A-ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong hệ thống giáo dục quốc dân thì giáo dục Mầm Non có một vai trò đặc
biệt quan trọng là nền tảng, là cơ sở cho giáo dục các bậc học sau này. Chính vì vậy
mà mục đích của giáo dục Mầm non là nhằm hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên
của nhân cách con người mới XHCN Việt Nam như: Sự khỏe mạnh, nhanh nhẹn,
cơ thể phát triển hài hòa cân đối, giáo dục cho trẻ giàu lòng yêu thương, biết quan
tâm nhường nhịn giúp đỡ những người gần gũi xung quanh, thật thà, lễ phép, hồn
nhiên, có ý thức bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng... Trẻ đến trường mầm
non là trẻ được học, được chơi, được tham gia vào nhiều hoạt động bổ ích; giúp trẻ
phát triển các mặt nhân cách, tạo tiền đề cho trẻ phát triển 5 lĩnh vực giáo dục: Thể
chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm - kĩ năng xã hội và thẩm mỹ. Trường mầm non
là nơi lý tưởng để chúng ta giáo dục trẻ ý thức tiết kiệm năng lượng. Bởi ở đây, trẻ
không những chỉ được chăm sóc, nuôi dưỡng mà trẻ còn được học và chơi trong “
Môi trường thân thiện, học sinh tích cực”. Cô giáo thực sự như người mẹ hiền thứ
hai của trẻ, luôn ân cần, chu đáo, gần gũi, giúp đỡ và luôn ở bên cạnh trẻ trong các
hoạt động.
Năng lượng là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu đối với cuộc sống của con
người, năng lượng góp phần duy trì sự sống và phát triển đất nước. Nếu như không
có năng lượng sẽ không có sự sống mọi thứ sẽ không tồn tại. Thế nhưng nguồn
năng lượng quý báu của chúng ta đã đang dần hao mòn và gần như cạn kiệt bởi
những con người chưa có ý thức tiết kiệm và sử dụng năng lượng sao cho hiệu quả.
Chính vì vậy mà việc sử dụng năng lượng tiết kiệm có hiệu quả đang là một vấn đề
cấp bách và cần thiết hiện nay. Đó là vấn đề không chỉ của một cơ quan, đơn vị cần
quan tâm mà là ý thức của mọi người, mọi nhà và của toàn xã hội. Sử dụng năng
lượng tiết kiệm nhưng vẫn tạo ra một môi trường xanh mát, sạch đẹp, thoải mái cho
con người. Do đó, ta nên giáo dục cho con người biết sử dụng năng lượng tiết kiệm
ngay từ nhỏ để lớn lên trẻ có nhận thức cao hơn về tầm quan trọng của năng lượng.
1


Trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi là lứa tuổi mà trẻ rất hiếu động, thích học hỏi, khám

tiết kiệm năng lượng cụ thể, giảm một phần mức đầu tư phát triển hệ thống cung
ứng năng lượng, mang lại lợi ích về kinh tế - xã hội; đồng thời góp phần bảo vệ
môi trường, khai thác hợp lý các nguồn tài nguyên năng lượng, thực hiện phát triển
kinh tế - xã hội bền vững”.
- Tháng 11/2009, tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khoá XII đã thảo luận Luật Sử
dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Trích: “Sử dụng năng lượng tiết kiệm và
hiệu quả là việc áp dụng các biện pháp quản lý và kỹ thuật nhằm giảm tổn thất,
giảm mức tiêu thụ năng lượng của phương tiện, thiết bị mà vẫn bảo đảm nhu cầu,
mục tiêu đặt ra đối với quá trình sản xuất và đời sống” . Khi Luật được ban hành và
đi vào cuộc sống thì ý thức và trách nhiệm về tiết kiệm năng lượng sẽ được điều
chỉnh mạnh mẽ hơn, hạn chế tối đa tình trạng lãng phí năng lượng, đáp ứng tốt hơn
nhu cầu năng lượng cho phát triển kinh tế xã hội của đất nước, đồng thời góp phần
vào sự nghiệp bảo vệ môi trường toàn nhân loại.
- Tiếp theo là các văn bản của Bộ Giáo Dục và Đào tạo ban hành nhằm cụ thể
hóa các chủ trương xây dựng và tăng cường công tác “Sử dụng năng lượng tiết
kiệm có hiệu quả” trong hệ thống Giáo dục quốc dân.
- Đầu năm học 2009-2010 là năm học đầu tiên bậc học mầm non triển khai
chuyên đề đưa nội dung “Sử dụng năng lượng tiết kiệm có hiệu quả” ứng dụng
lồng ghép tích hợp vào chương trình GDMN mới .
- Hiện nay chúng ta cần thực hiện tiết kiệm năng lượng và tăng cường sử dụng
các nguồn năng lượng sạch, năng lượng thay thế. Tiết kiệm năng lượng mang lại
hiệu quả kinh tế cho gia đình và xã hội. Sử dụng năng lượng tiết kiệm có hiệu quả
góp phần giảm lượng khí thải gây ô nhiễm, bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khoẻ cho
gia đình và cộng đồng. Sử dụng năng lượng tiết kiệm có hiệu quả góp phần giữ gìn
nguồn năng lượng, đảm bảo nhu cầu sử dụng trước mắt cũng như lâu dài của gia
đình và cộng đồng.

