ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

VŨ MINH QUANG

CHÍNH SÁCH CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ CỦA MỸ
VÀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNG HÓA
XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ

Hà Nội - 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
---------------------

VŨ MINH QUANG

CHÍNH SÁCH CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ CỦA MỸ
VÀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÀNG HÓA
XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM
Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
Mã số: 60 31 01 06

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN CẨM NHUNG

CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ ..........................................................................................5
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu .......................................................................5
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về cơ sở lý luận về chống bán phá giá ...........5
1.1.2. Các công trình nghiên cứu về chính sách chống bán phá giá trên thế giới
..............................................................................................................................6
1.1.3. Các công trình nghiên cứu về những ảnh hưởng từ chính sách chống bán
phá giá của Mỹ tới hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam ........................................9
1.2. Cơ sở lý luận về chống bán phá giá ................ Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Khái quát về bán phá giá ......................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1.1. Khái niệm bán phá giá ....................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1.2. Mục đích của hành vi bán phá giá ..... Error! Bookmark not defined.
1.2.1.3. Tác động của hành vi bán phá giá tới thị trường nước nhập khẩu và
xuất khẩu ......................................................... Error! Bookmark not defined.


1.2.2. Chính sách chống bán phá giá ................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2.1. Khái niệm chính sách chống bán phá giá ........ Error! Bookmark not
defined.
1.2.2.1. Xu hướng sử dụng chính sách chống bán phá giá trong thương mại
quốc tế hiện nay .............................................. Error! Bookmark not defined.
1.3. Cơ sở thực tiễn về chính sách chống bán phá giá của Mỹ... Error! Bookmark
not defined.
1.3.1. Khái quát về chính sách thương mại của Mỹ ......... Error! Bookmark not
defined.
1.3.2. Nội dung cơ bản chính sách chống bán phá giá của Mỹ hiện nay .. Error!
Bookmark not defined.
1.3.2.1. Quan điểm và mục đích của chính sách ........... Error! Bookmark not
defined.
1.3.2.2. Các công cụ của chính sách ............... Error! Bookmark not defined.
1.3.2.3. Hệ quả của chính sách........................ Error! Bookmark not defined.

defined.
3.3.1. Ảnh hưởng tới kim ngạch xuất khẩu của hàng hóa Việt Nam vào Mỹ
............................................................................ Error! Bookmark not defined.
3.3.2. Ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp xuất
khẩu Việt Nam .................................................... Error! Bookmark not defined.
3.3.3. Thời gian áp thuế kéo dài và mức thuế liên tục thay đổi qua các đợt rà
soát hành chính hàng năm.................................. Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHO VIỆT NAM ĐỂ ĐỐI PHÓ VỚI
CHÍNH SÁCH CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ KHI XUẤT KHẨU HÀNG HÓA
VÀO THỊ TRƯỜNG MỸ ........................................... Error! Bookmark not defined.
4.1. Giải pháp đối với các cơ quan quản lý Nhà nước......... Error! Bookmark not
defined.
4.2. Giải pháp đối với Hiệp hội ngành hàng .......... Error! Bookmark not defined.
4.3. Giải pháp đối với doanh nghiệp ...................... Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................................. Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 10


LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập và tham gia vào các tổ chức kinh tế
quốc tế là xu thế tất yếu với mỗi quốc gia trong quá trình phát triển kinh tế của
mình. Đối với các nước đang và kém phát triển thì hội nhập kinh tế quốc tế là con
đường tốt nhất để rút ngắn khoảng cách tụt hậu so với các nước khác và có điều
kiện phát huy hơn nữa những lợi thế so sánh của mình trong phân công lao động và
hợp tác quốc tế. Nhận thức được điều đó, Việt Nam đã thực hiện đường lối chủ
động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế. Chúng ta đã thiết lập quan hệ thương mại
- đầu tư với nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, tham gia vào nhiều tổ chức hợp tác
kinh tế, thương mại của thế giới và khu vực, đã ký kết nhiều hiệp định tự do thương
mại song phương, đa phương (FTA Việt Nam - Hàn Quốc, AFTA, FTA Việt Nam EU, TPP…) và đang đàm phán một số hiệp định khác (RCEP…). Điều này giúp

những ảnh hưởng đến hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, từ đó đề xuất một số giải
pháp giúp cho các doanh nghiệp xuất khẩu của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường
Mỹ hạn chế được những ảnh hưởng tiêu cực từ chính sách CBPG. Nội dung nghiên
cứu phù hợp với chuyên ngành đạo tạo Kinh tế quốc tế tôi đang theo học tại nhà
trường.
2. Câu hỏi nghiên cứu
Những nội dung chính trong chính sách CBPG của Mỹ? Những ảnh hưởng
của chính sách CBPG của Mỹ tới hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam? Việt Nam phải
làm gì để hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực từ chính sách CBPG của Mỹ khi xuất
khẩu hàng hóa vào thị trường này?
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở phân tích chính sách sử dụng công cụ
CBPG của Mỹ với hàng hóa nhập khẩu, những ảnh hưởng của chính sách đó với
hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường này, luận văn sẽ đề xuất một số
giải pháp cho Việt Nam nhằm chủ động đối phó với chính sách CBPG của Mỹ.
- Nhiệm vụ nghiên cứu:
+ Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công cụ CBPG.
+ Khái quát về chính sách CBPG của Mỹ.

