BẢNG CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết đầy đủ

Chữ viết tắt

Chính trị quốc gia

CTQG

“Diễn biến hòa bình”

DBHB

Hệ thống chính trị
Hệ thống chính trị cơ sở
Nhà xuất bản

HTCT
HTCTCS
Nxb


MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
VỀ VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ
SỞ TỈNH GIA LAI TRONG ĐẤU TRANH
CHỐNG “DIỄN BIẾN HÒA BÌNH”
1.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản về vai trò của hệ thống

32

51

51
58

64

69
75
82
84
87


3

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài

“Diễn biến hòa bình” là chiến lược phản cách mạng của các thế lực thù
địch, đứng đầu là đế quốc Mỹ, tiến hành trên tất cả các lĩnh vực nhằm chống
phá độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên thế giới, thông qua các biện pháp
“phi vũ trang” là chủ yếu, với thủ đoạn rất đa dạng, vừa trắng trợn vừa tinh vi,
vừa công khai vừa lén lút để gây nên “tự diễn biến” từ từ, làm ruỗng mục từ
bên trong, dẫn đến sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa và các nước không theo
Mỹ. Sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu ở thập
niên 90 của thế kỷ XX có nguyên nhân quan trọng từ DBHB. Sau khi hệ
thống xã hội chủ nghĩa sụp đổ, chủ nghĩa đế quốc càng thúc đẩy thực hiện

DBHB còn mờ nhạt, hiệu quả đấu tranh còn thấp… Trước diễn biến của tình
hình trên và yêu cầu mới của nhiệm vụ cách mạng, đòi hỏi HTCTCS tỉnh Gia
Lai phải phát huy hơn nữa vai trò của mình trong đấu tranh chống DBHB của
chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch.
Vì vậy, nghiên cứu phát huy vai trò của hệ thống chính trị cơ sở tỉnh
Gia Lai trong đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” hiện nay là vấn đề có
ý nghĩa cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Nghiên cứu về HTCT nói chung, HTCTCS nói riêng, cũng như về
DBHB và đấu tranh chống DBHB đang là vấn đề lớn, phức tạp và có ý nghĩa
cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn đối với cách mạng Việt Nam, đặc biệt là
trong sự nghiệp đổi mới, thực hiện kinh tế thị trường, chủ động và tích cực
hội nhập quốc tế hiện nay. Xây dựng và phát huy vai trò của HTCT các cấp là
điều kiện quyết định để chúng ta thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc, vì thế những nội dung này được đặc biệt quan tâm nghiên
cứu ở nhiều cấp độ và góc độ khác nhau.
* Nhóm công trình nghiên cứu về hệ thống chính trị và hệ thống chính
trị cơ sở
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn nhận thức
đúng vai trò to lớn của HTCT và HTCTCS trong xây dựng và hoàn thiện nền
dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Trong nghị


5

quyết các kỳ đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, nhất là từ Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ VI đến nay và trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong
thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Bổ sung, phát triển năm 2011), Đảng ta
luôn chú trọng vấn đề xây dựng và hoàn thiện HTCT các cấp trong sạch vững
mạnh. Đặc biệt, vai trò của HTCTCS trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo

