TRƯỜNG THPT LĂK NGỮ VĂN 10 (Nâng cao)
Tiết:59+60: Đọc văn: TÌ BÀ HÀNH
Ngày soạn:9/12/2006 (Trích) -Bạch Cư Dò-
A . Mục tiêu:
-Giúp học sinh:
+Hiểu được tâm trạng xót thương của nhà thơ gửi gắm qua tiếng đàn vơiù lời tự thuật về cuộc đời của
người ca nữ trên bến Tầm Dương .
+Chỉ ra được những biện pháp nghệ thuật chủ yếu trong việc miêu tả tiếng đàn tì bà.
+Phân tích được sự kết hợp nhần nhuyễn của yếu tố miêu tả,tự sự và trữ tình trong bài thơ
bước đầu lí giải được ý nghóa của sự kết hợp ấy.
B.Thiết kế dạy học:
Hoạt đôïng của GV Hoạt đôïng của HS NỘI DUNG
-Đặt câu hỏi
-Nhận xét, cho điểm
-Nói nhẹ, lôi cuốn hs
-Hướng dẫn
-Yêu cầu hs nêu tóm tắt
về thân thế BCD.
-Nhấn mạnh một số nội
dung chính.
-Giảng:Từ bé nếm mùi
loạn li->sớm có tư tưởng
tiến bộ.làm quan can gián
vua
->bò giáng chức
-Đònh hướng và cho học
sinh ghi một số nội dung
về bài thơ (h.c.sáng
+Chú ý, lên bảng trả lời
câu hỏi.
+Lắng nghe

Đường(sau Lí Bạch và Đỗ Phủ)
2.Bài thơ.
-Làm năm 816 sau hơn một năm ông bò giáng chức
làm quan Tư mã ở Giang Châu.
-Thể thơ hành(thể thơ cổ ở Trung Quốc)
TRẦN HỮU PHƯỚC NĂM HỌC 2006-2007
Hoạt động 1
Ổn đònh lớp+kiểm tra bài cũ
Hoạt động 2
Dẫn nhập
Hoạt động 3
Đọc hiểu văn bản
TRƯỜNG THPT LĂK NGỮ VĂN 10 (Nâng cao)
tác,thể thơ)
-Hướng dẫn:
-Cho hs đọc bài thơ
-Nhận xét->cho học sinh
thảo luận.
-Yêu cầu hs chỉ ra nội
dung chính và so sánh với
lời tựa.
-Chốt lại vấn đề.
-Yêu cầu hs chia bố cục
bài thơ,cho biết nội dung
từng phần.
*Bài thơ đã được tác giả
sử dụng những phương
thức biểu đạt nào?
-Cho hs đọc thơ
*Tiếng đàn được tả trong

nghèo khổ, em đi lính,dì chết, nàng đành lấy 1 lái
buôn,chồng ham lợi bỏ đi buôn bán,nàng bơ vơ trên
chiếc thuyền không->ôm đàn tì bà gảy những khúc nhạc
ai oán dưới ánh trăng thu buồn lạnh.
-Đây là câu chuyện có thật, nhưnh trong quá trình
sáng tác,nhà thơ đã có hư cấu và sáng tạo thêm. Có thể
lời tựa chỉ làm cho bài thơ thêm đậm đà.
2.Bố cục
*Câu1 -> câu 4-mở đầu câu chuyện: Nhà thơ tiễn bạn
trên bến Tầm Dương trong môt đêm trăng.
*Câu5-> câu 84-thân chuyện: Cuộc gặp gỡ tình cờ,hai
lần người ca nữ đàn hát và kể chuyện đời mình.
*Còn lại –kết thúc câu chuyện: Người ca nữ đàn hát
lần 3 và tâm trạng của người nghe, tác giả.
III. Đọc hiểu chi tiết tác phẩm.
1.Nghệ thuật miêu tả tiếng đàn
-Bài thơ là sự kết hợp hài hòa giữa các phương thức
biểu đạt.(trữ tình,biểu cảm,tự sự,kể chuyện,miêu tả.)
a.Tiếng đàn lần thứ nhất
-Vang lên trong đêm khuya,vẳng ven sông.trong hoàn
cảnh tiễn bạn.
-Tác giả miêu tả tiếng đàn từ xa, không thấy người
đàn,chỉ nghe tiếng đàn.tuy thế tiếng đàn cũng khiến
cho cả khách và chủ dùng dằng không thể(về) lên ngựa
và (ra đi)ø xuống thuyền -> và họ đã tìm đến người
đánh đàn.
*Dẫn dắt, kể, tả tự nhiên nhưng đã hé lộ một tài đàn
quyến ru, chinh phục người nghe.
*Miêu tả tiếng đàn lần 1 tác giả tập trung nói lên tác
dụng của tiếng đàn.

tiếng đàn tạo ra.

