TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2

===goCQos===

NGUYỄN THỊ HIÊN

VẬN DỤNG MỐI KỂT HỢP “GIÁO DỤC
TRUYỀN THỐNG QUÂN ĐỘI” TRONG
DẠY HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ
AN NINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục quốc phòng và an ninh

HÀ NỘI- 2016


TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2

===SOCQG3===

NGUYỄN THỊ HIÊN

VẬN DỤNG MỐI KỂT HỢP “GIÁO DỤC
TRUYỀN THỐNG QUÂN ĐỘI” TRONG
DẠY HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG
VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Em xin chân thành cảm om!
Hà Nội, ngày 05 tháng 05 năm 2016
Sinh viên


LỜI CAM ĐOAN
Nguyễn Thị Hiên
Em xin cam đoan kết quả nghiên cứu trong đề tài này là đích thực của em.
Đề tài của em không trùng với kết quả nghiên cứu của các tác giả khác. Nếu có
gì không trung thực em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.

Hà Nội, ngày 05 tháng 05 năm 2016
Sinh viên
Nguyễn Thị Hiên


CÁC KÝ HIỆU VỚI CHỮ VIẾT TẮT
CNH - HĐH
CNXH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Chủ nghĩa xã hội

GDQP&AN

Giáo dục quốc phòng và an ninh

GD&ĐT
QPAN


1.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác giáo dục quốc phòng
và an ninh........................................................................................................ 6
1.2. Một số khái niệm về truyền thống và công tác giáo dục truyền thống. . 8
1.3. Các truyền thống tốt đẹp của quân đội nhân dân Việt Nam .................14
1.3.1. Quân đội ta luôn luôn trung thành vô hạn với Tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa, với Đảng, với nhân dân......................................................14
1.3.2. Quân đội ta là quân đội của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân,
gắn bó máu thịt với nhân dân ................................................................... 15
1.3.3. Quân đội ta vừa có tỉnh thần quyết chiến, quyết thẳng, vừa biết


MỤC LỤC
đánh và biết thẳng..................................................................................... 16
1.3.4. Quân đội ta cỏ tinh thần đoàn kết nội bộ chặt chẽ và ỷ thức tổ chức
kỉ luật nghiêm minh................................................................................... 17
1.3.5. Quân đội ta không chỉ là đội quân chiến đẩu giỏi mà còn là đội
quân công tác giỏi, đội quân làm kinh tế giỏi............................................17
1.3.6. Quân đội ta luôn nêu cao tinh thần đoàn kết quốc tế cao cả, chí
nghĩa, chỉ tình............................................................................................ 18


1.4. Tầm quan trọng của giáo dục truyền thống quân đội trong dạy môn
giáo dục quốc phòng và an ninh ở trường trung học phổ thông .................. 19
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1............................................................................. 21
Chương 2. THựC TRẠNG VIỆC VẬN DỤNG KẾT HỢP “ GIÁO DỤC
TRUYỀN THỐNG QUÂN ĐỘI” TRONG DẠY HỌC GIÁO DỤC QUỐC
PHÒNG VÀ AN NINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ............. 23
2.1. Phân tích những điểm thuận lợi và khó khăn trong chương trình dạy
học Giáo dục quốc phòng và an ninh ........................................................... 23
2.1.1. Thuận lợi của việc vận dụng kết hợp giáo dục truyền thống quân

phát triển kéo theo đó là các lĩnh vực về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội,
ngoại giao,... và điều không thể thiếu đối với nền tri thức của mỗi quốc gia cũng
được phát triển đó là giáo dục. Giáo dục là yếu tố có thể nói là sự quyết định
đối với việc phát triển và tồn vong của mỗi quốc gia.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy
và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận
dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một
chiều, ghi nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự
học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển
năng lực. Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa
dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh
ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thống ừong dạy và học”. Để thực hiện
tốt mục tiêu về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo theo Nghị quyết
số 29/NQ-TW, cần có nhận thức đúng về bản chất của đổi mới phương pháp
dạy học theo định hưởng phát triển năng lực người học và một số biện pháp đổi
mới phương pháp dạy học theo hướng này.
Việc phát triển và nâng cao chất lượng Giáo dục và Đào tạo càng trở nên
cấp thiết hơn. Mục tiêu chính của nền giáo dục nước ta hiện nay là hướng tới
đối tượng người học, nhằm cung cấp tri thức, kĩ năng, sự hiểu biết và kinh
nghiệm học tập tốt, có hiệu quả không những trên lí thuyết mà còn cả đối với
thực tiễn.
Giáo dục quốc phòng và an ninh: Là một bộ phận của nền giáo dục quốc
dân, một nội dung cơ bản ừong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh

