Kỉ yếu Hội nghị sinh viên NCKH

Ý THỨC CHÍNH TRỊ VÀ VẤN ĐỀ BỒI DƯỠNG Ý THỨC CHÍNH TRỊ
CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HIỆN NAY
THÔNG QUA VIỆC DẠY PHẦN CÔNG DÂN
VỚI CÁC VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI
Tô Thị Hạnh Nhân
(SV năm 4, Khoa Giáo dục Chính trị)
GVHD: TS Nguyễn Ngọc Khá
1. Phần mở đầu
1.1. Lí do chọn đề tài
Ý thức chính trị giữ vai trò định hướng đối với các hình thái ý thức xã hội khác
cũng như trong hoạt động nhận thức và thực tiễn của mỗi cá nhân. Thanh niên Việt
Nam chính là chủ thể cơ bản của sự nghiệp công nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa
(HĐH) đất nước. Trong bối cảnh đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn, nước ta càng
cần đến vai trò, sức sống, tài năng của người trẻ để kiến tạo những biến chuyển mới.
Trong quá trình rèn đức, luyện tài thì không chỉ có nỗ lực của bản thân mỗi bạn trẻ mà
còn cần đến công tác bồi dưỡng ý thức chính trị cho họ. Ở nhà trường THPT, nhiệm vụ
này trước hết thuộc về môn Giáo dục Công dân (GDCD). Trong chương trình GDCD ở
trường trung học phổ thống (THPT) hiện nay, phần Công dân với các vấn đề chính trị xã hội thể hiện tính định hướng chính trị sâu sắc của hệ thống tri thức môn GDCD ở
THPT, giữ vai trò tiên phong trong việc hình thành và phát triển ý thức chính trị cho
học sinh (HS). Việc học tập phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội của HS
hiện nay bên cạnh những mặt tích cực thì vẫn còn tồn tại những mặt hạn chế. Vì những
lí do trên, tác giả chọn vấn đề “Ý thức chính trị và vấn đề bồi dưỡng ý thức chính trị
cho HS THPT hiện nay thông qua việc dạy phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã
hội” làm đề tài nghiên cứu khoa học cho mình.
1.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
1.2.1. Mục đích nghiên cứu
Đề tài làm rõ quan điểm triết học marxist về ý thức chính trị nói chung và vai trò
định hướng của ý thức chính trị đối với HS THPT thông qua việc dạy phần Công dân
với các vấn đề chính trị - xã hội nói riêng. Từ đó, nêu lên một số giải pháp cơ bản để

HS THPT hiện nay thông qua việc dạy phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội
trong môn GDCD lớp 11.
2. Ý thức chính trị và vai trò của nó đối với học sinh trung học phổ thông hiện
nay
2.1. Khái niệm ý thức chính trị và kết cấu của nó
Ý thức chính trị là một trong những hình thái của ý thức xã hội, là sự phản ánh
đời sống, các mối quan hệ chính trị của xã hội như quan hệ giai cấp, đảng phái, dân tộc,
quốc gia, quốc tế,… trong đó nòng cốt là quan hệ giai cấp. Ý thức chính trị chỉ xuất
hiện trong xã hội có giai cấp và nhà nước. Ý thức chính trị luôn luôn mang bản chất
giai cấp.
Xét về cấp độ phản ánh, ý thức chính trị bao gồm tâm lí chính trị và hệ tư tưởng
chính trị. Tâm lí chính trị là những tâm trạng, động cơ, thái độ, xu hướng chính trị
thường ngày của các tầng lớp và giai cấp trong xã hội. Hệ tư tưởng chính trị là hệ thống
những quan điểm, tư tưởng chính trị phản ánh trực tiếp, tập trung lợi ích và địa vị giai
cấp của một tập đoàn người nào đó. Chủ nghĩa Marx - Lenin là hệ tư tưởng chính trị
khoa học và cách mạng của giai cấp công nhân toàn thế giới đồng thời là ngọn cờ giải
phóng của quần chúng bị áp bức, bóc lột. Nó phản ánh tiến trình khách quan của sự
phát triển lịch sử nhân loại. Hệ tư tưởng Marx - Lenin đối lập với hệ tư tưởng tư sản –
hệ tư tưởng bảo vệ lợi ích của giai cấp tư sản, của thiểu số người trong xã hội, bảo vệ
chế độ người bóc lột người.
2.2. Mối quan hệ giữa ý thức chính trị với các hình thái ý thức xã hội khác
139


