Nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến nuôi
trồng thủy sản huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình và
đề xuất các giải pháp ứng phó để phát triển
Nguyễn Minh Thảo
Trường Đại học Khoa học Tư nhiên
Luận văn ThS. Chuyên ngành: Khoa học Môi trường; Mã số: 60 44 03 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Trần Văn Thụy
Năm bảo vệ: 2013
Abstract: Nghiên cứu các yếu tố gây tổn thương tại huyện Thái Thụy (các tai biến liên quan đến biến đổi khí hậu
(BĐKH): nước biển dâng, lũ lụt, xâm nhập mặn, hạn hán, bão và các yếu tố cường hóa tai biến) lên đối tượng nuôi trồng
thủy sản (NTTS) và khả năng ứng phó của hệ thống tự nhiên -xã hội trước các yếu tố gây tác động do BĐKH. Đánh giá
mức độ ảnh hưởng của BĐKH đến tài nguyên, môi trường và khả năng ứng phó của hệ thống tự nhiên xã hội trước các
tác động của BĐKH. Thành lập bản đồ: Bản đồ hiện trạng NTTS huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình năm 2013; Bản đồ
mức độ ảnh hưởng của nước biển đến đối tượng NTTS (ở mực nước biển hiện tại và nước biển dâng 80cm); Bản đồ định
hướng NTTS (khi nước biển dâng 80cm). Đề xuất một số giải pháp sử dụng bền vững tài nguyên nhằm thích ứng với
BĐKH.
Keywords: Khoa học môi trường; Biến đổi khí hậu; Nuôi trồng thủy sản
Content
MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của nghiên cứu
Thái Bình là một trong 28 tỉnh thành của cả nước trực tiếp có biển, với những
điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên khá phong phú, đa dạng. Thái Bình được
đánh giá là một vùng lãnh thổ rất giàu tiềm năng về tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là
tài nguyên biển. Bên cạnh đó khu vực này rất nhạy cảm về mặt sinh thái và môi
2
Mục tiêu
- Dự báo các ảnh hưởng của BĐKH đến NTTS huyện Thái Thụy - tỉnh Thái
Bình.
- Đề xuất các giải pháp phát triển bền vững cho việc NTTS trước những ảnh
hưởng của BĐKH.
Nhiệm vụ
- Nghiên cứu các yếu tố gây tổn thương tại huyện Thái Thụy (các tai biến liên
quan đến BĐKH: nước biển dâng, lũ lụt, xâm nhập mặn, hạn hán, bão và các y ếu tố
cường hóa tai biến) lên đối tượng NTTS và khả năng ứng phó của hệ thống tự nhiên -xã hội trước các
yếu tố gây tác động do BĐKH.
- Đánh giá mức độ ảnh hưởng của BĐKH đến tài nguyên, môi trường và khả
năng ứng phó của hệ thống tự nhiên xã hội trước các tác động của BĐKH.
- Thành lập bản đồ: Bản đồ hiện trạng NTTS huy ện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình
năm 2013; Bản đồ mức độ ảnh hưởng của nước biển đến đối tượng NTTS (ở mực
nước biển hiện tại và nước biển dâng 80cm); Bản đồ định hướng NTTS (khi nước biển
dâng 80cm).
- Đề xuất một số giải pháp sử dụng bền vững tài nguyên nhằm thích ứng với
BĐKH.
Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
- Các xã ven biển huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình.
- Đối tượng chính: hoạt động NTTS của các xã ven biển tỉnh Thái Bình trước
những ảnh hưởng của BĐKH
References
Tiếng Việt
1. Nguyễn Tác An, Nguyễn Kỳ Phùng (2012), “BĐKH đối với dải ven bờ tình
Khánh Hòa, những tiếp cận thích ứng và ứng phó”, Hội thảo khoa học Quốc
thị hóa và BĐKH đến nguy cơ ngập lụt ở Cần Thơ”, Hội thảo khoa học Quốc
gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và BĐKH, tr 255-2627.
12. Lê Bắc Huỳnh, Bùi Đức Long (2012), “Bước đầu đánh giá tác động của BĐKH
đến xu hướng diễn biến thiên tai lũ, lụt, lũ quyét và hạn hán ở Việt Nam”, Hội
thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và BĐKH, tr 247-254.
13. Trần Đức Khâm (2009), BĐKH với Đồng bằng sông Cửu Long. Kết quả nghiên
cứu cho thấy những tác hại của BĐKH đã làm mực nước biển dâng cao, hạn
hán và lũ lụt xả ra ở ĐBSCL, Thành phố Hồ Chí Minh.
14. Lại Thị Lương (2012), “Tác động của BĐKH đến tài nguyên nước mặt tỉnh
Khánh Hòa”, Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường
và BĐKH, tr 270-276.
15. Lê Đức Minh, Hoàng Văn Thắng (2011), “Một số đánh giá về tác động của
BĐKH lên đa dạng sinh học của Việt Nam”, Đất ngập nước và BĐKH, Kỷ yếu
hội thảo khoa học quốc gia, Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội, tr
379-385.
16. Tô Trung Nghĩa, Lê Hùng Nam (2008), “Tác động của BĐKH đến thiên tai và
giải pháp ứng phó cho khu vực đồng bằng Sông Hồng”, Hội thảo xây dựng kế
hoạch phòng tránh và khắc phục hậu quả thiên tai, ứng phó và giảm nhẹ tác
động do BĐKH, Hà Nội.
