MỞ ĐẦU
Xây dựng quân đội về chính trị là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng
quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân, là cơ sở để nâng cao sức mạnh
tổng hợp, trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu của quân đội.
Trong kho tàng lý luận về xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp công
nhân, các nhà kinh điển mácxít, nhất là V.I.Lênin đặc biệt quan tâm tới vấn đề
xây dựng Quân đội về chính trị nhằm tăng cường, củng cố bản chất giai cấp
công nhân, bảo đảm cho quân đội luôn luôn là lực lượng chính trị tin cậy và
trung thành của Đảng Cộng sản, là công cụ bạo lực sắc bén, lực lượng nòng
cốt để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Trung thành và vận dụng sáng tạo lý luận và thực tiễn xây dựng quân đội
kiểu mới của chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tế lịch sử và tình hình cách
mạng Việt Nam, trong 70 năm qua, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn
quan tâm coi trọng xây dựng quân đội vững mạnh toàn diện, nhất là xây dựng
Quân đội về chính trị, do vậy, Quân đội ta luôn tuyệt đối trung thành với
Đảng, với Tổ quốc và nhân dân, trở thành quân đội “bách chiến, bách thắng”,
hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao, được Đảng tin, dân mến và kẻ thù
khiếp sợ.
Xây dựng quân đội về chính trị đã trở thành nguyên tắc và là bài học
kinh nghiệm lớn trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam, có giá trị cả
trong lịch sử, hiện tại và tương lai.
Trong phạm vi bài tiểu luận môn “Học thuyết Mác - Lênin về chiến
tranh và quân đội”, học trò xin được trình bày vấn đế “Tính tất yếu xây
dựng quân đội về chính trị và những giải pháp cơ bản xây dựng quân đội
nhân dân Việt Nam về chính trị trong giai đoạn hiện nay”

3


NỘI DUNG
I. TÍNH TẤT YẾU XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT


4


tục của chính trị bằng những biện pháp khác (cụ thể là bằng bạo lực)” 4. Tức là
phải tổ chức ra lực lượng vũ trang để thực hiện mục tiêu đề ra. Theo quan
điểm của Claudơvít - một trong những tác giả sâu sắc nhất về những vấn đề
quân sự đã viết: “Chiến tranh chỉ là sự kế tục đơn thuần của chính trị bằng
những biện pháp khác”5. V.I.Lênin đánh giá cao luận điểm đó, đồng thời cũng
chỉ ra những hạn chế của ông hiểu về chính trị như là trí tuệ của quốc gia,
chính trị chung chung. Ông viết: “Chiến tranh chỉ là một sự tiếp tục của chính
trị bằng những biện pháp khác. Đó là công thức của Claudơvít, một trong
những cây bút vĩ đại viết về lịch sử chiến tranh; những tư tưởng của ông đã
được Hêghen làm cho phong phú thêm. Và quan điểm của C.Mác và
Ph.Ăngghen luôn luôn cũng chính là như vậy, các ông coi bất cứ cuộc chiến
tranh nào cũng đều là sự tiếp tục của chính trị của một số cường quốc hữu
quan nào đó - và của các giai cấp khác nhau trong nội bộ những cường quốc
đó - trong một thời gian nhất định”6. Như vậy, sự xuất hiện quân đội trong
lịch sử bao giờ cũng gắn với chế độ tư hữu, giai cấp và nhà nước và chiến
tranh. Chiến tranh là sự kế tục của chính trị bằng thủ đoạn bạo lực; quân đội
là công cụ để tiến hành chiến tranh, để thực hiện mục đichd chính trị của một
giai cấp, một nhà nước nhất định. Trong đó quân đội là công cụ chủ yếu nhất
để thực hiện mục đích chính trị của chiến tranh do giai cấp, nhà nước phát
động. Nhưng Lênin chỉ ra sự khác nhau cơ bản giữa “chính trị” mà giai cấp
vô sản quan niệm với thứ “chính trị” như cách hiểu của Claudơvít. Theo đó,
Lênin khẳng định: “chính trị là sự phản ánh tập trung của kinh tế” 7, và “chính
trị là mối quan hệ giữa các giai cấp các dân tộc” 8, chính trị là sự thống nhất
giữa đường lối đối ngoại và đường lối đối nội. Như vậy, theo cách hiểu của
V.I.Lênin thì quân đội là lực lượng đặc biệt của một giai cấp, là công cụ bạo
4