Kỉ yếu Hội nghị sinh viên NCKH

Xét mối quan hệ giữa ý thức chính trị và ý thức pháp quyền thì giữa chúng luôn
có sự tác động qua lại chặt chẽ, mật thiết lẫn nhau. Trong xã hội có giai cấp, ý thức
chính trị của giai cấp thống trị quy định nội dung, bản chất của ý thức pháp quyền.
Ngược lại, ý thức pháp quyền là công cụ đắc lực để bảo vệ, thực thi lợi ích và địa vị

những phẩm chất của nền đạo đức mới – đạo đức cộng sản chủ nghĩa mà nước ta đã và
đang xây dựng. Nền đạo đức ấy nhằm hướng tới việc hình thành con người xã hội chủ
nghĩa để gây dựng nên CNXH. Vì thế, việc bồi dưỡng ý thức chính trị cho mỗi HS
THPT - thế hệ công dân trẻ của đất nước trong quá trình rèn đức, rèn người thực sự cần
thiết để họ hiểu được rằng chính họ chứ không phải ai khác mới là chủ thể kiến tạo nên
nền đạo đức cộng sản tương lai.
140


Năm học 2012 - 2013

2.3.2. Quá trình học tập và hướng nghiệp của học sinh trung học phổ thông
dưới sự định hướng của ý thức chính trị
Tính định hướng của ý thức chính trị trong việc học tập và lựa chọn nghề nghiệp
của HS THPT thể hiện ở chỗ nó dẫn dắt HS trong quá trình xác định, điều chỉnh mục
tiêu học tập và lựa chọn nghề nghiệp. Dựa vào thực tiễn kinh tế, chính trị - xã hội của
đất nước và thế giới, HS sẽ tự nhận thức được mình sẽ đầu tư vào học cái gì, học ra sao
cho hiệu quả dưới sự hướng dẫn của gia đình, nhà trường và xã hội. Tiến trình quá độ
của đất nước có vững vàng vượt qua được những khó khăn, thử thách hiện tại và tương
lai hay không phụ thuộc rất lớn vào chất lượng học tập cũng như nghề nghiệp tương lai
của mỗi HS THPT hiện nay – những chủ thể tích cực của sự nghiệp CNH, HĐH đất
nước.
2.3.3. Quá trình rèn luyện ý thức pháp luật của học sinh trung học phổ thông
dưới sự định hướng của ý thức chính trị
Nói đến vai trò định hướng của ý thức chính trị trong việc rèn luyện ý thức pháp
luật của HS THPT là nói đến vai trò của ý thức chính trị trong việc giúp HS có ý thức
sống, học tập theo pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam chứ
không phải bất kì pháp luật nào. Ý thức chính trị giúp HS hiểu được bản chất nhân đạo,
tiến bộ của pháp luật nước ta, hiểu được những quyền và nghĩa vụ cụ thể của công dân
Việt Nam xuất phát từ đâu, vì ai. Từ đó, nó hướng mỗi HS biết sống, học tập trong

