ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ THU HIỀN

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

luËn v¨n th¹c sÜ luËt häc

Hµ néi - 2008


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ THU HIỀN

CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật
Mã số

: 60 38 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Hoàng Thị Ngân


ban nhân dân thành phố Hà Nội, lãnh đạo các cơ quan hành chính cấp xã
tại Hà Nội (điển hình như Ủy ban nhân dân phường Dịch Vọng Hậu) đã chỉ
đạo các cán bộ chuyên môn xây dựng, ban hành, niêm yết công khai những
quy định về 58 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực: giải quyết khiếu nại tố cáo; hộ tịch - chứng thực; an ninh - quốc phòng; xây dựng và quản lý đô


thị; tài nguyên và môi trường; lao động, thương binh và xã hội; giáo dục và
đào tạo; kinh tế. Trong quá trình thực hiện 58 thủ tục hành chính nói trên,
mặc dù đã được cải cách, sửa đổi, rút gọn để đáp ứng nhu cầu của tổ chức,
công dân vẫn còn phát hiện rất nhiều bất cập cần phải khắc phục nhằm tạo
điều kiện hơn nữa cho nhân dân trong giao dịch với cơ quan công quyền.
Mặc dù được lựa chọn là một trong những nội dung quan trọng của
Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước, nhưng cho đến nay,
chưa có nhiều công trình chuyên khảo đi sâu nghiên cứu vấn đề cải cách thủ
tục hành chính tại Ủy ban nhân dân cấp xã - nơi bộ máy chính quyền cơ sở
gần và sát dân nhất, trực tiếp giải quyết các nhu cầu của nhân dân. Với vị
trí là cán bộ trực tiếp làm công tác tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hành chính
tại cơ quan cấp xã, tác giả chọn đề tài: "Cải cách thủ tục hành chính tại Ủy
ban nhân dân cấp xã trên địa bàn thành phố Hà Nội" nhằm nghiên cứu,
tìm hiểu, đánh giá quá trình cải cách thủ tục hành chính tại chính quyền cấp
xã trên địa bàn thành phố Hà Nội trong công cuộc cải cách hành chính; từ
đó, đề xuất các giải pháp với mong muốn đáp ứng, phục vụ tốt hơn nữa nhu
cầu giải quyết công việc của tổ chức, công dân.
2. Tình hình nghiên cứu
Bản thân thuật ngữ "cải cách thủ tục hành chính" được đề cập một
cách phổ biến trên phương tiện thông tin đại chúng và được người dân quan
tâm thật sự kể từ khi có Nghị quyết số 38/NQ-CP của Chính phủ ban hành
ngày 04/5/1994 về cải cách một bước thủ tục hành chính. Sau 05 năm thực
hiện, kết quả triển khai Nghị quyết số 38/NQ nói trên đã được xây dựng
thành báo cáo của Chính phủ.

tại các Hội thảo tập trung vào những vấn đề chung mà chưa đi sâu vào nội
dung hẹp là cải cách thủ tục hành chính tại các địa bàn cấp xã. Về vấn đề
này, đến nay mới duy nhất có một đề tài khoa học cấp Bộ của TS. Bùi Đức
Kháng, đó là "Cải cách thủ tục hành chính của chính quyền cấp xã - cơ sở
để bảo đảm dân chủ hóa đời sống xã hội ở nông thôn", (năm 2002).
Vì vậy, tác giả chọn đề tài này nhằm tìm hiểu một cách tương đối
toàn diện vổ hệ thống về cải cách thủ tục hành chính tại địa bàn xã,


