ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA SƢ PHẠM

VŨ NGUYÊN NHUNG

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO NĂNG LỰC
CHUYÊN MÔN GIÁO VIÊN TIỂU HỌC QUẬN NGÔ
QUYỀN

-

HẢI

PHÒNG

NHẰM

ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC TIỂU HỌC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Hà Nội - 2005


LỜI CẢM ƠN
Luận văn khoa học này được hoàn thành trong sự cố gắng học hỏi, tìm
tòi nghiên cứu của bản thân với sự tận tình giảng dạy của các thầy cô giáo tại
khoa Sư phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội và các nhà nghiên cứu khoa học,
các nhà quản lý trong ngành Giáo dục.
Tôi xin trân trọng cám ơn tiến sỹ Nguyễn Quốc Chí đã tận tâm hướng
dẫn khoa học, giúp đỡ hoàn thành luận văn này.

3.1. Khách thể nghiên cứu

3

3.2. Đối tượng nghiên cứu

4

4. Nhiệm vụ nghiên cứu

4

4.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận

4

4.2. Đánh giá thực trạng

4

4.3. Đề xuất một số biện pháp

4

5. Phạm vi nghiên cứu

4

6. Giả thuyết khoa học


1.1. Một số khái niệm cơ bản về quản lý và quản lý giáo dục

7

1.1.1. Quản lý

7

1.1.2. Quản lý giáo dục

12

1.1.3. Nội dung quản lý giáo dục

14

1.1.4. Quản lý giáo dục là khoa học và nghệ thuật

15

1.1.5. Chất lượng và quản lý chất lượng

15


1.2. Những vấn đề đổi mơí giáo dục phổ thông
trong giai đoạn hiện nay

19



30

Chƣơng 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NÂNG CAO NĂNG
LỰC CHUYÊN MÔN GIÁO VIÊN TIỂU HỌC QUẬN
NGÔ QUYỀN - THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

42

2.1. Tổng quan về tình hình phát triển kinh tế xã hội
Thành phố Hải Phòng

42

2.1.1. Những khái quát về địa lý dân số

42

2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội

44

2.2. Phát triển giáo dục Tiểu học Hải Phòng về đội ngũ giáo viên
Tiểu học từ khi thực hiện nghị quyết TW 2 khoá VIII đến nay

45

2.2.1. Sự phát triển của giáo dục Hải Phòng
từ khi thực hiện Nghị quyết TW 2 khoá VIII


65
69

2.3.4. Đánh giá chung điểm mạnh, điểm yếu của đội ngũ
giáo viên tiểu học quận Ngô Quyền

77

Chƣơng 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN
GIÁO VIÊN TIỂU HỌC QUẬN NGÔ QUYỀN - THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
NHẰM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC TIỂU HỌC.

82

3.1. Nhóm các biện pháp sƣ phạm

82

3.1.1. Củng cố tăng cường nề nếp, kỷ cương, chuyên môn

82

3.1.2. Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tại chỗ và nâng cao năng lực
tự học, bồi dưỡng của giáo viên

86

3.1.3. Hoàn thiện, cải tiến phương pháp, cách thức tổ chức
công tác bồi dưỡng giáo viên


101

Kết luận và khuyến nghị

104

Phụ lục

108

Tài liệu tham khảo


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

THCS

Trung học cơ sở

SGK

Sách giáo khoa

GVTH

Giáo viên Tiểu học

GD

Giáo dục

gia - Hà Nội - 1998
6. Chiến lược phát triển giáo dục 2001 - 2010. NXB giáo dục , Hà Nội 2002.
7. Đảng cộng sản Việt Nam , Văn kiện hội nghị lần thứ 2 BCH TW khoá
VIII. NXB chính trị Quốc gia 1997.
8. Bộ Giáo dục và Đào tạo , Điều lệ trường Tiểu học , NXB giáo dục Hà Nội 2000.
9. Tập thể tác giả: Từ điển Tiếng Việt , Trung tâm ngôn ngữ và văn hoá Việt
Nam. NXB Văn hoá thông tin - Hà Nội 1999.
10. Chuẩn giáo viên Tiểu học , Dự thảo lần thứ 4 .
11. Chiến lược phát triển giáo dục năm 2001 - 2010 , NXB GD Hà Nội 2002.
12. Làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy học (2004), hội thảo Giáo dục ,
Hà Nội


* Các tác giả
13. Đặng Quốc Bảo , Khái niệm về quản lý giáo dục - Tạp chí giáo dục số 11997.
14. Nguyễn Quốc Chí , Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003) , Lý luận về quản lý và
quản lý nhà trường - Đại học quốc gia Hà Nội.
15. Nguyễn Quốc Chí (2003) , Những quan điểm về giáo dục hiện đại.
16. Nguyễn Quốc Chí , Nguyễn Thị Mỹ Lộc , Đại cương về quản lý - 1998
17. Nguyễn Đức Chính (2003) , Chất lượng và quản lý chất lượng (Bài giảng
lớp Cao học quản lý giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội)
18. Vũ Văn Tảo , Một số khuynh hướng mới trong phát triển giáo dục thế
giới, góp phần xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên ở nước ta - Hà Nội
1997.
19. Đặng Xuân Hải (2003) , Huy động cộng đồng xây dựng và phát triển giáo
dục - Hà Nội.
20. Phạm Minh Hạc , Phát triển giáo dục, phát triển con người phục vụ kinh
tế - xã hội - NXB khoa học - kỹ thuật, Hà Nội - 1994.
21. Đỗ Hoàng Toàn , Lý thuyết quản lý - Hà Nội - 1998
22. Nguyễn Trí (2004) , Xây dựng đội ngũ giáo viên đáp ứng chiến lược phát