2


+ Đánh giá những ảnh hưởng của chính sách CBPG của Mỹ đến hàng hóa
Việt Nam xuất khẩu vào thị trường này.
+ Đề xuất một số giải pháp đối phó cho Việt Nam.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Chính sách CBPG của Mỹ và những ảnh hưởng đến
hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường này.
- Phạm vi nghiên cứu:
+ Về thời gian, giai đoạn nghiên cứu được xác định từ năm 2000 đến hết

Chương 4. Một số giải pháp cho Việt Nam để đối phó với chính sách chống
bán phá giá khi xuất khẩu hàng hóa vào thị trường Mỹ

4


CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ VỀ
CHỐNG BÁN PHÁ GIÁ
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hiện nay,
BPG và các công cụ CBPG trong thương mại quốc tế là đề tài được nhiều nhà khoa
học nghiên cứu, nhất là những nhà kinh tế học, các cơ quan chuyên trách về thương
mại và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Có thể tổng quan
một số công trình tiêu biểu trong và ngoài nước về vấn đề này như sau:
1.1.1. Các công trình nghiên cứu về cơ sở lý luận về chống bán phá giá
Công trình nghiên cứu “Rethinking antidumping law” của Bhala (2002) tổng
hợp nhiều luận điểm cho trường phái phản đối sử dụng biện pháp CBPG. Tác giả
phân tích khía cạnh kinh tế của hành vi BPG và từ đó cho rằng, có nhiều trường hợp
doanh nghiệp thực hiện bán hàng hóa với mức giá thấp không phải để cạnh tranh
không lành mạnh mà chủ yếu để giải quyết những tình huống thông thường trong
kinh doanh. Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ muốn chứng minh sự không cần thiết
phải có công cụ CBPG trên bình diện thế giới vì tính phản cạnh tranh, hạn chế tự do
thương mại của công cụ này. Còn trên thực tế, trong trường hợp các nước khác vẫn
áp dụng công cụ CBPG thì một nước cần có chính sách CBPG cho riêng mình.
Công trình nghiên cứu “Antidumping: A developing country perspective”
của Reem Raslan (2009) đánh giá tổng thể về khía cạnh lý thuyết và thực tiễn áp
dụng chính sách CBPG của các nước và kết luận rằng, các nước đang phát triển
ngày càng bị đối xử không công bằng trong thương mại quốc tế nếu công cụ CBPG
ngày càng trở nên phổ biến.

Công trình nghiên cứu “Antidumping” của Bruce A.Blonigen và Thomas
J.Prusa (2001) đã đánh giá công cụ CBPG như một rào cản mạnh nhất trong thương
mại quốc tế giai đoạn 1975 - 2000. Bằng chứng là từ năm 1980 các thành viên
GATT/WTO đã nộp hơn khiếu nại theo quy chế CBPG nhiều hơn tất cả các vụ kiện
thương mại khác cộng lại. Trên toàn thế giới, các vụ kiện CBPG hàng năm nhiều
hơn tổng các vụ kiện cùng loại trong suốt giai đoạn 1947-1970. Nghiên cứu cũng
chỉ ra rằng, đến giữa những năm 1980, hầu hết các vụ kiện CBPG trên thế giới đều

6


xuất phát từ bốn quốc gia/khu vực chính là Mỹ, Liên minh châu Âu, Úc, và Canada.
Sau đó, các vụ kiện CBPG mới bắt đầu được các nước thành viên WTO sử dụng để
bảo hộ sản xuất trong nước. Nghiên cứu chỉ ra, những động cơ của các vụ kiện
CBPG bao gồm cả động cơ kinh tế và chính trị. Nghiên cứu cũng mô tả cụ thể
những tác động kinh tế trực tiếp và gián tiếp của công cụ CBPG với cả nước nhập
khẩu và nước xuất khẩu.
Công trình nghiên cứu “The use of antidumping in Brazil, China, India and
South Africa - Rules, trends and causes” của Ủy ban Thương mại quốc gia Thụy
Điển (2006) nghiên cứu về chính sách CBPG của một số nước đang phát triển và
chỉ ra rằng, xu hướng sử dụng công cụ CBPG ở các nước này đang trở nên ngày
càng phổ biến. Nguyên nhân chính được cho là xuất phát từ thực tiễn thương mại
quốc tế, các quốc gia này đang phải đối mặt với rất nhiều vụ kiện CBPG ở các thị
trường xuất khẩu, vì vậy họ phải tăng cường sử dụng công cụ CBPG như một biện
pháp tự vệ, trả đũa thương mại. Ngoài ra, nghiên cứu cũng khẳng định, việc tăng
cường sử dụng chính sách CBPG đem lại nhiều lợi ích kinh tế cho các quốc gia
đang phát triển này.
Công trình nghiên cứu “Policy externalities: How US antidumping affects
Japanese exports to the EU” của Chad P. Bown và Meredith A. Crowley (2006)
nghiên cứu về ảnh hưởng của việc Mỹ áp dụng công cụ CBPG với hàng hóa xuất

