Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN
………………….

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Đề tài:

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG XÂY DỰNG NÔNG THÔN
MỚI Ở XÃ HƯƠNG TOÀN – THỊ XÃ HƯƠNG TRÀ
TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

SVTH: Phan Thị Trang
Lớp: K43A KTNN
Niên khóa: 2009 - 2013

Giáo viên hướng dẫn:
Th.S Nguyễn Văn Lạc

Huế, 5/2013
SVTH: Phan Thị Trang

i


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

ii


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .....................................................................................iv
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU................................................................................... v
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ .......................................................................................vi
TÓM TẮT NGHIÊN CỨU ..........................................................................................vii
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ................................................................................................. 1
I. Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................................... 1
II. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................ 3
III. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................................... 3
IV. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................................... 4
PHẦN II: NỘI DUNG.................................................................................................... 5
CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ............................. 5
1.1.1. Các khái niệm liên quan .................................................................................... 5
1.1.2. Chính sách và căn cứ pháp lý của chương trình NTM...................................... 5
1.1.3. Mục tiêu và nội dung của chương trình NTM................................................... 6
1.1.3.1. Mục tiêu............................................................................................................. 6
1.1.3.2. Nội dung của chương trình NTM ...................................................................... 7
1.1.4. Vốn, nguồn vốn và cơ chế huy động vốn thực hiện chương trình .................. 16
1.1.5. Đặc điểm của chương trình NTM ................................................................... 17
1.1.6. Phân công quản lý và tổ chức thực hiện chương trình NTM .......................... 17
1.1.7. Bộ tiêu chí đánh giá và tổ chức đánh giá, xét duyệt đạt chuẩn NTM ............. 19
1.1.8. Khái quát tình hình xây dựng NTM ở Thừa thiên Huế và toàn quốc ............. 27

..................................................................................................................... 40
2.3.2. Thực trạng nguồn lực cho chương trình NTM ở Hương Toàn ....................... 47
2.3.2.1 Con người ........................................................................................................ 47
2.3.2.1. 1. Cán bộ thực hiện dự án ............................................................................... 47
2.3.2.1.2. Tham gia của người dân ............................................................................. 47
2.3.2.2. Vốn .................................................................................................................. 50
2.3.3. Tình hình đầu tư xây dựng NTM ở Hương Toàn............................................ 53
2.3.4. Kết quả thực hiện đầu tư thí điểm NTM ở Hương Toàn................................. 56
2.3.5. Đánh giá về chương trình NTM ...................................................................... 67
2.3.5.1. Hiểu biết của người dân về chương trình NTM .............................................. 68
2.3.5.2. Đánh giá của người dân về các vấn đề liên quan đến CT NTM ..................... 69
2.3.5.3. Đánh giá chung về chương trình nông thôn mới ............................................ 74
CHƯƠNG III: BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHƯƠNG
TRÌNH NTM CHO CÁC ĐỊA PHƯƠNG ĐÃ VÀ ĐANG THỰC HIỆN CHƯƠNG
TRÌNH NTM ................................................................................................................ 75
3.1. Bài học kinh nghiệm .............................................................................................. 75
3.2. Giải pháp thực hiện CT NTM ................................................................................ 76
3.2.1. Giải pháp chung .............................................................................................. 76
3.2.2. Giải pháp cụ thể .............................................................................................. 77
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.................................................................... 81
I. Kết luận .................................................................................................................. 81
II. Kiến nghị................................................................................................................ 82

SVTH: Phan Thị Trang

iv


Khóa luận tốt nghiệp



UBND:

Ủy ban nhân dân

HĐND:

Hội đồng nhân dân

CNH-HĐH:

Công nghiệp hóa – hiện đại hóa

Bộ KH-ĐT:

Bộ kế hoạch đầu tư

Bộ LĐ-TB&XH:

Bộ lao động thương binh và xã hội

Bộ NN-PTNT:

Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn

BQ:

Bình quân

TNBQ:


