Thương mại điện tử

MỤC LỤC

Nhóm 7 – Win Win

Page 1


Thương mại điện tử

1 GIỚI THIỆU VỀ TẬP ĐOÀN ALIBABA
1.1

Quá trình hình thành và phát triễn của công ty
Dưới sự lãnh đạo tài năng của Jack Ma, công ty 15 năm tuổi này đã trở thành một doanh nghiệp

khổng lồ ở Trung Quốc. Ông thành công nhờ tin vào tiềm năng kinh doanh của Internet, khi ít người
Trung Quốc nghĩ về điều này.

Mùa thu năm 1999, Jack Ma cùng 17 người khác có mặt trong một căn hộ ở Tây Hàng Châu
(Trung Quốc) để lên kế hoạch xây dựng doanh nghiệp. Sử dụng toàn bộ tiền tiết kiệm của họ (khoảng
500.000 Nhân dân tệ) để thành lập một công ty Trung Quốc phạm vi toàn cầu. Với mong muốn công ty
của mình sẽ trở thành kho báu của các doanh nghiệp trên toàn cầu, Jack đã đặt tên cho công ty của
mình là Alibaba, với cảm hứng bắt nguồn từ câu chuyện Alibaba và 40 tên cướp
Với sự khó khăn của thị trường khi mà phần đông trong số đó vẫn còn mơ hồ về khái niệm
thương mại điện tử, Jack Ma đã gặp phải thất bại đầu tiên khi chẳng mấy chốc “nướng” hết veo số vốn
khởi nghiệp của mình. Sau quá trình chạy đôn chạy đáo khắp nơi, bằng tài ăn nói và mối quan hệ rộng
rãi trong giới làm ăn, Jack Ma đã thành công trong việc vận động được khoản đầu tư lên tới 5 triệu đô
la từ quỹ đầu tư mạo hiểm của ngân hàng Goldman Sachs.Thành công bước đầu đã đến với Jack Ma


dựng Trung Quốc, Ngân hàng Nong nghiệp Trung Quốc đã hợp tác để cung cấp giải pháp chung. Từ đó
dịch vụ thanh toán Alipay ra đời.

Năm 2008, Trung tâm mua sắm Taobao Shopping Center đổi tên thành Tmall. Tmall – dịch vụ
bán các mặt hàng danh tiếng cho người dùng Trung Quốc ra đời. Tính đến thời điểm hiện tại, đây là 1
trong 3 nguồn thu chính của Alibaba.

Năm 2010, Aliexpress được mở để phục vụ cho người dùng quốc tế. Dịch vụ này đã đánh dấu
bước tiến của Alibaba vươn ra thị trường quốc tế.

Nhóm 7 – Win Win

Page 4


Thương mại điện tử
Thành công lại nối tiếp thành công khi mà đến 9/9/2014, Alibaba đã đi vào lịch sử chứng khoán
Hoa Kỳ bằng đợt IPO ngoạn mục chưa từng có. Với mức giá phiên giao dịch mở cửa đạt mức 92,7
USD/cổ phiếu, mức vốn hóa thị trường của Alibaba tăng lên thành 228 tỷ USD, đứng thứ 12 trong top
15 công ty có vốn hóa lớn nhất, vượt qua cả các thương hiệu mạnh như Facebook, Cocacola hay
Oracle, cao hơn cả Amazon và eBay cộng lại. Tất nhiên cùng với việc giá cổ phiếu tăng đến gấp rưỡi
so với dự tính của giới kinh doanh, Jack Ma nghiễm nhiên trở thành người giàu nhất Trung Quốc với
tổng tài sản ước tính lên đến 21.9 tỷ đô la Mỹ. Được biết, hiện tại, Alibaba có quy mô 20 nghìn nhân
viên và 90 văn phòng trên toàn thế giới.

2 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY
Đặc điểm dễ thấy là hàng hóa trên Alibaba.com rất phong phú với số lượng lớn. Đó là những hàng
hóa mà thậm chí các công ty khó có thể mua được ở bên ngoài. Vì vậy, họ phải lên Alibaba.com để tìm
kiếm. Thông qua Alibaba, mỗi thành viên có thể tìm thấy thông tin về công ty, hàng hoá mình cần. Sau
khi đạt được những thoả thuận về hàng hoá, dịch vụ Alibaba sẽ cung cấp các dịch vụ giúp các công ty

