DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết đầy đủ
Chính trị Quốc gia

Chữ viết tắt
CTQG

Chủ nghĩa xã hội

CNXH

Công nghiệp hoá, hiện đại hoá

CNH, HĐH

Đảng Cộng sản Việt Nam

ĐCSVN

Hội đồng nhân dân

HĐND

Nhà xuất bản

Nxb

Quân đội nhân dân

QĐND

10

Tín hiện nay
Chương 2 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC

37

NGƯỜI CÁN BỘ CƠ SỞ Ở HUYỆN THƯỜNG
TÍN HIỆN NAY
2.1. Yêu cầu xây dựng đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện

55

Thường Tín hiện nay
2.2. Những giải pháp cơ bản xây dựng đạo đức người cán bộ

55

cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay
KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC

63
85
87
91

2


3


còn bộc lộ những yếu kém, bất cập, nhất là trong công tác quản lý, tổ chức
vận động quần chúng thực hiện đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của
Nhà nước. Tình trạng suy thoái về đạo đức, lối sống cũng như quan liêu, tham
nhũng, mất đoàn kết nội bộ… vẫn còn diễn ra. Có địa bàn sự vi phạm ấy ở
mức độ khá nghiêm trọng. Vấn đề này đã và đang ảnh hưởng không nhỏ tới
sự phát triển, hoàn thiện phẩm chất đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện
Thường Tín hiện nay.
Thực hiện đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH, xây dựng nông thôn mới ở
huyện Thường Tín đang đặt ra yêu cầu nâng cao hơn nữa về phẩm chất và
năng lực của người cán bộ cơ sở để lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và tổ chức nhân
dân xây dựng (thôn) xã, (cụm dân cư) thị trấn vững mạnh theo 19 tiêu chí đặt
ra. Bởi vậy, bên cạnh quan tâm đến năng lực chuyên môn, nghiệp vụ thì phẩm
chất đạo đức là nhân tố chủ đạo trong việc định hướng hoạt động của người
cán bộ cơ sở. Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định tới nâng cao chất lượng
người cán bộ cơ sở, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới.
Như vây, từ những lý do trên, việc nghiên cứu “Đạo đức người cán bộ
cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay” vừa là vấn đề cơ bản, vừa có ý nghĩa
thực tiễn cấp bách.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Trên cơ sở thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cộng sản, C.Mác
và Ph.Ăngghen đã luận giải sâu sắc nguồn gốc, bản chất, giá trị của đạo đức
và mối quan hệ của đạo đức với các yếu tố khác trong đời sống xã hội; đồng
thời, đặt nền móng cho những nguyên lý của nền đạo đức mới - đạo đức cộng
sản. Bảo vệ, phát triển quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen về vấn đề đạo đức,
V.I.Lênin trình bày có hệ thống về nền đạo đức mới - đạo đức cộng sản. Theo
V.I.Lênin, giá trị, tiêu chuẩn của đạo đức cộng sản là phục vụ cho tiến bộ xã
hội, vì tự do, hạnh phúc của con người; đồng thời, ông chỉ rõ tính giai cấp,

“Đạo đức xã hội - nổi lo chung của toàn nhân loại, Trung tâm Khoa học xã
hội và nhân văn, Hà Nội.
5