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1: Nội dung của chương trình nông thôn mới....................................................... 8
Bảng 2: Bộ tiêu chí đánh giá nông thôn mới................................................................ 20
Bảng 3: Nội dung thay đổi tiêu chí số 10 về thu nhập ................................................. 26
Bảng 4: Đánh giá theo 19 tiêu chí ở tỉnh Thừa Thiên Huế năm 2012 ......................... 29
Bảng 5: Dân số và lao động xã Hương Toàn............................................................... 34
Bảng 6:Tình hình sử dụng đất đai của xã Hương Toàn............................................... 37
Bảng 7: Đánh giá các tiêu chí NTM ở Hương toàn trước khi tiến hành thực hiện
chương trình NTM năm 2010. ...................................................................................... 41
Bảng 08: Hiểu biết của người dân về nông thôn mới .................................................. 47
Bảng 09: Tham gia của người dân vào các dự án ....................................................... 49
Bảng 10: Ngồn vốn thực hiện chương trình nông thôn mới ở Hương Toàn ................ 51
Bảng 11: Tổng hợp vốn đầu tư cho giai đoạn 2011 – 2015 (ĐVT: tỷ đồng) ............... 52
Bảng 12: Nội dung ưu tiên đầu tư cho từng giai đoạn................................................. 54
Bảng 13: So sánh 19 tiêu chí thuộc bộ tiêu chí NTM ở Hương Toàn .......................... 57
Bảng 14: Đánh giá kết quả thực hiện NTM ở Hương Toàn theo 19 tiêu chí NTM...... 62
Bảng 15: Đánh giá của người dân về chương trình nông thôn mới ............................ 73

SVTH: Phan Thị Trang

vii


Khóa luận tốt nghiệp


SVTH: Phan Thị Trang

viii


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
I.

Tính cấp thiết của đề tài
Nông thôn là nơi sinh sống của một bộ phận dân cư chủ yếu làm việc trong lĩnh

vực nông nghiệp. Với điều kiện con người, tự nhiên thuận lợi, Việt Nam đã và đang là
một nước nông nghiệp với hơn 70% dân cư đang sống ở vùng nông thôn. Tam nông
bao gồm nông nghiệp, nông thôn và nông dân có vai trò to lớn, có vị trí quan trọng
trong sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước; bên cạnh đó, nông nghiệp
nông thôn ở nước ta còn là khu vực giàu tiềm năng cần khai thác một cách có hiệu
quả; tuy tỷ lệ dân thành thị ở nước ta là không cao nhưng khoảng cách giữa khu vực
thành thị và nông thôn là khá lớn. Thực tiễn cũng cho thấy, những xã hội tiến bộ bao
giờ cũng chú ý tới việc thu hẹp khoảng cách sự phát triển giữa thành thị và nông thôn,
phát triển lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất và quan hệ xã hội, cải thiện điều kiện
sinh hoạt ở nông thôn, làm cho thành thị và nông thôn xích lại gần nhau. Vì vậy, việc
phát triển nông nghiệp nông thôn đã, đang và sẽ còn là mối quan tâm hàng đầu, có vai
trò quyết định đối với việc ổn định kinh tế xã hội đất nước. Nghị quyết Đại hội Đại
biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng xác định mục tiêu xây dựng NTM là: “xây dựng
NTM ngày càng giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý,
quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển ngày càng hiện

Toàn là một trong 9 xã thuộc thị xã Hương Trà và là một trong 3 xã thí điểm NTM của
thị xã. Chương trình NTM là một chương trình, dự án quan trọng và được ưu tiên hàng
đầu của xã. Sau hơn 2 năm thực hiện (bắt đầu từ 2010) xã đã có nhiều thay đổi tích
cực. Để đạt được các tiêu chí trong bộ tiêu chí NTM nhiều dự án nhỏ đã được hoàn
thành như: xây dựng trường học, xây dựng hoặc tu bổ hệ thống giao thông, hệ thống
thủy lợi; nhiều dự án đang được quy hoạch và triển khai như: xây dựng khu vui chơi,
thể thao giải trí, chợ… Tuy nhiên, nỗ lực thực hiện các dự án nhỏ đó không phải tất cả
đều mang lại những lợi ích nhất định cho người dân hay được người dân hưởng ứng,
thực tế cho thấy, bên cạnh những thành tựu đạt được là nhiều vấn đề cần phải bàn tới.
Để nhìn lại thực trạng xây dựng NTM nơi đây, nhìn lại những thành tựu đạt được,
nhìn lại những khó khăn mắc phải, để rút ra những bài học kinh nghiệm và để tìm ra
các giải pháp cho việc thực hiện chương trình NTM trong giai đoạn tới tôi đã quyết
định chọn đề tài: “Đánh giá thực trạng xây dựng NTM ở xã Hương Toàn, thị xã
Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế” để làm bài nghiên cứu cho khóa luận tốt nghiệp của
mình.