Quan điểm và nguyên tắc đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam giai đoạn
2005 - 2020, Nxb CTQG, Hà Nội…
Các công trình nghiên cứu trên đã góp phần giải quyết những vấn đề lý
luận cơ bản về HTCT ở nước ta. Từ nhiều góc độ tiếp cận, các tác giả đã đưa
ra quan niệm về HTCT và HTCTCS; vị trí, vai trò, chức năng của HTCT các
cấp trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa,
cũng như trong xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, phát
huy quyền làm chủ của nhân dân.
Nhiều tác giả đã đi sâu nghiên cứu cấu trúc và cơ chế hoạt động của
HTCT xã hội chủ nghĩa nói chung và HTCT các cấp ở nước ta nói riêng; chức
năng, nhiệm vụ, mối quan hệ của các tổ chức thành viên trong HTCT và mối
quan hệ giữa các tổ chức đó; đề xuất mô hình phù hợp với điều kiện cụ thể
của nước ta. Đồng thời, các công trình trên cũng đã đánh giá thực trạng tổ
chức và hoạt động của HTCT các cấp ở nước ta, dự báo xu hướng vận động
phát triển và đưa ra những giải pháp cơ bản để xây dựng, hoàn thiện HTCT
ngày càng trong sạch vững mạnh, phát huy có hiệu quả vai trò của HTCT
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Có công trình đã đi sâu khảo sát đặc điểm và thực trạng HTCTCS vùng
nông thôn và miền núi nước ta. Các tác giả đã chỉ ra vai trò to lớn của HTCTCS
ở đây trong việc lãnh đạo, tổ chức nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối, quan
điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát triển kinh tế, chính trị,
văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân và giữ
vững an ninh - quốc phòng trên địa bàn.
Không chỉ nghiên cứu về HTCT nói chung, một số tác giả đã đi sâu
nghiên cứu vấn đề xây dựng HTCTCS ở Tây Nguyên. Trên cơ sở phân tích tác
động của các yếu tố kinh tế, chính trị, văn hóa, tín ngưỡng, tôn giáo, đặc điểm
dân tộc đến đời sống các dân tộc và quan hệ giữa các dân tộc, các tác giả đã
đánh giá tổng quát thực trạng và những vấn đề đặt ra liên quan đến tổ chức và
hoạt động của HTCTCS; đưa ra nhiều giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động
của HTCTCS các tỉnh ở Tây Nguyên hiện nay.

Về sách chuyên khảo, tham khảo có: Dương Thông (1994), Một số vấn
đề “diễn biến hòa bình”, và chống “diễn biến hòa bình” ở nước ta, Nxb
CTQG, Hà Nội; Phạm Quang Định (2006), “Diễn biến hòa bình” và cuộc


8

đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” ở Việt Nam, Nxb Quân đội nhân dân,
Hà Nội; Viện Khoa học xã hội nhân văn quân sự (2006), “Diễn biến hòa
bình” và đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, Nxb Quân đội nhân dân, Hà
Nội; Viện Khoa học xã hội nhân văn quân sự (2006), Bình đẳng và đoàn kết
dân tộc ở Việt Nam, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội; Viện Khoa học xã hội
nhân văn quân sự (2006), Tôn giáo và tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam,
Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội; Học viện Chính trị (2009), Phòng, chống
“diễn biến hòa bình” ở Việt Nam những vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb
CTQG, Hà Nội; Phạm Ngọc Hiền (2010), Phòng, chống “diễn biến hòa bình”
và “cách mạng màu” ở Việt Nam, Nxb CTQG, Hà Nội….
Trong các công trình trên, tác giả và nhóm tác giả đề cập khá toàn diện
về lịch sử hình thành, phát triển, bản chất, âm mưu, thủ đoạn, phương thức
tiến hành DBHB, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch chống phá các nước
xã hội chủ nghĩa nói chung và Việt Nam nói riêng. Về âm mưu, thủ đoạn
DBHB, bạo loạn lật đổ chống phá cách mạng Việt Nam, các công trình đã
phân tích âm mưu, dạng thức tiến hành trên từng lĩnh vực của đời sống xã hội.
Khẳng định DBHB là một nguy cơ lớn đối với cách mạng nước ta, các
công trình trên đã làm rõ quan điểm, phương châm chỉ đạo của Đảng Cộng
sản Việt Nam trong đấu tranh chống DBHB, bạo loạn lật đổ. Trên cơ sở đó,
các tác giả đề xuất hệ thống giải pháp cơ bản đấu tranh chống DBHB trên các
lĩnh vực của đời sống xã hội.
Về luận văn, luận án có: Lê Anh Sản (1995), Chiến lược “diễn biến
hòa bình” của chủ nghĩa đế quốc chống phá chủ nghĩa xã hội, Luận án phó

* Nhiệm vụ

Làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về vai trò của HTCTCS tỉnh Gia Lai
trong đấu tranh chống DBHB.
Đánh giá vai trò của HTCTCS tỉnh Gia Lai trong thực tiễn đấu tranh chống DBHB trên địa bàn.