V.I.Lênin đặc biệt chú ý đến mục đích chính trị, không nên áp đặt mục đích
chính trị một cách chung chung. Bởi vì, theo V.I.Lênin, “Trong lịch sử, đã
từng nhiều lần có những cuộc chiến tranh tiến bộ, - mặc dù những cuộc chiến
tranh này, cũng như bất cứ cuộc chiến tranh nào khác, không tránh khỏi đem
lại những nỗi khủng khiếp, tai hoạ, đau khổ, - nghĩa là những cuộc chiến tranh
có ích cho sự phát triển của nhân loại, góp phần tiêu diệt những chế độ đặc
biệt có hại và phản động”11. Đó là những cuộc chiến tranh do giai cấp bị áp
9

V.I.Lênin, Toàn tập, tập 32, Nxb Tiến bộ, Maxcơva,1981, tr.356.
V.I.Lênin, Toàn tập, tập 49, Nxb Tiến bộ, Maxcơva,1978, tr.398.
11 V.I.Lênin, Toàn tập, tập 26, Nxb Tiến bộ, Maxcơva, 1980, tr.390 - 391.
10

6


bức tiến hành nhằm xoá bỏ chế độ áp bức bóc lột; muốn tiến hành chiến tranh
thì nhà nước, giai cấp đó phải tổ chức ra quân đội - là lực lượng chính trị đặc
biệt, và rõ ràng, quân đội không thể đứng ngoài chính trị.
Trong khi chăm lo xây dựng sức mạnh toàn diện của quân đội, để làm
cho quân đội kiểu mới thực sự trung thành và phục vụ lợi ích của giai cấp vô
sản, CMác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin hết sức chăm lo xây dựng quân đội về
chính trị, nhất là chăm lo củng cố và tăng cường bản chất giai cấp công nhân
cho quân đội, coi đó là vấn đề sống còn của quân đội cách mạng, là một trong
những nguyên tắc hết sức cơ bản trong xây dựng quân đội kiểu mới. Trong
quá trình xây dựng quân đội về chính trị, các ông thường xuyên quan tâm xây
dựng trên cả ba phương diện chính trị, tư tưởng và tổ chức. Đó là việc giáo
dục mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của giai cấp công nhân; giáo dục hệ tư tưởng
Mác - Lênin và đường lối, nguyên tắc tổ chức của giai cấp công nhân cho

mục tiêu chính trị, không sử dụng và phát huy hiệu quả vũ khí trang bị cho dù
vũ khí tối tân hiện đại. Do vậy, việc xây dựng quân đội về chính trị là một vấn
đề tất yếu, cơ bản hàng đầu quyết định sức mạnh chiến đấu của quân đội.
Như vậy, CMác, Ph.Ăngghen và V.I.Lênin còn quan tâm xây dựng, củng
cố và phát triển mối quan hệ giữa quân đội với nhân dân; các mối quan hệ
trong nội bộ quân đội; quan hệ “cán - binh”; tinh thần đoàn kết, dân chủ, kỷ
luật trên cơ sở thống nhất về nghĩa vụ và quyền lợi; tăng cường củng cố và
phát triển mối quan hệ hữu nghị giữa các quân đội xã hội chủ nghĩa; nâng cao
vai trò lãnh đạo của đảng cộng sản đối với quân đội; đấu tranh bác bỏ luận
điểm sai lầm và phản động của giai cấp tư sản v.v..
1.2. Xuất phát từ việc xây dựng quân đội về chính trị theo tư tưởng
Hồ Chí Minh
Trên cơ sở kế thừa, vận dụng và phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác Lênin về xây dựng quân đội kiểu mới vào điều kiện cụ thể của nước ta; kinh
nghiệm và truyền thống đấu tranh giữ nước của dân tộc Việt Nam; kế thừa
tinh hoa quân sự nhân loại; trực tiếp là tham gia lãnh đạo các cuộc đấu tranh,
chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận về chiến
tranh, quân đội ở các nội dung cơ bản của nó. Hồ Chí Minh đã khẳng định
nhiều nội dung đối với quân đội trong đó khẳng định sự ra đời của quân đội là