3.1.2. Thực trạng ý thức chính trị của học sinh trung học phổ thông hiện nay
Về mặt tích cực, phần lớn thanh niên nói chung và HS THPT nước ta nói riêng có
tinh thần xung kích đi đầu trên nhiều lĩnh vực, có thái độ, nhận thức tốt và ý thức chính
trị cao, có ý chí vượt qua khó khăn, vươn lên lập thân, lập nghiệp, phát huy mạnh mẽ
truyền thống xung kích cách mạng của những thế hệ thanh niên cách mạng lớp trước.
Từ đó, vị trí, vai trò của thanh niên trong xã hội không ngừng được khẳng định và nâng
cao thông qua việc thanh niên tham gia ngày càng nhiều và hiệu quả vào sự nghiệp
phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh của đất nước.
Về mặt hạn chế, hạn chế đáng lo ngại nhất của thế hệ trẻ nói chung và HS THPT
nước ta hiện nay nói riêng vẫn là ít quan tâm hoặc ngại tham gia vào các sinh hoạt
chính trị và các hoạt động xã hội, sống vị kỷ, nhận thức chính trị còn non kém, chưa
xác định được lí tưởng sống đúng đắn. Qua thái độ của HS THPT đối với việc lấy ý
kiến đóng góp cho Dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 của Nhà nước ta bắt đầu từ
01/2013 đến hết tháng 09/2013 phần nào đã phản ánh được thực trạng hạn chế về ý
thức chính trị ấy của một bộ phận giới trẻ hiện nay:
Bảng 1. Sự quan tâm của HS THPT đối với việc lấy ý kiến đóng góp cho Dự thảo sửa
đổi Hiến pháp 1992 của Nhà nước ta bắt đầu từ 01/2013 đến hết tháng 09/2013
Kết quả
Lựa chọn
Số HS
Tỷ lệ
Câu hỏi: Em có quan tâm đến việc lấy ý kiến đóng góp cho Dự thảo sửa đổi Hiến
pháp 1992 của Nhà nước ta bắt đầu từ 01/2013 đến hết tháng 09/2013 không?
A. Có. Đây là dịp để thế hệ trẻ không chỉ nâng cao hiểu
biết về pháp luật mà còn là cơ hội cho những người trẻ
54
44,63%
tham gia tích cực vào họat động chính trị của đất nước,
thể hiện tinh thần dân tộc, trách nhiệm công dân trong
công cuộc xây dựng nước nhà.

hoại nhân cách con người, làm tan vỡ hạnh phúc gia đình và băng hoại đạo đức xã hội.
Chính điều đó đã và đang ảnh hưởng rất mạnh mẽ đến thế hệ trẻ nước ta, nhất là những
HS THPT hiện nay. Vì lẽ đó, việc tăng cường bồi dưỡng ý thức chính trị, giúp HS nhận
diện được bản chất chính trị của những hiện tượng do kẻ thù dựng nên về mọi mặt, nhất
là về văn hóa, lối sống thực sự cấp bách trong quá trình hình thành và phát triển nhân
cách của HS nước ta hiện nay.
3.2. Thực trạng học tập phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội hiện
nay của học sinh trung học phổ thông
3.2.1. Vai trò và kết cấu của hệ thống tri thức phần Công dân với các vấn đề
chính trị - xã hội
Về vai trò, qua mỗi bài học, từng đơn vị kiến thức trong phần Công dân với các
vấn đề chính trị - xã hội trong môn GDCD lớp 11 giúp HS hiểu được bản chất chính trị
của một số vấn đề nhất định, nắm được con đường chính trị, bối cảnh chính trị của đất
nước, đặc biệt là tự xác định được trách nhiệm chính trị của bản thân đối với sự phát
triển bền vững của đất nước; định hướng cho HS về trách nhiệm của họ đối với bản
thân, gia đình và xã hội cũng như xác định thái độ, trách nhiệm của HS trước các vấn
đề lớn lao của dân tộc và thời đại. Giáo dục, bồi dưỡng, vun đắp để giúp các em từng
bước định hình được một nhân cách trong sáng, biết lựa chọn cho mình lí tưởng, lẽ
sống đúng đắn.
Về kết cấu, phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội có tám bài được chia
thành hai nhóm bài. Nhóm thứ nhất là các nội dung liên quan đến một số vấn đề của
chủ nghĩa xã hội được phân chia thành ba bài là Chủ nghĩa xã hội, Nhà nước xã hội chủ
nghĩa và Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhóm thứ hai là các bài liên quan đến một số
chính sách lớn ở nước ta hiện nay – Chính sách dân số và giải quyết việc làm, Chính
sách tài nguyên và bảo vệ môi trường, Chính sách giáo dục và đào tạo, khoa học và
công nghệ, văn hóa; Chính sách quốc phòng và an ninh và Chính sách đối ngoại của
Nhà nước ta. Như vậy, phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội trong môn
GDCD lớp 11 là tổng hợp những tri thức chính trị - xã hội căn bản liên quan đến con
đường chính trị, các chiến lược, quyết sách chính trị hiện tại và tương lai của đất nước.