Đề xuất một số giải pháp cơ bản để phát huy vai trò của HTCTCS tỉnh
Gia Lai trong đấu tranh chống DBHB hiện nay.
* Đối tượng nghiên cứu

Vai trò của HTCTCS tỉnh Gia Lai trong đấu tranh chống DBHB.
* Phạm vi nghiên cứu

Dưới góc độ chính trị - xã hội, luận văn tập trung nghiên cứu về vai trò
của HTCTCS tỉnh Gia Lai trong đấu tranh chống DBHB trên địa bàn, thời
gian khảo sát từ năm 2000 đến nay.
4. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận


10

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về bản chất, chức
năng, nhiệm vụ của chuyên chính vô sản, HTCT và HTCTCS; về DBHB, bạo
loạn lật đổ của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam.
* Cơ sở thực tiễn

Luận văn dựa vào thực tiễn lãnh đạo, quản lý, tổ chức đấu tranh chống
DBHB của HTCTCS tỉnh Gia Lai, qua các số liệu thống kê, báo cáo tổng kết

tranh chống “diễn biến hòa bình”
1.1.1. Quan niệm và đặc điểm hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Gia Lai
* Quan niệm về hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Gia Lai
Hệ thống chính trị là hiện tượng xã hội lịch sử chỉ tồn tại trong những điều kiện kinh tế - xã hội nhất
định, đó là khi xã hội có sự phân chia giai cấp. HTCT là hệ thống các tổ chức, các thiết chế chính trị - xã hội,
bao gồm nhà nước, các đảng chính trị hợp pháp, các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp, cùng mối quan hệ
giữa chúng với nhau, hợp thành cơ chế chính trị nhằm bảo đảm thực hiện quyền lực chính trị của giai cấp
thống trị đối với toàn xã hội. Mỗi hình thái kinh tế - xã hội có một kiểu HTCT tương ứng mang những nét
đặc trưng của nó. HTCT xã hội chủ nghĩa là một chỉnh thể bao gồm nhà nước chuyên chính vô sản, đảng
cộng sản cùng các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp và mối quan hệ qua lại giữa các yếu tố đó nhằm bảo
đảm quyền lực của nhân dân. HTCT xã hội chủ nghĩa mang bản chất của giai cấp vô sản. V.I.Lênin cho rằng:
“Chủ nghĩa cộng sản đòi hỏi trước hết phải có chính quyền Xôviết, một cơ cấu chính trị tạo khả năng cho
quần chúng bị áp bức nắm lấy tất cả mọi công việc” [20, tr. 37]. Ở nước ta, HTCT bao gồm các cấp độ khác
nhau, mỗi cấp độ có chức năng, nhiệm vụ của nó, nhưng đều nằm trong hệ thống chỉnh thể từ Trung ương
đến cơ sở.
Hệ thống chính trị cơ sở là một cấp trong chỉnh thể HTCT từ Trung ương đến cơ sở, mang đầy đủ những
đặc điểm chung của HTCT đang vận hành ở nước ta. Song, khi nói đến HTCTCS là nói đến hệ thống tổ chức, bộ
máy, nội dung và phương thức hoạt động của các tổ chức đảng, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể chính trị xã hội của quần chúng ở cơ sở (xã, phường, thị trấn) [6, tr. 4]. HTCTCS có vai trò rất quan trọng trong việc tổ
chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường
đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy quyền làm chủ của dân dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư [10, tr. 83]. HTCTCS ở nước ta vận hành theo cơ chế “ Đảng
lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”, bảo đảm “Toàn bộ tổ chức và hoạt động của hệ thống chính
trị nước ta trong giai đoạn mới là nhằm xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo
đảm quyền lực thuộc về nhân dân” [11, tr. 19].

