BÀI DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ:
NITƠ VỚI MỘT SỐ VẤN ĐỀ THỰC TIỄN CUỘC SỐNG
I. Tên, nội dung chủ đề, thời lượng thực hiện
1. Tên chủ đề: Nitơ với một số vấn đề thực tiễn cuộc sống
2. Nội dung chủ đề:
Chủ đề dành cho đối tượng học sinh lớp 11.
Chủ đề gồm 3 nội dung lớn:
- Cấu tạo, tính chất vật lí, tính chất hóa học, trạng thái tự nhiên, điều chế
N2 .
- Vai trò của nitơ đối với động vật, thực vật.
- Tác hại của nitơ đối với môi trường và thợ lặn.
3. Thời lượng thực hiện chủ đề: 2 tiết
II. Mục tiêu
1. Kiến thức
* HS nêu được:
- Cấu tạo N2.
- Tính chất vật lí của N2.
- Tính chất hóa học của N2.
- Trạng thái tự nhiên, các cách điều chế N2.
* HS giải thích:
- Từ cấu trúc phân tử dẫn đến một số tính chất hóa học của N2.
- Vai trò của nitơ đối với động vật, thực vật.
- Tác hại của nitơ đối với môi trường và thợ lặn.
* HS vận dụng:
- Tìm cách biến trái chuối chín thành “búa” và giải thích?
- Trả lời câu hỏi "Thực vật có hấp thụ trực tiếp khí N 2 được không? Nêu
quá trình hấp thu N2 ở thực vật".
- Giải thích “Tại sao thợ lặn khi lặn quá sâu sẽ bị say Nitơ (nguy hiểm
đến tính mạng)”.
2. Kĩ năng
Tìm hiểu, thu thập thông tin, xử lý thông tin để rút ra kết luận.


III. Tiến trình
1.Những thông tin cần tìm hiểu ...
2.Vẽ tranh/ tạo powerpoint/ diễn kịch ...

IV. Nguồn tư liệu
1. Tổng quát về nitơ ...
2. Video thí nghiệm/tranh ảnh liên quan đến N2.

V. Đánh giá
1. Tiêu chí đánh giá nhóm ...
2. Đánh giá cá nhân qua bài kiểm tra 10ph ...
3. Nhóm và Cá nhân tự đánh giá ...

VI. Kết luận
Vậy là chúng ta đã tìm hiểu được rất nhiều điều thú vị về N2.
Cô hy vọng rằng lớp đã có những buổi làm việc tuy mệt nhưng
thú vị và nhiều ý nghĩa ...

Giới thiệu

Nitơ là một nguyên tố đặc biệt.Trước kia người ta đặt tên cho nó là "a-zốt" dịch từ


tiếng Cổ Hy Lạp có nghĩa là "không duy trì sự sống". Ấy thế mà không có nitơ thì
ngay đến một ngọn cỏ bé nhỏ cũng không lớn lên được. Vậy nitơ là nguyên tố như
thế nào. Khí N2 có những tính chất, vai trò gì, khai thác và điều chế ra sao? Các em
sẽ được biết qua bài học này.
Nhiệm vụ
Có một cô gái tự xưng là "Nitơ"

Lâu nay em vẫn mong chờ tình yêu !

HS hoàn thành các nhiệm vụ dưới để xem "cô gái nitơ" nói có đúng sự thật về
mình không? Sau đó tìm hiểu xem "cô gái nitơ" là cô gái "tốt" hay "nguy hiểm"?
* Nhóm 1:
Trả lời các câu hỏi sau thông qua một vở kịch vui:
1. Giải thích cấu tạo phân tử N2, nêu tính chất vật lý của N2.


2. Trong phòng thí nghiệm N2 lỏng, axit, bazo, một số
dung dịch muối và quả chuối chín. Tìm cách biến quả
chuối chín thành “búa” để đóng đinh vào khúc gỗ.
* Nhóm 2:
Trả lời các câu hỏi sau và sử dụng phần mềm
powerpoint để báo cáo:
1. Nêu tính chất hóa học của nitơ.
2. Thực vật có hấp thụ trực tiếp khí N 2 được không? Nêu quá trình hấp thu N 2 ở
thực vật".

