ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------------

TRẦN TUẤN ANH

ĐÁNH GIÁ CÁC ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN CÂY CAO SU VỚI SỰ TRỢ GIÚP
CỦA VIỄN THÁM VÀ GIS Ở HUYỆN MƯỜNG LA, TỈNH SƠN LA

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

Hà Nội - 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------------

TRẦN TUẤN ANH

ĐÁNH GIÁ CÁC ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN
PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN CÂY CAO SU VỚI SỰ TRỢ GIÚP
CỦA VIỄN THÁM VÀ GIS Ở HUYỆN MƯỜNG LA, TỈNH SƠN LA
Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên và môi trường
Mã số: 60850101

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. BÙI QUANG THÀNH


Giới thiệu về viễn thám ............................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
Đặc trưng của ảnh viễn thám ................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

1.2.3.

Các loại ảnh viễn thám ............................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

1.2.4.

Các cảm biến/ vệ tinh quan trắc mặt đất .. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

1.2.5.

Khái quát về xử lý ảnh viễn thám ............ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

1.3.
Vai trò của công nghệ viễn thám và GIS trong phát triển nông lâm nghiệp ... ERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED.
1.3.1. Ứng dụng GIS trong quy hoạch sử dụng đất ............... ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.
1.3.2. Ứng dụng trong quy hoạch và quản lý sản xuất ........... ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.
1.3.3. Ứng dụng GIS trong quản lý bảo vệ thực vật .............. ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.
1.3.4. Ứng dụng trong công tác phòng chống cháy và bảo vệ rừng ERROR! BOOKMARK
NOT DEFINED.
1.3.5. CSDL theo dõi diễn biến rừng và đất lâm nghiệp ........ ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.
1.3.6. GIS và công tác quản lý và hoạch định chính sách ...... ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.

BOOKMARK NOT DEFINED.
1.6.2.

Phương pháp nghiên cứu.......................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

CHƯƠNG 2. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THÍCH NGHI CÂY CAO SU
HUYỆN MƯỜNG LA, TỈNH SƠN LA ................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
2.1.

Khái quát chung về huyện Mường La...... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

2.2.

Điều kiện sinh thái cây cao su .................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

2.2.1.

Nguồn gốc ................................................ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

2.2.2.

Đặc tính thực vật ...................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

2.2.3.

Đặc điểm sinh vật học .............................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

2.2.4.

Đặc điểm sinh thái học ............................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.


Dân số, lao động, việc làm và thu nhập ... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

2.4.3.

Hiện trạng sử dụng đất ............................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.

2.5.
Vai trò của cây cao su với đời sống và xã hội.............. ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.
2.6.
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội: ........ERROR! BOOKMARK
NOT DEFINED.
CHƯƠNG 3. ỨNG DỤNG VIỄN THÁM VÀ GIS CHO ĐÁNH GIÁ PHÂN HẠNG CÂY
CAO SU ....................................................................ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
3.1.
Hiện trạng phân bổ và phát triển cây cao su ở huyện mường la ..................... ERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED.
3.2.
Thành lập bản đồ đánh giá thich nghi của các nhân tố ảnh hưởng dến phát triển cây
cao su .................................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.


3.2.1. Đánh giá tính phù hợp của điều kiện tự nhiên huyện Mường La cho việc phát triển
cây cao su............................................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
3.2.2. Thành lập bản đồ đánh giá thich nghi của địa hình với cây cao su ................. ERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED.
3.2.3. Thành lập bản đồ đánh giá thích nghi của khí hậu với cây cao su .................. ERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED.
3.2.4. Thành lập bản đồ đánh giá mức độ an toàn của sương muối và nhiệt độ thấp với cây



DANH MỤC HÌNH
Hình1.1.
defined.

Bản đồ hành chính huyện Mường La, tỉnh Sơn LaError!

Hình1.2.

Mô hình công nghệ GIS ...................................... Error! Bookmark not defined.

Hình 2.1.

Vị trí địa lý của huyện Mường La....................... Error! Bookmark not defined.

Hình 2.2.

Bản đồ đơn vị hành chính huyện Mường La ...... Error! Bookmark not defined.

Hình 2.3.
defined.

Bản đồ mô hình độ cao DEM của huyện Mường LaError!

Hình 2.4.
defined.

Bản đồ dữ liệu độ cao địa hình huyện Mường LaError!



Bản đồ dữ liệu thổ nhưỡng huyện Mường La ..... Error! Bookmark not defined.

Hình 2.9.
Bản đồ phân vùng an toàn sương muối và nhiệt độ thấp đối với cây cao cu
huyện Mường La ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
Hình 3.1.

Bản đồ hiện trạng rừng Mường La – Sơn La ...... Error! Bookmark not defined.

Hình 3.2.
Bản đồ kết quả phân cấp thích nghi cho yếu tố độ cao địa hình .................. Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.3.
Bản đồ kết quả phân cấp thích nghi cho yếu tố độ dốc địa hình.................. Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.4.

Bản đồ kết quả phân cấp thích nghi cao su theo yếu tố nhiệt độ trung bình năm
Error! Bookmark not defined.

Hình 3.5.
Bản đồ kết quả phân cấp thích nghi yếu tố lượng mưa trung bình năm ...... Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.6.
defined.

Bản đồ kết quả phân cấp thích nghi yếu tố sương muốiError! Bookmark not

Hình 3.7.

not defined.
Hình 3.16. Khu vực đất tiềm năng tại khu vực Bản Ún 1, xã Mường Chùm ............... Error!
Bookmark not defined.
Hình 3.17.

