Tích hợp một số kiến thức liên môn trong dạy học Thể dục.

SƠ LƢỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I. Thông tin về cá nhân:
1. Họ và tên: Nguyễn Xuân Vinh
2. Năm sinh: 1983
3. Địa chỉ: ấp 3,Thạnh Phú-Vĩnh Cửu-Đồng Nai
4. Điện thoại:0613966549
5. Đơn vị công tác: THCS Võ trƣờng Toản
II. Trình độ đào tạo:
Học vị cao nhất:Cao Đẳng
Năm nhận bằng :2004
Chuyên ngành đào tạo: Thể dục
III. Kinh nghiệm khoa học:
Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm:
Số năm có kinh nghiệm :9
Các sáng kiến kinh nghiệm đã có:
- Dạy và học bài TD tay không
- Nâng cao tính tự giác tích cực của học sinh trong tiết học thể dục

GV: Nguyễn Xuân Vinh

1


Tích hợp một số kiến thức liên môn trong dạy học Thể dục.

Tích hợp một số kiến thức liên môn
trong dạy học thể dục
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

mê hiểu biết, khám phá cái mới; dạy cho học sinh phương pháp học, phương pháp

GV: Nguyễn Xuân Vinh

2


Tích hợp một số kiến thức liên môn trong dạy học Thể dục.

nghiên cứu. Phát huy tính năng động, sáng tạo của học sinh, khuyến khích học sinh
tích cực học tập, tham gia giải quyết các vấn đề. Dạy học tích hợp sẽ mang lại
nhiều lợi ích như giúp học sinh áp dụng được nhiều kỹ năng, nền tảng kiến thức
tích hợp giúp việc tìm kiếm thông tin nhanh hơn, khuyến khích việc học sâu và
rộng, thúc đẩy thái độ học tập tích cực đối với học sinh.Vì vậy tôi chọn đề tài
“Tích hợp một số kiến thức liên môn trong dạy học thể dục”
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI:
1. Cơ sở lí luận:
Nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường hiện nay là một yêu cầu
bức xúc của xã hội trong giai đoạn hiện nay của nước ta.trong đó phương pháp dạy
học là một yếu tố quan trọng bậc nhất để mục tiêu, chất lượng, hiệu quả giáo dục
phổ thông đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục, kỳ vọng của xã hội, đất nước
trong bối cảnh hội nhập.
Tích hợp là hợp lại để thống nhất các mặt riêng lẻ thành một tổng thể, phối
hợp tối ưu các hoạt động dạy học khác nhau, các kỹ năng phương pháp của môn
học khác nhau, nhằm đáp ững mục tiêu, mục đích cụ thể, hướng đến một nội dung
bao hàm cao hơn, sâu hơn.
Giáo dục thể chất mang trong nó những vai trò hết sức quan trọng góp phần
vào việc rèn luyện và đào tạo một con người có sức khỏe, đạo đức và tri thức.giáo
dục thể chất có vai trò quan trọng trong sự phát triển của cơ thể. Những tác động
của giáo dục thể chất tới con người về các mặt trí lực, đây là điều đặc biệt vì tập