Gia Lai là tỉnh miền núi, biên giới, nằm ở cửa ngõ phía Đông - Bắc Tây
Nguyên, có vị trí địa chính trị, kinh tế, quốc phòng - an ninh chiến lược ở
miền Trung - Tây Nguyên và đất nước. Gia Lai được xem như là nóc nhà của
đồng bằng duyên hải Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, và Campuchia, với
phía bắc giáp tỉnh Kon Tum, phía nam giáp tỉnh Đắk Lắk, phía đông giáp các
tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định và Phú Yên, phía tây giáp tỉnh Ratanakiri,

đảng, chính quyền (hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân), Mặt trận Tổ
quốc và các đoàn thể nhân dân cấp xã và mối quan hệ hữu cơ giữa các thành
tố ấy; hoạt động theo cơ chế đảng lãnh đạo, chính quyền quản lý, nhân dân
các dân tộc Gia Lai làm chủ, hợp thành chỉnh thể lãnh đạo, quản lý và tổ


13

chức quần chúng nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà
nước, đồng thời phát huy vai trò làm chủ của nhân dân ở địa phương.
Cấu trúc HTCTCS tỉnh Gia Lai bao gồm tổ chức cơ sở đảng, chính
quyền (hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân), Mặt trận Tổ quốc và các đoàn
thể chính trị - xã hội. HTCTCS là một chỉnh thể các thiết chế gắn liền với hệ
thống các quan hệ, các lớp quan hệ giữa tổ chức và con người. Vì vậy, các tổ
chức của HTCTCS không chỉ có mối quan hệ với nhau mà còn có mối quan
hệ giữa nó với các bộ phận khác theo chiều dọc và chiều ngang, trong đó có
các mối quan hệ, tác động qua lại với các cấp của HTCT chung và quan hệ
chặt chẽ với tổ chức đảng, đoàn thể và cộng đồng tự quản ở thôn, làng, buôn,
khu phố và các tầng lớp dân cư.
Trong HTCTCS tỉnh Gia Lai, “Tổ chức cơ sở đảng (chi bộ, đảng bộ cơ sở) là nền tảng của Đảng, là
hạt nhân chính trị ở cơ sở” [12, tr. 35], là “gốc rễ của Đảng” trực tiếp lãnh đạo HTCTCS. Các tổ chức cơ sở
đảng thực hiện sự lãnh đạo bằng việc đề ra chủ trương, nghị quyết; thông qua tổ chức và cán bộ; bằng việc
kiểm tra, giám sát, tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục và đề cao tính kỷ luật tự giác…

Chính quyền cơ sở thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong phạm
vi địa giới hành chính. Chính quyền cơ sở tỉnh Gia Lai là người đại diện cho
ý chí, nguyện vọng, quyền và lợi ích của nhân dân các dân tộc anh em trên
địa bàn; thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương, trên cơ sở
Hiến pháp, pháp luật, dưới sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng; phản ánh bản
chất của chế độ ta là chế độ dân chủ, nghĩa là nhân dân làm chủ [26, tr. 323].

Đặc điểm này được xét theo khía cạnh quan hệ thứ bậc mang tính pháp lý
của chỉnh thể HTCT đang vận hành ở nước ta hiện nay. Cấp xã, phường, thị trấn
là đơn vị hành chính thấp nhất trong hệ thống hành chính bốn cấp ở nước ta, là
cấp gần dân nhất, là nền tảng của hành chính. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ:
“Cấp xã là gần gũi dân nhất, là nền tảng của hành chính. Cấp xã làm được việc
thì mọi công việc đều xong xuôi” [23, tr. 371]. Đồng thời, do tổ chức và hoạt
động trên địa bàn cơ sở rộng, phức tạp và có sự tách biệt rõ rệt giữa địa bàn
này với địa bàn khác nên tính độc lập trong lãnh đạo, quản lý, điều hành của
HTCTCS tỉnh Gia Lai thường cao hơn so với HTCTCS các tỉnh vùng đồng
bằng, duyên hải.