17. Nguyễn Đức Ngữ (2008), BĐKH và khô hạn, hoang mạc hóa, Hội thảo BĐKH
toàn cầu và giải pháp ứng phó của Việt Nam, Hà Nội.
18. Nguyễn Đức Ngữ, Nguyễn Trọng Hiệu (2007), “BĐKH ở Việt Nam và khu vực”,
Hội thảo chuy ên đề về Đa dạng sinh học và BĐKH: Mối liên quan tới Đói
nghèo và Phát triển bền vững, Hà Nội.
19. Phòng NN&PTNT huyện Thái Thụy (2010), Báo cáo Kết quả thực hiện
Nghị quyết số 01 -NQ/TU của Ban thường vụ Tỉnh ủy về việc đẩy mạnh phát
triển nuôi thủy sản nước ngọt giai đoạn 2006 – 2010 huyện Thái Thụy.
20. Phòng NN&PTNT huyện Thái Thụy (2012), Báo cáo Tổng kết công tác năm
29. Lê Thị Hoa Sen, Lê Đình Phùng, Trần Khánh Vân (2011), “Phương pháp
nghiên cứu tác động của BĐKH đến chăn nuôi ở Việt Nam”, Hội thảo BĐKH:
74
Tác động, thích ứng và chính sách trong nông nghiệp, Qu ảng Trị, tr 126-141.
30. Lê Thị Hoa Sen, Nguyễn Ngọc Phước, Võ Chí Tiến, Lê Đình Phùng (2011),
“Các hình thức thích ứng với các tác động của BĐKH trong sản xuất nông
nghiệp ở vùng cát ven biển và cát nội đồng tỉnh Quảng Trị”, Hội thảo BĐKH:
Tác động, thích ứng và chính sách trong nông nghiệp, Qu ảng Trị, tr 68-76.
31. Hoàng Văn Thắng (2011), “Bảo tồn đất ngập nước trong bối cảnh BĐKH”, Đất
ngập nước và BĐKH, Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc gia, Nhà xuất bản Khoa
học và Kỹ thuật, Hà Nội, tr 3-15.
32. Nguyễn Văn Thắng và nnk (2010), BĐKH và tác động ở Việt Nam. Viện Khoa
học Khí tượng Thủy văn và Môi trường, Hà Nội.
33. Bảo Thạnh, Bùi Chí Nam, Trần Tuấn Hoàng (2012), “Tính toán diện tích đất bị
tác động của hạn hán, ngập và nhiễm mặn do BĐKH ở đồng bằng sông Cửu
Long”, Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi trường và
BĐKH, tr 291 -299.
34. Trần Thục, Nguyễn Văn Thắng, Nguyễn Văn Đại, Huỳnh Lan Hương, Phùng
Thị Thu Trang, Nguyễn Thị Hằng, Ho àng Tùng (2012), “Đánh giá tác động của
BĐKH đến tài nguyên nước tỉnh Quảng Ngãi và định hướng kế hoạch hành
động ứng phó”, Hội thảo khoa học Quốc gia về Khí tượng Thủy văn, Môi
trường và BĐKH, tr 345-351.
35. Võ Chí Tiến, Roger Few, Lê Thị Hoa Sen, Hoàng Mạnh Quân, Lê Đình Phùng
(2011), “Tác động của BĐKH đến sản xuất nông nghiệp tại vùng cát ven biển
tỉnh Quảng Trị”, Hội thảo BĐKH: Tác động, thích ứng và chính sách trong
nông nghiệp, Quảng Trị, tr 12-19.
36. Dư Văn Toán, Trần Thế Anh (2011), “Nghiên cứu tác động của BĐKH và nước
biển dâng và đề xuất các giải pháp thích ứng xã Phước Thuận Huyện Tuy
45. UBND huyện Thái Thụy (2006), Báo cáo tóm tắt Quy hoạch tổng thể phát triển
kinh tế - xã hội huyện Thái Thụy đến năm 2020.
Tiếng Anh
76
46. Allison, E.H., Andrew, N.L. and Oliver, J. (2007), Enhancing the resilience of
inland fisheries and aquaculture systems to climate change. Journal of Semi-Arid Tropical Agricultural
Research 4.
47. Cahoon, D. R. et al (2006), “Coastal wetland vulnerability to relative sea- level
rise: Wetland Elevation Trends and Process Controls”, Ecological Studies, 190,
pp.1-3.
48. Dasgupta, S. et al (2007), “The Impact of Sea Level Rise on Developing
Countries: A Comparative Analysis”, World Bank Policy Research Working
Paper, 4136, p.33.
49. FAO (2005), Nutritional elements of fish [web page]. Fisheries and Aquaculture
Department, FAO, Rome, Italy.
50. FAO (2008a), Climate change inplications for fisheris and aquaculture. In: The
State of Fisheries and Aquaculture 2008. FAO, Rome, Italy, pp. 87 – 91.
51. FAO (2008b), Climate change for fisheries and aquaculture. Technical
background document from the Expert Consultation, 7 to 9 April 2008, FAO,
Rome. Paper presented at “Climate Change, Energy and Food”, High-level
Conference on Food Security: The challenges of climate change and bioenergy,
3 – 5 June 2008. Rome, Italy.
52. FAO (2009a), the State of World Fisheries and Aquaculture 2008. FAO, Rome,
Italy, pp 176.
53. FAO (2009b) Climate change implications for fisheries and aquaculture:
overview of current scientific knowledge (K. Cochrane, C. De Young, D. Soto
and T. Bahri, eds.). FAO Fisheries and Aquaculture Technical Paper No. 530.
FAO, Rome, Italy, pp 212.