5 HIỆU ỨNG TÂM LÝ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
HÀNH VI CON NGƯỜI
rubi | September 16, 2016 | Nhận Thức & Hành Vi | No Comments
Nếu bạn đang tìm cách thúc đẩy sự phát triển bản thân mình, việc hiểu được nền tảng tâm lý cho
những hành vi và phản ứng hàng ngày là rất quan trọng. Nhưng liệu chúng ta có làm tốt được bước
đầu tiên đó không? Hãy xem 5 hiệu ứng tâm lý phổ biến dưới đây để biết não của bạn vận hành
như thế nào, và làm sao để tránh được những sai lầm phổ biến.
1. SỰ HẤP DẪN CỦA BẠN SẼ TĂNG LÊN KHI BẠN
KHÔNG HOÀN HẢO
Theo Hiệu ứng Platfall, những sai lầm làm nên sự hấp dẫn ở con người. Những người không bao
giờ mắc sai lầm lại được xem là kém hấp dẫn hơn, vì sự hoàn hảo đôi khi tạo ra khoảng cách.
Chúng ta thường bị hấp dẫn bởi những người không hoàn hảo.
Lý thuyết này đã được thử nghiệm bởi nhà tâm lý học Elliot Aronson. Trong thử nghiệm của mình,
ông yêu cầu những người tham gia nghe bản ghi âm của một số ứng cử viên khi trả lời câu hỏi. Một
vài bản ghi còn có tiếng ứng viên làm đổ cốc cafe. Cuối cùng khi những người tham gia được hỏi,
họ lại có xu hướng thiện cảm hơn với những người làm đổ cafe.
Theo hiệu ứng Platfall, chúng ta nên ghi nhớ rằng đôi khi việc mắc lỗi lại là lợi thế, miễn rằng những
sai lầm đó không quá lớn và có thể được sửa đổi.
2. KÌ VỌNG CAO HƠN SẼ TẠO RA HIỆU SUẤT LÀM
VIỆC TỐT HƠN
Điểm mấu chốt của hiện tượng tâm lý này là khái niệm Self-fulfilling prophecy (lời tiên tri tự thành
hiện thực). Nếu bạn tin điều gì đó là thật thì dần dần nó sẽ trở nên đúng như vậy. Thử nghiệm đầu
tiên (được biết đến với tên gọi Hiệu ứng Pigmalion) được nhà tâm lý Robert Rosenthal thực hiện với
học sinh lớp 1 và lớp 2 bậc tiểu học. Vào đầu năm học, tất cả số học sinh được kiểm tra đánh giá
đông.
Hiệu ứng Người ngoài cuộc được 2 nhà tâm lý xã hội Bibb Latane và John Darley nghiên cứu. Họ
theo dõi các sinh viên chứng kiến một sinh viên khác bị nghẹn ở căn phòng gần đó. Khi thấy chỉ có
một mình mình có thể giúp, 85% số người tham gia sẽ chạy ngay đến để giúp đỡ. Khi cảm thấy còn
có 1 người khác, 65% chạy đến giúp đỡ. Khi các đối tượng cảm thấy có ít nhất 4 người có thể giúp,
con số giảm xuống 31 %.
Khi bạn cần giúp đỡ thì hãy cụ thể, hãy gọi tên người bạn cần để loại bỏ sự hỗn loạn trách nhiệm.
Chúng ta thường nghĩ rằng, khi kêu gọi sự giúp đỡ từ một đám đông sẽ tốt hơn, nhưng sự thật
không phải như vậy. Để tránh thất vọng, hãy chỉ chọn một người thôi.
5. NHỮNG LỖI LẦM CỦA BẠN KHÔNG ĐƯỢC ĐỂ Ý
NHIỀU NHƯ BẠN NGHĨ
Chúng ta thường có cảm giác rằng ta bị giám sát liên tục, đặc biệt khi mắc lỗi. Theo Hiệu ứng
Spotlight, những người xung quanh không để ý đến những khoảnh khắc chúng ta mắc lỗi.
Để kiểm chứng điều này, một nhóm nghiên cứu tại Cornell yêu cầu một nhóm tình nguyện viên mặc
áo phông in hình nhạy cảm và ước tính xem có bao nhiêu người chú ý vào chiếc áo họ mặc. Thực
tế thì số người chú ý chỉ bằng một nửa con số mà những tình nguyện viên ước tính.
Như vậy, bạn ở dưới “ánh đèn sân khấu” ít hơn bạn nghĩ. Nhận thức được điều này sẽ làm bạn thấy
thoải mái hơn ở những nơi công cộng và tự tin làm những gì bạn muốn. Hoặc khi bạn mắc lỗi, bạn
sẽ cảm thấy dễ chịu hơn khi biết rằng tác động của nó không lớn đến vậy. Như Nhà tâm lý học
Kenneth Savitsky đã nói: Bạn sẽ không hoàn toàn rũ bỏ được sự bối rối khi mắc một lỗi lầm nào đó,
nhưng cũng hãy nhớ rằng bạn có thể đang phóng đại ảnh hưởng của nó.