ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
HOÀNG THỊ HỒNG PHÚC
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƢ
XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KBNN LÀO CAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ
THÁI NGUYÊN - 2015
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
HOÀNG THỊ HỒNG PHÚC
HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƢ
XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KBNN LÀO CAI
Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số: 60.34.04.10
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. LÊ THẾ HOÀNG
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu và viết luận văn“Hoàn thiện công tác kiểm soát
Chi đầu tư xây dựng cơ bản qua KBNN Lào Cai’’, tôi đã nhận được sự hướng dẫn,
giúp đỡ, tận tình của thầy cô giáo trong nhà trường cũng như các cán bộ của KBNN
tỉnh Lào Cai.
Tôi xin trân trọng cảm ơn sự tận tình của TS. Lê Thế Hoàng người trực tiếp
hướng dẫn tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy cô giáo cùng Ban Giám hiệu Nhà trường,
Phòng Quản lý Đào tạo Sau Đại học, các khoa, phòng của Trường Đaịhoc c Kinh t ế
và Quản trị Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi về mọi
mặt trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo KBNN tỉnh Lào Cai bạn đồng
nghiệp đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn.
Vì nhiều lý do khách quan và chủ quan luận văn còn những hạn chế nhất
định. Tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các
thầy cô giáo và các đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn../.
Lào Cai, ngày
tháng 9 năm 2015
Tác giả luận văn
Hoàng Thị Hồng Phúc
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
KBNN
Kho bạc nhà nước
5
KSC
Kiểm soát chi
6
NSNN
Ngân sách nhà nước
7
TSCĐ
Tài sản cố định
8
UBNN
Ủy ban nhân dân
9
1.1.4. Nội dung và quy trình của kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản quay
kho bạc nhà nước........................................................................................................13
1.1.5. Các nhân tố ảnh hưởng tới kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua
kho bạc nhà nước........................................................................................................19
1.2. Cơ sở thực tiễn về kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua kho bạc nhà nước
.....................................................................................................................................21
1.2.1. Kinh nghiệm và bài học...............................................................................21
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
v
1.2.2. Bài học rút ra đối với công tác kiểm soát chi ĐTXDCB qua KBNN
tỉnh Lào Cai................................................................................................................ 23
Chƣơng 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.................................................... 25
2.1. Câu hỏi nghiên cứu..............................................................................................25
2.2. Phương pháp nghiên cứu.....................................................................................25
2.2.1. Chọn điểm nghiên cứu.................................................................................25
2.2.2. Thu thập thông tin........................................................................................25
2.2.3. Phương pháp tổng hợp thông tin.................................................................26
2.2.4. Phương pháp phân tích thông tin.................................................................27
Chƣơng 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƢ
XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƢỚC TỈNH LÀO CAI.........31
3.1. Giới thiệu về KBNN tỉnh Lào Cai......................................................................31
3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Kho bạc nhà nước tỉnh Lào Cai....31
3.1.2. Cơ cấu tổ chức của KBNN tỉnh Lào Cai.....................................................33
3.1.3. Đặc điểm chi ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Lào Cai......................39
4.1. Mục tiêu, định hướng hoàn thiện công tác kiểm soát chi thanh toán
vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước
tỉnh Lào Cai................................................................................................................ 80
4.1.1. Định hướng mục tiêu chung của kho bạc nhà nước....................................80
4.1.2. Mục tiêu định hướng của kho bạc nhà nước tỉnh Lào Cai..........................81
4.2. Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản qua
kho bạc nhà nước tỉnh Lào Cai.................................................................................. 82
4.2.1. Hoàn thiện quy trình kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản......................82
4.2.2. Nâng cao năng lực, chất lượng đội ngũ cán bộ...........................................85
4.2.3. Hoàn thiện khâu kế hoạch hóa trong hoạt động kiểm soát.........................87
4.2.4. Nâng cao ý thức chấp hành của chủ đầu tư.................................................88
4.2.5. Hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin nội bộ của kho bạc....................88
4.3. Kiến nghị............................................................................................................. 89
4.3.1. Kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ.............................................................89
4.3.2. Kiến nghị với các Bộ, ngành, địa phương...................................................91
4.3.3. Kiến nghị với Bộ Tài Chính và KBNN.......................................................92
4.3.4. Kiến nghị với chính quyền địa phương.......................................................93
KẾT LUẬN............................................................................................................ 95
TÀI LIỆU THAM KHẢO..................................................................................... 97
PHỤ LỤC.............................................................................................................100
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 3.1: Tổng chi ngân sách nhà nước cho lĩnh vực ĐTXDCB qua KBNN
Lào Cai
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Các khoản chi ngân sách nhà nước là nguồn lực kinh tế chủ yếu và quan
trọng để Nhà nước thực hiện các chức năng của mình nhằm đạt được các mục tiêu
về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, đối ngoại đề ra trong mỗi thời kỳ.