Thứ nhất, về sự đánh giá của HS đối với các tri thức trong phần Công dân với các
vấn đề chính trị - xã hội, có đến 76,03% HS cho rằng những tri thức trong phần Công
dân với các vấn đề chính trị - xã hội trong môn GDCD lớp 11 hiện nay là học rồi để đó,
không vận dụng được gì, chỉ có 23,14% HS khẳng định rằng những tri thức trong phần
Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội trong môn GDCD lớp 11 hiện nay là rất
quan trọng vì nó giúp HS mở rộng tầm nhìn về các vấn đề chính trị - xã hội của đất
nước và thế giới. Khi bạn trẻ cho rằng hệ thống tri thức trong phần Công dân với các
vấn đề chính trị - xã hội trong môn GDCD lớp 11 là học rồi để đó, không vận dụng
được gì thì cũng có nghĩa là đối với HS THPT, những tri thức chính trị - xã hội đó chỉ
là một mớ lí thuyết suông chứ chẳng thể nào giúp ích gì cho người học hay chẳng thể
nào biến thành “cây đời mãi mãi xanh tươi” được. Chính nhận thức đó dẫn tới việc các
em lơ là, chán nản mỗi khi đến tiết GDCD nói chung và học nhóm các bài trong phần
Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội nói riêng.
144


Năm học 2012 - 2013

Thứ hai, về thái độ của HS đối với việc thực hiện nghĩa vụ quân sự thể hiện qua
thái độ của HS đối với Thông tư liên tịch số 13 quy định đối tượng được tạm hoãn thực
hiện nghĩa vụ quân sự vừa được thông qua vào tháng 3/2013:
Bảng 2. Ý kiến của HS đối với Thông tư liên tịch số 13 quy định đối tượng
được tạm hoãn thực hiện nghĩa vụ quân sự
Kết quả
Lựa chọn
Số HS
Tỷ lệ
Câu hỏi: Ý kiến của em đối với Thông tư liên tịch số 13 của Bộ Quốc phòng và Bộ
Giáo dục và Đào tạo về việc công dân nhận được lệnh gọi nhập ngũ và giấy báo nhập
học cùng một thời điểm thì phải chấp hành lệnh gọi nhập ngũ, trường hợp cùng nhận

nay nói riêng.
Thứ ba, về lí do chọn ngành nghề, hầu hết các em chọn ngành, nghề trước hết là
khát khao có nhiều tiền, do đó các em lựa chọn những ngành, nghề như kinh doanh nhà
hàng, khách sạn (40,50%), quản trị du lịch - khách sạn (24,79%), doanh nhân
(12,39%). Rõ ràng, trước thực tiễn kinh tế và xu thế phát triển kinh tế của đất nước và
quốc tế thì việc phần lớn HS lựa chọn những ngành nghề “hot” như vậy là điều dễ hiểu.
Tuy nhiên, điều lo ngại là HS vốn đã không mặn mà với các hoạt động chính trị, hoạt
động cộng đồng lại thiếu kinh nghiệm sống thì liệu khi bước vào thế giới kinh doanh,
buôn bán với biết bao cám dỗ vật chất, đồng tiền những chủ nhân tương lai của đất
nước ấy có đủ bản lĩnh để bảo vệ chính mình và bảo vệ đất nước? Liệu bạn trẻ có lún
145