SVTH: Phan Thị Trang

2


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

II. Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan đến công cuộc xây
dựng NTM trên cả nước nói chung cũng như ở tỉnh Thừa Thiên Huế, thị xã Hương Trà
và xã Hương Toàn nói riêng.
- Đánh giá thực trạng Xây dựng NTM ở xã Hương Toàn - thị xã Hương Trà - tỉnh

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

các kết quả nghiên cứu sẽ được tập hợp, phân tích. Ngoài ra, ý kiến của các nhà quản
lý cấp huyện, tỉnh về CT NTM sẽ được thu thập phục vụ cho nghiên cứu.
 Phương pháp phân tích số liệu
- Phương pháp thống kê mô tả
- Phương pháp so sánh
- Phương pháp phân tích SWOT
- Phương pháp phân tích định tính
IV. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Về mặt không gian: đề tài tiến hành nghiên cứu trên địa bàn xã Hương Toàn,
Thị Xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế.
- Về mặt thời gian: đề tài tập trung nghiên cứu từ lúc xã Hương Toàn bắt đầu
triển khai chương trình NTM 2010 đến hết năm 2012.
- Về nội dung: đánh giá thực trạng Xây dựng NTM và sự nhìn nhận của người
dân ở xã về chương trình NTM.

SVTH: Phan Thị Trang

4


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU



Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế- xã hội phát triển ngày càng hiện
đại”.
- Nghị quyết 26- NQ/TW ngày 05/8/2008 của Ban chấp hành Trung ương khoá X
về Nông nghiệp, nông dân, nông thôn xác định nhiệm vụ: “ Chương trình mục tiêu
quốc gia xây dựng NTM”.
- Thông báo số 238- TB/TƯ ngày 07/4/2009 của Ban bí thư về chương trình xây
dựng thí điểm NTM trong thời kỳ đẩy mạnh CNH- HĐH.
- Quyết định số 491/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành bộ tiêu
chíquốc gia về NTM.
- Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt chương
trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn 2010-2020.
- Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21/8/2009 về việc hướng dẫn thực
hiện bộ tiêu chí quốc gia về NTM.
- Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Hội nghị TW 7( khoá X) về
nông nghiệp, nông dân, nông thôn Thừa Thiên Huế số 22/CTr/TU ngày 27/3/2009
được Hội nghị Tỉnh uỷ lần thứ 16 ( khoá XIII).
- Nghị quyết Đại hội đảng bộ xã khoá XIII, nhiệm kỳ 2010-2015.
- Nghị quyết Hội đồng nhân dân xã, khoá X, kỳ họp thứ 2
1.1.3. Mục tiêu và nội dung của chương trình NTM
1.1.3.1. Mục tiêu
 Mục tiêu tổng quát:
- Xây dựng NTM có kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội từng bước hiện đại;
- Cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với
phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ;

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

Bảng 1: Nội dung của chương trình nông thôn mới
Hạng
mục

(1). Quy
hoạch
xây dựng
NTM

Mục tiêu

Đạt yêu cầu tiêu chí
01 của bộ tiêu chí
quốc gia NTM. Đến
năm 2011, cơ bản
phủ kín quy hoạch
xây dựng nông thôn
trên địa bàn cả nước
làm cơ sở đầu tư xây
dựng NTM, làm cơ
sở để thực hiện mục
tiêu quốc gia xây
dựng NTM giai đoạn
2010 – 2020

SVTH: Phan Thị Trang

Nội dung chi tiết


8


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

- Hoàn thiện đường giao thông đến trụ sở Ủy
ban nhân dân xã và hệ thống giao thông trên
địa bàn xã. Đến 2015 có 35% số xã đạt chuẩn
(các trục đường xã được nhựa hóa hoặc bê tông
hóa) và đến 2020 có 70% số xã đạt chuẩn (các
trục đường thôn, xóm cơ bản cứng hóa);
- Hoàn thiện hệ thống các công trình đảm bảo
(2). Phát
cung cấp điện phục vụ sinh hoạt và sản xuất
Đạt yêu cầu tiêu chí
triển hạ
trên địa bàn xã. Đến 2015 có 85% số xã đạt
2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
tầng kinh
tiêu chí NTM và năm 2020 là 95% số xã đạt
trong bộ tiêu chí
tế - xã
chuẩn;
quốc gia NTM
hội
- Hoàn thiện hệ thống các công trình phục vụ
nhu cầu về hoạt động văn hóa thể thao trên địa

bàn xã”;

