I.

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thực hiện Nghị quyết 40/2000/NQ-QH của Quốc hội và chỉ thị số 14/2001
CTTTg của Thủ Tướng chính phủ về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
Đến nay việc đổi mới giáo dục phổ thông đã trở thành nền nếp sâu rộng từ đổi
mới nội dung chương trình sách giáo khoa, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học,
phương pháp dạy học, đặc biệt là chú trọng đến đối tượng dạy học.
Ở nước ta, một quốc gia đang phấn đấu để trở thành một nước công nghiệp
theo hướng hiện đại, vì thế vấn đề được đặt ra lúc này là làm sao chúng ta có
được một đội ngũ công nhân, lao động lành nghề, bắt kịp được trình độ của các
quốc gia phát triển. Nhận thức được tính cấp thiết đó nên tin học đã được đưa
vào giảng dạy chính thức trong nhà trường THCS trong cả nước.
Xuất phát từ cuộc vận động ứng dụng đẩy mạnh công nghệ thông tin vào dạy
học của Bộ giáo dục, Sở giáo dục, Phòng giáo dục và ban lãnh đạo nhà trường
nhằm nâng cao chất lượng dạy học. Đặc biệt là bộ môn Tin học nói chung và bộ
môn tin học lớp 8 nói riêng.
Đến nay thì tin học cũng được giảng dạy trong các trường phổ thông bậc
THCS cho tất cả các khối lớp. Do đó các em học sinh cũng đã dần tiếp cận với
các phương tiện hỗ trợ học tập và công việc rất hữu ích này đồng thời cũng đã
phần nào tạo cho mình được những kỹ năng cơ bản trong việc ứng dụng tin học
vào cuộc sống, tuy nhiên trong quá trình giảng dạy giáo viên cũng gặp không ít
khó khăn. Một trong những khó khăn đó chính là truyền đạt được hết những
kiến thức cơ bản cho học sinh khối lớp 8, tức là "Tin học dành cho THCS quyển
3", trong chương trình tin học quyển 3 này các em bước đầu sẽ làm quen với bộ
môn lập trình để có thể nâng cao khả năng tư duy, logic, hệ thống lại kiến thức,
lãnh hội các tri thức mới,... Chính vì vậy khi giảng dạy bộ môn tin học 8 giáo

Trang 1




Trang 2


- Theo nghị quyết TW2 khóa 8 khẳng định phải đổi mới phương pháp giáo dục,
nâng cao chất lượng đào tạo cho học sinh khắc phục lối truyền thụ một chiều,
rèn luyện nếp tự sáng tạo của học sinh. Từng bước áp dụng các phương pháp
tiên tiến, phương pháp hiện đại để nâng cao chất lượng trong qua trình dạy
học.
- Hiện nay, chương trình tin học quyển 3 được đưa vào giảng dạy trong
trường THCS dành cho khối lớp 8.
2. Nội dung biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài.
2.1 Hoạt động và hoạt động thành phần:
Cho học sinh luyện tập những hoạt động và hoạt động thành phần tương
thích với nội dung và mục tiêu bài học, cụ thể như sau:
a. Phát hiện những hoạt động tương thích với nội dung:
Một hoạt động được gọi là tương thích với nội dung dạy học nếu nó có tác
động góp phần củng cố hoặc kiến tạo, ứng dụng những tri thức được bao hàm
trong nội dung đó hoặc rèn luyện những kỹ năng, hình thành thái độ có liên
quan. Với mỗi nội dung bài học ta cần phát hiện ra các hoạt động tương thích
với nội dung này.
Ví dụ: Trong bài 3: CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH VÀ DỮ LIỆU, phần 2.
Các phép toán với dữ liệu kiểu số, ta có thể phát hiện những hoạt động
tương thích như:
- Cho học sinh nhắc lại các phép toán mà em đã học từ trước tới giờ. từ các
phép toán đó ta giới thiệu về các phép toán trên kiểu số (Pascal).

Trang 3



Trong quá trình hoạt động, nhiều khi hoạt động này có thể xuất hiện như
một thành phần của hoạt động khác. Phân tách được một hoạt động thành những
hoạt động thành phần là biết được cách tiến hành toàn bộ hoạt động, nhờ đó vừa
tiến hành luyện tập hoạt động toàn bộ và chú ý thực hiện riêng những hoạt động
thành phần khó hoặc cần chú ý.
Ví dụ 1: Trong bài 7: CÂU LỆNH LẶP, phần 3. Ví dụ về câu lệnh lặp: Khi
học câu lệnh
FOR biến_điều_khiển : = giá_trị_đầu TO giá_tri_cuối DO câu_lệnh;
Giáo viên yêu cầu học sinh tách câu lệnh này thành những câu lệnh thành phần
theo thứ tự như sau:
B1: Kiểm tra điều kiện nếu giá_trị_đầu > giá_tri_cuối thì kết thúc lệnh.
B2: Gán biến_điều_khiển := giá_trị_đầu.
B3: Thực hiện câu_lệnh.
B4: Kiểm tra điều kiện thoát nếu biến_điều_khiển = giá_tri_cuối thì kết thúc
lệnh.
- B5: Tăng giá trị của biến điều khiển lên 1. Quay lên bước 3.
Minh hoạ bằng câu lệnh :
S:=0;
For i:=1 to 3 do S:= S + 1;
B1: : Kiểm tra điều kiện: giá_trị_đầu < giá_tri_cuối (1
B3: Thực hiện câu lệnh 2.
Trang 6