các môn học khác nhau hoặc các hợp phần của bộ môn thành một nội dung thống
nhất, dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập đến trong
các môn học hoặc các hợp phần của bộ môn đó. Đó là sự phối hợp các tri thức gần
gũi, có quan hệ mật thiết với nhau trong thực tiễn, để chúng hỗ trợ và tác động vào
nhau, phối hợp với nhau nhằm tạo nên kết quả tổng hợp nhanh chóng và vững
chắc.
2.Nội dung và biện pháp thực hiện:
* Việc vận dụng phương pháp tích hợp liên môn vào dạy học Thể dục ở trường
THCS không những dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn trong các
môn học cũng như các bộ phận tri thức khác như hiểu biết lịch sử xã hội, văn hoá
nghệ thuật... mà còn xuất phát từ đòi hỏi thực tế là cần phải khắc phục đi dần đến
xóa bỏ lối dạy học theo kiểu khép kín, tách biệt thế giới nhà trường và thế giới
cuộc sống, cô lập giữa những kiến thức và kĩ năng vốn có mối liên hệ, bổ sung cho
nhau, tách rời kiến thức với các tình huống có ý nghĩa, những tình huống cụ thể mà
sẽ gặp trong thực tiễn và cuộc sống.Hay nói cách khác đi, đó là lối dạy học khép
kín trong một môn học, biệt lập các bộ môn khác vốn có quan hệ gần gũi về bản
chất, nội dung và kĩ năng cũng như mục tiêu, đủ cho phép phối hợp, liên kết nhằm
tạo ra những đóng góp bổ sung cho nhau cả về lí luận và thực tiễn, đem lại kết quả
tổng hợp và vững chắc trong việc giải quyết những tình huống tích hợp hoặc
những vấn đề thuộc từng môn học. Vận dụng quan điểm tích hợp trong dạy học
Thể dục là một cách thức để khắc phục, hạn chế lối dạy học đó nhằm nâng cao
hiệu quả tiếp thu kiến thức, năng lực sử dụng những kiến thức và kĩ năng mà học
sinh được lĩnh hội bảo đảm cho mỗi học sinh khả năng tổng hợp, huy động có hiệu
quả những kiến thức và kĩ năng của mình để giải quyết những tình huống trong học
tập cũng như trong thực tiễn, cũng có khi là một tình huống khó khăn, bất ngờ, một
tình huống chưa từng gặp. Mặt khác còn tránh được những nội dung,những kiến
thức và kĩ năng trùng lặp, đồng thời lĩnh hội những nội dung, tri thức và năng lực
mà mỗi môn học hay phân môn riêng rẽ không có được.
Qua nghiên cứu cho thấy dạy học Thể dục theo định hướng tích hợp liên môn vẫn
giữ quan điểm lấy học sinh làm trung tâm, tích cực hoá hoạt động học tập của học

+ Giúp học sinh xác lập mối liên hệ giữa các tri thức và kĩ năng, tích hợp các kiến
thức và kĩ năng đã được tiếp thu thuộc môn Thể dục với các môn khác bằng cách
thiết kế, tổ chức các nội dung, tình huống tích hợp để học sinh vận dụng phối hợp
các tri thức và kĩ năng riêng rẽ của các phân môn vào giải quyết vấn đề đặt ra, qua
đó lĩnh hội các kiến thức và phát triển năng lực học sinh, đòi hỏi phải tăng cường
yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn.
+ Cần quan tâm, chú trọng mối quan hệ giữa học sinh và sách giáo khoa, phát
huy tính tích cực chủ động và sáng tạo của học sinh, giúp các em tự làm việc độc
lập theo sách giáo khoa và hướng dẫn của giáo viên.
Tuy vậy, cũng cần lưu ý giáo viên không nên quá lạm dụng tích hợp liên môn
các môn học khác sẽ làm loảng kiến thức bài học Thể dục.
a. Thiết kế bài dạy vận dụng kiến thức liên môn:
Nội dung dạy học của bài dạy vận dụng kiến thức liên môn phải làm rõ những
tri thức và kĩ năng cần hình thành, phải chú trọng nội dung tích hợp giữa tri thức
bộ môn mình dạy với các bộ môn khác.

GV: Nguyễn Xuân Vinh

5


Tích hợp một số kiến thức liên môn trong dạy học Thể dục.

Về việc thiết kế bài dạy học Thể dục theo hướng tích hợp đòi hỏi giáo viên phải
chú trọng nội dung kiến thức tích hợp và phải xây dựng một hệ thống công việc,
thao tác nhằm tổ chức, dẫn dắt học sinh từng bước thực hiện để chiếm lĩnh kiến
thức, kỹ năng của nội dung môn học, đồng thời hình thành và phát triển năng lực,
kĩ năng tích hợp, giải quyết tình huống. Giờ học Thể dục theo hướng tích hợp phải
là một giờ học gồm nhiều hoạt động trong đó đòi hỏi sự tích hợp các kĩ năng, năng
lực liên môn để giải quyết nội dung tích hợp, chứ không phải sự tác động các hoạt

thải ra ngoài nước mô, theo đường tĩnh mạch trở về tim, sau đó theo động mạch

GV: Nguyễn Xuân Vinh

6


Tích hợp một số kiến thức liên môn trong dạy học Thể dục.