giả liên hệ với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam để đề xuất những giải pháp cho Việt
Nam nhằm hoàn thiện hệ thống chính sách về CBPG.
Bài viết “Chống bán phá giá trong thương mại quốc tế” của Nguyễn Tiến
Vinh (2007) nghiên cứu luật lệ của WTO về BPG và biện pháp CBPG. Bài viết
khẳng định, việc áp dụng thuế CBPG đối với hàng hóa nhập khẩu của các quốc gia
được GATT trước đây và WTO hiện nay thừa nhận. Mục đích cao nhất của thuế
CBPG là nhằm hạn chế và loại bỏ những thiệt hại do hành vi BPG của hàng hóa
nước ngoài, nhằm giữ vững thế cân bằng trong cạnh tranh giữa hàng nhập khẩu và
hàng sản xuất nội địa. Tuy nhiên, trên thực tế cũng có những trường hợp nước nhập
khẩu lạm dụng thuế CBPG để bảo hộ ngành sản xuất trong nước. Từ đó, bài viết
khuyến nghị Việt Nam sớm xây dựng và hoàn thiện pháp luật về tự vệ thương mại
nói chung và pháp luật về CBPG nói riêng, trên cơ sở hài hòa hóa với các quy định
và thực tiễn của thương mại quốc tế.

8


Nhìn chung, các công trình nghiên cứu về chính sách CBPG của các nước
trên thế giới đã chỉ ra xu hướng và sự chuyển dịch việc sử dụng công cụ CBPG giữa
các khu vực kinh tế chủ yếu trên thế giới trong 3-4 thập niên gần đây; đi sâu phân
tích, làm nổi bật đặc điểm chính sách CBPG của một số nước thường xuyên sử
dụng công cụ CBPG; nghiên cứu một số vụ kiện CBPG, từ đó làm rõ được mục tiêu
của nước khởi kiện, những tác động ảnh hưởng của vụ kiện tới các đối tượng liên
quan.
1.1.3. Các công trình nghiên cứu về những ảnh hưởng từ chính sách chống bán
phá giá của Mỹ tới hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam
Cẩm nang “Kháng kiện Chống bán phá giá và Chống trợ cấp tại Hoa Kỳ”
của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (2010) mô tả chi tiết những quy
định hiện hành về luật CBPG và Chống trợ cấp của Mỹ, các thủ tục tiến hành điều
tra CBPG và Chống trợ cấp của các cơ quan chức năng Mỹ; nghiên cứu một số vụ

tranh, chống bán phá giá, chống trợ cấp và tự vệ trong thương mại quốc tế. Kinh
nghiệm quốc tế và đề xuất cho Việt Nam. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ. Bộ
Thương mại.
5. Đinh Thị Mỹ Loan, 2009. Các giải pháp ứng phó của Việt Nam đối với việc
chống bán phá giá trong thương mại quốc tế. Đề tài khoa học cấp bộ. Bộ Thương
mại.
6. Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI, 2012. Tổng quan tranh
chấp phòng vệ thương mại ở Liên minh châu Âu và Hoa Kỳ, bài học cho xuất khẩu
Việt Nam.
7. Phạm Đình Thưởng, 2012. Kinh nghiệm sử dụng chính sách chống bán phá giá
hàng nhập khẩu trên thế giới và bài học cho Việt Nam. Luận án Tiến sĩ. Trường Đại
học Kinh tế quốc dân.
B. Tài liệu tiếng nước ngoài
8. Bruce A.Blonigen và Thomas J.Prusa, 2001. Antidumping. [pdf] Available at:
[Accessed 29 February 2016].

10


9. Hsiang-Hsi Liu, Teng-Kun Wang, 2014. Antidumping, Exchange Rate and
Strategic Price Competition by Staged Game. Theoretical Economics Letters, 4:
197-209.
10. International Trade Centre, Revised Edition, 2010, Business Guide to Trade
Remedies in the United States - Anti-dumping, Countervailing and Safeguards
legislation, Practices and Procedures.
11. Jozef Konings and Hylke Vandenbussche, 2005. Antidumping protection and
markups of domestic firms. Journal of International Economics, 65: 151-165.
C. Tài liệu thông tin điện tử
12. Bộ Công thương Việt Nam.
/>[Ngày truy cập: 29 tháng 2 năm 2016].


12