Chi đầu tư xây dựng cơ bản là một trong những nhân tố quan trọng trong sự
nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, quyết định sự tăng trưởng
kinh tế xã hội. Nó góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và
giải quyết các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Hàng năm vốn đầu
tư của toàn xã hội chiếm tỷ trọng lớn trong tổng sản phẩm Quốc nội. Do tính chất có
hạn của nguồn lực, tại bất kỳ quốc gia nào. Nhất là đối với nước ta, trong điều kiện
nguồn vốn của nền kinh tế còn hạn hẹp, việc sử dụng nguồn vốn cho đầu tư phát
triển cần phải tiết kiệm, có hiệu quả, tránh thất thoát lãng phí.các khoản chi đầu tư
xây dụng cơ bản từ ngân sách nhà nước luôn đòi hỏi phải được quản lý, kiểm soát
để đảm bảo tính hiệu quả và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Với một quốc gia
đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh khủng hoảng
và suy thoái kinh tế đang có tác động mạnh mẽ đến mọi mặt của đất nước như Việt
Nam thì việc quản lý, kiểm soát các khoản chi ngân sách nhà nước đảm bảo kịp
thời, tiết kiệm và hiệu quả càng đặt ra nhiều thách thức trong quá trình hoạch định
chính sách cũng như tổ chức thực hiện.
Trong những năm qua, cùng với việc bổ sung, hoàn thiện các quy định của
pháp luật về ngân sách nhà nước, việc quản lý, kiểm soát các khoản chi đầu tư xây
dụng cơ bản từ ngân sách nhà nước đã có những chuyển biến tích cực, một mặt đảm
bảo cải cách thủ tục hành chính để tăng cường sự minh bạch đơn giản, thông
thoáng, kịp thời, mặt khác công tác kiểm tra, kiểm soát cũng được tăng cường để
đảm bảo các khoản chi đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước được thực
hiện đúng nội dung, tiết kiệm, hiệu quả. Tuy nhiên, trong điều kiện có những thay
đổi nhanh chóng của môi trường bên ngoài cũng như những điều kiện kinh tế - xã
hội bên trong mà công tác quản lý, kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN.
5. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung của luận văn gồm 4 chương với kết
cấu như sau:
Chương 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ
bản qua kho bạc Nhà nước.
Chương 2. Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3. Thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB qua kho bạc Nhà nước
Lào Cai.
Chương 4. Giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua
kho bạc Nhà nước Lào Cai.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
4
Chƣơng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƢ
XÂY DỰNG CƠ BẢN QUA KHO BẠC NHÀ NƢỚC
1.1. Những vấn đề cơ bản về chi đầu tƣ xây dựng cơ bản và kiểm soát chi đầu
tƣ xây dựng cơ bản
1.1.1. Những vấn đề cơ bản về chi đầu tư xây dựng cơ bản
1.1.1.1. Khái niệm đầu tư xây dựng cơ bản
Tuỳ theo phạm vi nghiên cứu mà hình thành nên những khái niệm khác nhau
về đầu tư và vốn đầu tư. Với mỗi phạm vi đầu tư lại có một loại vốn đầu tư tương
ứng.
Đầu tư theo nghĩa rộng có nghĩa là sự hy sinh các nguồn lực ở hiện tại để tiến
hành các hoạt động nào đó nhằm đem lại cho nhà đầu tư các kết quả nhất định trong
Về nội dung chỉ tiêu: vốn đầu tư xây dựng cơ bản và chi phí cho sửa chữa
lớn TSCĐ bao gồm chi phí cho việc thăm dò, khảo sát và quy hoạch xây dựng
chuẩn bị cho việc đầu tư; chi phí thiết kế công trình; chi phí xây dựng; chi phí mua
sắm, lắp đặt máy móc, thiết bị và những chi phí khác thuộc nguồn vốn đầu tư
XDCB; chi phí cho việc sửa chữa lớn nhà cửa, vật kiến trúc và máy móc thiết bị,
sửa chữa lớn các TSCĐ khác.
Vốn đầu tư xây dựng cơ bản là một thuật ngữ đã được sử dụng khá quen
thuộc ở nước ta với nội dung bao hàm những chi phí bằng tiền để xây dựng mới, mở
rộng, xây dựng lại hoặc khôi phục năng lực sản xuất của tài sản cố định trong nền
kinh tế.
Vốn đầu tư XDCB có đặc điểm:
+ Đòi hỏi nguồn vốn lớn.
