MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG CÔNG TÁC TRIỂN KHAI
BẢO HIỂM Y TẾ HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG THANH BÌNH, HUYỆN TÂN PHÚ
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến vấn đề sức khỏe của
nhân dân và xem đây là yếu tố quyết định đến sự thành công của mọi công việc.
Người nói: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây dựng đời sống mới, việc
gì cũng cần có sức khoẻ mới làm thành công…”. Nói về mối quan hệ giữa sức
khỏe của nhân dân và sự cường thịnh của quốc gia thì Người chỉ rõ: “Mỗi một
người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khoẻ, tức là cả
nước mạnh khoẻ… Dân cường thì quốc thịnh”.
Thấm nhuần lời dạy của Bác, trong những năm qua Đảng và Nhà nước ta
cũng đã luôn chú trọng đến công tác chăm lo sức khỏe cho nhân dân với việc đầu
tư cho lĩnh vực y tế, hệ thống chăm sóc sức khỏe cộng đồng và chủ trương phát
triển Bảo hiểm y tế cho nhân dân.
Bảo hiểm y tế (BHYT) là một chính sách xã hội mang ý nghĩa nhân đạo, có
Trang 1
tính chia sẻ sâu sắc trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đây là chính
sách lớn được Đảng và Nhà nước hết sức coi trọng để thực hiện mục tiêu đảm
bảo an sinh xã hội, chăm lo cải thiện không ngừng cuộc sống của người dân.
Sự ra đời và hoàn thiện của luật BHYT cho thấy sự quan tâm sâu sắc của
Đảng và Nhà nước đến công tác chăm lo sức khỏe cho toàn dân. Việc thực hiện
BHYT toàn dân sẽ hướng đến một xã hội khỏe mạnh, tạo động lực thúc đẩy phát
triển kinh tế và tiến bộ xã hội.
Trong những năm qua, BHYT đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp
phần ổn định đời sống của nhân dân, thực hiện công bằng xã hội. Hệ thống chính
sách, pháp luật về BHYT từng bước được hoàn thiện phù hợp với sự phát triển
Trang 3
Bình, huyện Tân Phú luôn chú trọng đến công tác triển khai BHYT cho đối
tượng học sinh tại đơn vị và đã đạt được kết quả khá cao.
Xuất phát từ thực tiễn quá trình công tác của bản thân- với vai trò là người
cán bộ quản lí trong nhà trường - Tôi xin trình bày một số kinh nghiệm trong
công tác triển khai BHYT cho đối tượng học sinh tại đơn vị trường THPT Thanh
Bình với mong muốn được trao đổi và chia sẻ cùng các đơn vị bạn, góp phần
thúc đẩy sự phát triển, hướng đến mục tiêu thực hiện BHYT toàn dân.
II. CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN:
1. Cơ sở lí luận:
Chính sách BHYT ở Việt Nam bắt đầu được thực hiện từ năm 1992 bằng
sự ra đời của Nghị định số 299/HĐBT ngày 15/8/1992 của Hội đồng Bộ trưởng
(nay là Chính phủ) ban hành Điều lệ BHYT và tiếp tục được Chính phủ điều
chỉnh, sửa đổi, bổ sung thông qua việc ban hành Nghị định số 58/1998/NĐ-CP
ngày 13/8/1998, Nghị định 63/2005/NĐ-CP ngày 16/5/2005.
Sau 17 năm thực hiện chính sách bảo hiểm y tế, ngày 14/11/2008 Quốc
hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Khoá XII, kỳ họp thứ tư đã thông
qua Luật bảo hiểm y tế (Luật số 25/2008/QH12), có hiệu lực thi hành từ ngày
01/7/2009.
Trang 4
Ngày 22/11/2012 Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về
tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y
tế giai đoạn 2012 – 2020.
Ngày 13/6/2014 Quốc hội đã ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều
của Luật bảo hiểm y tế (Luật số 46/2014/QH13), có hiệu lực thi hành từ ngày 01
tháng 01 năm 2015.
tay triển khai thực hiện, quyết tâm đưa Luật BHYT vào cuộc sống.
Xét trên bình diện chung cả nước, trong những năm qua, công tác BHYT
học sinh, sinh viên được tổ chức thực hiện tương đối hiệu quả với sự phối hợp
Trang 6
giữa Ngành Bảo hiểm xã hội, ngành Giáo dục và Đào tạo và ngành Y tế. Tỷ lệ
học sinh, sinh viên tham gia BHYT tăng dần qua các năm.