8


tất yếu lịch sử, là vấn đề có tính quy luật trong đấu tranh giai cấp, đấu tranh
dân tộc và đấu tranh giải phóng của dân tộc Việt Nam.
Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của cách mạng, trên cơ sở nắm vững lý
luận chủ nghĩa Mác - Lênin, nắm vững đặc điểm xã hội và điều kiện cụ thể
của Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định, để xây dựng lực lượng vũ
trang cách mạng, phải xây dựng lực lượng chính trị của quần chúng, từ lực
lượng chính trị mà phát triển thành lực lượng quân sự, từ đấu tranh chính trị
mà chuyển thành đấu tranh quân sự. Hồ Chí Minh đã lập luận và cho rằng sự

mặt xây dựng khác, coi việc xây dựng nhân tố chính trị tinh thần là một trong
những nhân tố quyết định đến tiến trình và kết cục của chiến tranh; tăng
cường củng cố bản chất giai cấp công nhân cho quân đội nhân dân, trong đó
thành phần tham gia quân đội cơ bản là con em các tầng lớp lao động, chủ yếu
là nông dân, đó là đóng góp lớn của Hồ Chí Minh về lý luận xây dựng quân
đội kiểu mới; bên cạnh đó Người luôn quan tâm đến việc xây dựng toàn diện
các yếu tố khác tạo thành sức mạnh chiến đấu tổng hợp của quân đội cách
mạng, không tuyệt đối hoá vai trò của yếu tố chính trị - tinh thần. Thực tiễn
đã chứng minh qua 70 năm xây dựng quân đội về chính trị theo tư tưởng Hồ
Chí Minh, chúng ta đã tạo nên được sức mạnh chính trị tinh thần to lớn của
quân dội ta để chiến đấu và chiến thắng những đội quân xâm lược nhà nghề,
góp phần vào sự nghiệp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, bảo vệ vững
chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
1.3. Xuất phát từ cuộc đấu tranh tư tưởng lý luận, đấu tranh ý thức
hệ ở nước ta hiện nay
Hiện nay, cùng với những tàn dư của tư tưởng phong kiến, tư tưởng tiểu
tư sản là hệ tư tưởng tư sản, chủ nghĩa chống cộng công khai và chủ nghĩa cơ
hội hữu khuynh, xét lại đang tấn công toàn diện và mạnh mẽ vào bản chất
cách mạng của quân đội ta. Chiến lược “Diễn biến hoà bình” của kẻ thù rất
coi trọng mặt trận tư tưởng và văn hoá trong chống phá cách mạng nước ta,
bằng nhiều thủ đoạn khác nhau chúng làm th hoá về chính trị, tư tưởng đạo
đức, lối sống của cán bộ, chiến sỹ, làm cho quân đội ta biến chất về chính trị.
Vì vậy, cuộc đấu tranh trên ý thức hệ đang diễn ra ngày càng gay gắt,
đây là cuộc chiến không có khói lửa, không có tiếng súng, không dễ dàng
nhận rõ mặt kẻ thù như trong chiến tranh vũ trang trước đây, đòi hỏi Quân đội
phải chỉ chiến đấu trên mặt trận lý luận tư tưởng mà còn phải chống lại cả
nguy cơ “tự diễn biến” từ bên trong, vì vậy phải xây dựng chính trị để giữ