+ Công trình được thực hiện ở một địa điểm cố định, bị ảnh hưởng bởi quy
hoạch, điều kiện thi công... nhưng khi hoàn thành đưa vào sử dụng phạm vi ảnh
hưởng không lớn.
+ Thời gian xây dựng công trình kéo dài, dó đó từ khi bỏ ra đầu tư vào công
trình cho đến khi hoàn thành đưa vào sử dụng, vốn phải thực hiện trong một thời
gian dài, chịu tác động của nhiều yếu tố làm thay đổi quy mô và kết cấu vốn đầu tư
(đặc biệt là giá cả thay đổi, phương thức thanh toán...) nên khó theo dõi, khó kiểm
tra kiểm soát, khó xác định chi phí vốn đầu tư và hiệu quả vốn đầu tư.
Vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn vốn NSNN: là một phần vốn tiền tệ từ quỹ
NSNN để đầu tư xây dựng hệ thống các công trình thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế - xã
hội mà khả năng thu hồi vốn chậm, thậm chí không có khả năng thu hồi vốn những
cần thiết phục vụ các mục tiêu phát triển, cũng như các khoản chi đầu tư khác theo
quy định của Luật NSNN.
Gắn với hoạt động đầu tư XDCB, nguồn vốn này chủ yếu được sử dụng để
đầu tư phát triển tài sản cố định trong nền kinh tế. Đây là hoạt động đầu tư phát
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
nên để nâng cao hiệu quả vốn đầu tư, cần tiến hành phân kỳ đầu tư, bố trí vốn và các
nguồn lực tập trung hoành thành dứt điểm từng hạng mục công trình, quản lý chặt
chẽ tiến độ kế hoạch đầu tư, khắc phục tình trạng thiếu vốn, nợ đọng vốn đầu tư
XDCB.
∗ Thời gian vận hành các kết quả đầu tư kéo dài
Thời gian vận hành các kết quả đầu tư
tính từ khi đưa công trình vào hoạt
động cho đến khi hết thời hạn sử dụng và đào thải công trình. Các thành quả của
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
7
thành quả đầu tư xây dựng cơ bản có giá trị sử dụng lâu dài, có khi hàng trăm, hàng
nghìn năm, thậm chí tồn tại vĩnh viễn như các công trình nổi tiếng thế giới như
vườn Babylon ở Iraq, tượng nữ thần tự do ở Mỹ, kim tụ tháp cổ Ai Cập, nhà thờ La
Mã ở Roma, vạn lý trường thành ở Trung Quốc, tháp Angcovat ở Campuchia,…
Trong suốt quá trình vận hành, các thành quả đầu tư chịu tác động hai mặt, cả tích
cực và tiêu cực của nhiều yếu tố tự nhiên, chính trị, kinh tế, xã hội...
∗ Có tính chất cố định
Các thành quả của hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản là các công trình xây
dựng sẽ hoạt động ở ngay nơi mà nó đựơc tạo dựng cho nên các điều kiện về địa lý,
địa hình có ảnh hưởng lớn đến quá trình thực hiện đầu tư, cũng như việc phát huy
kết quả đầu tư. Vì vậy cần được bố trí hợp lý địa điểm xây dựng đảm bảo các yêu
cầu về an ninh quốc phòng, phải phù hợp với kế hoạch, qui hoạch bố trí tại nơi có
điều kiện thuận lợi, để khai thác lợi thế so sánh của vùng, quốc gia, đồng thời phải
đảm bảo được sự phát triển cân đối của vùng lãnh thổ.
∗ Liên quan đến nhiều ngành
Hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản rất phức tạp liên quan đến nhiều ngành,
chất lượng công trình xây dựng.
Kiểm soát chi không phải là công cụ quản lý riêng của Nhà nước mà bất kỳ
thành phần kinh tế nào, cá nhân nào khi thực hiện bất kỳ hoạt động kinh tế nào khi
thanh toán tiền ra cũng đều phải kiểm soát để đảm bảo đồng tiền bỏ ra hợp lý nhất,
tiết kiệm nhất với mục đích cuối cùng là sử dụng tối ưu hiệu quả sử dụng nguồn vốn
của Nhà nước. Vì vậy để đảm bảo nguồn vốn đầu tư được sử dụng hiệu quả thì công
tác kiểm soát được thực hiện thường xuyên, liên tục trong suốt quá trình đầu tư xây
dựng dự án, từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư đến kết thúc đầu tư đưa
dự án hoàn thành vào khai thác sử dụng.