15

Hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Gia Lai không phải là cấp hoạch định
đường lối mà là cấp chấp hành, trực tiếp tổ chức thực hiện đường lối, chính
sách của Đảng, Nhà nước và của HTCT cấp trên cơ sở; là cầu nối giữa nhân
dân địa phương với Đảng và Nhà nước. Kết quả thực hiện các nhiệm vụ ở
địa phương cơ sở là thước đo sự đúng đắn của đường lối, chủ trương, chính
sách, nghị quyết của HTCT cấp trên. Hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, quản lý, tổ
chức thực hiện các nhiệm vụ của HTCTCS là thực tiễn sinh động mà Đảng,
Nhà nước có thể tổng kết thành những bài học kinh nghiệm quan trọng, bổ
sung cho đường lối, chính sách, pháp luật ngày càng hoàn thiện hơn, phản
ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Chính điều này đã tạo nên
những thuận lợi trong nắm dân, nắm địa bàn, đồng thời cũng dễ gây ra tính
thụ động, trông chờ, ỷ lại cấp trên ở HTCTCS, làm ảnh hưởng đến hiệu quả
thực hiện vai trò của nó trong thực hiện các nhiệm vụ.
Đội ngũ cán bộ trong HTCTCS tỉnh Gia Lai chủ yếu là cán bộ tại chỗ, có cơ cấu không thuần nhất về thành
phần dân tộc, tôn giáo và cả thành phần xuất thân. Đội ngũ cán bộ trong HTCTCS tỉnh Gia Lai hiện nay thuộc nhiều
thành phần dân tộc khác nhau, song tỉ lệ cán bộ giữ chức vụ chủ tịch ủy ban nhân dân và phó chủ tịch ủy ban nhân

HTCT ở địa bàn miền núi luôn có nhiệm vụ rất nặng nề so với các địa phương
khác. HTCTCS tỉnh Gia Lai không chỉ trực tiếp lãnh đạo và tổ chức cho nhân
dân địa phương phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, mà còn phải giữ vững ổn
định chính trị - xã hội, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh
nhân dân, giải quyết nhiều vấn đề dân tộc, tôn giáo phức tạp trên địa bàn. Đây
là nhiệm vụ rất nặng nề so với thực lực của HTCTCS tỉnh Gia Lai. Bởi lẽ,
điều kiện kinh tế, xã hội của Gia Lai hiện nay còn rất nhiều khó khăn; có
nhiều xã địa bàn rộng, dân cư thưa thớt, địa hình phức tạp, hiểm trở, giao
thông nông thôn, thông tin liên lạc kém phát triển…; nhiều xã đặc biệt khó
khăn, nhiều thôn, làng, buôn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu
số… Với đặc điểm địa bàn rộng, phức tạp, cùng với vị trí xa các trung tâm
kinh tế lớn của đất nước, làm cho khả năng thu hút đầu tư phát triển kinh tế xã hội ở Gia Lai có những hạn chế, do vậy việc thực hiện nhiệm vụ phát triển
kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân của
HTCTCS tỉnh Gia Lai gặp nhiều khó khăn.
Cấp xã ở Gia Lai là nơi tập trung đông đảo đồng bào dân tộc thiểu số, lại
chịu ảnh hưởng sâu sắc của tín ngưỡng truyền thống và tín ngưỡng tôn giáo;
hoạt động tôn giáo đa dạng và ngày càng phức tạp với nhiều tôn giáo và các tổ
chức tà đạo; quan hệ dân tộc vẫn còn tồn tại những mâu thuẫn, bức xúc, nhất là