3




2. Khó khăn:
- Còn một số trẻ có phụ huynh đi làm ăn xa, để con ở nhà cho ông bà nên việc
đưa trẻ tới trường muộn, ảnh hưởng đến việc giáo dục.
- Phòng học còn nhỏ hẹp so với quy định nên ảnh hưởng không nhỏ tới các
hoạt động và việc giáo dục trẻ. Đồ chơi tự tạo còn ít, đa số là đồ chơi mua nên chưa
phát huy hết được tính tích cực của trẻ.
3. Kết quả khảo sát:
Như chúng ta đã biết, sử dụng năng lượng tiết kiệm, có hiệu quả là vấn đề
nóng mà các cấp, các ngành đều đang quan tâm. Để làm được điều này, mỗi con
người phải ý thức được hành động của mình trong việc sử dụng năng lượng. Sau
một vài tuần dạy trẻ tôi thấy ý thức sử dụng năng lượng tiết kiệm của trẻ lớp tôi
chưa cao, tôi nghĩ rằng phải làm thế nào để giúp trẻ MG 5-6 tuổi biết sử dụng năng
lượng tiết kiệm. Việc đầu tiên tôi cần làm là khảo sát trẻ của lớp tôi đang phụ trách.
Tổng số trẻ được khảo sát là: 27 trẻ
Nội dung khảo sát

Tốt

Đạt
Khá
SL
%

SL

%

năng lượng
Trẻ có ý thức sử dụng năng

29,6

9

33,3

4

14,9

7

25,9

7

25,9

8

29,6

5

18,6

8

29,6


triển khai đại trà trong các trường mầm non thực hiện nội dung giáo dục sử dụng
năng lượng tiết kiệm hiệu quả.
- Đọc tài liệu bồi dưỡng hè dành cho cán bộ quản lí và giáo viên mầm non.
- Đọc các báo điện tử trên mạng có những vấn đề liên quan đến năng lượng.
- Tham gia đầy đủ các lớp chuyên đề do phòng giáo dục tổ chức, đặc biệt là
những chuyên đề về năng lượng do cô Nguyễn thị Yên (Chuyên viên phòng GD, tổ
mầm non) giảng dạy.
- Dự giờ đồng nghiệp, dự tiết dạy mẫu của đồng chí Mai Thị Thúy(GV trường
MN Thị Trấn Nga sơn) để học tập, rút kinh nghiệm cho bản thân.
- Tham quan một số trường của huyện bạn như: Vĩnh Lộc, Bá Thước, Thành phố
Thanh Hóa về cách làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo cho trẻ chơi và hoạt động.
Với những tìm tòi, học hỏi từ sách báo, bạn bè, đồng nghiệp, từ các lớp bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ tôi thấy mình đã có thêm hành trang để giáo dục trẻ

6


biết sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả. Đã có 25/27 cháu có những hiểu biết
đơn giản về năng lượng.
2. Giáo dục trẻ thông qua các hoạt động trong ngày:
Một ngày bé đến lớp là một ngày bé được tham gia nhiều hoạt động khác nhau.
Tôi đã luôn tận dụng mọi thời điểm trong ngày của bé để có thể truyền đạt những
thông tin cần thiết về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm có hiệu quả.Và việc giáo
dục ấy đã được tôi khéo léo lồng ghép, áp dụng một cách linh hoạt cho từng hoạt
động trong ngày, từng chủ đề của năm học.
a. Lồng ghép, tích hợp vào các hoạt động học:
Hoạt động học là hoạt động chủ đạo trong một ngày của bé ở trường mầm non.
Thông qua hoạt động học tôi có thể truyền đạt các kiến thức, kỹ năng cho tất cả các
trẻ một lúc. Do đó tôi luôn tận dụng cơ hội này để giáo dục trẻ.
VD:

cửa sổ lớp để thông thoáng lớp học, hứng gió và ánh
7


sáng mặt trời thay vì bật quạt và mở điện nhé!
Rồi tôi cho trẻ mở cửa, hít thở không khí trong lành

