ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

NGUYỄN THỊ THANH TÚ

KHÁNG NGHỊ PHÚC THẨM HÌNH SỰ
CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG QUÁ TRÌNH
GIẢI QUYẾT VỤ ÁN HÌNH SỰ

LUẬN VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC

HÀ NỘI – NĂM 2007


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT
-------- *** --------

NGUYỄN THỊ THANH TÚ

KHÁNG NGHỊ PHÚC THẨM HÌNH SỰ
CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG QUÁ TRÌNH
GIẢI QUYẾT VỤ ÁN HÌNH SỰ

Chuyên ngành

: Luật hình sự

Mã số

: 60 38 40

Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài

01

2.

Tình hình nghiên cứu

03

3.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài

04

4.

Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

05

5.

Cơ sở khoa học của đề tài

06

6.



1.2

Quy định của pháp luật tố tụng hình sự về kháng nghị
phúc thẩm hình sự của Viện kiểm sát trong quá trình
giải quyết vụ án hình sự

13

1.2.1

Đối tượng kháng nghị phúc thẩm

13

1.2.2

Thời hạn kháng nghị phúc thẩm hình sự

20

1.2.3

Căn cứ kháng nghị kháng nghị phúc thẩm hình sự

25

1.2.4

Bổ sung, thay đổi, rút kháng nghị phúc thẩm hình sự

41

SÁT NHÂN DÂN TỪ NĂM 2002 ĐẾN NĂM 2006

2.1

Vài nét về tổ chức bộ máy Viện kiểm sát nhân dân

41

2.2

Những kết quả đạt được và những tồn tại trong kháng
nghị phúc thẩm hình sự của Viện kiểm sát nhân dân từ
năm 2002 đến năm 2006.

43

2.2.1

Những kết quả đạt được trong kháng nghị phúc thẩm
hình sự của Viện Kiểm sát nhân dân

43

2.2.2

Những tồn tại trong kháng nghị phúc thẩm hình sự của
Viện kiểm sát nhân dân


3.2

Những giải pháp về công tác tổ chức cán bộ của Viện
kiểm sát nhân dân

89

3.2.1

Nâng cao trình độ năng lực và trách nhiệm nghề nghiệp
của Kiểm sát viên ngành kiểm sát

89

3.2.2

Tăng cường lãnh đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của
lãnh đạo Viện kiểm sát cấp trên đối với các Viện kiểm
sát cấp dưới

94

3.2.3

Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan tư pháp trong
giải quyết kháng nghị phúc thẩm hình sự

97

3.3

chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002 quy định: “Khi thực hành quyền công tố
và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự, Viện kiểm sát nhân dân có quyền kháng nghị
theo thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm các bản án, quyết định của Toà
án nhân dân theo quy định của pháp luật…”. Đặc biệt, kháng nghị phúc thẩm hình
sự là một quyền năng riêng của Viện kiểm sát. Điều này đƣợc khẳng định trong Bộ
luật tố tụng hình sự năm 1988 (Điều 206) và Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003
(Điều 232): “Viện kiểm sát cùng cấp và Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền
kháng nghị những bản án hoặc quyết định sơ thẩm”. Tuy nhiên, cũng cần nhận
thức một cách đầy đủ rằng đây vừa là quyền vừa là trách nhiệm của Viện kiểm sát
nhân dân nhằm đảm bảo cho các bản án, quyết định của Toà án cấp sơ thẩm đƣợc
tuân thủ đúng quy định của pháp luật hình sự, tố tụng hình sự.
Thực tiễn khẳng định, kháng nghị phúc thẩm hình sự chính là một biện pháp,
một công cụ sắc bén để kiểm tra lại tính hợp pháp của bản án hoặc quyết định sơ
thẩm. Thông qua việc xét xử phúc thẩm, Toà án cấp trên sửa chữa những sai lầm
trong việc áp dụng pháp luật của Toà án cấp sơ thẩm; hƣớng dẫn Toà án cấp sơ


thẩm khắc phục những thiếu sót trong việc áp dụng pháp luật, đồng thời nâng cao
trình độ nghiệp vụ cho các cán bộ toà án cấp sơ thẩm. Vì thế, có thể nói kháng nghị
phúc thẩm hình sự của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng hình sự có vai trò, ý
nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm đảm bảo cho việc xét xử sơ thẩm đƣợc đúng
ngƣời, đúng tội, đúng quy định của pháp luật.
Trong những năm vừa qua, thực tiễn hoạt động kháng nghị phúc thẩm của
Viện kiểm sát nhân dân đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhƣng bên cạnh đó vẫn
còn nhiều tồn tại, chƣa phát huy đƣợc hết các chức năng, vai trò của mình. Vì thế,
chất lƣợng của công tác này chƣa cao, chƣa đáp ứng đƣợc những đòi hỏi trong tình
hình mới. Điều này thể hiện rõ ở nhiều bản kháng nghị không đạt đƣợc những yêu
cầu cả về nội dung lẫn hình thức, dẫn đến việc cấp trên phải rút kháng nghị hoặc
Toà án cấp phúc thẩm không chấp nhận nội dung kháng nghị của Viện kiểm sát.
Đây là thực trạng chung của toàn ngành kiểm sát. Qua số liệu thống kê cho thấy:

Chính vì những lý do trên, việc nghiên cứu đề tài: “Kháng nghị phúc thẩm
hình sự của Viện kiểm sát nhân dân trong giải quyết vụ án hình sự” là hết sức
cần thiết cả về phƣơng diện lý luận cũng nhƣ thực tiễn nhằm đáp ứng đƣợc yêu cầu
về chất lƣợng công tác kiểm sát hình sự và thực hành quyền công tố của ngành
kiểm sát trong giai đoạn hiện nay. Xuất phát từ lý do đó, tác giả đã chọn đề tài trên
làm luận văn Thạc sỹ Luật học của mình.
2. Tình hình nghiên cứu.
Đã có một số công trình nghiên cứu, bài viết về những vấn đề liên quan đến
kháng nghị phúc thẩm hình sự của Viện kiểm sát nhân dân trong quá trình giải
quyết vụ án hình sự. Cụ thể là các công trình nhƣ: Thủ tục xét xử các vụ án hình
sự: xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm của tác giả Đinh Văn Quế;
Tội phạm học, luật hình sự và luật tố tụng hình sự Việt Nam của tác giả Đào Trí
Úc; Bình luận khoa học Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 của tác giả Phạm Văn


Lợi, Trần Đình Nhã, Nguyễn Tất Viễn v.v. Hay các bài viết của các nhà luật học
nhƣ: Khuất Văn Nga, Dƣơng Thanh Biểu, Trịnh Khắc Triệu, Võ Quang Nhạn,
Đặng Quang Phƣơng .v.v…đăng trên Tạp chí kiểm sát, tạp chí Luật học. Một số
giáo trình giảng dạy ở các trƣờng đại học chuyên ngành (Đại học Luật, Khoa luật
Đại học quốc gia Hà Nội, Học viện An ninh, Đại học cảnh sát…) cũng đề cập đến
vấn đề này. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu, bài viết cũng nhƣ các giáo trình
giảng dạy này chƣa đi sâu nghiên cứu những vấn đề về lý luận cũng nhƣ thực tiễn
công tác kháng nghị phúc thẩm hình sự của Viện kiểm sát nhân dân. Mặt khác, nhƣ
đã trình bày rõ ở trên, kháng nghị phúc thẩm hình sự của Viện kiểm sát nhân dân
chƣa đáp ứng hết những đòi hỏi trong thực tiễn, pháp luật điều chỉnh về lĩnh vực
này còn nhiều vấn đề phải đi sâu nghiên cứu và làm rõ. Vì thế, tác giả cho rằng
việc nghiên cứu, tìm hiểu về chế định này là cần thiết và hữu ích.
3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài.
Theo quy định của Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và Bộ luật tố tụng
hình sự, Viện kiểm sát nhân dân có quyền kháng nghị theo trình tự phúc thẩm,

những kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật nƣớc ta về vấn đề này.
Để đạt đƣợc các mục tiêu trên, đề tài có các nhiệm vụ sau:
Một là, làm rõ hơn một số vấn đề lý luận và thực tiễn về kháng nghị phúc
thẩm hình sự nhƣ: khái niệm kháng nghị phúc thẩm hình sự của Viện kiểm sát
trong quá trình giải quyết vụ án hình sự; các quy định của pháp luật tố tụng hình sự
về kháng nghị phúc thẩm hình sự của Viện kiểm sát trong quá trình giải quyết vụ
án hình sự.


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Các văn bản Nghị quyết của Đảng
1. Nghị quyết số 08 ngày 02/01/2002 của Bộ chính trị “về một số nhiệm vụ
trọng tâm công tác tƣ pháp trong thời gian tới”.
2. Nghị quyết số 49 ngày 02/06/2005 của Bộ chính trị “về chiến lƣợc cải
cách tƣ pháp đến năm 2020”.
Các văn bản pháp luật
3. Hiến pháp năm 1959.
4. Hiến pháp 1980.
5. Hiến pháp năm 1992 sửa đổi.
6. Bộ luật tố tụng hình sự năm 1988.
7. Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003.
8. Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1960.
9. Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 1981, năm 1988, năm 1992.
10. Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002
11. Nghị quyết số 05/2005/NQ- HĐTP ngày 08/12/2005 của Hội đồng thẩm
phán Toà án nhân dân tối cao, về việc hƣớng dẫn thi hành một số quy định trong
phần thứ tƣ “Xét xử phúc thẩm” của Bộ luật tố tụng hình sự.
12. Thông tƣ liên ngành số 01 ngày 15/10/1994 của Bộ nội vụ - Viện kiểm
sát nhân dân tối cao - Toà án nhân dân tối cao về hƣớng dẫn giải quyết các vụ án
trọng điểm.

25. Thông báo rút kinh nghiệm số 132 ngày 11/02/2007 của Viện thực hành
quyền công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà nội về vụ án Nguyễn Văn Ngữ
phạm tội Trộm cắp tài sản, năm 2006.


26. Thông báo rút kinh nghiệm số 78 ngày 01/12/2002 của Viện thực hành
quyền công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà nội về vụ án Lê Minh Lại phạm
tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, năm 2002.
27. Hồ sơ kiểm sát vụ án Nguyễn Văn Thanh phạm tội Cố ý gây thƣơng tích,
năm 2006.
28. Thủ tục xét xử các vụ án hình sự - tác giả Đinh Văn Quế, nhà xuất bản
thành phố Hồ Chí Minh.
29. Tạp chí kiểm sát số 3 năm 2004.
30. Tạp chí kiểm sát số 2 năm 2005
31. Tạp chí kiểm sát số 5 năm 2005.
32. Tạp chí kiểm sát số 3 năm 2007.
33. Tạp chí kiểm sát số 8 năm 2007.