Trong các công trình này, các tác giả đã đưa ra những chuẩn mực đạo
đức, những nguyên tắc và yêu cầu đạo đức cách mạng của cán bộ. Các tác giả
cũng thống nhất khi luận giải việc giáo dục đạo đức nói chung và giáo dục
đạo đức cách mạng nói riêng phải trên cơ sở của môi trường kinh tế, văn hóaxã hội nhất định, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm xây dựng đạo đức cách
mạng của cán bộ hiện nay.
Thực tế cho thấy tình trạng suy thoái đạo đức, lối sống của một bộ phận
cán bộ trong những năm qua không giảm. Vấn đề đặt ra là nguyên nhân nào
khiến cho những giải pháp của chúng ta đề ra chưa được thực hiện hiệu quả?
Bàn về vấn đề này có các bài viết có thể kể đến là: Nguyễn Văn Phúc (2007),
“Về tính quy luật của sự hình thành hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức mới”,
Tạp chí Triết học, Số 3; Nguyên Hữu Toàn (2010) “Giữ gìn và phát huy các
giá trị đạo đức truyền thống trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, giao
lưu văn hóa và hội nhập quốc tế”, Tạp chí phát triển nguồn nhân lực, Số 1;
Phan Quốc Huy (2011) “Giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên theo tư
tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí Giáo dục, Số 235;
Trần Văn Bính (2013), “Biến đổi trong hệ chuẩn mực đạo đức xã hội nước ta
trước tác động của nền kinh tế thị trường”, Tạp chí Cộng sản, Số 853; Lê Vũ
Dũng (2014), “Giáo dục đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên là yêu cầu
cấp thiết hiện nay”, Tạp chí Lý luận chính trị, Số 212; Lâm Văn Đồng (2014),
“Tầm quan trọng của giáo dục đạo đức cho người thầy thuốc ở nước ta hiện
nay”, Tạp chí Giáo dục lý luận, Số 8; Nguyễn Thị Thu Hường (2014), “Chuẩn
mực đạo đức của người cán bộ lãnh đạo chính trị”, Tạp chí Khoa học Xã hội
Việt Nam, Số 2; Nguyễn Thanh Tịnh (2014), “Nâng cao đạo đức cho đội ngũ
cán bộ quân y hiện nay”, Tạp chí Giáo dục lý luận chính trị quân sự, Số 5;
Nguyễn Thị Thu Hà (2016), “Văn hóa chính trị với đạo đức người cán bộ,

* Đối tượng nghiên cứu: Bản chất đạo đức người cán bộ cơ sở.
* Phạm vi nghiên cứu: Những vấn đề liên quan đến đạo đức người cán
bộ cơ sở ở huyện Thường Tín, từ năm 2010 đến nay.
7


5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở lý luận: Các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, của ĐCSVN về đạo đức cách mạng.
* Cơ sở thực tiễn: Tình hình đời sống xã hội, đời sống đạo đức của đội
ngũ cán bộ nói chung, của cán bộ cấp cơ sở nói riêng; các văn kiện và báo cáo
tổng kết năm của xã, huyện, số liệu điều tra khảo sát về tình hình thực tiễn
đạo đức người cán bộ ở một số xã thuộc huyện Thường Tín hiện nay.
* Phương pháp nghiên cứu: Dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ
nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Sử dụng phương pháp
tiếp cận hệ thống cấu trúc - hoạt động - giá trị và một số phương pháp khác:
phân tích và tổng hợp, lịch sử và lôgíc, phương pháp điều tra xã hội học,
phương pháp chuyên gia.
6. Ý nghĩa của đề tài
- Đề tài cung cấp một số vấn đề có ý nghĩa phương pháp luận về đạo
đức người cán bộ cơ sở, góp phần đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ
cơ sở ở huyện Thường Tín hiện nay.
- Đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong xây dựng đội ngũ cán
bộ cấp cơ sở của huyện Thường Tín.
7. Kết cấu của đề tài
Đề tài gồm: Mở đầu, 2 chương (4 tiết), kết luận, danh mục tài liệu tham
khảo và phụ lục.