Hs thảo luận
+Đưa ra kết luận
-Ghi chép
+cho biết nội dung ý
nghóa của câu 37 và 38.
+Chỉ ra tác dụng của
tiếng đàn->ý nghóa
+Khẳng đònh tài năng
tình cảm của tác giả.
+Ghi chép
b.Tiếng đàn lần thứ hai.(dài và hay nhất)
Tác giả trức tiếp, chủ động yêu cầu được nghe tiếng
đàn.
->tập trung theo dõi bộc bạch và thưởng thức.
-Người kó nữ như gặp kẻ tri âm nơi xứ người ->cảm
động và đã thể hiện hết tài nghệ.
*Miêu tả trực tiếp, kó nhất, nhiều nhất. Kết hợp tả+kể
chậm rãi, tỉ mỉ từng động tác ,cử chỉ nét mặt và được sử
dụng những biện pháp so sánh,ẩn dụ, tượng trưng rất
đẹp và quý phái, thể hiện(cao độ,cường độ,âm sắc…)
* Lúc thoăn thoắt,khoan thai chậm rãi,dìu dắt,lúc cao
vút,trầm đục chen nhau, lúc ào ạt mưa rào lúc nỉ non
như lời tâm tình thầm kín. Khi như tiếng chim hót,như
tiêng như tiêng suối róc rách, như hạt châu rơi vang
ròn,đanh sắc trên mâm ngọc như bình bạc vỡ ngựa sắt
dong…(Tiếng đàn như đã thể hiện cuộc đời đầy sóng gió
của người ca nữ và gợi một nỗi niềm ray rứt không
nguôi-âm thanh đau đớn, tiếng kêu xé lòngttê tái.)

*Vì sao nhà thơ lại hết
sức đồng cảm với người
ca nữ mới gặp lần đầu?

*Tác giả và ca nữ có ảnh
ngộ và tâm sự giống
nhau như thế nào?
*Cho biết giá trò tố cáo
qua tác phẩm?
-Hưỡng dẫn hs .
-Yêu cầu học sinh rút ra
những ý tổng kết cho bài
học.
-Hướng dẫn hs làm bài
tập nâng cao.
*Đây là bài thơ trữ tình
+Đọc 8 câuthơ cuối
+Thảo luận trả lời->
chỉ ra tâm sự của nhà thơ
và ca nữ. sự đồng cảm
giữa hai người.
+Ghi chép
+ Nói lên tâm sự của ca
nữ và nhà thơ.
+Chỉ rõ cảnh ngộ chung
của 2 người.
+Nêu lên giá trò tố cáo
của tác phẩm.
+Rút ra những ý tổng kết
cho bài học.

- Thể hiện tinh thần nhân đạo và lên án xã hội một
cách sâu sắc thấm thía.
-Nghệ thuật miêu tả tiếng đán đạt đến trình độ
tuyệt diệu,mẫu mực hiếm thấy trong thi ca(Vừa
phong phú, toàn diện,lại tinh tế sâu sắc có dư ba…)
=>Khẳng đònh tài năng tột bậc và sự đồng cảm giữa
nhà thơ và ca nữ.
2.Luyện tập (làm bài tập nâng cao)
-Bài thơ tự sự:
+Có cốt truyện ,nội dung hoàn chỉnh.
+Có nhân vật, tình tiết,đầu cuối hành động hợp lí.
-Bài thơ trữ tình:
+Tâm trạng,tình cảm là mối quan tâm hàng đầu của tác
TRẦN HỮU PHƯỚC NĂM HỌC 2006-2007
Hoạt động 6
Tổng kết và luyện tập
TRƯỜNG THPT LĂK NGỮ VĂN 10 (Nâng cao)
hay tự sự?
*Cho biết vò trí ý nghóa
hình tượng của người ca
nữ?
-Hướng dẫn hs tìm hiểu
nội dung ,nghệ thuật và ý
nghóa của từng bài thơ
-Cho hs thảo luận theo
nhóm(6 nhóm),cứ hai
nhóm thảo luận một bài.
-Yêu cầu mọt số đại diện
tổ trình bày và tổ khác
nhận xét .

của nàng vẫn có giá trò riêng trong bài thơ,độc lập với
tác giả.
V . Hướng dẫn đọc thêm ( Ba bài thơ )
1.Nỗi oán của người phòng khuê
-Vương Xương Linh-
*Tam trạng của người thiéu phụ trong bài thơ là:Bất tri
sầu-> hốt-> hối-> oán mà nguyên nhân,nguyên cớ
trước mắt là màu dương liễu (màu tượng trưng cho mùa
xuân tuổi trẻ và cũng là màu của sự biệt li)tác
động,nhưng nguyên nhân sâu xa là ấn phong hầu,là
chiến tranh phi nghóa đã khiến vợ chồng phải chia lìa
nhau đến bao giờ
2. Lầu Hoàng Hạc
-Thôi Hiệu-
*Cảm xúc của nhà thơ khi đứng trước cảnh đẹp
nơi lầu Hoàng Hạc-> kếtđọng một nỗi sầu hoài cổ,nhớ
quê xa.Gợi trong lòng người đọc sự ngỡ ngàng ,bâng
khuâng man mác nỗi buồn trong trẻo ,sâu thẳm.
*Nghệ thuật :sự phá luật …
3.Khe chim kêu
-Vương Duy-
*Tả cảnh đêm trăng xuân trong khe núi->nỗi buồn xa
quê của nhà thơ.
*Nghệ thuật:Lấycái động để tả tónh ->bức tranh bằng
âm thanh độc đáo.
+Củng cố, dặn dò hs chuẩn bò tiết sau
TRẦN HỮU PHƯỚC NĂM HỌC 2006-2007
Hoạt động 7
Hưỡng dẫn đọc thêm