phổi trở về phổi. Các phế nan trong phổi lọc máu, khí cacbonic được tống ra ngoài
theo đường khí quản qua mũi rồi ra môi trường ngoài.
+ Tích hợp sự trao đổi chất và năng lượng : cây xanh quang hợp tạo ra chất hữu
cơ tích lũy năng lượng. Người và động vật lấy chất hữu cơ trực tiếp từ thực vật
hoặc từ động vật ăn thực vật để xây dựng cơ thể, tích lũy và sử dụng năng lượng
cho hoạt động sống đồng thời thải chất thải ra ngoài môi trường. Qua đây cũng
kết hợp giáo dục vệ sinh môi trường cho học sinh để học sinh có thái độ tốt về bảo
vệ môi trường.
* Tích hợp môn vật lý :
Lầy ví dụ khi dạy môn bơi ta có thể tích hợp Lực đẩy Ác-si-mét. Một vật nhúng
chìm vào chất lỏng bị chất lỏng đẩy thẳng đứng từ dưới lên với lực có độ lớn bằng
trọng lượng của phần chất lỏng mà vật chiếm chỗ. Lực này gọi là lực đẩy Ác–si–
mét.
Công thức tính lực đẩy Ác–si–mét: F = dV
Trong đó:
F : lực đẩy Ác–si–mét (N).
d : trọng lượng riêng của chất lỏng (N/m3).
V : thể tích phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ (m3).
* Tích hợp môn lịch sử:
Ví dụ : Khi dạy nội dung đá cầu, giáo viên có thể liên hệ môn lịch sử khi giới
thiệu về môn đá cầu trải qua một số thời kỳ: Theo sử sách đã ghi chép và miêu tả

Dạy trẻ đối xử tốt với những người khác; Dạy trẻ giải quyết bất đồng một cách hòa
bình trong quá trình tập luyện, học tập vui chơi không tránh khỏi va chạm (trong
tập luyện đá bóng khi tranh bóng các em va chạm nhau, …). Ngoài ra còn một sồ
kỹ năng: Dạy trẻ cách nói lên tiếng nói của chính mình, nhưng phải đúng cách;
Dạy trẻ biết nói xin lỗi khi chúng sai và tha thứ khi chúng làm điều sai trái; Dạy trẻ
biết thể hiện lòng tốt và giúp đỡ người khác khi có thể; Dạy trẻ suy nghĩ một cách
tích cực và nhìn về “mặt tích cực” của cuộc sống; Dạy trẻ em bảo vệ môi trường và
chăm sóc động vật…
Ví dụ bài dạy: Lợi ích, tác dụng của thể dục thể thao
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS

NỘI DUNG KIẾN THỨC

HOẠT ĐỘNG 1: Tổ chức tình huống học tập
Gv đưa ra tình huống

Các em quan sát hai cơ thể nào
trên trên đây khỏe hơn, có khã năng
làm việc, học hành tốt hơn?
Gv dẫn dắt vào bài mới
HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu tác dụng của TDTT đến cơ thể
 Lợi ích, tác dụng của TDTT:
 Câu hỏi trao đổi với HS:
1. Ngoài giờ học của môn Thể
dục em có tham gia tập luyện TDTT

* Tác dụng của TDTT đến cơ thể.
- Tập luyện TDTT thường xuyên
làm cho máu tiếp thu được đầy đủ


O2 và sự ứ đọng CO2, H2O . Các
động vật cao, nhất là người, nếu hô
hấp gián đoạn chỉ vài phút sau là
chết.
+ Hệ vận động Cơ và xương:
Xương to ra về chiều ngang là nhờ

hơn các tế bào xương phát triên
nhanh và trẻ lâu, xương dày lên,
cứng và dài hơn khả năng chống đỡ
tăng lên.
- Tập luyện TDTT làm cho cơ,
xương phát triển tạo vẻ đẹp và hình
dáng khoẻ mạnh của con người.
- Tập luyện TDTT làm cho tim
khoẻ lên sự vận chuyển máu của hệ
mạch đi nuôi cơ thể và thái các chất
căn bã ra ngoài được thực hiện
nhanh hơn, nhờ vậy khí huyết đựoc
lưu thông, người tập ăn ngon ngủ
tốt có nghĩa là sức khỏe được tăng
lên.
- Nhờ tập luyện TDTT thường
xuyên lồng ngực và phối nở ra các
cơ được làm chức năng hô hấp
được khoẻ độ đàn hồi tăng khả
năng của cơ và xương tham gia hô
hấp cũng linh hoạt nhờ vậy lượng
trao đổi khí ở phổi tăng làm cho
máu giàu ô xi hơn sức khoẻ được