Vậy kiểm soát chi đầu tư XDCB là việc kiểm tra, xem xét các căn cứ, điều
kiện cần và đủ theo quy định của Nhà nước để xuất quỹ NSNN chi trả theo yêu cầu
của chủ đầu tư các khoản kinh phí thực hiện dự án, đồng thời phát hiện và ngăn
chặn các khoản chi trái với quy định hiện hành.
1.1.2.2. Đặc điểm
- Chi ngân sách nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản là một khoản chi lớn
trong tổng cầu của nền kinh tế. Mức độ chi, mục đích chi sẽ có tác động rất lớn và
tức thời tới đến tổng chi NSNN, đến quan hệ cân đối giữa thu - chi ngân sách và do
đó đến các chính sách về thuế, vay nợ, cũng như ảnh hưởng đến các chính sách xã
hội khác. Hầu hết công tác kiểm soát chi NSNN về đầu tư XDCB đều được thông
qua hệ thống KBNN từ năm 2000 đến nay.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
9
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
nên bị ảnh hưởng trực tiếp từ nhiều yếu tố chủ quan và khách quan dẫn đến nhiều
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
10
dự án không hoàn thành và trở thành những dự án treo. Chính vì vậy các khoản chi
ngân sách nhà nước gặp những rủi ro rất lớn.
1.1.2.3. Vai trò
- Kiểm soát chi đầu tư XDCB góp phần đảm bảo vốn đầu tư đuợc thanh toán
đúng thực tế, đúng hợp đồng A-B ký kết. Thông qua quá trình kiểm soát chi đầu tư
đã góp phần quan trọng trong việc tiết kiệm chi cho ngân sách nhà nước. Góp phần
tránh thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng.
- Góp phần đảm bảo thực hiện dự án theo đúng tiến độ. Vì thông qua kiểm
soát chi đầu tư cơ quan kiểm soát chủ động nắm bắt tình hình thực hiện của các dự
án, qua đó tham mưu cho các Bộ, ngành, Trung ương và địa phương, các chủ đầu
tư, cơ quan cấp trên của chủ đầu tư kịp thời tháo gỡ, giải quyết nhiều khó khăn
vướng mắc phát sinh trong triển khai chi đầu tư, góp phần đảm bảo dự án thực hiện
theo đúng tiến độ, như vậy sẽ hạn chế các chi phí phát sinh do kéo dài thời gian thực
hiện dự án và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
- Góp phần đảm bảo thực hiện đầu tư tập trung theo định hướng của Nhà
nước, từ đó tham mưu cho các cấp chính quyền điều chỉnh, điều hoà kế hoạch vốn
đúng đối tượngướng mắc phát sinh trong triển khai chi đầu tư, góp phần nâng cao
hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.
- Thông qua kiểm soát chi, KBNN thực hiện tốt chức năng tham mưu, đề
xuất cho các cấp chính quyền, địa phương thực hiện cải cách các thủ tục hành chính
trong đầu tư xây dựng, đảm bảo đơn giản, dễ thực hiện nhưng vẫn đúng theo quy
định của pháp luật. Từ đó nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan
quản lý Nhà nước về đầu tư xây dựng.
- Thông qua quy trình kiểm soát chi đầu tư XDCB từ NSNN, đã góp phần
minh bạch hoá hoạt động quản lý chi tiêu công, đồng thời thúc đẩy quá trình lành
cho quá trình xây dựng các công trình, như chi phí chuẩn bị đầu tư, chi phí khảo sát
thiết kế, chi phí xây dựng đường giao thông, lán trại tạm thời phục vụ thi công, phi
phí đền bù đất đai, hoa màu trên mặt bằng thực hiện dự án, chi cho bộ máy quản lý
của đơn vị chủ đầu tư, chi phí thuê chuyên gia, tư vấn, giám sát xây dựng công
trình,... Khoản chi này thường chiếm tỷ trọng nhỏ trong chi đầu tư XDCB.
Theo trình tự đầu tư:
- Chi chuẩn bị đầu tư: Là những khoản chi phục vụ cho nghiên cứu về sự cần
thiết phải đầu tư dự án, xác định quy mô đầu tư, tiến hành tiếp xúc, điều tra thăm dò
thị trường trong nước hoặc ngoài nước để tìm nguồn cung ứng vật tư, thiết bị hoặc
tiêu thụ sản phẩm. Xem xét khả năng có thể huy động các nguồn vốn để đầu tư và
lựa chọn hình thức đầu tư. Tiến hành điều tra, khảo sát và chọn địa điểm xây
dựng,...để lập dự án đầu tư và thẩm định dự án đầu tư. Chi chuẩn bị thực hiện đầu
tư: Là những khoản chi về khảo sát thiết kế, lập, thẩm định tổng dự toán, dự toán
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN
http://www.lrc-tnu.edu.vn/
Copyright: Tài liệu đại học ©