9


Khóa luận tốt nghiệp

(3).
Chuyển
dịch cơ
cấu, phát
triển kinh
tế, nâng
cao thu
nhập

Đạt yêu cầu tiêu chí
10, 12 trong bộ tiêu
chí quốc gia NTM.
Đến năm 2015 có
20% số xã đạt, đến
2020 có 50% số xã
đạt

SVTH: Phan Thị Trang

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

75% số xã đạt chuẩn;
- Hoàn thiện hệ thống các công trình phục vụ

án theo các nội dung trên; đồng thời chỉ đạo
thực hiện;
- Ủy ban nhân dân các xã xây dựng đề án
và tổ chức thực hiện.
- Bộ NN-PTNT hướng dẫn thực hiện nội
dung 1,2,3,4.
- Bộ LĐ-TB&XH hướng dẫn thực hiện nội
dung 05.
- UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TƯ
và UBND các huyện, thị xã hướng dẫn các
xã xây dựng đề án theo các nội dung trên;
đồng thời chỉ đạo thực hiện;

10


Khóa luận tốt nghiệp

(4). Giảm
Đạt yêu cầu tiêu chí
nghèo và
11 của bộ tiêu chí
an sinh
quốc gia NTM.
xã hội

(5). Đổi
mới và
phát triển
các hình

xã xây dựng đề án theo các nội dung có liên
- Tiếp tục triển khai chương trình mục tiêu
quan nêu trên; đồng thời chỉ đạo thực hiện;
Quốc gia về giảm nghèo;
- UBND các xã xây dựng đề án và tổ chức
- Thực hiện các chương trình an sinh xã hội.
thực hiện.
- Phát triển kinh tế hộ, trang trại, HTX;
- Bộ NN-PTNT chủ trì, hướng dẫn thực
- Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ ở nông hiện các nội dung 1, 3;
thôn;
- Bộ KH-ĐT hướng dẫn thực hiện nội dung
- Xây dựng cơ chế, chính sách thúc đẩy liên 2;
kết kinh tế giữa các loại hình kinh tế ở nông - UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc

11


Khóa luận tốt nghiệp

chức sản
xuất có
hiệu quả
ở nông
thôn

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

có 75% số xã đạt thôn.
chuẩn

đạt chuẩn.

SVTH: Phan Thị Trang

trung ương và UBND các huyện, thị xã
hướng dẫn các xã xây dựng đề án theo các
nội dung trên; đồng thời chỉ đạo thực hiện;
- UBND các xã xây dựng đề án theo nội
dung 1, lấy ý kiến tham gia của cộng đồng
dân cư, trình UBND tỉnh phê duyệt và tổ
chức thực hiện.
- Bộ giáo dục và đào tạo chủ trì, hướng dẫn
thực hiện đề án;
- UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TƯ
và UBND chỉ đạo các huyện, thị xã hướng
dẫn các xã Xây dựng đề án; đồng thời chỉ
đạo thực hiện;
- UBND các xã Xây dựng đề án và tổ chức
thực hiện
- Bộ Y tế chủ trì, hướng dẫn thực hiện đề
án;
- UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TƯ
và UBND chỉ đạo các huyện, thị xã hướng
dẫn các xã xây dựng đề án theo các nội dung
trên; đồng thời chỉ đạo thực hiện;
- UBND các xã xây dựng đề án và tổ chức

12



17 trong bộ tiêu chí
sạch và quốc gia NTM; đảm
vệ sinh bảo cung cấp đủ
môi
nước sinh hoạt sạch
trường và hợp vệ sinh cho
nông
dân cư, trường học,

SVTH: Phan Thị Trang

- Tiếp tục thực hiện chương trình mục tiêu
quốc gia về văn hóa, đáp ứng yêu cầu bộ tiêu
chí quốc gia NTM;
- Thực hiện thông tin và truyền thông nông
thôn, đáp ứng yêu cầu bộ tiêu chí quốc gia
NTM.