Kỉ yếu Hội nghị sinh viên NCKH

sâu vào lối sống ích kỷ, lối sống tư sản, lối sống con buôn? Giữa một thời đại “mở” thế
này thì điều lo ngại đó không còn ở thì tương lai nữa.
Nguyên nhân của thực trạng hạn chế trên trước hết phải nói đến công tác bồi
dưỡng ý thức chính trị cho HS THPT thông qua việc dạy phần Công dân với các vấn đề
chính trị - xã hội trong môn GDCD lớp 11 của đội ngũ giáo viên (GV) GDCD hiện nay
chưa thực sự được chú trọng. Chính tính chất hời hợt trong việc dạy và học như thế sẽ
dần làm cho thế giới quan chính trị của HS “teo lại”, cứ như thế, không chóng thì chầy,
những chủ nhân tương lai của đất nước từ chỗ mơ hồ về nền chính trị đất nước sẽ đi
đến phủ định nó, “xét lại” nó – điều này còn nguy hại hơn là những thứ giặc ngoại xâm
khác.
3.3. Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả của việc bồi dưỡng ý
thức chính trị cho học sinh trung học phổ thông thông qua việc dạy phần Công dân
với các vấn đề cbính trị - xã hội
3.3.1. Nâng cao nhận thức của học sinh trung học phổ thông về vị trí, vai trò
của phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội

bằng những câu hỏi gợi mở để làm tăng tính tích cực và chủ động học tập của HS, đồng
thời, làm cho bài giảng tăng thêm tính thực tiễn và sinh động. Còn nhóm các bài về một
số chính sách của Nhà nước ta gồm những tri thức không mang tính lí luận, trừu tượng
cao, hơn nữa, HS có thể đã được tiếp nhận từ nhiều nguồn thông tin khác nhau. Vì vậy,
phương pháp chủ yếu GV nên sử dụng là phương pháp đàm thoại kết hợp với giảng
giải để phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo của HS; để rèn luyện tinh thần
hợp tác trong việc giải quyết vấn đề và phát huy tính tích cực trong tư duy của HS, tùy
từng nội dung, GV có thể vận dụng thêm hình thức trao đổi nhóm; ngoài ra, GV có thể
sử dụng phương pháp trắc nghiệm để đánh giá mức độ nhận thức của HS hoặc yêu cầu
HS sưu tầm tranh, ảnh, số liệu.
Về hình thức kiểm tra, đánh giá, theo kết quả khảo sát, có đến 55,37% HS muốn
thực hiện bài trắc nghiệm khách quan khi kiểm tra, đánh giá phần Công dân với các
vấn đề chính trị - xã hội, còn lại là tự luận (17,36%), kết hợp giữa hình thức tự luận và
trắc nghiệm khách quan (14,88%), thi vấn đáp (10,74%), đàm thoại về những vấn đề
được học như một cuộc nói chuyện và điều tra thực tiễn (1,65%). Thực tế đó phản ánh
việc HS hiện nay muốn “thoát” khỏi lối đánh giá, kiểm tra theo kiểu trả bài, dò bài, thi
viết đơn thuần; sự thực là nếu chúng ta đánh giá HS cả một quá trình gắn liền với cách
ra đề thi theo hướng “mở” hay kết hợp giữa hình thức tự luận với trắc nghiệm thì người
học sẽ có động lực để học, có cơ hội để trình bày những quan điểm của cá nhân dựa
trên những hiểu biết thực tế và khả năng tư duy, lập luận của mình; sự thực là cách
đánh giá, kiểm tra theo kiểu làm một lần hay đôi ba lần chứ không đánh giá cả quá
trình hoặc là ra đề thi kiểu “đóng” đã làm giảm động lực, thui chụt sức sáng tạo nơi
người trẻ.
3.3.3. Tăng cường phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội
Về phía gia đình, vai trò tích cực của gia đình trong việc bồi dưỡng ý thức chính
trị cho HS THPT hiện nay thể hiện ở lối sống lành mạnh, cách hành xử vừa có tình vừa
có lí cũng như tuân thủ pháp luật của các thành viên trong gia đình, nhất là ở các đấng
sinh thành. Mỗi thành viên trong gia đình hãy là tấm gương sáng về đạo đức, lối sống,
về trách nhiệm và ý thức công dân để cho HS THPT noi theo; hãy giúp các em có cách
nhìn đúng đắn về con người, cuộc sống, về chính quyền, chế độ cũng như các chính