những công ty công nghệ được định giá cao nhất thế giới khi huy động thành công 25 tỷ USD cho đợt
IPO tại Mỹ vào năm 2013. Để làm được thành công này, Alibaba không chỉ có ... Alibaba. Với 3 trang
web chính gồm Taobao, Tmall và Alibaba.com, hệ thống của công ty này bao trùm các nền tảng từ
khách hàng tới khách hàng (C2C), doanh nghiệp tới khách hàng (B2C), doanh nghiệp tới doanh nghiệp
(B2B) và như mua theo nhóm. Có thể nói công thức của Alibaba là "mang hàng Trung Quốc bán cho 5
tỉ dân trên thế giới". Dưới đây là hệ thống các "chợ" tạo nên thành công của Alibaba:
Đầu tiên, Alibaba.com là nền tảng thương mại điện tử đầu tiên của Alibaba, được thành lập năm
1998. Alibaba.com đi theo mô hình B2B (Business to business) trực tuyến dành cho các doanh nghiệp
nhỏ. Nghĩa là thời điểm đầu ra mắt Alibaba không hướng tới người tiêu dùng đầu cuối. Thay vào đó,
mục tiêu của nó là kết nối các DN xuất khẩu với DN nhập khẩu. Một cách đơn giản, Alibaba.com
giúp các DN nhỏ toàn cầu có thể nhập "hàng tàu" trên môi trường trực tuyến.
Jack Ma thể hiện sự khôn ngoan khi đi từ DN trước thay vì người tiêu dùng. Điều này cũng hoàn toàn
phù hợp với thị trường Trung Quốc, quốc gia được mệnh danh là công xưởng xuất hàng hóa ra toàn thế

Nhóm 7 – Win Win

Page 6


Thương mại điện tử
giới. Hiện tại, phiên bản tiếng anh của Alibaba.com là cầu nối giữa doanh nghiệp từ hơn 240 quốc gia
trên thế giới.
Năm 2007, Alibaba.com tiến hành niêm yết ra công chúng trên sàn chứng khoán Hong Kong và
hủy niêm yết vào năm 2012.
Sau khi thành công với Alibaba.com, Alibaba xây dựng 1688.com, nền tảng B2B dành riêng cho
thị trường nội địa Trung Quốc vào năm 1999. 1688.com trở thành nơi trao đổi hàng hóa cho các DN
đáp ứng nhu cầu của 1 tỉ dân.

Thông qua Alibaba.com and 1688.com, tập đoàn Alibaba kết nối DN toàn thế giới tới chuỗi cung ứng
của Trung Quốc. Điều này đồng nghĩa với khách hàng toàn cầu cũng đang kết nối với chuỗi cung ứng

hóa ra toàn thế giới.

Mô hình doanh thu
Alibaba chủ yếu kiếm tiền từ thị trường bán lẻ Trung Quốc (Taobao Marketplace, Tmall.com và
Juhuasuan) thông qua các dịch vụ tiếp thị trực tuyến (ví dụ như trả theo thành tích, tiếp thị màn hình,
chương trình Taobaoke và dịch vụ vị trí) và hoa hồng giao dịch. Đối với các chợ bán buôn, alibaba lấy
Nhóm 7 – Win Win

Page 8


Thương mại điện tử
được doanh thu bằng cách thu phí cho các thành viên và các dịch vụ giá trị gia tăng. alibaba cũng tạo ra
doanh thu từ điện toán đám mây(đến từ việc thu phí khách hàng khi sử dụng cơ sở hạ tầng điện toán
của họ) và các dịch vụ cơ sở hạ tầng Internet chủ yếu từ thời gian và cung cấp sử dụng dựa trên các
dịch vụ điện toán đám mây.Theo Bloomberg, doanh thu từ dịch vụ điện toán và cơ sở hạ tầng Internet
mới chỉ chiếm 3,1% doanh thu trong tháng Sáu năm 2015, theo dữ liệu của Bloomberg.Doanh thu hằng
quý từ mảng dịch vụ di độnggiờ chiếm phân nửa trong tổng doanh thu thương mại điện tử từ Trung
Quốc của tập đoàn này
Mô hình chi phí
 Chi phí đầu tư:Vào tháng 7/2015, Alibaba đã tuyên bố đầu tư thêm 1 tỷ USD cho Aliyun

nhằm mở rộng trung tâm dữ liệu của hãng, không chỉ trên thị trường đại lục Trung Quốc mà








Jack Ma từng nói: “Ebay là cá mập trong đại dương nhưng chúng tôi lại là cá sấu trên sông Dương Tử.
Nếu đấu trên đại dương, chúng tôi sẽ thua nhưng lại nắm chắc phần thắng khi đánh trên sông”. Chiến
lược của Alibaba đó là phần trăm hoa hồng dành cho người tiếp thị được đẩy cao hơn so với
Amazon và Ebay ít nhất 2%.
Bên cạnh đó, các nhà tiếp thị liên kết cho Alibaba còn được hưởng những khoản tiền ngoài lề do nhà
cung cấp TQ rất biết chiều lòng “người môi giới” mát tay của họ.