Đối với địa phương Đồng Nai, các cơ sở giáo dục cũng luôn nhận được sự
chỉ đạo sâu sát của Sở Giáo dục và Đào tạo ở từng năm học. Cụ thể, ngày 21
tháng 9 năm 2015 Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai đã phát hành công văn số
2194/SGDĐT-CTHSSV về việc thực hiện BHYT cho học sinh, sinh viên năm
học 2015- 2016. Theo công văn nêu trên, Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai đã
có sự chỉ đạo cụ thể đối với công tác triển khai BHYT cho đối tượng học sinh,
sinh viên trong các cơ sở giáo dục, đào tạo. Với sự chỉ đạo sâu sát đó đã làm cho
công tác triển khai BHYT học sinh, sinh viên cũng đã có sự chuyển biến tích cực
và mang lại những kết quả nhất định.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác triển khai
BHYT học sinh, sinh viên vẫn còn một số hạn chế nhất định. “Theo Thứ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Nghĩa, công tác BHYT học sinh, sinh viên
vẫn còn một số khó khăn như: tỷ lệ học sinh, sinh viên tham gia BHYT chưa
đồng đều và chưa đạt yêu cầu theo quy định bắt buộc của Luật BHYT. Mặc dù
Nhà nước hỗ trợ 30% kinh phí tham gia nhưng đến hết năm 2014 mới chỉ có
92% học sinh và 78% sinh viên tham gia BHYT. Luật sửa đổi, bổ sung một số
Trang 7
điều của Luật BHYT quy định BHYT là loại hình bắt buộc nhưng lại chưa có
chế tài xử lý vi phạm. Công tác tuyên truyền BHYT học sinh, sinh viên dù đã có
Nhận thức đầy đủ về vai trò của công tác triển khai BHYT cho đối tượng
học sinh sẽ góp phần quan trọng, quyết định đến việc thực hiện mục tiêu thực
hiện BHYT toàn dân nên trong những năm qua trường THPT Thanh Bình luôn
chú trọng thực hiện tốt các biện pháp tuyên truyền, vận động học sinh tham gia
BHYT; áp dụng các biện pháp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu
và sớm thực hiện linh hoạt trong việc thu BHYT… nhờ đó tỉ lệ học sinh tham
Trang 9
gia BHYT tại đơn vị luôn đạt ở mức cao từ trên 95% học sinh tham gia BHYT.
Trong phạm vi đề tài này, tôi xin trình bày một số kinh nghiệm, giải pháp
nhà trường đã thực hiện nhằm khắc phục những khó khăn trong công tác triển
khai BHYT học sinh mà các cơ sở giáo dục đang gặp phải với mong muốn góp
phần nâng cao tỉ lệ học sinh tham gia BHYT, thúc đẩy sự phát triển của công tác
chăm lo sức khỏe toàn dân theo chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Để đạt hiệu quả cao trong công tác triển khai BHYT học sinh, trong
những năm qua trường THPT Thanh Bình đã thực hiện các giải pháp sau đây:
1. Giải pháp1: Quán triệt nhận thức “vận động học sinh tham gia BHYT là
thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện và là giải pháp góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục của nhà trường”.
Xác định, lứa tuổi học sinh, sinh viên là lứa tuổi quan trọng trong việc
hình thành nhân cách, trí tuệ, sức khỏe của tương lai đất nước, nên việc quan
tâm, chăm sóc sức khỏe cho lứa tuổi này đã được Đảng, Nhà nước ta đặc biệt
quan tâm. BHYT học sinh, sinh viên là phương cách để chăm lo cho thế hệ trẻ
một cách toàn diện, không những chăm lo về mặt sức khoẻ mà còn giáo dục
nhân cách và lối sống nhân ái.
Khi triển khai thực hiện chính sách BHYT ở nước ta, học sinh, sinh viên
Trang 10
cách sống tốt đẹp ấy sẽ hình thành trong các em, theo các em đi hết cuộc đời và
truyền từ đời này sang đời khác.
Đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường thì việc tham
gia BHYT sẽ giúp học sinh có được sức khỏe đảm bảo để học tập tốt, nếu chẳng
may mắc phải bệnh tật, ốm đau các em sẽ được hưởng chế độ bảo hiểm, được
chăm sóc y tế để vượt qua bệnh tật, phục hồi sức khỏe để tiếp tục học tập tốt.
Như vậy, việc vận động học sinh tham gia BHYT có một ý nghĩa rất lớn.
Xét trên bình diện rộng, điều này giúp xây dựng một xã hội khỏe mạnh, từng cá
nhân trong xã hội ấy sẽ là những con người có ý thức cộng đồng cao, biết
thương yêu và biết sẻ chia để giải quyết những vấn đề chung, mọi người trong xã
hội ấy sẽ có sức khỏe tốt để tham gia vào quá trình sản xuất dựng xây đất nước.