Vườn cao su Mường Bú ..................................... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1.
Bảng khuyến cáo giống cao su trồng tại Thái Lan năm 2007Error!
not defined.
Bảng 1.2.

Bookmark

Khuyến cáo giống trồng tại Ấn Độ năm 2006 .... Error! Bookmark not defined.

Bảng 1.3.
Khuyến cáo giống trồng vùng Đông Bắc, Ấn Độ năm 2006Error!
not defined.

Bookmark

Bảng 1.4.
Khuyến cáo giống tại Ấn Độ cho những trường hợp đặc biệtError! Bookmark
not defined.
Bảng 1.5.
Cơ cấu giống cao su giai đoạn 2006 – 2010, hiệu chỉnh 2008Error! Bookmark
not defined.


not

Bảng 2.7.

Mối quan hệ giữa sương muối và gió ................. Error! Bookmark not defined.

Bảng 2.8.

Mối quan hệ giữa sương muối và mây ............... Error! Bookmark not defined.

Bảng 2.9.
defined.

Kịch bản xuất hiện sương muối ở khu vực Tây BắcError!

Bookmark

not

Bảng 2.10.
defined.

Ngưỡng nhiệt độ thấp gây hại cho cao su và cà phêError!

Bookmark

not

Bảng 2.11.

Phân cấp mức độ thích nghi độ dốc địa hình huyện Mường La, tỉnh Sơn La
Error! Bookmark not defined.


Bảng 3.5.
Bảng phân cấp mức độ thích nghi cây cao su theo nhiệt độ trung bình năm
huyện Mường La ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 3.6.
Bảng phân cấp mức độ thích nghi cây cao su theo lượng mưa trung bình năm ...... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.7.
Bảng phân cấp an toàn sương muối và nhiệt độ thấp đối với cao cu ........... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.8.
Đặc điểm phẫu diện đất trồng cao su tại huyện Mường La, tỉnh Sơn La .... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.9.
Đặc tính hóa học của đất trồng cao su tại huyện Mường La, tỉnh Sơn La ... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.10.

Đặc tính hóa học của đất trồng cao su tại huyện Mường La, tỉnh Sơn La
Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.11.

Đặc tính sinh học của đất trồng cao su tại huyện Mường La, tỉnh Sơn La
Error! Bookmark not defined.

Bảng 3.12.


Bảng 3.19.
Kết quả đánh giá thích nghi cây cao su huyện Mường La, tỉnh Sơn La.. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 3.20.
defined.

Bảng thống kê diện tích thích nghi cây cao su theo xãError! Bookmark not


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
GIS: Geography Infomation System: Hệ thống thông tin địa lý
DEM: Digital Elevation Model: Mô hình số độ cao
CSDL: Cơ sở dữ liệu
DL: Dữ liệu
UNESCO: United Nations Educational Scientific and Cultural Organization: Tổ chức
Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc
GIS (Geographic Information System): Hệ thống Thông tin Địa lý
HTTTĐL: Hệ thống Thông tin Địa lý
DTđTN: Diện tích đất tự nhiên
BVTV: Bảo vệ thực vật
KTCB: Kiến thiết cơ bản


LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành quá trình học tập tại trường và thực hiện luận văn này,
em xin được bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy, các cô trong khoa Địa lý, trường
Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ
em tận tình.
Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến TS. Bùi Quang Thành đã trực tiếp


Vũ Thế Hải. Báo cáo kết quả điều tra tính toán cân bằng nước Tỉnh Hoà Bình

.1995.
5.

Đinh Xuân Trường. Cao su Tiểu điền. Viên nghiên cứu Cao su Việt Nam, 2000.

6.

Nguyễn Thị Huệ 2006, Cây Cao su. NXB TP HCM 2006

7.
Lê Hưng Quốc, Chuyển đổi cơ cấu cây trồng vùng đất gò đồi Hà Tây, Luận án
PTS khoa học nông nghiệp, Viên KHKYNN, 1994.
8.

Nguyễn Ngọc Thạch. Địa thông tin .nxb ĐHQG. 2011.

9.
Trần Quang Định. Đánh giá thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng
đất huyện Mường La, tỉnh Sơn La. 2010.
10.
Trấn Đức Hạnh, Lý thuyết về khai thác hợp lý nguồn tài nguyên khí hậu nông
nghiệp. NXB NN Hà Nội 1997.
11.
Lê Duy Thước, Nông – lâm kết hợp, Giáo trình cao học. Viện KHNN Việt
Nam, 1994.
12.
Mai Văn Quyền, Nghiên cứu và phát triển hệ canh tác, hệ thống nông nghiệp,

Nguyên và mục tiêu, phương hướng phát triển cao su đến năm 2010. Hội thảo khoa
học công nghệ phát triển cao su Tây Nguyên, Đắc Lắk, 11/2005.

 Nước ngoài
19. Preben Gudmandsen.Rotterdam - Denmark. Future trend of Remote Sensing. 1998.
20. Michael F. Goodchild. Environmental modeling with GIS. 1993.
21. Thomas L. Saaty, Fundamentals of the Analytic Hierarchy Process, RWS
Publications. 2000).
22. Johnso. Geotechnical applications of remote sensing and remote data.
23. FAO “Land eveluation and farming systems analysis for land ure planning”
Workshop Documents, FAO – ROMA, 1995.
24. Johannsen, Chris J. Remote sensing for resource management. 1982.
25. Senger, Leslie W. Remote sensing: techniques for environmental analysis. 1974.
26. Fotheringham, A. Stewart. Spatial analysis and GIS . 1994