Đổi mới dạy học và kiểm tra, đánh giá
ở trường THCS theo định hướng
phát triển năng lực học sinh
Vụ Giáo dục Trung học
Vài nét về tình hình đổi mới PPDH,
KTĐG trong những năm qua
1. Chủ trương của Đảng, nhà nước
về đổi mới PPDH, KTĐG
Luật Giáo dục số 38/2005/QH11, Điều 28 qui định:
"Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù
hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi
dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo
nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực
tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng
thú học tập cho học sinh“.
1. Chủ trương của Đảng, nhà nước
về đổi mới PPDH, KTĐG
Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần
thứ XI “Đổi mới chương trình, nội dung, phương
pháp dạy và học, phương pháp thi, kiểm tra theo
hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện,
đặc biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục
truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống,
năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong
đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường
với đánh giá của gia đình và của xã hội”.
1. Chủ trương của Đảng, nhà nước
về đổi mới PPDH, KTĐG
Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 –
2020 ban hành kèm theo Quyết định 711/QĐ-TTg
ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ chỉ rõ:
"Tiếp tục đổi mới PPDH và đánh giá kết quả học tập,
rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác,
chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của người
học"; "Đổi mới kỳ thi tốt nghiệp THPT, kỳ thi tuyển
sinh ĐH, CĐ theo hướng đảm bảo thiết thực, hiệu
quả, khách quan và công bằng; kết hợp kết quả
kiểm tra đánh giá trong quá trình giáo dục với kết
quả thi".
2. Một số nội dung đã và đang thực hiện
a) Công tác tập huấn, bồi dưỡng CBQL, GV được
thực hiện hàng năm:
- Nâng cao nhận thức và năng lực của đội ngũ về
đổi mới, tạo tâm thế sẵn sàng đổi mới;
- Trang bị kiến thức hiện đại về đổi mới ND, PP,
HT dạy học và kiểm tra, đánh giá cho CBQL, GV;
- Tăng cường CSVC, TBDH phục vụ đổi mới;
- Tăng cường ứng dụng CNTT&TT trong quản lí
giáo dục và đổi mới PPDH, KTĐG.
- Hướng dẫn số 73/HD-BGDĐT-BVHTTDL ngày
16/01/2013 của liên Bộ GDĐT, Bộ VH-TT-DL về sử
dụng di sản văn hóa trong dạy học.
2. Một số nội dung đã và đang thực hiện
- Công văn số 5842/BGDĐT-VP ngày 01 tháng 9
năm 2011 của Bộ GDĐT về việc hướng dẫn điều
chỉnh nội dung dạy học;
- Công văn số 8773/BGDĐT-GDTrH, ngày
30/12/2010 của Bộ GDĐT về việc triển khai việc
hướng dẫn biên soạn đề kiểm tra áp dụng ma trận
đề thi vừa chú ý đến tính bao quát nội dung dạy
học vừa quan tâm kiểm tra trình độ tư duy;
- Công văn 5466 ngày 07 tháng 8 năm 2013
hướng dẫn nhiệm vụ năm học chỉ đạo Đề thi các
môn KHXH-NV được theo hướng "mở", gắn với
thực tế cuộc sống, phát huy suy nghĩ độc lập của
HS, hạn chế yêu cầu học thuộc máy móc.
2. Một số nội dung đã và đang thực hiện
d) Triển khai thí điểm nhiều hình thức giáo dục
mới theo hướng phát triển năng lực cho học sinh:
- Cuộc thi KHKT dành cho học sinh trung học;
- Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải
quyết các tình huống thực tiễn;
- Cuộc thi dạy học chủ đề tích hợp dành cho
Năm 2012 Việt Nam đã lần đầu tham gia kỳ thi
PISA và đã đạt được thành tích rất khả quan:
- Lĩnh vực toán học: đứng thứ 17/65
- Lĩnh vực đọc hiểu: đứng thứ 19/65,
- Về lĩnh vực khoa học: đứng thứ 8/65.
Việt Nam đứng trong nhóm 20 nước có điểm
các lĩnh vực cao nhất và cao hơn điểm trung bình
của các nước phát triển.
Trong khu vực Đông Nam Á có 5 nước tham gia
là Việt Nam, Singapore, Thái Lan, Malaysia và
Indonesia thì Singapore có kết quả tốt nhất, sau đó
là Việt Nam.
4. Một số mặt còn hạn chế
- Hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG ở trường
THCS chưa mang lại hiệu quả cao. Truyền thụ tri
thức một chiều vẫn là PPDH chủ đạo của nhiều
GV. Số GV thường xuyên chủ động, sáng tạo
trong việc phối hợp các PPDH cũng như sử dụng
các PPDH phát huy tính tích cực, tự lực và sáng
tạo của HS còn ít.
4. Một số mặt còn hạn chế
Dạy học vẫn nặng về truyền thụ kiến thức lí
thuyết. Việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng giải
quyết các tình huống thực tiễn cho HS thông qua
khả năng vận dụng tri thức tổng hợp chưa thực
sự được quan tâm. Việc ứng dụng CNTT-TT, sử
chế.
- Lý luận về PPDH, KTĐG chưa được nghiên
cứu và vận dụng một cách có hệ thống; còn tình
trạng vận dụng lí luận một cách chắp vá nên
chưa tạo ra sự đồng bộ, hiệu quả; nghèo nàn các
5. Một số nguyên nhân của đổi mới
PPDH, KTĐG chưa hiệu quả
- Năng lực quản lý, chỉ đạo đổi mới PPDH,
KTĐG từ các cơ quan QLGD và hiệu trưởng các
trường còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu.
Việc tổ chức hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG chưa
đồng bộ và chưa phát huy được vai trò thúc đẩy
của đổi mới KTĐG đối với đổi mới PPDH. Cơ chế,
chính sách chưa khuyến khích được sự tích cực
đổi PPDH, KTĐG của GV.
- Nguồn lực phục vụ cho quá trình đổi mới
PPDH, KTĐG trong nhà trường như: CSVC, TBDH,
hạ tầng CNTT-TT vừa thiếu, vừa chưa đồng bộ,
làm hạn chế việc áp dụng các PPDH, hình thức
KTĐG hiện đại.
Đổi mới PPDH và KTĐG theo
định hướng phát triển năng lực
và phẩm chất của học sinh
Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ và đồng
mới PPDH, KTĐG theo hướng:
- Đồng bộ, khoa học, hiện đại;
- Tăng cường mối quan hệ thúc đẩy lẫn
nhau giữa các hình thức và phương pháp tổ chức
hoạt động dạy học, đánh giá trong quá trình dạy
học và đánh giá kết quả giáo dục;
- Tăng cường mối liên hệ giữa nhà trường –
gia đình – xã hội trong giáo dục và đào tạo.