độ pH, và để duy trì cân bằng nội
mô.
Liên môn GDCD:
TDTT góp phần hình thành nhân
cách học sinh. Khi tham gia các hoạt
động TDTT đòi hỏi học sinh phải có
tính kỷ luật cao, tinh thần và trách
nhiệm trước tập thể, tác phong nhanh
nhẹn, sự cố gắng, tính thật thà, trung
thực.... Chính vì vậy, TDTT góp
phần giáo dục đạo đức và hình thành
nhân cách học sinh. Tập luyện TDTT
thường xuyên có kế hoạch giúp các
em có một nếp sống lành mạnh vui
tươi, học tập và làm việc khoa học.

GV: Nguyễn Xuân Vinh

10


Tích hợp một số kiến thức liên môn trong dạy học Thể dục.

Tích hợp giáo dục kỹ năng sống
cho học sinh:
Dạy trẻ đối xử tốt với những người
khác; Dạy trẻ giải quyết bất đồng
một cách hòa bình trong quá trình tập
luyện, học tập vui chơi khi va
chạm…

GV: Nguyễn Xuân Vinh

11


Tích hợp một số kiến thức liên môn trong dạy học Thể dục.

sinh. Nhằm phát triển năng lực, tư duy sáng tạo, khả năng tự đọc, tự tìm tòi, xử lí
thông tin, tổ chức các kiến thức một cách sáng tạo.
III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Sau thời gian áp dụng các biện pháp trên tôi nhận thấy các em học sinh ham
thích khi tham gia học bộ môn thể dục và đạt được một số kết quả khả quan:
Qua kiểm tra, thống kê động tác của 358 học sinh các lớp từ 7/1-7/5, 8/3 - 8/6
trước khi thực hiện đề tài này tôi có số liệu sau:
Mức độ thực hiện động tác

Số lƣợng

Tỉ lệ %

Thực hiện đúng

134

37,43 %

Thực hiện cơ bản đúng

192


8

2,23 %

IV. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Dạy học tích hợp, liên môn xuất phát từ yêu cầu của mục tiêu bài học phát
triển năng lực học sinh, đòi hỏi phải tăng cường yêu cầu học sinh vận dụng kiến
thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn.Bên cạnh đó, trong thực tế khi soạn bài,
giáo viên thường quan tâm nhiều đến các nội dung và phương pháp chuyển tải nội
kiến thức cho học sinh mà ít quan tâm đến việc học của học sinh. Việc học là để
thích ứng với môi trường sống, mà để thích ứng, con người cần phải vận dụng các
kiến thức tổng hợp, bởi thế, bài học đương nhiên cần phải tích hợp liên môn.
Sự thành công của tích hợp liên môn phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trước hết,
các kiến thức trong mỗi nội dung hoặc mỗi chủ đề liên môn, tích hợp cần có tính
thực tiễn, sinh động, hấp dẫn với học sinh, từ đó hình thành động cơ, hứng thú và
sự đam mê khi học sinh được vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình
huống thực tiễn. Cũng qua đó, việc ghi nhớ kiến thức không còn máy móc mà là
một sự đương nhiên của quy trình tư duy

GV: Nguyễn Xuân Vinh

12


Tích hợp một số kiến thức liên môn trong dạy học Thể dục.

Một giáo viên không đơn thuần chỉ hiểu bộ môn mình giảng dạy mà phải
tham khảo, học thêm các môn liên quan, càng sâu rộng càng tốt.giáo viên không
chỉ là người truyền thụ kiến thức mà còn là người tổ chức, kiểm tra, định hướng
hoạt động của học sinh cả ở trong và ngoài lớp học.