- Tiếp tục thực hiện chương trình mục tiêu
quốc gia về nước sạch và vệ sinh môi trường
nông thôn;
- Xây dựng các công trình bảo vệ môi trường
nông thôn trên địa bàn xã, thôn theo quy
hoạch, gồm: xây dựng,cải tạo nâng cấp hệ
thống tiêu thoát nước trong thôn, xóm; xây

- Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì,
hướng dẫn thực hiện nội dung 1;
- Bộ Thông tin và Truyền thông chủ trì,
hướng dẫn thực hiện nội dung 2;

quyền,
đoàn thể
chính trị xã hội
trên địa

trạm y tế, công sở và
các khu dịch vụ công
cộng; thực hiện các
yêu cầu về bảo vệ và
cải thiện môi trường
sinh thái trên địa bàn
xã. Đến 2015 có
35% số xã đạt chuẩn
và đến 2020 có 80%
số xã đạt chuẩn

Đạt yêu cầu tiêu chí
18 trong tiêu chí
quốc gia NTM. Đến
2015 có 85% số xã
đạt chuẩn và năm
2020 là 95% số xã
đạt chuẩn.

SVTH: Phan Thị Trang

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

dựng các điểm thu gom, xử lý rác thải ở các xã; tham gia của cộng đồng dân cư và tổ chức
chỉnh trang, cải tạo nghĩa trang; cải tạo, xây thực hiện.


GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

bàn.
- Ban hành nội quy, quy ước làng xóm về trật
tự, an ninh; phòng, chống các tệ nạn xã hội và
- Bộ Công an chủ trì, hướng dẫn thực hiện
các hủ tục lạc hậu;
đề án;
- Điều chỉnh và bổ sung chức năng, nhiệm vụ
- UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TƯ
và chính sách tạo điều kiện cho lực lượng an
và UBND các huyện, thị xã hướng dẫn các
ninh xã, thôn, xóm hoàn thành nhiệm vụ đảm
xã xây dựng đề án và tổ chức thực hiện.
bảo an ninh, trật tự xã hội trên địa bàn theo yêu
cầu xây dựng NTM.
(Nguồn: QĐ phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn 2010 – 2020, 04/06/2010)

Đạt yêu cầu tiêu chí
(11). Giữ
19 của bộ tiêu chí
vững an
quốc gia NTM. Đến
ninh, trật
2015 có 85% số xã
tự xã hội
đạt chuẩn và năm
nông
2020 là 95% số xã


các chương trình, dự án hỗ trợ có mục tiêu trên địa bàn.
- Huy động tối đa nguồn lực của địa phương (tỉnh, huyện, xã) để tổ chức triển
khai chương trình. HĐND tỉnh quy định tăng tỷ lệ vốn thu được từ đấu giá quyền sử
dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụng hoặc cho thuê đất trên địa bàn xã (sau khi đã
trừ đi chi phí) để lại cho ngân sách xã, ít nhất 70% thực hiện các nội dung xây dựng
NTM.
- Huy động vốn đầu tư của doanh nghiệp đối với các công trình có khả năng thu
hồi vốn trực tiếp; doanh nghiệp được vay vốn tín đụng dầu tư phát triển của Nhà nước
hoặc tỉnh, thành phố trực thuộc TƯ được ngân sách Nhà nước hỗ trợ sau đầu tư và
được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật.
- Các khoản đóng góp theo nguyên tắc tự nguyện của nhân dân trong xã cho từng
dự án cụ thể, do HĐND xã thông qua.
- Các khoản viện trợ không hoàn lại của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong
và ngoài nước cho các dự án đầu tư.
- Sử dụng có hiệu quả các nguồn vốn tín dụng.
SVTH: Phan Thị Trang

16


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: Th.s Nguyễn Văn Lạc

- Huy động các nguồn tài chính hợp pháp khác.
(Nguồn: QĐ phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn
2010 – 2020, 04/06/2010)
1.1.5. Đặc điểm của chương trình NTM
- Chương trình NTM được thực hiện ở những khu vực nông thôn, những nơi