* Nhóm 3:
Trả lời các câu hỏi sau và sử dụng phần mềm powerpoint để báo cáo:
1. Kết luận những điều "cô gái nitơ" nói có đúng không và giải thích?
2. Nêu trạng thái tự nhiên và cách điều chế N2.

* Nhóm 4:
Trả lời các câu hỏi sau và sử dụng phần mềm powerpoint để báo cáo:
1. Nêu điểm tốt của cô gái nitơ với động thực vật và
con người.
2. Nêu nguồn cung cấp nitơ cho động, thực vật và con
người .

Giáo viên và các nhóm đánh giá cho điểm nhóm khác theo tiêu chí dưới
4 điểm
Thời

Đúng giờ quy

3 điểm

2 điểm

Quá 1 phút quy Quá 2 phút quy

1 điểm
Quá 3 phút quy

gian
định.
định.
định.
định trở lên.
Tổ chức Các thành viên Có 1 thành viên Có 2 thành viên Có từ 3 thành
báo cáo

trong nhóm đều không tham gia không tham gia viên trở lên không
tham gia vào quá trình trình quá trình trình tham gia quá trình
quá trình trình bày hoặc vắng bày hoặc vắng trình

bày

hoặc

ràng.

rõ ràng.

ràng.

- Đầy đủ nội

- Đầy đủ nội

- Đầy đủ nội

- Thiếu nội dung.

dung.

dung.

dung.

- Thuyết trình

- Thuyết trình

- Thuyết trình

- Thuyết trình

không trôi chảy.



người xem.

- Đầy đủ nội

- Đầy đủ nội

- Đầy đủ nội

- Không Đầy đủ

dung.

dung.

dung.

nội dung.

- Nội dung

- Nội dung

- Nội dung

- Nội dung chưa

Trả lời

chính xác.


- Nhanh.

- Chậm.

- Không chính

- Chính xác.

- Chính xác.

xác.


2.

Đánh giá cá nhân

Mỗi cá nhân HS sẽ hoàn thành bài kiểm tra 10 câu/ 10 phút.
3.

Nhóm và cá nhân tự đánh giá

Mỗi nhóm nộp 1 bảng điểm chứa điểm của các thành viên trong nhóm, điểm này
do các thành viên trong nhóm tự đánh giá trên cơ sở đóng góp của thành viên vào
sản phẩm.
Kết luận

Vậy là chúng ta đã tìm hiểu được rất nhiều điều thú vị về N 2 như: Tính chất,
trạng thái tự nhiên, vài trò, tác hại của nitơ. Hy vọng rằng lớp đã có những

4.
- Hoạt động 2: Báo cáo về tác hại của nitơ (15 phút)
Nhóm 5 trình bày bài thuyết trình báo cáo sản phẩm trong vòng 10 phút.
GV và HS khác nhận xét, trao đổi trong vòng 5 phút sau sự trình bày của nhóm
5.
- Hoạt động 3: Kiểm tra (15 phút)
Tất cả học sinh trong lớp làm bài kiểm tra 10 câu trắc nghiệm khách quan
trong vòng 15 phút.
V. Kiểm tra, đánh giá
Học sinh làm bài kiểm tra 10 phút cuối chủ đề gồm 10 câu trắc nghiệm khách
quan.
Bảng 2.2: Ma trận đề kiểm tra chủ đề nitơ với một số vấn đề thực tiễn cuộc
sống
Nội dung
Nhận biết Thông hiểu Vận Dụng V.Dụng cao
Cấu tạo
1
Tính chất vật lí
1
Tính chất hóa học
1
1
Trạng thái tự nhiên
1
Điều chế N2
1
Vai trò của nitơ
2
Tác hại của nitơ
2

N, N.

