộng của mô hình. Tuy nhiên hình thức và mức ñộ
tham gia ở mỗi hoạt ñộng có sự khác nhau. Tiến trình xây dựng và nhân rộng mô
hình có thể tóm tắt như sau:
- ðánh giá thực trạng và xác ñịnh nhu cầu: Là việc tìm hiểu nguyện vọng của
người dân về kỹ thuật mới ñồng thời xem xét xem kỹ thuật ñó có thể thực hiện ở ñịa
phương ñược hay không?
- Chọn ñịa ñiểm xây dựng mô hình: Chuẩn bị các ñiều kiện áp dụng công
nghệ (như ñồng ruộng, nông trại, cơ sở chế biến, vật liệu, vật tư, thiết bị...).
- Xây dựng kế hoạch và các nội dung hoạt ñộng: Kế hoạch và nội dung hoạt
ñộng ñược xác ñịnh dựa trên: hiện trạng, mục tiêu và nhu cầu của dân ñối với việc
chuyển giao kỹ thuật mới.
- Tổ chức thực hiện mô hình và giám sát, ñánh giá ñịnh kỳ: Phân tích, giám
sát trình tự tiến hành, ñảm bảo thực hiện ñúng theo tiến ñộ kế hoạch và các quy
trình kỹ thuật ñã ñề ra.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 13
Ket-noi.com
nữ, trưởng thôn, xóm) hoặc là cán bộ thuộc các ban ngành ñoàn thể có liên quan
như: cán bộ thý y, cán bộ BVTV, cán bộ của các chương trình, dự án, cán bộ của
công ty, doanh nghiệp, trường ðại học, Viện nghiên cứu. Họ ñược tham gia các
chương trình, dự án khuyến nông Trung ương và ñịa phương thông qua hợp ñồng
với tổ chức này. Khi tham gia các chương trình, dự án khuyến nông giúp người hoạt
ñộng khuyến nông có ñiều kiện cọ xát với tình hình thực tế, qua ñó nâng cao năng
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 14