10


11


diện, tác động không nhỏ đến xây dựng quân đội về chính trị như: ý thức giác
ngộ chính trị; nhận thức về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; sự thoái hoá về
phẩm chất đạo đức lối sống ở một bộ phận cán bộ chiến sỹ bị giảm sút.
Vì vậy, đòi hỏi phải kiên định con đường xã hội chủ nghĩa giữ vững định
hướng chính trị, kiên định mục tiêu, lý tưởng, con đường xã hội chủ nghĩa mà
Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân ta đã lựa
chọn là vấn đề cốt tử trong xây dựng quân đội về chính trị, đồng thời làm
nòng cốt cho giữ vững định hướng chính trị trong xây dựng đất nước.
1.5. Xuất phát từ cuộc khủng hoảng chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông
Âu và Liên Xô hiện nay
Sự sụp đổ mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên xô và Đông Âu, đây là bài
học đau xót và là lời cảnh tỉnh cho những ai xa rời những nguyên lý, nguyên
tắc của chủ nghĩa Mác - Lênin về xây dựng quân đội kiểu mới, nhất là vấn đề
xây dựng quân đội về chính trị, củng cố và tăng cường bản chất giai cấp công
nhân của quân đội kiểu mới. Mặt khác, sự sụp đổ đó đã làm cho tương quan
so sánh lực lượng giữa cách mạng và phản cách mạng thay đổi bất lợi cho chủ
nghĩa xã hội, nó tác động mạnh mẽ đến tư tưởng chính trị của cán bộ chiến sỹ
Quân đội ta trên nhiều phương diện. Sự sụp đổ đó có nhiều nguyên nhân
trong đó có nguyên nhân về sự sụp đổ về xây dựng chính trị. Cuộc đấu tranh
giai cấp dân tộc tiếp tục diễn ra trong điều kiện mới, nội dung mới, hình thức
phức tạp, dưới những sứac thái mới, mà tính chất của chúng không kém phần
gay go, quyết liệt. Vì vậy phải xây dựng Quân đội về chính trị để quân đội
đứng vững trước các vấn đề phức tạp đó.
1.6. Xuất phát từ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa ở nước
ta trong giai đoạn mới
Hiện nay, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ xây
dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân trong

chính trị tư tưởng và coi đó là biện pháp hàng đầu. Vì vậy, với chúng ta cũng

17

Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, Nxb.CTQG, Hà Nội, 2011, tr.81-82.

13


phải đặt xây dựng mặt trận chính trị tư tưởng cũng phải được đặt lên hàng đầu
và hết sức cần thiết để chống lại âm mưu thủ đoạn đó của kẻ thù.
Mặt khác, một bộ phận cán bộ chiến sỹ ta xa rời bản chất giai cấp công
nhân, mơ hồ mục tiêu lý tưởng, dao động tư tưởng, phẩm chất lối sống bị sa
sút...Vì vậy, phải xây dựng Quân đội tinh nhuệ về chính trị.
II. NHỮNG GIẢI PHÁP CƠ BẢN XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN
DÂN VIỆT NAM VỀ CHÍNH TRỊ TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Trong những năm gần đây, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến
nhanh chóng, phức tạp, chứa đựng những yếu tố khó lường, tác động sâu sắc
nhiều mặt đến đời sống xã hội nước ta và quân đội ta. Chủ nghĩa tư bản điều
chỉnh và đang tiếp tục thích nghi, phát triển; chủ nghĩa xã hội khủng hoảng,
phong trào cách mạng thế giới đứng trước khó khăn thử thách nghiêm trọng.
Xu thế toàn cầu hoá, khu vực hoá làm cho quan hệ, ảnh hưởng giữa các
quốc gia, dân tộc ngày càng chặt chẽ hơn. Đó là sản phẩm tất yếu của quá
trình vận động lịch sử, bắt đầu từ sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản
xuất. Lợi dụng toàn cầu hoá, chủ nghĩa đế quốc đang tăng cường can thiệp
vào các quốc gia trên thế giới nhằm thực hiện mục đích của mình.
2.1. Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi
mặt của Đảng đối với quân đội
Bản chất chính trị của quân đội là bản chất giai cấp công nhân. Quân đội
mang bản chất giai cấp công nhân tất yếu phải đặt dưới sự lãnh đạo của đảng

lãnh đạo của các tổ chức đảng, về tinh thần tiền phong, gương mẫu của đảng
viên có sự phát triển mới, cao hơn về hàm lượng trí tuệ, về phẩm chất đạo đức
lối sống, trong cả nhận thức, lý luận và thực tiễn. Điều đó đòi hỏi các tổ chức
đảng và đảng viên phải không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất
và trình độ năng lực.
Các cơ quan lãnh đạo của Đảng phải nghiêm chỉnh chấp hành nguyên tắc
lãnh đạo, nguyên tắc tổ chức bảo đảm thực hiện đúng nghị quyết của đảng,
mệnh lệnh chỉ thị của cấp trên. Quá trình tổ chức thực hiện phải đảm bảo phát