Câu 2. N2 có những tính chất nào trong số các tính chất sau:
(1). Khí màu trắng
(2). Không mùi, không vị.
(3). Ở trạng thái lỏng có thể làm đông cứng vật có thành phần chứa nước.
(4). Tan nhiều trong nước.
(5). Không duy trì sự cháy, sự sống.
A. (1), (2), (3), (4), (5)

B. (2), (3), (5)

C. (1), (2), (5)

D. (2), (3), (4), (5)

Câu 3. Nhận xét nào sau đây đúng?
A.Ở điều kiện thường phân tử nitơ trơ về mặt hóa học do có liên kết ba
bền.
B. Nitơ là khí cháy được.
C. Trong không khí nitơ dễ phản ứng với oxi tạo thành khí màu nâu đỏ.
D. Nitơ là khí duy trì sự sống.
Câu 4. Hỗn hợp X gồm N2, H2 có tỉ khối so với hidro bằng 3,6. Đun nóng hỗn
hợp X với chất xúc tác thích hợp,sau một thời gian thu được hỗn hợp Y có tỉ
khối so với
hidro bằng 4. Hiệu suất phản ứng tổng hợp NH3 là
A. 25%.

B. 50%.


A. những cơ mưa chuyển mùa làm tăng nồng độ oxi trong ao.
B. những cơn mưa chuyển mùa là mưa axit, làm pH trong nước ao giảm.
C. những cơn mưa chuyển mùa làm phát triển vi khuẩn có hại cho tôm.
D. những cơn mưa chuyển mùa làm giảm độ phèn xung quanh ao.
Câu 9. Một trong những cách làm giảm tác hại của những cơn mưa chuyển mùa
đến đàn tôm là
A. bón phèn chua xung quanh bờ ao trước và sau khi mưa.
B. không khuấy động nước trong ao (không chạy quạt).
C. bón vôi CaO hay Ca(OH)2 xung quanh bờ ao trước và sau khi mưa.
D. sục khí N2 vào ao tôm sau khi mưa.
Câu 10. N2 là “kẻ thù” của thợ lặn do
A. khi lặn, N2 từ thể khí sẽ biến thành thể lỏng.
B. N2 không tan trong nước.


C. N2 rất nguy hiểm khi nó bị hòa tan trong máu.
D. N2 có khối lượng phân tử lớn.


GIÁO ÁN
Chủ đề “Nitơ với một số vấn đề thực tiễn cuộc sống”
I. Tên, nội dung chủ đề, thời lượng thực hiện
1. Tên chủ đề: Nitơ và một số vấn đề thực tiễn cuộc sống
2. Nội dung chủ đề:
Chủ đề dành cho đối tượng học sinh lớp 11.
Chủ đề gồm 3 nội dung lớn:
- Cấu tạo, tính chất vật lí, tính chất hóa học, trạng thái tự nhiên, điều chế
N2 .
- Vai trò của nitơ đối với động vật, thực vật.
- Tác hại của nitơ đối với môi trường và thợ lặn.

III. Phương pháp dạy học theo chủ đề
Phương pháp dạy học webquest.
IV. Tiến trình dạy học
* Chuẩn bị của giáo viên và học sinh (10ph)
Từ buổi học trước, sau khi dạy xong nội dung của bài “Khái quát nhóm
nitơ”, giáo viên chia lớp thành 5 nhóm và cung cấp địa chỉ trang webquest:
/>- Lưu ý học sinh:
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, HS có thể trao đổi với GV khi cần
thiết tại lớp hoặc qua email. Buổi báo cáo sẽ diễn ra vào 2 tiết học, cụ thể:
+ Tiết 1: Nhóm 1, 2, 3 tiến hành báo cáo.
+ Tiết 2: Nhóm 4, 5 báo cáo. 10 phút tiếp theo cả lớp làm bài kiểm tra 10
câu/10phút, 5 phút còn lại giáo viên tổng kết nội dung cần nắm vững trong chủ
đề.
+ Mỗi nhóm báo cáo không quá 10 phút, giáo viên và học sinh nhóm
khác sẽ nhận xét, trao đổi trong vòng 5 phút sau khi các nhóm trình bày.
* Các hoạt động dạy học:
TIẾT 1: Tìm hiểu về nitơ
Hoạt động 1: Báo cáo về cấu tạo phân tử, tính chất hóa học của N 2 (15
phút)
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung
- GV nghe học sinh - Nhóm 1: diễn kịch, - Cấu tạo phân tử: N2 (N ≡ N).


báo cáo.

báo cáo về cấu tạo - Chất khí, không màu, không mùi,
phân tử, tính chất không vị, không duy trì sự sống, sự
hóa học của N2

2Al + N2 → 2AlN
3Ca + N2 → Ca3N2
- Tác dụng với H2 → Amoniac
N2 + 3H2 ↔ 2NH3 (> 4000C; Fe, p)
b. Nitơ là chất khử
N2 + O2 ↔ 2NO (Phản ứng xảy ra ở
nhiệt độ 30000C hoặc có tia lửa điện)
2NO + O2 → 2NO2


- Vận dụng: Thực vật không hấp thụ
trực tiếp khí N2. Thực vật hấp thụ N2
nhờ quá trình cố định N2 (Quá trình
liên kết N2 với H2 tạo NH3 gọi là quá
trình cố định nitơ) ở 2 nhóm vi khuẩn:
nhóm vi khuẩn tự do ( biến N2 -->
NO3-) và nhóm vi khuẩn cộng sinh
- GV nhận xét, trao - HS nhóm 2 trao ( biến N2 --> NH4+).
đổi về bài báo cáo đổi trả lời câu hỏi
của học sinh nhóm 2 của GV và câu hỏi
của HS nhóm khác.
- Hoạt động 3: Báo cáo về trạng thái thiên nhiên và điều chế N2 (15 phút)
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
- GV nghe học sinh - Nhóm 3: báo cáo * Điều chế
báo cáo.

Nội dung

về trạng thái thiên - Trong phòng thí nghiệm:

Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung
- GV nghe học sinh - Nhóm 4: báo cáo * Vai trò của Nito đối với đời sống
báo cáo.

tác dụng của nitơ

thực vật
- Nito có trong thành phần của hầu
hết các chất trong cây: Protein, acid
nucleic, sắc tố quang hợp,.....
- Nito có trong các hợp chất dự trữ
năng lượng: ADP, ATP
- Nito có trong các chất điều hòa sinh
trưởng: hormone thực vật,....
- Nito tham gia vào quá trình trao đổi
chất và năng lượng
=> Do đó Nito có vai trò đặc biệt
quan trọng đối với sự sinh trưởng,
phát triển của cây trồng và quyết định
năng suất và chất lượng thu hoạch.
* Vai trò của nito đối với đời sống
động vật
- Nito có trong cơ thể động vật chủ
yếu ở dạng nito trong aminoaxit –
Thành phần cấu tạo nên protein (chất
đạm).
- Protein là thành phần không thể


hại như : lưu huỳnh đioxit (SO2) và
nitơ đioxit (NO2).
Các khí này hòa tan với hơi nước
trong không khí tạo thành các axit
sunfuaric (H2SO4) và axit nitric
(HNO3). Khi trời mưa, các hạt axit
này tan lẫn vào nước mưa, làm độ pH


của nước mưa giảm xống dưới 5,6.
- Tác hại của mưa axit:
+ Mưa axit ảnh hưởng xấu tới các
thuỷ vực (ao, hồ).
+ Mưa axit ảnh hưởng xấu tới đất do
nước mưa ngầm xuống đất làm tăng
độ chua của đất.
+ Mưa axit ảnh hưởng đến hệ thực vật
trên trái đất.
+ Mưa axit còn phá huỷ các vật
liệu làm bằng kim loại như sắt, đồng,
kẽm,...
* Giải thích hiện tượng “say nitơ”
Những người thợ lặn càng lặn sâu thì
họ sẽ chịu 1 áp lực càng lớn => không
- GV nhận xét, trao - HS nhóm 5 trao khí họ hô hấp càng bị nén mạnh. Khí
đổi về bài báo cáo đổi trả lời câu hỏi (N ) bị nén càng mạnh thì nó hòa tan
2

của học sinh nhóm 5 của GV và câu hỏi trong chất lỏng (máu) càng nhiều.
của HS nhóm khác. Chính sự tăng nồng độ Nitơ hòa tan