17

giữa đồng bào dân tộc thiểu số với người Kinh. Sự phức tạp trong quan hệ dân
tộc, tôn giáo ở Gia Lai đang bị các thế lực thù địch lợi dụng để chống phá cách
mạng nước ta. Những yếu tố này đòi hỏi HTCTCS tỉnh Gia Lai phải quan tâm
giải quyết có hiệu quả các vấn đề dân tộc, tôn giáo ở địa phương, để tạo sự đồng
thuận xã hội, phát huy có hiệu quả sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc
trong thực hiện các nhiệm vụ của địa phương.
Ba là, tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Gia Lai
thường xuyên chịu sự chống phá quyết liệt của các phần tử phản động, thù

ngăn cản, đe dọa và chia rẽ nhân dân với chính quyền; xúi giục đồng bào dân tộc
thiểu số bỏ sản xuất, rời làng vào rừng, vượt biên trái phép gây khó khăn cho
công tác quản lý của chính quyền cơ sở. Đồng thời, chúng tìm cách ngăn cản
đồng bào tham gia các tổ chức quần chúng, nhằm vô hiệu hóa hoạt động của
chính quyền và các đoàn thể quần chúng ở cơ sở; ngăn cản và làm cho việc thực
hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước ở địa phương không đạt hiệu quả như
mong muốn.
1.1.2. Âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch trên địa bàn Gia
Lai

Thực hiện DBHB, âm mưu xuyên suốt của các thế lực thù địch là tìm
mọi cách chống phá sự nghiệp cách mạng nước ta, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam, phủ nhận những thành quả cách mạng của nhân
dân ta, thủ tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Nghị quyết Hội nghị lần thứ
tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX nhấn mạnh: “Hoạt động “diễn
biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch sẽ gia tăng. Các thế lực
phản động tiếp tục sử dụng chiêu bài dân chủ, nhân quyền để can thiệp vào nội
bộ nước ta” [5, tr. 43-44]. Tại Gia Lai, mục tiêu lâu dài của chúng là kích động
tư tưởng ly khai; phát triển Tin lành Đêga làm cơ sở chính trị hòng tách Tây
Nguyên ra khỏi nước ta để thành lập cái gọi là “Nhà nước Đêga độc lập”. Trước
mắt, chúng tập trung gây bất ổn định xã hội, kích động chia rẽ khối đại đoàn kết
toàn dân tộc, tranh giành dân, từng bước vô hiệu hóa chính quyền cơ sở.
Thủ đoạn và phương thức chống phá của các thế lực trên địa bàn Gia
Lai thể hiện toàn diện trên các mặt tư tưởng, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội
và quốc phòng - an ninh; được thực hiện với sự chỉ đạo bởi các thế lực phản