hội thì cần phải thực hiện đồng bộ các giải pháp về nhận thức, về ý thức trách nhiệm
của mỗi người GV GDCD trong quá trình tích cực đổi mới phương pháp dạy học và
hình thức kiểm tra, đánh giá cũng như tăng cường sự phối hợp giữa gia đình, nhà
trường và xã hội. Có thể nói, dù có thiết kế nên bao nhiêu giải pháp cơ bản trên cơ sở lí
luận khoa học và thực tiễn sinh động nhưng nếu chủ thể của công tác giáo dục chính trị
cho HS THPT thông qua việc dạy phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội – đội
ngũ GV GDCD – không thực sự mẫu mực về nhân cách cũng như lối sống thì mục đích
của việc ấy là bất khả thi.
4. Kết luận
Nói đến việc bồi dưỡng ý thức chính trị cho HS THPT hiện nay là nói đến việc
bồi dưỡng cho HS THPT ý thức và bản lĩnh chính trị, ý thức rõ về vị trí, nghĩa vụ, bổn
phận của mình đối với xã hội, sẵn sàng chịu trách nhiệm, phòng tránh được những mặt
trái của cơ chế thị trường, những tiêu cực và tệ nạn xã hội. Sứ mệnh này trước hết
thuộc về đội ngũ GV GDCD trong quá trình giảng dạy hệ thống tri thức bộ môn mà
trọng tâm, trọng điểm là phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội.
Xuất phát từ thực trạng việc học phần Công dân với các vấn đề chính trị - xã hội
nay của HS THPT cùng nguyên nhân của nó, mỗi GV GDCD hãy giúp những công dân
trẻ có những tri thức đúng đắn về con đường đang đi của cả dân tộc, về những quyết
sách chính trị ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của các em, về trách nhiệm chính trị
của các em đối với con thuyền cách mạng của đất nước. Mỗi gia đình, mỗi chủ thể giáo
dục trong nhà trường và xã hội hãy cùng với đội ngũ GV GDCD phối, kết hợp với nhau
để làm cho công tác bồi dưỡng ý thức chính trị cho HS THPT hiện nay đi vào chiều
sâu, thực sự có sức lan tỏa và thực sự hiệu quả.

148


Năm học 2012 - 2013

Nếu giáo dục văn hóa, khoa học – kỹ thuật, lao động sản xuất là một quá trình thì

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2001), Giáo trình Triết học Mác – Lênin, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội.

7.

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Sách Giáo viên Giáo dục Công dân lớp 11, Nxb
Giáo dục.

8.

Phạm Khắc Chương, Tạ Văn Doanh (1997), Chỉ nam nhân cách học trò, Nxb
Thanh niên, Hà Nội

9.

Dương Tự Đam (2007), Những phương pháp tiếp cận thanh niên hiện nay, Nxb
Thanh niên.

10. Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ
XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
11. B.P.Êxipôp (chủ biên, 1977), Những cơ sở của lí luận dạy học, Nxb Giáo dục.
12. Phùng Văn Hòa, Đoàn Thu Huyền (2012), Những kiến thức cần thiết cho thanh
niên, Nxb Văn hóa – Thông tin.
13. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, t.10.
14. Nhà xuất bản Giáo dục (2008), Bài tập trắc nghiệm Giáo dục Công dân 11.
15. Nguyễn Chương Nhiếp (2004), Thị hiếu thẩm mỹ trong đời sống, Nxb Chính trị
quốc gia.
16. Đoàn Văn Thái (2004), Nhiệm vụ cơ bản của thanh niên Việt Nam trong thời kì
công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb Thanh niên.
17. Quang Vinh, Trần Kim Duyên, Văn Song (2008), Hồ Chí Minh về giáo dục và tổ