1


nhân dân, là môn học chính khóa trong chương trình giáo dục của cấp Trung
học phổ thông; GDQP&AN góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh về lòng

nhưng về chất lượng GDQP&AN còn hạn chế; Vậy nguyên nhân đó là do đâu?
Có rất nhiều nguyên nhân dẫn tới chất lượng của GDQP&AN còn thấp, một
trong số đó có thể kể tới như đội ngũ giáo viên GDQP&AN còn thiếu và yếu
chưa được đào tạo dài hạn, chính quy; cơ sở vật chất trang thiết bị còn thiếu
hoặc có nhưng chất lượng kém; phương pháp dạy học lạc hậu truyền thống,...
để môn học GDQP&AN được chất lượng và có hiệu quả cao ta cần đổi mới
phương pháp dạy là yếu tố cấp thiết.
Giáo dục quốc phòng và an ninh là một môn học đặc thù trong các
trường THPT, có tính cấp thiết cao, các trường THPT hiện nay vẫn dạy học
theo phương pháp truyền thống thuyết trình, đổi mới phương pháp dạy
GDQP&AN ở đây không phải ta phủ nhận những phương pháp lạc hậu truyền
thống thay bằng các phương pháp hoàn toàn mới mà là sự chọn lọc, kế thừa vận
dụng linh hoạt những cái tốt của phương pháp truyền thống để bài học đạt được
hiểu quả cao nhất có thể giúp cho người học có sự sáng tạo, chủ động, có chiều
hướng tích cực đối với bài học tìm tòi ra những sáng kiến hay cho mỗi tiết học
của chúng ta sinh động, sôi nổi hơn. Vậy để đổi mới trong phương pháp dạy
học giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh THPT, điều cấp thiết có tính
khả quan và thiết thực nhất đó là ta phải vận dụng được giữa “Giáo dục truyền
thống quân đội vào giảng dạy giáo dục quốc phòng và an ninh trong các trường
trung học phổ thông”. Phương pháp kết họp này có ý nghĩa và tầm quan trọng
hết sức to lớn giúp cho bài học không bị khô khan, giảng dạy linh hoạt, phát
huy được khả năng sáng tạo của học sinh, giúp học sinh hiểu được và vận dụng
các truyền thống quân đội vào từng bài học hiệu quả, chất lượng cao.
Chính vì vậy xuất phát từ vị trí, ý nghĩa, mục tiêu của GDQP&AN, từ
thực tế hiện nay mà việc đổi mới phương pháp quốc phòng và an ninh cần được
quan tâm. Do vậy em đã chọn đề tài: Vận dụng mối kết hợp “Giáo dục truyền

3



Ý nghĩa khoa học: Tìm ra biện pháp dạy học phù họp, có chất lượng đối
với giảng dạy môn học GDQP&AN cấp THPT.
Ý nghĩa thực tiễn: Đề tài giúp cho giáo viên biết cách vận dụng Giáo dục
truyền thống quân đội trong dạy học GDQP&AN ở các trường THPT. Giúp học
sinh hiểu được bài học, hứng thú hăng say trong môn học cũng như đem lại
hiệu quả cao cho môn học.
7. Cấu trúc của luân văn
I. Mở đầu
II. Nội dung
Chương 1: Cơ sở lí luận của giáo dục truyền thống quân đội trong dạy
học giáo dục quốc phòng và an ở trung học phổ thông
Chương 2: Thực ừạng việc vận dụng kết họp “giáo dục truyền thống
quân đội” trong dạy học giáo dục quốc phòng và an ở trung học phổ thông
Chương 3: Vận dụng mối kết họp “giáo dục truyền thống quân đội” để
nâng cao chất lượng dạy học giáo dục quốc phòng và an ở trung học phổ thông
III. Kết luận và khuyến nghị