19

động bên ngoài và hành động chống phá của bọn phản động bên trong. Qua

Thứ hai, chúng triệt để lợi dụng các vấn đề dân tộc và tôn giáo, những
khó khăn, thiếu sót của ta để kích động ly khai, chia rẽ dân tộc, phá hoại khối
đại đoàn kết toàn dân tộc.
Âm mưu xuyên suốt, cơ bản của các thế lực thù địch trong việc lợi
dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo ở Tây Nguyên nói chung và Gia Lai nói riêng là
không thay đổi. Chúng luôn tìm mọi cách để chia rẽ, kích động thù hằn dân
tộc, tôn giáo; lôi kéo, kích động đồng bào dân tộc thiểu số, giáo dân để thực
hiện âm mưu DBHB, tạo ngòi nổ cho việc quốc tế hóa vấn đề dân tộc, tôn
giáo, nhằm nhảy vào can thiệp ở Tây Nguyên nói chung, Gia Lai nói riêng.
Lợi dụng những sơ hở, thiếu sót của chúng ta trong thực hiện chính
sách dân tộc, chúng triệt để khai thác những hạn chế trong nhận thức, những
khó khăn trong đời sống và tình trạng đói nghèo của đồng bào dân tộc thiểu
số để tiến hành DBHB, nhằm tạo ra sự mất đoàn kết, mâu thuẫn, xung đột
giữa các dân tộc thiểu số, giữa dân tộc thiểu số với người Kinh; làm xói mòn
niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước; làm giảm hiệu lực quản lý của
Nhà nước ở cơ sở, tạo sự bất bình trong các tầng lớp nhân dân với chính
quyền. Để tăng thêm tính khu biệt Kinh - Thượng và thúc đẩy tư tưởng ly khai,
bài Kinh phát triển, chúng tuyên truyền kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi,
gieo rắc quan điểm về “quyền dân tộc tự trị”, về một nhà nước riêng của người
Thượng - “Nhà nước Đêga”. Đồng thời, thông qua các tổ chức phi chính phủ
(NGO) để triển khai các chương trình, dự án ở Gia Lai, nhằm tranh giành dân
với HTCTCS, lôi kéo đồng bào các dân tộc thiểu số đứng về phía chúng.
Trong những năm qua trên địa bàn Gia Lai, các thế lực thù địch đẩy
mạnh phát triển Tin lành Đêga để làm cơ sở chính trị - quốc giáo cho cái gọi
là “Nhà nước Đêga độc lập”; công kích, hạ uy tín của chức sắc và những
người không theo Tin lành Đêga. Chúng lợi dụng thần quyền, giáo lý để trực
tiếp tác động vào quần chúng dưới dạng tín ngưỡng tôn giáo, tâm linh, nhằm
kích động tư tưởng dân tộc hẹp hòi, kỳ thị dân tộc, tư tưởng hướng ngoại. Bên
cạnh đó, lợi dụng chính sách tự do tín ngưỡng tôn giáo của Đảng và Nhà nước


chủ động, dẫn đến một bộ phận quần chúng bị lừa gạt, lôi kéo vào các hoạt
động phi pháp phục vụ cho âm mưu DBHB của địch.


22

Thời gian qua, thông qua Cao uỷ Liên hợp quốc về người tị nạn
(UNHCR), các thế lực phản động bên ngoài xúc tiến việc lập trại tỵ nạn ở
Mondulkiri và Ratanakiri để móc nối, đưa đón người dân tộc thiểu số vượt
biên sang Campuchia. Song song với đó, chúng tập trung phục hồi hoạt động
của các tổ chức Fulro và Tin lành Đêga, củng cố bộ khung chính quyền ngầm
ở làng, xã đã bị ta bóc gỡ; củng cố tinh thần cho các đối tượng bên trong; lừa
mị, lập danh sách một số đối tượng xấu được ta giáo dục tha về, hoặc gia đình
khó khăn gửi sang Mỹ để hỗ trợ tiền; lừa bịp đưa thanh niên người dân tộc
thiểu số có trình độ văn hóa 12 qua Mỹ đào tạo và phong hàm sỹ quan để làm
lực lượng nòng cốt cho cái gọi là “Nhà nước Đêga”.
Thứ tư, “diễn biến hòa bình” ở Gia Lai gắn chặt với hoạt động bạo
loạn lật đổ, mang tính chất bạo động.
Nét đặc trưng trong hoạt động DBHB của các thế lực thù địch ở Gia
Lai là gắn chặt DBHB với bạo loạn lật đổ, mang tính chất bạo động. Sau khi
cố gắng tạo nền tảng xã hội và cơ sở chính trị, các thế lực thù địch tiến tới lợi
dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để kích động, tổ chức quần chúng gây rối, bạo
động chính trị, đòi thành lập “Nhà nước Đêga tự trị”, đòi “trả Tây Nguyên
cho người Thượng”. Triệt để lợi dụng một số vấn đề về an ninh nông thôn,
chúng kích động, thổi phồng thành an ninh chính trị để thúc đẩy các hoạt
động biểu tình, bạo loạn. Thực tế trong các vụ gây rối, biểu tình, bạo loạn ở
Gia Lai thời gian qua, các thế lực thù địch còn kích động người dân tộc thiểu
số bài xích người Kinh, nhằm khoét sâu mâu thuẫn dân tộc, tiến tới “quốc tế
hóa” tình hình Tây Nguyên để dễ bề can thiệp vào nội bộ ta, điều này đã biểu
lộ sắc màu của chủ nghĩa bạo động, khủng bố ở đây.