8




Trong xã hội có giai cấp, đạo đức mang bản chất giai cấp sâu sắc. Bản
chất giai cấp của đạo đức chính là sự biểu hiện đặc trưng bản chất xã hội của
đạo đức trong xã hội có đối kháng giai cấp. Mỗi giai cấp đều có hệ thống đạo
đức riêng, phản ánh những lợi ích và các quan hệ thực tiễn của mình. Bàn về
vấn đề này, Ph.Ăngghen khẳng định: “Cho đến nay, xã hội đã vận động trong
những sự đối lập về giai cấp, cho nên đạo đức cũng luôn là đạo đức của giai
cấp: hoặc là nó biện hộ cho sự thống trị và lợi ích của giai cấp thống trị, hoặc
là khi giai cấp bị trị đã trở nên khá mạnh, thì nó tiêu biểu cho sự nổi dậy
chống lại sự thống trị nói trên và tiêu biểu cho lợi ích tương lai của những
người bị áp bức” [1, tr.137].
Ngày nay, đạo đức tiêu biểu cho lợi ích tương lai của những người bị
áp bức (như Ph.Ăngghen đã nói) chính là đạo đức mới - đạo đức cộng sản. Kế
thừa tư tưởng về đạo đức của C.Mác và Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã khẳng
định: giá trị, tiêu chuẩn của đạo đức cộng sản là phục vụ cho tiến bộ xã hội, vì
tự do, hạnh phúc của con người; đồng thời, V.I.Lênin chỉ rõ tính giai cấp, tính
chiến đấu và vai trò to lớn của đạo đức cộng sản trong sự nghiệp cách mạng
xã hội chủ nghĩa. Lý luận về đạo đức mà các nhà kinh điển Mác-Lênin chỉ ra
đã trở thành một bộ phận hữu cơ trong hệ thống lý luận mácxít, là kim chỉ
nam cho các Đảng Cộng sản, phong trào công nhân thế giới trong quá trình
đấu tranh, hiện thực hoá nền đạo đức cao đẹp vào thực tiễn xây dựng CNXH
ở mỗi nước.
Hồ Chí Minh kế thừa, phát triển quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin
về bản chất, nội dung của đạo đức cộng sản; đồng thời, kế thừa giá trị đạo đức
truyền thống của dân tộc, tinh hoa giá trị đạo đức của nhân loại để xây dựng
những quan điểm về đạo đức cách mạng. “Đạo đức cách mạng”, theo cách gọi
của Hồ Chí Minh là đạo đức mới - đạo đức cộng sản ở Việt Nam. Đạo đức
cách mạng đã trở thành những giá trị, chuẩn mực đạo đức của con người Việt
Nam cũng như của cán bộ cách mạng. Vì vậy, trau dồi đạo đức cách mạng

tinh hoa đạo đức nhân loại và đạo đức truyền thống của dân tộc; phản ánh
11


thực tiễn sinh động, xuất phát từ lợi ích sự nghiệp đấu tranh cách mạng của
giai cấp công nhân; hướng tới sự giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải
phóng con người, xây dựng xã hội - xã hội chủ nghĩa.
1.1.2. Quan niệm, vai trò của đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện
Thường Tín
* Quan niệm về đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín:
Khái lược về huyện Thường Tín:
Thường Tín là huyện ngoại thành của Thủ đô Hà Nội, diện tích là
127,59 km2, với 28 xã - được phân thành 196 thôn và 01 thị trấn. Dân số của
huyện khoảng trên 240.000 người. Phía bắc giáp huyện Thanh Trì; phía nam
giáp huyện Phú Xuyên; phía đông giáp huyện Khoái Châu của tỉnh Hưng Yên
với ngăn cách tự nhiên là sông Hồng; phía tây giáp huyện Thanh Oai.
Huyện Thường Tín có chung truyền thống ngàn năm văn hiến với
Thăng Long - Hà Nội. Hiện nay, huyện Thường Tín có 385 di tích cổ có giá
trị về lịch sử văn hóa, trong đó có 46 di tích được xếp hạng di tích cấp tỉnh thành phố, 56 di tích được xếp hạng di tích cấp quốc gia. Huyện Thường Tín
có 126 làng cổ, trong đó 46 làng được công nhận làng nghề. Huyện Thường
Tín được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu: Đơn vị anh hùng lực lượng
vũ trang nhân dân thời kỳ chống Pháp.
Trong tiến trình lịch sử, đặc biệt là từ khi có Đảng lãnh đạo đến nay cán
bộ và nhân dân huyện Thường Tín luôn kế thừa và phát huy truyền thống:
kiên cường, dũng cảm, đoàn kết, sáng tạo, tuyệt đối trung thành với Đảng và
vững tin vào con đường quá độ bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa lên CNXH.
Trong lao động sản xuất cũng như xây dựng quê hương cán bộ, nhân dân
Thường Tín luôn trung thành với mục tiêu, lý tưởng cách mạng, vươn lên
cùng với những thăng trầm của đất nước, từng bước tháo gỡ khó khăn, khôi
phục và phát triển kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng được giữ vững, xây