Aliplugin giúp website của bạn y như một Alibaba thu nhỏ
Khi công cụ Aliplugin được tung ra nhằm hỗ trợ các nhà tiếp thị không cần chọn lọc tỉ mẩn
những sản phẩm riêng lẻ để đăng lên website môi giới của mình. Aliplugin cho phép họ tải hàng trăm
Nhóm 7 – Win Win

Page 10


Thương mại điện tử
ngàn sản phẩm cùng những tiện ích cũng như giao diện chẳng khác gì web gốc. Bạn bỏ ra 90 USD để
mua phần mềm và hy vọng nhận tiền ngay cả trong lúc ngủ!
Với lợi thế hàng trăm triệu sản phẩm và hơn 200.000 nhà cung cấp trên khắp Trung Quốc, tiện
ích này đang gây sốt ở các nước khác trên thế giới khi các bằng chứng về thu nhập cao ngất ngưởng
hàng chục nghìn đô mỗi tháng được công khai nhằm khuyến khích những người yêu thích kiếm tiền từ
Alibaba không thể đứng yên!

4.2 Công cụ bán hàng trực tuyến:
Alibaba Group xây dựng các trang Website bán hàng kết nối người tiêu dùng, các doanh nghiệp
với nhau thông qua các mô hình kinh doanh. Trong đó ba Website Alibaba.com, Taobao.com và
Tmall.com công bố thông tin về doanh nghiệp, sản phẩm, dịch vụ, các cở sở dữ liệu,…cung cấp cho
khách hàng các gợi ý, các thông tin chính xác về sản phẩm, dịch vụ. Các trang Web này hoạt động hiểu
quả, nhanh chóng và tiện ích hơn rất nhiều so với hình thức bán hàng trước kia.
Đối với những người không ở Trung Quốc, Alibaba.com thường là website duy nhất mà họ

tin mô sản phẩm mình cần mua để nhà cung cấp tìm tới thương lượng cung cấp sản phẩm cho bạn.
- Đàm phán mua bán: các mẫu chào mua hàng, chào bán hàng của các bên sẽ được đăng lên
Alibaba, khi các đối tác tìm thấy nhau, sẽ bắt đầu đàm phán, thương lượng. Có nhiều cách để hai bên
giao tiếp với nhau.
Cách 1: chat ngay trên web Alibaba. Khi đọc mẫu chào hàng, nếu người chào hàng online trên
Alibaba, thì biểu tượng online của họ sẽ sáng lên, chỉ cần bấm vào đó là một trang chat trực tiếp hiện ra
cho bạn chat với đối tác.
Cách 2: gửi thư vào hộp mail Alibaba của người chào hàng. Khi người chào hàng đăng nhập, sẽ
có thông báo mail cho họ tương tự như yahoo.com, khi họ đọc mail, nếu bạn online thì họ cũng thấy
ngay và thực hiện như cách 1.
Cách 3: xem thông tin (Company frofile) của công ty chào hàng, liên hệ qua điện thoại, e-mail,
fax... Đây cũng là cách để biết được công ty đối tác có thực sự tồn tại hay không.
Cách 4: tải và cài đặt phần mềm Trade Manager, một ứng dụng của Alibaba.com, tương tự
Yahoo! Messenger nhưng các bạn chat là những thương gia trên Alibaba.com.
Ngoài ra, các Website Taobao và Tmall được trang bị bộ máy tìm kiếm riêng giúp khách hàng có
thể dễ dàng tìm kiếm các sản phẩm. Và nhiều thương nhân bán hàng trên Taobao và Tmall tham gia
các cuộc đấu giá từ khóa, giống như cơ chế đấu giá từ khóa của Google.
Nhóm 7 – Win Win

Page 12


Thương mại điện tử
Ví dụ, khi một người mua hàng nhập từ khóa “máy tính”, một phần kết quả tìm kiếm sẽ cho ra
những sản phẩm của những người bán đặt mức giá đấu giá cao nhất cho từ khóa này. Như vậy sản
phẩm của họ dễ được nhìn thấy hơn và do đó có lợi thế so với các người bán khác.