Trang 12
Trên bình diện hẹp, ở mỗi đơn vị trường học sẽ có được những con người manh
khỏe để tham gia giảng dạy và học tập tốt.
Với ý nghĩa quan trọng đó, nhà trường cần làm cho từng giáo viên, nhân
viên hiểu rõ về vai trò và ý nghĩa, tầm quan trọng của BHYT. Chỉ khi hiểu được
tầm quan trọng của BHYT đối với sự phát triển của xã hội và nhà trường như
trên thì đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên mới xem việc tuyên truyền, vận
động học sinh tham gia BHYT là một trách nhiệm thực sự của người làm công
tác giáo dục.
2. Giải pháp 2: Đặc biệt coi trọng vai trò của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp
trong công tác tuyên truyền về BHYT:
Trước tiên phải xác định giáo viên chủ nhiệm lớp là người sức ảnh hưởng
rất lớn đối với học sinh và là người có vai trò rất quan trọng trong công tác liên
hệ và tác động đối với phụ huynh học sinh.
Điều đặc biệt trong BHYT học sinh đó là người trực tiếp tham gia bảo
hiểm là học sinh nhưng người quyết định có tham gia hay không chính là phụ
hàng trăm triệu đồng, nếu tham gia BHYT sẽ được thanh toán gần như toàn bộ
chi phí điều trị. Khi PHHS hiểu rõ được lợi ích thì khi đó họ sẽ sẵn sàng chi tiền
cho con em mình tham gia BHYT.
3. Giải pháp 3:
Lựa chọn thời điểm thu phí bảo hiểm y tế thích hợp:
Theo Luật BHYT sửa đổi có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2015 thì mức
phí tham gia BHYT học sinh, sinh viên mỗi tháng sẽ là 4.5 % mức lương cơ sở,
tăng khá nhiều so với trước đó. Như vậy, số tiền học sinh sẽ phải đóng để tham
gia BHYT trong thời gian 12 tháng của năm sẽ là:
4,5% x 1.150.000 x 12 tháng = 621.000 đồng.
Trong đó:
- Ngân sách Nhà nước hỗ trợ 30% = 186.300 đồng.
- Học sinh, sinh viên đóng 70% = 434.700 đồng.
Do số tiền phải đóng cho một năm khá cao, đặc biệt đối với những gia
đình có nhiều con em đang trong độ tuổi học sinh, sinh viên thì tổng số tiền để
cho con em tham gia BHYT là rất lớn chưa kể là còn rất nhiều khoản tiền như
mua sắm giấy bút, quần áo và rất nhiều các khoản thu khác đều tập trung vào
Trang 15
đầu năm học tạo thành gánh nặng tài chính đối với phụ huynh học sinh.
Do quá khó khăn nên một số phụ huynh sẽ chọn giải pháp: Chỉ đóng
những những khoản thu bắt buộc không thể không đóng, còn lại cắt giảm tối đa
gia BHYT học sinh cấp THPT đó chính là công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu ở
cơ sở, do đó cần thực hiện thật tốt công tác này để đảm bảo quyền lợi của học
sinh. Tuy nhiên, bên cạnh việc được chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay tại trường
học, hàng triệu HSSV cũng đã được hưởng quyền lợi khi ốm đau, tai nạn phải
khám, điều trị tại các cơ sở y tế; giúp các em có sức khỏe để tiếp tục học tập, rèn
luyện, chuẩn bị tốt hành trang vào đời, góp sức xây dựng đất nước.
Báo cáo thống kê hàng năm cho thấy, nguồn kinh phí từ quỹ BHYT dành
cho công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu tại y tế trường học ngày càng tăng. Con
số này năm 2006 là 75 tỷ đồng thì đến năm 2013 đã là 441 tỷ đồng, tăng gấp 5,8
Trang 17
lần; còn đến năm 2014 là trên 500 tỷ đồng. Nhờ có nguồn kinh phí trích lại từ
quỹ BHYT đã góp phần quan trọng trong phát triển y tế trường học nói riêng và
chăm sóc, bảo vệ sức khỏe học sinh, sinh viên nói chung.