5


II. NỘI DUNG
Chương 1. Cơ SỞ LÍ LUẬN CỦA GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG
QUÂN ĐỘI TRONG DẠY HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG YÀ
AN NINH Ở TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác giáo dục quốc phòng và
an ninh.
Quốc phòng là công việc giữ nước của mỗi quốc gia, bao gồm tổng thể
các hoạt động đối nội và đối ngoại trên tất cả các lĩnh vực: Kinh tế, chính trị,
quân sự, văn hóa, xã hội,., nhằm mục đích bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền
và toàn vẹn lãnh thổ, tạo môi trường thuận lợi để xây dựng đất nước.

nghề, THPT thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Mục tiêu GDQP&AN nhằm
góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện, có đạo đức, sức khỏe, kiến
thức quốc phòng an ninh, kỹ năng quân sự để sẵn sàng tham gia vào sự nghiệp
xây dụng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân. Nghị định đề
cập nguyên lý GDQP&AN với nguyên lý giáo dục của Đảng và Nhà nước;
GDQP&AN phải có tính nhân dân, tính truyền thống dân tộc, tính khoa học kĩ
thuật quân sự hiện đại, giáo dục lí thuyết đi đôi với thực hành. Nghị định
116/2007/NĐ-CP xác định rõ ừách nhiệm của các Bộ, ngành trong tổ chức thực
hiện và bảo đảm cho GDQP&AN. Nghị định 116/2007/NĐ-CP khẳng định yếu
tố quan trọng hàng đầu có ý nghĩa quyết định tới chất lượng GDQP&AN là phải
có đội ngũ giáo viên giỏi về chuyên môn, vững vàng về nghiệp vụ, có hình thức
tổ chức, phương pháp giáo dục, đào tạo phù họp, đó chính là cầu nối, con
đường dẫn dắt đến nhận thức, tiếp thu tri thức về quốc phòng và an ninh. Vì
vậy, phải xây dựng được đội ngũ giáo viên, giảng viên có phẩm chất, năng lực,
yêu nghề, suốt đời phấn đấu cho sự nghiệp giáo dục và củng cố nền quốc phòng
toàn dân, an ninh nhân dân, có kiến thức cơ bản về quốc phòng, an ninh, có kỹ
năng sư phạm quân sự, có khả năng quản lý, chỉ đạo công tác quân sự, an ninh
địa phương, của nhà trường. Theo Điều 11, Luật GDQP&AN năm 2013:

1



1. GDQP&AN trong THPT, Trung cấp chuyên nghiệp, Trung cấp nghề là môn
học chính khóa.
2. Bảo đảm cho học sinh có những hiểu biết ban đầu về nền quốc phòng toàn
dân, an ninh nhân dân; về truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, lực lượng
vũ trang nhân dân và nghệ thuật quân sự Việt Nam; có kiến thức cơ bản, cần
thiết về phòng thủ dân sự và kỹ năng quân sự; sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân
sự bảo vệ Tổ quốc.