15


huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của đảng viên, tổ chức đảng, đồng thời
đảm bảo sự thống nhất về ý chí và hành động trong toàn Đảng.
2.2. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng với quân đội
Cơ chế lãnh đạo của Đảng với quân đội là phương thức lãnh đạo của Ban
chấp hành Trung ương Đảng đối với quân đội trong những giai đoạn cách
mạng được thể hiện bằng hệ thống các nguyên tắc lãnh đạo, và phù hợp với
hệ thống các nguyên tắc ấy là hệ thống tổ chức hoàn chỉnh, hợp lý được xây
dựng từ cơ sở đến toàn quân, nhằm đảm bảo cho Đảng lãnh đạo chặt chẽ quân
đội. Năm 1985, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 27 nhằm khắc phục những mặt
hạn chế của Nghị quyết 07 (1982). Đến nay, sau 20 năm thực hiện, bên cạnh
những mặt tích cực, Nghị quyết 27 cũng bộc lộ những yếu tố bất cập làm ảnh
hưởng đến quá trình lãnh đạo của Đảng với quân đội. Một số cán bộ chỉ huy
trong quân đội có biểu hiện uy quyền cá nhân, độc đoán, gia trưởng. Vai trò
lãnh đạo của tổ chức đảng bị xem nhẹ. Hiện tượng mất đoàn kết, thiếu dân
chủ ở một số đơn vị trở nên trầm trọng kéo dài. Quá trình thực hiện cơ chế
lãnh đạo của Đảng với quân đội còn không ít vướng mắc, trong đó có vấn đề
vị trí chính quyền của người chủ trì công tác đảng, công tác chính trị. Thực tế
cho thấy sau hơn 20 năm bãi bỏ chế độ chính uỷ, chính trị viên, trong quân

họ lại xuất thân từ những thành phần kinh tế khác nhau. Do sự tác động của
nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường làm cho sự biến
đổi về cơ cấu giai cấp ở nước ta diễn ra nhanh chóng. Giai cấp tư sản, tiểu tư
sản đại diện cho thành phần kinh tế tư bản tư nhân, cá thể, tiểu chủ ngày càng
tăng lên. Điều đó được phản chiếu vào trong quân đội, bởi lẽ quân đội ta là
một bộ phận của xã hội. Việc giáo dục, tăng cường bản chất giai cấp công
nhân cho những cán bộ, chiến sỹ thuộc những thành phần giai cấp đó là vấn
đề rất phức tạp đòi hỏi sự kiên trì và quy trình khoa học của công tác tư
tưởng. Trong điều kiện mở cửa, vấn đề mở rộng quan hệ ngoại giao quốc tế
và sự bùng nổ thông tin ngày càng tác động mạnh mẽ đến đời sống tinh thần
quân đội. Trước tình hình đó, công tác tư tưởng trong quân đội cần có những
đổi mới để phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ.