Để thực hiện tốt công tác khám chữa bệnh ban đầu thì phải sử dụng nguồn
kinh phí được trích lại một cách nghiêm túc, đúng mục đích. Cụ thể, theo quy
định chỉ được sử dụng nguồn kinh phí trên vào các nội dung sau:
- Chi mua thuốc, vật tư y tế phục vụ sơ cấp cứu, xử trí ban đầu cho trường
hợp học sinh bị tai nạn thương tích và các bệnh thông thường trong thời gian học
tập, làm việc tại cơ sở giáo dục;
- Chi mua sắm, sửa chữa thiết bị y tế thông thường phục vụ chăm sóc sức
khỏe ban đầu tại cơ sở giáo dục;
- Chi mua sắm văn phòng phẩm, tủ tài liệu phục vụ việc quản lí hồ hơ sức
khỏe học sinh;
- Chi mua sách, tài liệu, dụng cụ phục vụ hoạt động tuyên truyền, giảng
dạy, giáo dục ngoại khóa về chăm sóc, tư vấn sức khỏe, sức khỏe sinh sản và kế
hoạch hóa gia đình tại cơ sở giáo dục;
- Các khoản chi khác để thực hiện công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu tại
Một vấn đề nữa cần lưu ý đó là hiện nay có khá nhiều nhóm đối tượng
được Nhà nước cấp thẻ BHYT miễn phí do đó khi vận động học sinh tham gia
BHYT các cơ sở giáo dục cần rà soát, nắm rõ danh sách các đối tượng thuộc
diện được cấp miễn phí để tránh chồng chéo, gây lãng phí cho nhân dân khi đã
thuộc đối tượng được cấp miễn phí thẻ BHYT nhưng lại phải tiếp tục mua thẻ
BHYT một lần nữa tại các trường học cho con em của mình. Để làm tốt công tác
này lãnh đạo nhà trường cần chỉ đạo cho giáo viên chủ nhiệm từng lớp thực hiện
việc rà soát và lập danh sách những học sinh thuộc diện được cấp miễn phí thẻ
hoặc thuộc diện đối tượng được hỗ trợ nhiều hơn mức 30% theo mức hỗ trợ
chung cho đối tượng học sinh, sinh viên theo chính sách của Nhà nước. Từ danh
sách đối tượng cụ thể này giáo viên chủ nhiệm lớp sẽ thực hiện việc tư vấn,
hướng dẫn cho học sinh và phụ huynh các em tham gia BHYT đúng đối tượng,
đảm bảo quyền lợi và chống lãng phí.
Thực hiện đảm bảo cung cấp thông tin chính xác cho cơ quan BHYT đó
chính là biện pháp đầu tiên nhằm đảm bảo quyền lợi cho người tham gia BHYT.
IV. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI:
Trang 20
Vận dụng những giải pháp như đã trình bày trên đây, trong những năm
qua công tác triển khai BHYT học sinh tại đơn vị trường THPT Thanh Bình luôn
đạt được hiệu quả cao, số lượng học sinh tham gia BHYT tăng dần qua các năm
và nhiều năm liền nhà trường có 100% học sinh tham gia BHYT.
Bảng số liệu thống kê tỉ lệ học sinh tham gia BHYT qua các năm học:
Số học sinh tham
Năm học
Tổng số học sinh
1686
1686
100%
2014-2015
1667
1667
100%
2015-2016
1633
1633
100%
Với những kết quả mà nhà trường đạt được trong công tác thực hiện bảo
hiểm y tế học sinh trong những năm qua đã được các cấp quản lí ghi nhận
Trang 21
trường trung học phổ thông Thanh Bình là đơn vị có tỉ lệ học sinh tham gia
BHYT cao và đã thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu tại cơ sở. Cụ
xử lí những cá nhân phạm luật, vì thế cần sớm ban hành biện pháp chế tài để xử
lí những cá nhân, tổ chức có sai phạm trong lĩnh vực BHYT làm chỗ dựa và cơ
sở pháp lí cho việc triển khai thi hành luật BHYT.
Trang 23
VI. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Nghị định số 299/HĐBT ngày 15/8/1992 Nghị định của Hội đồng Bộ
trưởng ban hành Điều lệ Bảo Hiểm Y tế
2. Nghị định 63/2005/NĐ-CP ngày 16/5/2005 Nghị định của Chính phủ ban
hành Điều lệ Bảo Hiểm Y tế.
3. Nghị quyết 21/NQ-TW ngày 22/11/2012 của Bộ Chính trị về tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế giai
đoạn 2012-2020.
4. Luật số 44/2009/QH12 (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo
dục, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2010)
5. Luật số 46/2014/QH13 (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo
hiểm y tế, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2015).
6. Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ X, nhiệm kỳ
2015-2020.
Trang 24
7. Nghị quyết Đại hội đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng,
nhiệm kỳ 2015-2020.
8. Tú Anh. BHYT học sinh, sinh viên: Vai trò quan trọng trong lộ trình
BHYT toàn dân, đăng ngày 08/12/2015