nghiệp có năng lực … vào cuộc với thế giới. Như vậy đòi hỏi một nguồn nhân
lực có trình độ cao, để thích ứng, khi đó yếu tố giáo dục - đào tạo sẽ là một
nguồn lực chủ yếu tạo thế cạnh tranh của các nước khi bước vào thế kỷ 21".
Hội nghị quốc tế tại Bắc Kinh (Trung Quốc) tháng 11 năm 1990 đã kết
luận : Sự giàu có và thịnh vượng ngày càng phụ thuộc vào tri thức và kỹ năng.
Các nước phát triển chưa bao giờ đổi mới và sáng tạo như bây giờ. Những
nước này đang làm cho thế giới tràn ngập những sản phẩm và dịch vụ mới
dựa trên sức mạnh của chất xám và sự sáng tạo của họ, sự thịnh vượng về mặt
kinh tế của họ dựa trên sử dụng tài sản trí tuệ và các nguồn lực về các ngành
nghệ thuật, các ngành khoa học và công nghệ đồng thời dựa vào sự phát triển
của lực lượng lao động rất lành nghề và thường xuyên học hỏi. “Cơ sở hoạt
động trí tuệ và tổ hợp giáo dục (gồm các trường Đại học, Cao đẳng, cơ sở


nghiên cứu …) ngày càng có vai trò quyết định trong sự phát triển xã hội đã
đóng vai trò thực hiện sứ mệnh trên".
Như vậy chúng ta thấy rõ vị trí, vai trò của Giáo dục - Đào tạo rất to lớn,
là yếu tố có tính chất quyết định chiến lược đến sự phát triển kinh tế xã hội.
Trong sự nghiệp phát triển Giáo dục - Đào tạo yếu tố quyết định đến chất
lượng giáo dục - đào tạo là chất lượng đội ngũ giáo viên trong các trường học.
Liên hệ với thực tế Giáo dục - Đào tạo Hải Phòng trong những năm qua
thực hiện nghị quyết 4 Thành Uỷ Hải Phòng khoá XI (Triển khai thực hiện
nghị quyết TW 2 khoá VIII) Giáo dục - Đào tạo Hải Phòng có những chuyển
biến tích cực cả về quy mô, cơ cấu và chất lượng giáo dục đào tạo. Đội ngũ
giáo viên, cán bộ quản lý đã được chỉ đạo bồi dưỡng, nâng cao trình độ theo
hướng chuẩn hoá, trên chuẩn và bồi dưỡng thường xuyên theo chu kỳ, bồi
dưỡng chương trình dạy SGK mới, nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo
viên …
Tuy nhiên, đội ngũ giáo viên về chất lượng còn nhiều hạn chế và bất cập.
Trình độ, năng lực chuyên môn không đồng đều, còn nhiều yếu kém, chưa

phong chuyên môn nghiệp vụ do Nhà nước quy định".
Xuất phát từ yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông và từ vai trò nhiệm vụ
của nhà trường tiểu học cũng như yêu cầu đối với đội ngũ giáo viên tiểu học;
xuất phát từ năng lực chuyên môn của đội ngũ giáo viên tiểu học của thành
phố Hải Phòng nói chung và của quận Ngô Quyền nói riêng. Là người làm
công tác quản lý bậc học phổ thông, đứng trước thực trạng và yêu cầu đối với
đội ngũ giáo viên tiểu học tôi mạnh dạn nghiên cứu vấn đề : “Một số biện
pháp quản lý nhằm nâng cao năng lực chuyên môn giáo viên tiểu học quận
Ngô Quyền – Thành phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu
học"
2. Mục đích nghiên cứu.
Đề xuất một số biện pháp chủ yếu nhằm quản lý bồi dưỡng, nâng cao
năng lực chuyên môn cho giáo viên tiểu học quận Ngô Quyền – Thành phố
Hải Phòng đáp ứng việc đổi mới chương trình giáo dục Tiểu học.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu.
3.1. Khách thể nghiên cứu.


Quá trình bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo viên tiểu
học
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp quản lý nâng cao năng lực chuyên môn cho giáo viên
Tiểu học Quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng
4. Nhiệm vụ nghiên cứu.
4.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý và việc quản lý nâng cao năng lực
chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tiểu học
4.2. Đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học quận Ngô Quyền, thành
phố Hải Phòng
4.3. Đề xuất một số biện pháp chủ yếu quản lý nâng cao năng lực chuyên môn
giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Tiểu học quận Ngô

- Xin ý kiến chuyên gia.
8. Các luận điểm chính của luận văn
- Chất lượng đội ngũ giáo viên là khâu then chốt, quyết định việc thành
công của đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
- Cấp tiểu học là cấp học đầu tiên của bậc học phổ thông và do đặc thù
của cấp học nên đòi hỏi cao về năng lực chuyên môn một cách toàn diện của
người giáo viên nhằm hoàn thành và củng cố nhân cách cho học sinh tiếp thu
từ các trường mầm non.
9. Cấu trúc của luận văn
Luận văn gồm 3 phần : Mở đầu; Nội dung; Kết luận.
- Phần mở đầu : Một số vấn đề chung của luận văn.
- Phần nội dung : Gồm 3 chương :
 Chương 1 : Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu


 Chương 2 : Thực trạng về chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học quận
Ngô Quyền
 Chương 3 : Một số biện pháp quản lý nâng cao năng lực chuyên môn
giáo viên tiểu học đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học (quận
Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng).
Cuối luận văn là danh mục các tài liệu tham khảo và phụ lục.