phường, thị trấn ở một đô thị đặc biệt là Thủ đô Hà Nội. Thông qua xem
xét thực trạng cải cách thủ tục hành chính tại bộ máy chính quyền cấp xã,
đối chiếu với lý luận chung về thủ tục hành chính, đề tài đưa ra các nhận
định, kiến nghị các giải pháp góp phần tiếp tục hoàn thiện công cuộc cải
cách hành chính nói chung và cải cách thủ tục hành chính ở cấp xã nói
riêng.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn bao gồm 58 thủ tục hành chính
thuộc 08 lĩnh vực: Khiếu nại - Tố cáo; Hộ tịch - Chứng thực; Tài nguyên Môi trường; Xây dựng - Đô thị; Lao động - Thương binh và xã hội; Giáo
dục - Đào tạo; Quân sự; Kinh tế.
Trong số đó, đề tài sẽ tập trung nghiên cứu sâu vào lĩnh vực Hộ tịch
- Chứng thực và Tài nguyên - Môi trường. Đây là những mảng công việc
liên quan nhiều đến thủ tục hành chính, có nhu cầu được giải quyết thường
xuyên, liên tục và cũng chính là những thủ tục đòi hỏi phải cải cách nhiều
hơn nữa để kịp thời đáp ứng nhu cầu của tổ chức, công dân.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu cải cách thủ tục hành chính tại Ủy
ban nhân dân cấp xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những minh họa từ
thực tiễn sẽ tập trung và khai thác triệt để từ hoạt động giải quyết các công
việc liên quan đến thủ tục hành chính tại Ủy ban nhân dân phường Dịch

trên thế giới.
- Đề xuất các giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện công tác cải cách
thủ tục hành chính tại chính quyền cấp xã trên địa bổn thành phố Hà Nội.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu


Quá trình nghiên cứu được tác giả thực hiện thông qua một số
phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: nghiên cứu tư liệu gồm các
nghị quyết của Đảng, văn bản pháp luật trong lĩnh vực cải cách thủ tục
hành chính, các bài phát biểu của các nhà lãnh đạo của Đảng và Nhà nước,
các báo cáo tổng kết công tác cải cách hành chính, bài viết nghiên cứu trên
các tạp chí chuyên ngành, xử lý thông tin, hình thành các luận điểm nghiên
cứu.
- Phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh: thu thập tài liệu trong
nước và của nước ngoài về mô hình cải cách thủ tục hành chính, đánh giá
những bài học kinh nghiệm có thể áp dụng vào công cuộc cải cách thủ tục
hành chính tại bộ máy chính quyền cấp xã trên địa bàn thành phố Hà Nội.
- Phương pháp điều tra xã hội học:
+ Phương pháp điều tra, phỏng vấn: tiến hành phỏng vấn, điều tra
trực tiếp một số tổ chức, công dân đến liên hệ giải quyết công việc tại Ủy
ban nhân dân phường Dịch Vọng Hậu theo cơ chế "một cửa" nhằm củng cố
và bổ sung thêm các thông tin, đảm bảo tính khách quan của kết quả nghiên
cứu.
+ Phương pháp chuyên gia: trong quá trình nghiên cứu và thực hiện
luận văn, tác giả thường xuyên trao đổi, tham vấn và tiếp thu có chọn lọc ý
kiến của một số thầy cô giáo, chuyên gia, nhà quản lý và người hoạt động
thực tiễn có kinh nghiệm trong lĩnh cực cải cách thủ tục hành chính.
Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả đã kế thừa một số kết
quả nghiên cứu có liên quan, nhận định tại các báo cáo tổng kết của cơ

CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT CỦA NHÀ NƯỚC

10. Bộ Tài chính và Bộ Tư pháp (2001), Thông tư liên tịch số
93/2001/TTLT/BTC-BTP ngày 21/11 hướng dẫn về chế độ thu, nộp
và quản lý sử dụng phí, lệ phí công chứng, chức thực, Hà Nội.


11. Chính phủ (1994), Nghị quyết số 38/NQ-CP ngày 04/5 về cải cách một
bước thủ tục hành chính trong giải quyết công việc của tổ chức và
công dân, Hà Nội.
12. Chính phủ (2003), Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg ngày 04/9 của Thủ
tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế thực hiện cơ chế "một
cửa" tại các cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, Hà Nội.
13. Chính phủ (2005), Chỉ thị số 09/2005/TT-TTg ngày 05/01 của Thủ
tướng Chính phủ về việc tiếp tục đẩy mạnh công tác cải cách hành
chính, Hà Nội.
14. Chính phủ (2005), Nghị định số 158/2005/NĐ-CP ngày 27/12 về đăng
ký và quản lý hộ tịch, Hà Nội.
15. Chính phủ (2005), Nghị định 161/2005/NĐ-CP ngày 27/12 quy định chi
tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ban hành văn bản
quy phạm pháp luật và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật
Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Hà Nội.
16. Chính phủ (2006), Quyết định số 30/QĐ-TTg phê duyệt Đề án đơn giản
hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai
đoạn 2007 - 2010, Hà Nội.
17. Chính phủ (2007), Nghị định số 79/2007/NĐ-CP ngày 18/5 về cấp bản
sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ
ký, Hà Nội.
18. Chính phủ (2007), Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg ngày 22/6 của Thủ
tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế thực hiện cơ chế một

33. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (2003), Hướng dẫn số 580/HDCCHC ngày 25/12 hướng dẫn xây dựng, ban hành quy chế và tổ
chức hoạt động của bộ phận tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải
quyết thủ tục hành chính, Hà Nội.
34. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (2004), Quyết định số 6645/QĐ-UB
ngày 11/10 về việc ban hành danh mục thủ tục hành chính thực
hiện theo quy chế "một cửa" tại các cơ quan hành chính của thành
phố Hà Nội, Hà Nội.


35. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (2004), Quyết định số 171/2004/QĐUB ngày 22/11 về việc thực hiện Quy chế "một cửa" trong giải
quyết thủ tục hành chính tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn,
Hà Nội.
36. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (2007), Quyết định số 19/2007/QĐUBND ngày 02/2 phê chuẩn kết quả chuẩn hóa cơ sở pháp lý, thể
thức tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền
tiếp nhận, giải quyết của các cơ quan hành chính thuộc thành phố
Hà Nội, Hà Nội.
37. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội (2007), Quyết định số 156/2003/QĐUB ngày 11/11 về việc thực hiện cơ chế "một cửa" trong giải quyết
thủ tục hành chính tại các cơ quan hành chính, Hà Nội.
38. Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2004), Pháp lệnh Thủ đô Hà Nội, Hà Nội.
39. Văn phòng Chính phủ (1994), Thông tư 96/BT ngày 31/5 của Bộ trưởng
Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ hướng dẫn thi hành Nghị quyết
38/CP, Hà Nội.
CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO KHÁC

40. Ban Chỉ đạo cải cách của Chính phủ (2006), Báo cáo tổng kết việc thực
hiện giai đoạn I (2001 - 2005) chương trình tổng thể cải cách
hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2010 và phương hướng,
nhiệm vụ cải cách hành chính giai đoạn II (2006 - 2010), Hà Nội.
41. Ban Chỉ đạo cải cách hành chính - Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội
(2003), Cải cách hành chính ở thành phố Hà Nội, Nxb Hà Nội, Hà

51. Hoàng Phê (chủ biên) (1996), Từ điển tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng, Đà
Nẵng.
52. Phùng Hữu Phú (chủ biên) (2005), Hai mươi năm đổi mới ở Thủ đô Hà
Nội - định hướng phát triển đến năm 2010, Nxb Hà Nội, Hà Nội.
53. Trần Thanh Phương (2003), Thủ tục hành chính trong hoạt động của
Ủy ban nhân dân huyện, Luận án tiến sĩ Luật học.
54. Lê Anh Sắc - Bùi Đức Thắng (đồng chủ biên) (2006), Tài liệu bồi
dưỡng kỹ năng tiếp nhận hồ sơ hành chính thuộc thẩm quyền Ủy


ban nhân dân quận, huyện, xã, phường, thị trấn, Sở Nội vụ Hà
Nội, Nxb Hà Nội, Hà Nội.
55. Phạm Hồng Thái (chủ biên) (2004), Giáo trình luật hành chính và tài
phán hành chính Việt Nam, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
56. Nguyễn Văn Thâm (chủ biên) (2007), Giáo trình thủ tục hành chính,
Học viện Hành chính Quốc gia, Nxb Khoa học và Kỹ thuật, Hà
Nội.
57. Vũ Thư - Lê Hồng Sơn (đồng chủ biên) (2000), Cải cách thủ tục hành
chính thực hiện quyền và nghĩa vô công dân ở nước ta hiện nay,
Nxb Lao động, Hà Nội.
58. Nguyễn Cửu Việt (chủ biên) (2005), Giáo trình luật Hành chính Việt
Nam (2005), Khoa luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Nxb Đại học
Quốc gia Hà Nội
59. Bùi Thế Vĩnh - Đinh Ngọc Hiện (đồng chủ biên) (2002), Thuật ngữ
hành chính, Viện Nghiên cứu Hành chính, Hà Nội.
TRANG WEB

60. www.caicachhanhchinh.gov.vn
61. www.cpv.org.vn
62. www.gov.vn