lãnh đạo và tổ chức thực tiễn đấu tranh chống DBHB trên địa bàn là một
nhiệm vụ trực tiếp, thường xuyên của HTCTCS nói chung, HTCTCS tỉnh Gia
Lai nói riêng; thể hiện rõ chức năng chuyên chính vô sản, “là nguồn sức
mạnh, là điều kiện đảm bảo cho thắng lợi hoàn toàn và tất nhiên của chủ
nghĩa cộng sản” [19, tr. 16].
Vai trò này được thể hiện trước hết ở việc phát hiện kịp thời, nắm chắc
âm mưu, thủ đoạn, tổ chức, lực lượng, tình hình hoạt động của các thế lực thù
địch trên địa bàn, thông qua hoạt động của các cơ quan chức năng trong
HTCTCS và thông tin từ nhân dân địa phương, từ đó có biện pháp chủ động


24

đấu tranh có hiệu quả. Nắm chắc tình hình địa phương, những nhân tố có thể bị
địch lợi dụng để tiến hành DBHB; kịp thời đấu tranh chống DBHB bằng các
phương tiện thông tin đại chúng, đặc biệt là tuyên truyền trên hệ thống đài truyền
thanh xã, phường; tuyên truyền miệng qua đội ngũ cán bộ, báo cáo viên cơ sở;
các loại băng hình trực quan. Xây dựng và triển khai các biện pháp kiểm tra,
ngăn chặn, hạn chế thấp nhất những hoạt động tuyên truyền, phát tán tài liệu
phản động, cũng như việc móc nối, thu thập tin tức để chống phá ta của các phần
tử phản động, bọn cơ hội chính trị, bất mãn, chống đối trên địa bàn.
Ngoài ra, HTCTCS tỉnh Gia Lai còn trực tiếp quán triệt và tổ chức thực
hiện mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ chống DBHB, không để bất ngờ trong mọi
tình huống. HTCTCS tỉnh Gia Lai là lực lượng trực tiếp tuyên truyền, giáo dục
và tổ chức quần chúng đấu tranh vô hiệu hóa, làm thất bại âm mưu, thủ đoạn của
địch trên địa bàn; qua đó góp phần làm thất bại âm mưu, thủ đoạn DBHB của
các thế lực thù địch chống phá cách mạng Việt Nam.
Vai trò của HTCTCS tỉnh Gia Lai trong đấu tranh chống DBHB trên
địa bàn còn được thể hiện ở công tác giáo dục, tuyên truyền nâng cao nhận
thức cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân về đường lối,

triển mọi mặt của nhiều địa phương trong tỉnh Gia Lai nhìn chung còn thấp,
nhất là các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Là cấp
gần dân nhất, vì vậy HTCTCS tỉnh Gia Lai phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tổ
chức phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương, từng bước nâng cao đời sống
nhân dân, giảm dần sự khác biệt về mọi mặt giữa các bộ phận dân cư, góp phần
loại bỏ những yếu tố mà địch có thể lợi dụng để chống phá. Thực hiện tốt vai
trò này, nhân dân sẽ thấy được sự quan tâm thực sự của Đảng, Nhà nước,
những lợi ích thiết thực do cách mạng mang lại, và qua đó họ cũng nhận thức
được âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù, nhất là của bọn Fulro. Đảng ta đã chỉ rõ:
“Phải gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển toàn diện văn hóa, phát triển toàn
diện con người, thực hiện dân chủ, tiến bộ và công bằng xã hội… Phát triển