như sản xuất, công tác... của một hệ thống tổ chức, trong quan hệ với các bộ
phận xã hội cấp trên. Trong hệ thống bộ máy chính quyền của Nhà nước,
13


chính quyền ở cấp cơ sở, tức là cấp xã hoặc tương đương - nơi thực hiện năng
quản lý nhà nước trong phạm vi địa giới hành chính. Về mặt pháp lý và thực
tiễn có thể coi chính quyền cơ sở như trụ cột của hệ thống chính trị cơ sở.
Hoạt động quản lý nhà nước ở địa phương được thực hiện, trước hết là bởi
cán bộ cơ sở.
Cán bộ cơ sở là những người trực tiếp lãnh đạo, quản lý toàn bộ nhân
dân trên địa bàn hiện thực hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật
của Nhà nước. Cán bộ các cấp nói chung, cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín
nói riêng đảm nhận nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý và tổ chức nhân dân địa
phương xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội; chỉ đạo, tổ chức các hoạt động
văn hoá, giáo dục, y tế, thể dục thể thao… ở địa phương.
Trong quá trình lãnh đạo, quản lý, người cán bộ cơ sở là “công bộc của
nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, phải không ngừng rèn luyện phẩm
chất đạo đức, học tập, nâng cao trình độ và công tác để thực hiện tốt chức
năng, nhiệm vụ được giao” [35, tr.3]. Theo đó, chăm lo xây dựng đội ngũ cán
bộ cơ sở có đủ phẩm chất, năng lực là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa hết
sức quan trọng cả trước mắt và lâu dài trong sự nghiệp cách mạng của Đảng.
Trong hệ thống bộ máy chính quyền nước ta, chính quyền ở cấp cơ sở có đặc
điểm cơ bản sau:
Một là, cơ sở (xã và tương đương) là nơi có nhiều công việc gần dân
mà người cán bộ cơ sở đảm nhận, tổ chức thực hiện và giải quyết.
Cán bộ cơ sở là những người chịu trách nhiệm trực tiếp quán triệt, triển
khai chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước,
thông tư, chỉ thị của các cấp; tổ chức xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa,
xã hội, y tế, giáo dục ở địa phương; tiếp dân, giải quyết hàng ngày những

Từ cán bộ lãnh đạo cao cấp đến người dân bình thường đều sống và
sinh hoạt cộng đồng ở cơ sở. Số lượng và chất lượng dân cư phân bố không
đồng đều giữa các xã, giữa thị trấn và nông thôn, giữa các địa giới và điều
kiện tự nhiên cũng rất khác nhau. Theo đó, dường như các lễ hội văn hóa,
15