Vâng ạ
Trẻ hoạt động cùng cô

từ bên ngoài vào. Trẻ thấy thích thú và dễ chịu hẳn.
Qua đó tôi lồng ghép giáo dục trẻ biết tiết kiệm năng
lượng như: nên tận dụng năng lượng sạch tự nhiên.
* Cô cháu mình cùng chơi trò chơi: chọn hành vi

Trẻ sẽ chọn hành vi đúng
đúng – sai. Cô khuyến khích, động viên trẻ.
gắn lên bảng
- Trong chủ đề “ Bản thân” khi trẻ được khám phá những đồ dùng của bé như:
quần, áo, mũ, khăn... tôi giáo dục trẻ nên tận dụng ánh nắng tự nhiên để phơi quần
áo thay cho việc dùng bàn là hay máy giặt vắt để làm khô. Và sau giờ học tôi cho
trẻ thực hành, trải nghiệm bằng cách mời cả lớp mình cùng phơi khăn, phơi cốc với
cô. Tôi cho trẻ biết những việc làm của các con sẽ tiết kiệm điện, tiết kiệm tiền cho
gia đình, nhà trường mà lại làm cho quần áo, khăn mặt của các con thêm thơm tho
một cách tự nhiên.

- Khi cho trẻ làm quen với bài thơ: “Cây dây leo” thuộc chủ đề “Thế giới thực
vật” tôi giáo dục cho trẻ biết ánh nắng mặt trời và mưa có tác dụng rất tốt đối với
cây cối và con vật:
8

xe đạp. Bởi vì, đi bộ hoặc đi xe đạp vừa tốt cho sức khỏe, lại tiết kiệm nhiên liệu
mang lại hiệu quả về kinh tế cho gia đình, hạn chế khí CO2 phát tán gây ô nhiễm
môi trường.
- Chủ đề “Nghề phổ biến”, tiết thơ: “ Lúa vàng” tôi cùng trẻ trò chuyện về nghề
nông dân và quan sát tranh bác nông dân phơi lúa. Tôi nhẹ nhàng giáo dục trẻ: Các
con ạ! bác nông dân đã tận dụng ánh nắng mặt trời để phơi lúa đấy. Những hạt lúa
óng vàng chính là nhờ có ánh nắng mặt trời. Cho nên mỗi khi mùa gặt đến các bác
nông dân lại mong sao trời nắng to để những hạt lúa do bác làm lụng vất sẽ được
khô giòn..
10


b. Thông qua các hoạt động khác trong ngày để lồng tích hợp nội dung tiết
kiệm năng lượng:
* Trong giờ đón trẻ:
Thời điểm đón trẻ là thời điểm mà tôi cũng tận dụng rất tốt. Bởi đây là lúc mà trẻ
vừa mới ở nhà với bố mẹ, bây giờ được gặp cô, trẻ đang háo hức được tìm hiểu,
khám phá. Tôi luôn trò chuyện với trẻ, khuyến khích trẻ kể về các đồ dùng, vật
dụng có liên quan đến năng lượng. Đồng thời, dạy trẻ những kiến thức sơ đẳng
như: công tắc, điều khiển các thiết bị điện và cách sử dụng chúng. Để mỗi khi gặp
tình huống trẻ có thể xử lí hoặc thông tin cho cô. Chẳng hạn, vào mùa hè tôi hỏi trẻ:
Trước khi con đến lớp con đã tắt quạt nhà mình chưa? Hay vào mùa đông, tôi hỏi
trẻ: Khi ngủ dậy ra khỏi phòng con làm gì? ( Con tắt quạt sưởi)…Cho trẻ chơi trò
chơi “Dự đoán thời tiết” VD:
Theo con hôm nay nắng hay mưa? ( Trẻ đoán)
Nếu nắng thì các con làm gì? (Nếu nắng thì con phơi quần áo)
11


* Đối với hoạt động ngoài trời:

Giáo dục trẻ qua một số thí nghiệm nhỏ ở góc thiên nhiên để trẻ cùng khám phá
VD: Tôi và trẻ cùng gấp thuyền giấy và thả vào thau nước để sử dụng sức gió giúp
thuyền di chuyển. Cô cùng trẻ làm chong chóng bằng lá dừa rồi ra ngoài trời gió để
sử dụng sức gió cho chong chóng quay. Đó cũng là một trò chơi rất bổ ích cho trẻ.

13


* Trong giờ ngủ trưa: Tôi cho trẻ bật nhỏ số quạt, tắt tất cả các bóng điện trong
phòngngủ.