tác giáo dục truyền thống cho thế hệ thế hệ trẻ, coi đó là nhiệm vụ chiến lược
của cách mạng Việt Nam. Nhờ có công tác giáo dục truyền thống mà Đảng và
Bác Hồ đã động viên, vận động được toàn thể dân tộc tham gia đấu ừanh đánh
đổ thực dân Pháp và đế quốc Mỹ mang lại độc lập, tự do cho đất nước.
Trong giai đoạn cách mạng nước ta hiện nay, tuy đất nước đang sống
trong thời bình nhưng điều đó không có nghĩa là đất nước sẽ được hưởng một
nền hòa bình mãi mãi nếu không có sự cố gắng, nỗ lực của toàn thể dân tộc. Bối
cảnh quốc tế, tình hình khu vực và trong nước còn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức
tạp khó lường. Kẻ địch và các thế lực thù địch vẫn không chịu từ bỏ âm mưu
phá hoại nền độc lập, tự chủ của nước ta, họa "thù ừong", "giặc ngoài" và nguy
cơ chiến tranh vẫn đang là một thách thức lớn đối với dân tộc. Do vậy, công tác
giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ đặc biệt là thanh niên quân đội hiện nay là
điều hết sức quan trọng và cần thiết bởi đây là lực lượng được Đảng, nhân dân,
đất nước tin cậy giao nhiệm vụ trực tiếp để bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn
vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
Đặc điểm của thế hệ trẻ nói chung và học viên trong quân đội nói riêng
hiện nay là được sinh ra và lớn lên ừong hoàn cảnh đất nước hòa bình, điều kiện
kinh tế - xã hội của đất nước phát triển hơn trước. Họ là lực lượng có trình độ
kiến thức, văn hóa cao, khả năng nhanh nhạy trong nắm bắt, tiếp thu, sử dụng
các thành tựu, phương tiện khoa học, kỹ thuật quân sự tiến bộ. Tuy nhiên, mặt
hạn chế là họ không được tôi luyện trong thực tiễn chiến đấu, trong chiến tranh

9


cách mạng. Vì vậy, chỉ có thể bù đắp và khắc phục những hạn chế ừên bằng
cách thông qua công tác giáo dục truyền thống, tri thức lịch sử, văn hóa cho thế
hệ trẻ trong quân đội để họ nâng cao bản lĩnh chính trị, tư tưởng và tinh thần
biến nó thành nguồn sức mạnh vật chất to lớn để sẵn sàng đập tan mọi âm mưu,
thủ đoạn chống phá của kẻ thù, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ

họ phát hiện, phê phán, đấu tranh vói những quan niệm, biểu hiện đi ngược với
những giá trị truyền thống. Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, các thế lực thù
địch bên ngoài tăng cường các hoạt động chống phá, tập trung vào đối tượng
thanh niên, coi đây là chỗ dựa quan trọng trong thực hiện âm mưu "diễn biến
hòa bình". Ở trong nước, những thành tựu to lớn mà đất nước đạt được trên các
mặt sau gần 30 năm đổi mới đã làm thay đổi diện mạo đất nước, đời sống người
dân không ngừng được nâng lên. Tuy nhiên, do mặt trái của nền kinh tế thị
trường, sự biến đổi nhanh chóng của đời sống xã hội, ảnh hưởng lối sống hưởng
thụ kiểu phương Tây đã được lực lượng phản động tích cực khai thác, lợi dụng.
Đáng chú ý trong đó có một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đã nghe theo
những lý lẽ tuyên truyền, lôi kéo, mua chuộc của lực lượng phản động, họ lớn
tiếng bác bỏ những giá trị truyền thống, công khai quan điểm cho rằng xã hội
muốn phát triển thì phải dứt bỏ truyền thống. Có xu hướng khác lại không
muốn đề cập đến vấn đề truyền thống, nguy hiểm hơn nó gieo rắc sự nghi ngờ
về ý nghĩa các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm của dân tộc và nhân loại tiến
bộ. Các quan điểm sai lầm đó cho rằng, nhất thiết có cần phải trải qua "những
cuộc đụng đầu lịch sử" để rồi cuối cùng cả người thắng và kẻ thua đều không
đạt được gì và hậu quả là dân tộc Việt Nam đã bị tụt hậu so với một số nước ở
khu vực không phải trải qua chiến ừanh mà vẫn giành được độc lập và trở thành
những "con rồng, con hổ"
Cần phải khẳng định rằng, những quan niệm trên là hoàn toàn sai làm, đi
ngược lại với lợi ích của dân tộc và các giá trị truyền thống văn hóa, văn hiến
Việt Nam. Chúng ta nhớ lại câu nói nổi tiếng của G.Đi-mi-tơ-rốp, một người
cộng sản chân chính, anh hùng chống phát xít đã phát biểu trong diễn vãn tại

11


Đại hội lần thứ VI Quốc tế cộng sản là: Chủ nghĩa Mác - Lênin không hề bảo
rằng làm cách mạng là cắt đứt với truyền thống tốt đẹp, trái lại những người