17


Trước hết phải tập trung đổi mới nội dung, hình thức phương pháp giáo
dục chính trị, nắm vững định hướng của Đảng, coi trọng nâng cao giác ngộ xã
hội chủ nghĩa, tăng cường bản chất giai cấp công nhân cho bộ đội, củng cố
vững chắc trận địa tư tưởng.
Đồng thời nâng cao cảnh giác, chủ động phát hiện, ngăn chặn và tích cực
đấu tranh chống những quan điểm sai trái, không để chúng ảnh hưởng xấu
đến tư tưởng, tình cảm của bộ đội. Mài sắc lý luận, đập tan luận điệu “phi
chính trị hoá quân đội” của chủ nghĩa đế quốc. Đây là luận điểm của chủ
nghĩa cơ hội, xét lại trong cuộc đấu tranh giai cấp nhằm tách quân đội ra khỏi
sự lãnh đạo của Đảng, vô hiệu hoá công cụ bạo lực vũ trang của Đảng, nhà
nước, từ đó tiến đến xoá bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Thực chất
không thể có quân đội đứng ngoài chính trị, phi chính trị. Quân đội do giai
cấp, nhà nước tổ chức ra nhằm bảo vệ lợi ích của giai cấp và nhà nước đó nên
tất yếu nó phải mang bản chất giai cấp sinh ra nó. Hơn nữa, quân đội là công

Đổi mới phương pháp xem xét, đánh giá cán bộ đảm bảo tính khách
quan, khoa học, công tâm theo một quy trình dân chủ. Nắm vững và dựa vào
tiêu chuẩn cán bộ, lấy kết quả hoàn thành nhiệm vụ để đánh giá cán bộ. Xây
dựng và thực hiện có hiệu quả công tác quy hoạch cán bộ. Tiếp tục đổi mới
công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng toàn diện đội ngũ cán bộ.
Hoàn thiện mục tiêu yêu cầu đào tạo theo tiêu chuẩn chức vụ cán bộ và có
trình độ học vấn tương tương.

19


KẾT LUẬN

Chừng nào xã hội loài người còn chế độ tư hữu, còn chủ nghĩa đế quốc
thì còn chiến tranh và quân đội còn tồn tại. Quân đội nhân dân Việt Nam là
lực lượng vũ trang cách mạng của Đảng, là công cụ bạo lực nhằm thực hiện
mục đích chính trị của giai cấp công nhân. Xây dựng quân đội phải toàn diện,
trong đó lấy xây dựng về chính trị là cơ sở cho việc nâng cao sức mạnh tổng
hợp của quân đội. Đây là nguyên tắc cơ bản hàng đầu, là vấn đề có tính quy
luật sống còn của quân đội ta. Do đó, xây dựng Quân đội về chính trị là một
đòi hỏi bức thiết trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, chúng ta không tuyệt
đối hoá việc xây dựng Quân đội về chính trị. Sức mạnh của quân đội là chất
lượng tổng hợp của nhiều yếu tố. Vì vậy, cần xem xét vai trò yếu tố chính trị
của quân đội một cách biện chứng trong mối quan hệ với các yếu tố khác.
Xây dựng Quân đội về chính trị thực chất là giữ vững, tăng cường bản
chất giai cấp công nhân, bản chất cách mạng, tính nhân dân, tính dân tộc của
quân đội; quán triệt và cụ thể hoá đường lối chính trị, đường lối quân sự,
đường lối đối ngoại của Đảng vào quân đội, đảm bảo sự lãnh đạo tuyệt đối,
trực tiếp, về mọi mặt của Đảng với quân đội, làm cho quân đội ta luôn là lực
lượng chính trị tin cậy, trung thành với Đảng, với Tổ quốc, nhân dân. Xây

trong tình hình mới, Kỷ yếu Hội thảo khoa học "Xây dựng Quân đội nhân dân
Việt Nam vững mạnh về Chính trị - Lý luận và thực tiễn”, Hà Nội, 2014.
8. V.I.Lênin, Bàn về bảo vệ tổ quốc, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân,
Hà Nội, 1975.
9. V.I.Lênin, Toàn tập, tập 26, Nxb Tiến bộ, Maxcơva, 1980.
10. V.I.Lênin, Toàn tập, tập 32, Nxb Tiến bộ, Maxcơva, 1981.
11. V.I.Lênin, Toàn tập, tập 42, Nxb Tiến bộ, Maxcơva, 1976.
12. V.I.Lênin, Toàn tập, tập 41, Nxb Tiến bộ, Maxcơva, 1979.
3. V.I.Lênin, Toàn tập, tập 49, Nxb Tiến bộ, Maxcơva, 1978.

21