Minh hoạ bằng câu lệnh1:
i:=1; S:=5;
if i max thì c là max
B4: Nếu d > max thì d là max

B4: Nếu d < min thì d là min d=2 <min => min =d =2
B5: Vậy giá trị nhỏ nhất là : min =2
- Xét tương tự:
Hướng dẫn học sinh giải bài: Viết chương trình tính tổng của 10 số tự nhiên
đầu tiên (Trong bài 7: CÂU LỆNH LẶP)

Trang 8


Sau đó cho học sinh giải bài tương tự: Viết chương trình tính tổng của 100 số
tự nhiên đầu tiên (Trong bài 7: CÂU LỆNH LẶP)

2.3. Tri thức trong hoạt động
Tri thức vừa là điều kiện, vừa là kết quả của hoạt động. Vì vậy trong dạy học
chúng ta cần quan tâm cả tri thức cần thiết lần tri thức đạt được trong quá trình
hoạt động.
Ví dụ: (Trong bài 7: CÂU LỆNH LẶP) Giải bài toán sau bằng nhiều
phương pháp:
Viết chương trình tính S= 1+2+3+...+n
- Sử dụng lệnh lặp for ..to..do

- Sử dụng lệnh lặp while..do

Trang 9


2.4. Phân bậc hoạt động: là một căn cứ cho việc điều khiển quá trình dạy học
a. Những căn cứ để phân bậc hoạt động:
- Sự phức tạp của đối tượng: Đối tượng càng phức tạp thì hoạt động càng khó
thực hiện. Vì vậy ta có thể dựa vào đó để phân bậc hoạt động.

+
Tìm vị trí xuất hiện của 1 số trong dãy?

+ Tìm max, min trong dãy số đó?

Trang 12


d. Sự phức hợp của hoạt động: mỗi hoạt động phức hợp gồm nhiều hoạt động
thành phần, gia tăng những thành phần này cũng là nâng cao yêu cầu đối vói hoạt
động.
Ví dụ: (Trong bài 9: LÀM VIỆC VỚI DÃY SỐ) Cho một dãy số nguyên, theo
nội dung của hoạt động phân làm hai mức độ như sau:
+ Nhập vào 1 dãy số nguyên.

+ Đếm xem trong dãy có bao nhiêu số nguyên tố.

Trang 13


e. Chất lượng của hoạt động: Thường là tính độc lập, độ thành thạo, cũng có thể
lấy làm căn cứ để phân bậc hoạt động.
Ví dụ: (Trong bài 3: CHƯƠNG TRÌNH MÁY TÍNH VÀ DỮ LIỆU) Khi tiến
hành dạy một khái niệm (số nguyên), phân bậc hoạt động theo ba mức độ như sau:
+ Cho ví dụ để học sinh hiểu khái niệm (số nguyên).
Sĩ số lớp mình hiện nay là bao nhiêu?
Hiện nay các em học tổng cộng bao nhiêu môn học?
Tr ường mình hiện giờ có bao nhiêu lớp?

+ Giáo viên giảng, gợi ý học sinh trình bày lại khái niệm (số nguyên).

- Chất lượng giáo dục tăng cao hơn trước
* Khi vận dụng đề tài này với toàn bộ học sinh của khối 8 (151 em) tôi nhận được
kết quả như sau:

Trang 15


TRƯỚC KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

SAU KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

IV. ĐỀ XUẤT KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG.
Tôi đã áp dụng sáng kiến kinh nghiệm của mình được 3 năm, kết quả đạt
được rất tốt. Tôi cũng đã chia sẻ SKKN này với một số đồng nghiệp giảng dạy ở
các trường khác. Tôi nhận được sự thích thú và đồng tình và cùng nhau thử
nghiệm, học sinh yêu thích học môn Tin học và biết vận dụng kiến thức đã học vào
thực tiễn.
Trên cơ sở đó tôi có một số đề xuất sau:
- Nhà trường nên xây dựng một chuyên đề cho môn tin học

Trang 16


- Tổ chức thêm các tổ, nhóm học sinh yêu thích tin học, phát huy hết khả năng
sáng tạo của các em.
- Thư viện trường cung cấp thêm nhiều đầu sách tham khảo về bộ môn Tin học
- Phòng giáo dục nên tổ chức thêm chuyên đề trao đổi kinh nghiệm về đề tài ứng
dụng

V. TÀI LIỆU THAM KHẢO: