BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

PHÍ THỊ NGA

NGHIÊN CỨU HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA
Ở BỆNH NHÂN BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH
TẠI TRUNG TÂM HÔ HẤP BỆNH VIỆN BẠCH MAI

LUẬN VĂN THẠC SỸ Y HỌC

Người hướng dẫn: TS.BS CKII. NGUYỄN HẢI ANH
 


ĐẶT VẤN ĐỀ

BPTNMT: đặc trưng bởi tắc nghẽn luồng khí thở ra, hồi phục không hoàn toàn, xu hướng gia tăng,
tỷ lệ tử vong ngày càng cao, dự báo đứng thứ 3 (2020).

GOLD (2010): bệnh đồng mắc thường gặp, làm nặng thêm mức độ trầm trọng của BPTNMT.
Theo Van Manen và CS (Hà Lan-2001: N=1145): 50% BN BPTNMT có 1-2 bệnh đi kèm; 6,8% có >
5 bệnh.


ĐẶT VẤN ĐỀ




2.

Mô tả đặc điểm của Hội chứng chuyển hóa ở bệnh nhân mắc BPTNMT.


TỔNG QUAN


Chẩn đoán xác định BPTNMT

Phơi nhiễm với các 
Tri u ch ng

Yếu tố nguy cơ

Khó th

Thu c lá

Ho m n tính

Ngh nghi p

 Có

Ô nhi m trong và

m




IDF - 2005



NCEP ATPIII - 20012005: khi có ≥ 3/5 tiêu chí


Cơ chế bệnh sinh của HCCH

Harrison's principles of Internal medicine 18 th Edition (2012), "The metabolic syndrome"


Mối liên quan giữa HCCH và BPTNMT

–

Akpinar 2012 (91 BPTNMT và 42 chứng): HCCH 44,6%: THA 77,2%. Tăng VE 52,2%. Tăng
G 46,7%. Tăng Tri 25%. Giảm HDL 34,8%.

–

Marquis K 2005 (38 BPTNMT và 34 chứng): HCCH 47,4%: THA 82%. Tăng VE 61%. Tăng
G 13%. Tăng Tri 63%. Giảm HDL 24%.

–

Đoàn Thanh Hải (2013) (n= 83): HCCH 13,25%: THA 71,08%. Tăng VE 15,66%. Tăng G
26,5%. Tăng Tri 19,27%. Giảm HDL 6,02%.

 Tiêu chuẩn loại trừ :
 BN không đo được CNHH
 BN không làm XN máu (G, lipid máu)
 BN không hợp tác
 Không lặp lại BN
 Chẩn đoán xác định BPTNMT theo GOLD 2011:
Tiếp xúc yếu tố nguy cơ: khói thuốc, khói bếp, bụi….
Ho - Khạc đờm mạn tính - Khó thở tiến triển tăng dần
 Gaensler: FEV1/FVC < 70% sau test HPPQ


ĐỐI TƯỢNG
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 Thiết kế nghiên cứu:
NC tiến cứu mô tả cắt ngang

 Cỡ mẫu NC: AD cỡ mẫu thuận tiện (n=144)
 Phương tiện nghiên cứu:
SD mẫu BA nghiên cứu thống nhất
Máy đo HA: loại Omron-Nhật
Máy đo CNHH: KoKo® PFT Spirometer
Máy XN sinh hóa: Cobas C 702
Cân, thước dây theo tiêu chuẩn.


ĐỐI TƯỢNG
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 Các bước tiến hành:


HA tâm trương

(mmHg)

(mmHg)

Bình thường

< 120

Và < 80

Tiền tăng HA

120- 139

Hoặc 80- 89

Tăng HA độ I

140- 159

Hoặc 90- 99

Tăng HA độ II

≥ 160

Hoặc ≥ 100

 Xét nghiệm sinh hóa máu
 XQ TP: Khí phế thũng, HCPQ, tim giọt nước,….
 ĐTĐ:
Dày Nhĩ phải: P tiêu biểu (PII) ≥ 2,5mm; trục phải.
Dày Thất phải: R1≥ 7mm; RV1 + SV5 >11mm.
Dày Thất trái: Scott SV1 + RV5 hoặc V6 ≥ 35 mm.
Rối loạn nhịp: NTT, nhịp nhanh xoang, RN,…..
  


ĐỐI TƯỢNG
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU



Đo CNHH và Phân giai đoạn BPTNMT
FEV1/FVC sau test HPPQ

CAT < 10

CAT > 10

Triệu chứng
(mMRC hoặc CAT score))

(Tiền sử đợt cấp)

(C)

>2

Nguy cơ

(Phân loại tắc nghẽn đường dẫn khí theo GOLD)

Nguy cơ

4


ĐỐI TƯỢNG
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 Tiêu chuẩn chẩn đoán HCCH: NCEP ATPIII - 2001:
Cđ HCCH khi ≥ 3/5:
1.


 Thu thập số liệu nghiên cứu:
Theo mẫu BA nghiên cứu thống nhất gồm:

 Tuổi, giới, nghề nghiệp
 TS hút thuốc, tiếp xúc với yếu tố phơi nhiễm
 TS bệnh: THA, ĐTĐ, Suy tim, RL mỡ máu...
 Đo: HA, M, Nhiệt độ, cân nặng, chiều cao, vòng eo
 LS: Ho, khạc đờm, khó thở,....
 CLS: XN máu, đo CNHH, ĐTĐ, XQ phổi.
 Xử lý số liệu: phần mềm SPSS 16.0


SƠ ĐỒ NGHIÊN CỨU

Bệnh nhân đủ tiêu chuẩn nghiên cứu

Khám lâm sàng theo mẫu BA

CLS: SHM, ĐTĐ, XQ tim phổi, Đo CNHH

CĐGĐ BPTNMT theo
GOLD 2009 và GOLD 2011

Khảo sát TCLS, CLS và phân tích các TP của HCCH ở bệnh nhân
BPTNMT

 
Thu thập và xử lý số liệu




42

29,2

≥ 80

6

4,1

Tổng

144

100,0

Tuổi TB

* Đa số BN ≥ 60 tuổi với  115/144 BN (79,8%) 
Chu Thị Hạnh 2004 (n = 66): 65,8 ± 10; Marquis K và CS 2005 (n=38): 66 ± 7 
Ngô Quý Châu  và CS 2006 (n = 335): > 60 tuổi: 82,7%

65,97 ± 8,04


ĐẶC ĐIỂM CHUNG
Đăăc điểm giới (n = 144)

0.04%

2,1

Hút thuốc

Số bao/năm ( ± SD)

Nam giới 137/144 (95,1%),
Hoàng Đình Hải (2009): hút thuốc 95,7%. Đoàn Thanh Hải 2013 (n=83) : hút thuốc 93,97%.
Akpinar 2012 (n=91+42): hút thuốc 89,7%.

27,51 ± 16,02