thuần phong, mỹ tục đều bắt nguồn và diễn ra ở cơ sở. Văn hóa đã và đang
hình thành, tồn tại và phát triển lâu đời nhất, sâu sắc nhất ở cơ sở, ngay mỗi
gia đình, thôn, xóm, tức là ở cơ sở. Ngoài ra, ở cơ sở, cán bộ được hưởng chế
độ lương và phụ cấp khá thấp. Tuy sự điều chỉnh chính sách về lương, phụ
cấp cho cán bộ cơ sở, nhưng vẫn khá thấp so với yêu cầu ngày càng cao của
nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, so với sự phát triển mạnh mẽ của đời sống
xã hội.
Bốn là, cơ sở (xã và tương đương) là nơi - điều kiên cơ sở vật chất có
những khó khăn so với cấp trên cơ sở. Ở những xã thuần nông, tuy cơ sở vật
chất và điều kiện làm việc có sự cải thiện, nhưng nhìn chung vẫn khó khăn,
các trạm xá xã, trường học, khu hoạt động văn hóa, hệ thống điện, nước, giao
thông nông thôn, các trang thiết bị phục vụ cho lãnh đạo, quản lý địa phương
ở một mức độ còn khá khiêm tốn.
Như vậy, từ sự phân tích trên có thể khẳng định: cán bộ cơ sở ở huyện
Thường Tín là những cán bộ (xã và tương đương), là những người trực tiếp
lãnh đạo, quản lý và tổ chức nhân dân trên địa bàn hiện thực hóa các nghị
quyết của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, xây dựng địa
phương vững mạnh về mọi mặt, đặc biệt là đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH,
xây dựng nông thôn mới.
Đạo đức cách mạng thể hiện sinh động trong từng con người, lớp (đối
tượng) người và ở mỗi lĩnh vực cụ thể. Sinh thời, Hồ Chí Minh không những
đề cập tới các chuẩn mực đạo đức cách mạng nói chung, mà còn đặc biệt quan
tâm đến việc cụ thể hoá yêu cầu về chuẩn mực đạo đức gắn với từng lớp

gồm: ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức, hành vi đạo đức. Mỗi yếu tố có mối
liên hệ chặt chẽ với nhau trong sự vận động, phát triển và chuyển hóa của hệ
thống đạo đức người cán bộ cơ sở.
Về phương diện giá trị: đạo đức người cán bộ cơ sở chính là hệ thống
giá trị đạo đức cách mạng với những giá trị cơ bản (chuẩn giá trị) là: Trung
thành tuyệt đối với Đảng, ra sức thực hiện thắng lợi mục tiêu lý tưởng cách
17


mạng; cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư, yêu thương con người; kết hợp
chặt chẽ giữa chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế vô sản của giai cấp
công nhân và chủ nghĩa nhân đạo cộng sản; chủ nghĩa tập thể, tinh thần đoàn
kết; không ngừng học tập, rèn luyện nâng cao trình độ mọi mặt, đáp ứng yêu
cầu nhiệm vụ cách mạng trong những giai đoạn lịch sử - cụ thể.
Về phương diện chuẩn mực: Đạo đức người cán bộ cơ sở được biểu
hiện tập trung ở các chuẩn mực cơ bản sau:
Thứ nhất, với Tổ quốc: trung thành, phấn đấu vì mục tiêu “dân giàu,
nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Phẩm chất này là cái gốc của
người cán bộ nói chung, người cán bộ cơ sở nói riêng; là chuẩn mực, giá trị
cao nhất về đạo đức cách mạng của người cán bộ cơ sở.
Trung thành với Tổ quốc là trung thành với sự nghiệp cách mạng,
quyết tâm bảo vệ độc lập, chủ quyền quốc gia dân tộc- cái nôi để con người
Việt Nam tồn tại và phát triển. Theo Hồ Chí Minh, phẩm chất đặc trưng tiêu
biểu hàng đầu của đạo đức người cán bộ là “Trung thành tuyệt đối với Tổ
quốc, với nhân dân, với cách mạng, với Đảng” [28, tr.480]. Nghị định của
Chính phủ về cán bộ, công chức xã, phường, trị trấn chỉ rõ: Cán bộ, công
chức cấp xã phải có nghĩa vụ: “Trung thành với Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ
nghĩa, phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới xây dựng địa phương phát triển
về mọi mặt” [35, tr.3]. Lòng trung thành ấy, luôn nuôi dưỡng từ lòng yêu
nước truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta. Mỗi con người Việt Nam cũng như