4.3

Công cụ thanh toán trực tuyến

nuôi hi vọng mang “paypal của phương Đông” ra ngoài thế giới.

Nhóm 7 – Win Win

Page 14


Thương mại điện tử

Không đơn thuần làm nhiệm vụ chuyển tiền qua lại giữa các đối tượng, Alipay còn con cung
cấp cho người dùng hàng trăm tiện ích phục vụ cho việc mua sắm online. Quả thật, khi bạn đăng ký
Alipay thì hãy xác định một khoản tiền một vài nghìn đô nhanh chóng ra đi vì không thể kiềm chế được
nhu cầu mua sắm đa dạng đến như thế. 100% các nhà cung cấp TQ đều sử dụng Alipay do đó người
mua hàng nếu không muốn mất một khoản phí lớn thanh toán bằng thẻ tín dụng thì việc mở một Alipay
đối ứng là chuyện hiển nhiên.
Có thể nói, Jack dùng Alipay để níu ví tiền của người tiêu dùng chỉ quanh quẩn mua hàng trên
những trang web do ông tạo nên, khi ông vừa bán hàng vừa thu tiền khi một xu cũng không thất thoát.
Một ngón nghề hoàn hảo khi giữ được mối quan hệ thường xuyên và mật thiết giữa NCC và khách
hàng trên toàn thế giới.
Alipay không chỉ là công cụ hái ra tiền
Việc kiếm bộn tiền do lượng giao dịch khổng lồ được tiến hành qua Alipay chủ yếu đến từ phí
giao dịch, chuyển đổi ngoại tệ, hưởng lãi suất trên số dư tạm thời. Tuy nhiên, việc kiếm lợi trước mắt
không phải là mục đích chính của ông chủ Ma, mà chính dữ liệu của hơn 300 triệu người tiêu dùng mới
là mỏ vàng không bao giờ cạn.
Theo chuyên gia marketing Eric Bradlow: “Chính số liệu mới là thứ quan trọng hơn cả. Ví điện
tử đo lường chính xác hành vi mua hàng thực tế, thói quen mua sắm,…để điều chỉnh chiến lược thu hút
đúng khách hàng trọng tâm mà không bị quảng cáo dàn trải, gây lãng phí.

Nhóm 7 – Win Win


Nhóm 7 – Win Win

Page 16


Thương mại điện tử
5 NHỮNG THUẬN LỢI MÀ ALIBABA CÓ ĐƯỢC KHI ÁP DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN
TỬ:

5.1

Những thuận lợi khi alibaba.com sử dụng những công cụ và dịch vụ trên là:
Đối với trademanager: Việc tạo ra một tài khoản trên alibaba.com hết sức đơn giản, mà việc

đăng ký này lại hoàn toàn không mất một khoản phí nào. Ngoài ra bạn còn được rất nhiều lợi ích khi
trở thành thành viên của alibaba.com. khi đó bạn có thể đóng vai trò là một người mua hàng hay một
người bán hàng, cung cấp sản phẩm đến với khách hàng. Khi đóng vai trò là người mua hàng, khách
hàng có thể hỏi đáp trực tiếp với nhà cung cấp lúc họ có nhu cầu nên các khó khăn, vướng mắc của họ
về sản phẩm dịch vụ sẽ được alibaba.com và các nhà cung cấp của mình đáp ứng, giải quyết ngay lập
tức làm cho có thể nhanh chóng đi đến quyết định mua hàng. Còn nếu trong vai trò của một nhà cung
cấp sản phẩm thi họ có thề giao dịch với khách hàng của mình một cách dễ dàng giúp cho khách hàng
hiểu biết về họ được nhiều, quảng bá về doanh nghiệp, sản phẩm của mình được tốt hơn. Nhờ có công
cụ này mà khoản cách giửa các nhà cung cấp sản phẩm và người mua hàng trực tuyến được rút ngắn,
các giao dịch nhờ đó cũng diễn ra dễ dàng, nhanh chóng hơn.
Ask it!: Giúp các khách hàng của alibaba.com trên toàn cầu thỏa mãn với bất cứ câu hỏi nào
của mình. Khách hàng gửi câu hỏi lại cho alibaba.com và sau một thời gian nhất định sẽ nhận được câu
trả lời trong tất cả mọi lĩnh vực liên quan đến mua sắm và các giao dịch thương mại điện tử của
alibaba.com. Như các chính sách về thương mại gồm có vấn đề liên quan đến các văn bản, chính sách
bảo hiểm, logistics, luật pháp liên quan, các phương thức thanh toán của alibaba.com, các hướng dẫn
đối với người mới bắt đầu tham gia trên alibaba.com trong việc muốn trở thành một nhà kinh doanh

chứng từ và cuối cùng trở thành sàn giao dịch điện tử tức là hỗ trợ và thực hiện các giao dịch trực tuyến
như:
-