* Hoạt động chiều: Tôi cho trẻ xem phim, ảnh về các hành vi tiết kiệm năng
lượng, chơi trò chơi hành vi đúng sai về tiết kiệm năng lượng để trẻ có thể phân
biệt được các hành vi đúng, sai.
•

14


+ Cô cùng trẻ phơi ca và khăn vào cuối tuần sử dụng áng năng mặt trời để làm khô
và diệt khuẩn.
Thông qua những thí nghiệm nhỏ mà trẻ được trải nghiệm, được quan sát thực tế.
trẻ sẽ nhớ lâu, nhớ kĩ những kiến thức mà cô truyền đạt.
* Trong giờ trả trẻ :
Tôi kể cho trẻ nghe những câu chuyện nói về việc sử dụng năng lượng tiết kiệm,
hiệu quả.
VD: Câu chuyện “ Ngày chủ nhật của Mai” kể về bé Mai được nghỉ học, mai
thích xem Tôm và Jery. Vì thế bố bật ti vi cho Mai xem và dặn nếu khi nào con
không xem nữa thì bấm nốt tắt. Nhưng Mai đang xem thì có bạn rủ đi chơi, thích
quá Mai chạy luôn mà quên tắt tivi. Khi đi chơi về mai mới biết tivi đã hỏng vì

phơi quần áo, ca cốc bằng ánh nắng mặt trời

4. Phối hợp với phụ huynh để cùng giáo dục trẻ biết sử dụng năng lượng tiết
kiệm, hiệu quả.
Như chúng ta đã biết, phối hợp giữa cô giáo, phụ huynh và nhà trường là việc làm
cần thiết. Đây là mối quan hệ thông tin hai chiều nhằm giáo dục trẻ biết tiết kiệm
năng lượng.
- Tôi kêu gọi phụ huynh đóng góp kinh phí mua sắm trang thiết bị đồ dùng đồ chơi
phục vụ cho việc dạy và học.
- Khéo léo đề nghị với phụ huynh cùng thu gom các nguyên vật liệu phế thải, các
nguyên liệu sẵn có ở địa phương để làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ hoạt động.
- Giáo viên thường xuyên trao đổi với phụ huynh để họ giáo dục trẻ khi ở nhà cùng
gia đình. Và trao đổi với họ về sự tiến bộ của con em mình.
Kết quả:
17


- 27/27=100% phụ huynh đồng tình ủng hộ, đóng góp kinh phí mua sắm trang
thiết bị cho lớp học với tổng số tiền thu được là 5400.000đ và các phụ huynh
tự đi mua được: 3 thùng đồ chơi, 4 thảm trải nhà, một phích giữ nhiệt loại to...
- Các phụ huynh đã thu gom được 17 tờ báo, 20 chai lọ, 10 hộp cát tông để làm
đồ dùng, đồ chơi cho lớp.
- Phụ huynh trao đổi lại rằng trẻ đã có thói quen tắt quạt, tắt điện khi ra khỏi
phòng, hay cho trẻ dùng nước đã sử dụng để tưới cây, chao nhà vệ sinh…
- Các bậc phụ huynh đã lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện:
Ví dụ: Dùng đèn tuýp gầy và đèn compact thay cho bóng đèn tròn vì bóng đèn tròn
tiêu thụ điện gấp 3-4 lần
- Điều chính thói quen sử dụng đồ điện trong gia đình, nhà trường
+Tủ lạnh: Hạn chế mở tủ lạnh. Nên thường xuyên kiểm tra giăng cao su, nếu bị hở
thì bộ phận nén khí của tủ lạnh sẽ phải làm việc nhiều sẽ tốn điện.

sinh… Với những thay đổi trong nhận thức và hành vi của trẻ tôi nghĩ rằng việc
giáo dục trẻ biết sử dụng năng lượng tiết kiệm có thể tiến bộ hơn nữa. Và chúng ta
sẽ không dừng lại ở đây mà tiếp tục áp dụng các biện pháp trong những năm học
tiếp theo. Đồng thời sẽ tiếp tục học hỏi thêm bạn bè đồng nghiệp để cđưa ra được
những biện pháp tối ưu hơn. Kết quả như sau: Số trẻ khảo sát: 27 trẻ
Nội dung khảo sát

Tốt

Đạt
Khá
SL
%

SL

%

năng lượng
Trẻ có ý thức sử dụng năng

8

29,7

10

lượng tiết kiệm, hiệu quả .
Trẻ có phản ứng với những hành


44,5

7

25,9

1

3,7

11

40,7

7

25,9

1

3,7

Trẻ có hiểu biết đơn giản về

kiệm, chưa hiệu quả.
* Bài học kinh nghiệm:
Với những hình thức mà tôi thực hiện trong năm học vừa qua đã thu được kết
quả đáng mừng. Từ đó bản thân tôi rút ra một số kinh nghiệm như sau:

19

21