với nhân dân, tham gia sinh hoạt với cộng đồng nơi cư trú, lắng nghe ý kiến của
nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân” [35, tr.3-4].
Trên tinh thần tư tưởng ấy của Người, đòi hỏi cán bộ cơ sở ở huyện
Thường Tín phải nắm vững quan điểm vì dân, tôn trọng và phát huy quyền
làm chủ của nhân dân. Kiên quyết đấu tranh với mọi hành vi xâm phạm quyền
và lợi ích hợp pháp của nhân dân. Gần gũi với nhân dân, khi giao tiếp với
công dân phải có thái độ lịch sự, nghiêm túc, khiêm tốn, tôn trọng, lắng nghe,
ngôn ngữ giao tiếp phải chuẩn mực, rõ ràng; không quan liêu, hách dịch, cửa
19


quyền, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà đối với cơ quan, tổ chức và nhân
dân khi thực hiện nhiệm vụ; công tâm, khách quan, tận tình hướng dẫn nhân
dân thực hiện quy trình, thủ tục theo quy định khi giải quyết công việc. Tuyên
truyền, giải thích, vận động nhân dân sống và làm việc theo Hiến pháp và
pháp luật của Nhà nước.
Thứ ba, với công việc: hiểu biết, trách nhiệm, yêu ngành, yêu nghề,
vượt khó để hoàn thành tốt nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý địa phương. Nhận thức
rõ vị trí, vai trò, ý nghĩa công việc được giao. Giỏi về chuyên môn, thường
xuyên cập nhật quy định của pháp luật. Không ngừng học tập nâng cao trình
độ, kỹ năng nghiệp vụ và nghiên cứu, đề xuất cải tiến, nâng cao chất lượng,
hiệu quả công tác ở chính quyền địa phương.
Thực hiện nhiệm vụ được giao đảm bảo chất lượng, hiệu quả; báo cáo
kịp thời với cấp có thẩm quyền về những khó khăn, vướng mắc; chịu trách
nhiệm về kết quả công việc do mình phụ trách; khi mắc khuyết điểm, sai lầm
phải dũng cảm tự phê bình, dám nhận khuyết điểm và nghiêm túc sửa chữa.
Yêu ngành, yêu nghề, tự hào với công việc đang làm. Tận tụy với công việc,
chủ động, sáng tạo, không ngừng cống hiến trí tuệ, tài năng trong lãnh đạo,
quản lý địa phương.
Thứ tư, với đồng nghiệp: chân tình, thẳng thắn, hợp tác, giúp nhau cùng

được biểu hiện thông qua những chuẩn mực cụ thể về đạo đức người cán bộ
cơ sở như luận giải trên đây. Những chuẩn mực đạo đức đó được xem như là
những tiêu chí “thước đo” làm cơ sở cho việc đánh giá đời sống đạo đức của
họ trong hoạt động thực tiễn. Trong hệ thống các chuẩn mực đạo đức được
xác định, cần coi trọng các nội dung như: mức độ trung thành vô hạn với
Đảng, Tổ quốc và nhân dân, tấm gương về đạo đức cách mạng, tận tuỵ với
công việc, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì lý tưởng cách mạng; thái độ, hành vi
yêu thương, quý trọng nhân dân; tính tập thể, lối sống mình vì mọi người và
tính trung thực; sự thống nhất giữa thái độ, động cơ với hành vi, giữa lời nói
và việc làm.
21


* Vai trò của đạo đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín
Đạo đức cách mạng có vai trò to lớn trong hệ thống phẩm chất và năng
lực của người cán bộ. Bởi một lẽ, “cũng như sông phải có nguồn mới có
nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây
héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đến
mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [27, tr.252]. Theo đó, vai trò đạo
đức người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín được biểu hiện:
Một là, đạo đức cách mạng là phẩm chất cơ bản, hàng đầu tạo nên giá
trị nhân cách của người cán bộ cơ sở
Đạo đức cách mạng là “nền tảng”, “cái gốc” của người cán bộ, bởi nó là
cơ sở cho sự hình thành, phát triển các phẩm chất khác, trong đó có tài năng.
Đạo đức cách mạng là “cái hướng đích”, là điều kiện cho sự phát triển của tài
năng. Tài năng của người cán bộ cơ sở chỉ phát triển khi nó được dựa vào sự
phát triển của đạo đức cách mạng và lấy đạo đức cách mạng làm nền tảng.
Khi người cán bộ cơ sở có ý thức đạo đức, quan hệ đạo đức và thực tiễn
đạo đức tốt thì tài năng sẽ được phát triển bền vững, đúng hướng. Ngược lại,
nếu không có đạo đức cách mạng làm nền tảng thì tài năng rất khó phát triển

còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” [32, tr.263].
Hai là, đạo đức người cán bộ cơ sở có ảnh hưởng rất lớn đối với kết
quả xây dựng, phát triển bền vững ở địa phương
Người cán bộ cơ sở giữ vai trò lãnh đạo, quản lý địa phương. Trách
nhiệm chính trị hàng đầu của họ là bảo đảm tăng cường sự lãnh đạo về mọi
mặt của Đảng đối với địa phương, giữ vững bản chất giai cấp công nhân, tính
nhân dân và tính dân tộc sâu sắc; làm cho cán bộ, nhân dân do mình phụ trách
vững tin vào sự nghiệp cách mạng, luôn phấn đấu thực hiện thắng lợi sự
nghiệp đổi mới ở địa phương.
Đạo đức người cán bộ cơ sở là hiện thân của bản chất giai cấp công
nhân, đường lối chính trị của Đảng, là kết tinh của những giá trị truyền thống
tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, của địa phương. Vì vậy, đạo đức người cán bộ
23


cơ sở là nhân tố “phản chiếu”, giữ vai trò định hướng chính trị - tư tưởng,
giúp cho nhân dân địa phương đi đúng “con đường chính trị” của của Đảng,
của dân tộc ta; góp phần xây dựng các tổ chức cộng đồng dân cư ở thôn, xóm,
làng xã hoặc tương đương vững mạnh về chính trị - tư tưởng, làm cơ sở để
phát huy sức mạnh tổng hợp, xây dựng địa phương phát triển bền vững, toàn
diện cả về kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, an ninh - quốc phòng.
Ba là, người cán bộ cơ sở có đạo đức tốt sẽ là nhân tố góp phần củng
cố, tăng cường mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa cán bộ với nhân dân
Cán bộ cơ sở được Đảng, Nhà nước giao cho những quyền hạn nhất
định và chịu trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và cán bộ cấp trên cơ sở, cấp
uỷ đảng cùng cấp về mọi mặt ở địa phương trong phạm vi phụ trách. Để hoàn
thành nhiệm vụ theo chức trách thì hoạt động lãnh đạo, quản lý của cán bộ cơ
sở không chỉ dựa vào uy quyền, mệnh lệnh hành chính mà còn được thực hiện
bằng phương pháp nêu gương. Nêu gương là dùng uy tín của tập thể hay cá
nhân để tác động, cảm hoá, lôi cuốn người khác noi theo. Uy tín của người

cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín gắn liền với các quan hệ thường nhật của
họ trong sinh hoạt, công tác ở địa phương.
Đạo đức người cán bộ cơ sở mang những giá trị đạo đức phổ quá của
con người Việt Nam, đồng thời hàm chứa những giá trị đạo đức gắn với đặc
thù môi trường công tác, sinh hoạt và gắn với chức trách, nhiệm vụ của người
cán bộ cơ sở. Biểu hiện đạo đức người cán bộ cơ sở ở những chuẩn mực đạo
đức được xác định là: trung thành với Tổ quốc, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng
cách mạng; gần dân, tôn trọng, lắng nghe ý kiến của nhân dân; đoàn kết thống
nhất, gắn bó máu thịt với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương; có
tinh thần tự lực, tự cường, khắc phục khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ lãnh
đạo, quản lý địa phương; nói và làm luôn gắn bó với nhau; nêu gương về đạo
đức cách mạng trong sinh hoạt, công tác ở địa phương.
Đạo đức luôn là yếu tố cơ bản và giữa vai trò cơ sở, nền tảng trong
nhân cách người cán bộ cơ sở; có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng, hiệu quả
công tác của người cán bộ cơ sở ở huyện Thường Tín.
25