Cung cấp các dịch vụ cho khách hàng và thị trường một cách hiệu quả: cung cấp các dịch vụ hỗ trợ
giao dịch nhằm giúp công ty mua bán trên thi trường có thể dễ dàng tìm được hàng hóa, đối tác mình
cần.

-

Alibaba còn cung cấp các dịch vụ thành viên: Việc đăng kí hầu như là miễn phí, các công việc có thể
không lựa chọn dăng kí thành viên. Tuy nhiên khi trở thành thành viên, các công ty có thêm nhiều các
công cụ tiện ích hỗ trợ.

-

Cung cấp thông tin về hàng hóa thị trường: lượng hàng hóa và dịch vụ trên Alibaba vô cung phong phú.
Hiện tại người ta giao dịch hơn 400000 mặt hàng, được phân loại trong nhiều doanh mục. Mỗi danh
mục lại được chia nhỏ thành nhiều tiểu mục.
5.2.2

Cắt giảm chi phí liên quan đến mặt hàng, đẩy nhanh quá trình giao dịch:
Alibaba thực hiện các giao dịch cung ứng, mua bán nguyên, nhiên vật liệu chính cho sản xuất,

cung ứng sản phẩm từ người sản xuất tới các đại lý tiêu thụ và người bán buôn thuộc lĩnh vực hoạt
động của mạng EDI. Vì tất cả các giao dịch đều được thực hiện thông qua mạng internet nên việc tập
hợp được các thông tin để đảm bảo cho thiết bị sản xuất hoạt động liên tục, công suất cao với chi phí
Nhóm 7 – Win Win

Page 18

ro về:
Sự nhận thức thương mại điện tử còn chưa được thực sự phát triển ở các nước châu Á: Ở Trung
Quốc lúc này, mới có rất ít các công ty quan tâm đến thương mại điện tử vì những điểm không phù hợp
Nhóm 7 – Win Win

Page 19


Thương mại điện tử
của các mô hình thương mại điện tử B2B của các công ty Mỹ,Châu Âu. Thương mại giao dịch chủ yếu
là thương mại truyền thống.Đe doạ lớn nhất đối với Alibaba là nhận thức về thương mại điện tử của các
công ty Trung Quốc chưa cao. Khi dấn thân vào thương mại điện tử B2B, công ty phải hứng chịu
những rủi ro tiềm tàng cuả công ty đầu tiên lập nên sàn giao dịch thương mại điện tử ở Trung Quốc
Sự thay đổi đột ngột của thị trường: Với sự bùng nổ internet ngày càng cao thì số lượng xuất
hiện các sàn giao dịch lớn là rất nhiều. Vì vậy nên Alibaba không thể không tránh khỏi sự cạnh tranh
gay gắt từ các đối thủ như eBay… Khi có sự biến động của thị trường thì Alibaba sẽ phải đối mặt với
rủi ro về tài chính như mất thời gian và công sức đi tìm các đối tác mới, cũng như là lấy lại niểm tin
của khách hàng.
Ở một số thị trường khác: thị trường tiềm năng mà Alibaba hướng tới, chính phủ các nước này
thường có xu hướng khuyến khích mua hàng trực tiếp nhằm hạn chế hàng loạt các trang bán hàng lừa
đảo, bán hàng không đúng mô tả, lòng tin vào thương mại điện tử giám sút. Và thói quen mua hàng tại
cửa hàng của người dân thì khó lòng thay đổi một sớm một chiều. Việc tạo dựng niềm tin tương đối
khó và đòi hỏi sự lâu dài.
KẾT LUẬN
Trong thế giới hiện đại, Thương mại điện tử đã định hướng cho các hành vi kinh doanh mới và
phát triển nhanh chóng. Alibaba Group đã bắt kịp với thời cuộc và gặt hái được nhiều thành công. Đây
là ví dụ về mô hình kinh doanh thương mại điện tử điển hình mà các doanh nghiệp Việt Nam cần phải
học tập kinh nghiệm để có những quyết định đúng đắn phù hợp với mô hình kinh doanh của mình.

Nhóm 7 – Win Win