Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
ĐỀ TÀI: MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ 3-4 TUỔI ĐỌC THƠ DIỄN CẢM

1. PHẦN MỞ ĐẦU
1. 1 Lý do chọn đề tài
Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ 2 khóa VIII đã khẳng định: “Giáo dục là quốc sách
hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế xã hội, giáo dục là một trong những nhân tố
quyết định thắng lợi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Chính vì
vậy, mục tiêu của ngành học mầm non trong chiến lược phát triển giáo dục hiện nay là:
Triển khai đề án phổ cập giáo dục trẻ 5 tuổi giai đoạn 2010-2015 và chương trình giáo
dục mầm non mới... Thực hiện mục tiêu đó trong những năm gần đây chương trình giáo
dục mầm non luôn đổi mới từ hình thức tổ chức, phương pháp, nội dung theo quan
điểm giáo dục hiện đại lấy trẻ làm trung tâm là nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Thực
tế cho thấy chương trình giáo dục mầm non hiện nay các môn học cụ thể hư: Tạo hình,
Âm nhạc, ....đều được gép thành các lĩnh vực hoạt động như: lĩnh vực phát triển thẩm
mỹ, Giáo dục thể chất, Phát triển ngôn ngữ.... Trong tất cả các lĩnh vực, lĩnh vực phát
triển ngôn ngữ (bao gồm văn học và chữ viết) chiếm một vị trí quan trong trong việc
giáo dục hoàn thiện nhân cách toàn diện cho trẻ.
Văn học là một loại hình nghệ thuật có vai trò to lớn trong việc hình thành và phát
triển nhân toàn diện cách cho trẻ. Việc cho trẻ tiếp xúc với các tác phẩm văn học mà
đặc biệt là những tác phẩm thơ có sự chọn lọc phù hợp sẽ giúp trẻ phát triển thẩm mỹ,
trí tuệ và đặc biệt là ngôn ngữ.
1


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
Bởi vì, thơ là tiếng nói hồn nhiên nhất của tâm hồn, ngay từ thuở ấu thơ trẻ đã
được làm quen với các giai điệu nhẹ nhàng, tha thiết qua lời hát ru êm ái của bà, của
mẹ: À ơ...ru em em ngủ cho ngoan” đã thấm vào tâm hồn của trẻ , những câu thơ êm
dịu lúc bổng lúc trầm giúp trẻ được sống trong thế giới tràn ngập âm hưởng của những
nhạc điệu, nhịp vần thơ ca. Rời vòng tay của mẹ, của bà trẻ đến với trường mầm non

thuật, nhiều câu, từ, âm tiết trẻ nói và đọc đều không chuẩn theo âm Tiếng việt. Nhận
thức sâu sắc về vấn đề đó, với thực tế chăm sóc và giáo dục trẻ tôi đã chọn đề tài " Một
số biện pháp dạy trẻ 3-4 tuổi đọc thơ diễn cảm" làm sáng kiến cải tiến kỹ thuật cho
bản thân với hy vọng việc làm này sẽ góp phần tích cực và có hiệu quả hơn trong kỹ
năng đọc thơ giúp trẻ 3- 4 tuổi nói riêng và trong trường mầm non nói chung.
1.2 Phạm vi áp dụng của đề tài:
Đề tài “ Một số biện pháp dạy trẻ 3-4 tuổi đọc thơ diễn cảm” với mục đích giúp
trẻ 3- 4 tuổi khi đọc thơ ngắt nhịp thơ đúng, đọc rõ ràng, diễn cảm, thể hiện tình cảm
của mình đối với tác giả, tác phẩm giúp cho người nghe cảm nhận được những hành
ảnh đẹp trong thơ một cách dễ dàng. Vì thế, đề tài này được áp dụng ở lớp mẫu giáo 34 tuổi và có thể áp dụng rộng rãi trong trường mầm non nói riêng.
3


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
2. PHẦN NỘI DUNG

2. 1. Thực trạng:
Năm học 2014 – 2015 tôi được nhà trường phân công dạy lớp 3 tuổi. Bản thân tôi
luôn nhận thấy có những thuân lợi và khó khăn sau.
a. Thuận lợi:
- Hoạt động của lớp được sự quan tâm chỉ đạo chặt chẽ của phòng giáo dục đào
tạo Lệ Thủy, ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên môn.
- Trường được đầu tư trang bị CSVC, mua sắm đồ dùng dạy học phục vụ cho
môn văn học như các loại tranh thơ, máy chiếu, máy tính thuận tiện cho giáo viên tổ
chức tiết dạy thơ bằng Powerpoint trên máy tạo cho tiết học hấp dẫn, sinh động nên
thuận lợi cho công tác giảng dạy.
- Ban giám hiệu nhà trường có 3 đồng chí vững vàng về chuyên môn thường
xuyên bồi dưỡng, giúp đỡ giáo viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo
dục trẻ.
- Trong nhà trường xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết luôn quan tâm giúp đỡ

5


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
nếp học tập từ đầu, trẻ nói ngọng còn nhiều, nói tùy tiện trong giờ học, nhiều trẻ còn
nói lặp từ, nói câu chưa dứt khoát, nhiều trẻ phát âm chưa được chuẩn, khả năng sử
dụng tiếng mẹ đẻ còn hạn chế, trẻ thiếu mạnh dạn, tự tin.
c. Khảo sát thực tiễn:
- Vào đầu năm học( đầu tháng10) kết quả khảo sát chất lượng đầu vào ở lĩnh vực
phát triển ngôn ngữ( LQVH) kết quả đạt được như sau:
-Tốt: 35%, Khá: 30%, TB: 20%, Yếu: 15%.
Với kết quả khảo sát thực tế trên tôi thấy hoạt động( LQVH) của lớp tôi là một
vấn đề đặt lên hàng đầu và đây cũng là lý do tôi chọn đề tài " Một số biện pháp dạy trẻ
3-4 tuổi đọc thơ diễn cảm".
2.2.Một số biện pháp:
Biện pháp 1. Giáo viên thường xuyên tự bồi dưỡng kiến thức và rèn luyện
giọng đọc.
Muốn dạy trẻ đọc được thơ diễn cảm thì trước hết giáo viên phải đọc diễn cảm
những bài thơ dạy cho trẻ. Vì thế giáo viên cần phải thường xuyên nghiên cứu tính
nghệ thuật mà tác giả gửi gắm vào trong từng bài thơ như: thể thơ, nhịp thơ, các từ
luyến, láy trong từng câu thơ để xác định được mục đích yêu cầu khi dạy trẻ đọc thơ
diễn cảm. sau khi đã tìm hiểu về nghệ thuật của bài thơ thì giáo viên cần rèn luyện
giọng đọc, cử chỉ nét mặt của mình bằng cách đọc đi đọc lại nhiều lần, chú ý cách ngắt
nghỉ, nhịp thơ tạo nên sự truyền cảm, thể hiện được tình cảm của mình đối với tác giả
và tác phẩm.
6


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
* Ví dụ: Dạy bài thơ: "Bố là lính hải quân" – Trần Anh; Chủ đề: “Nghề nghiệp"

và đọc diễn cảm 2-3 lần , giới thiệu cho trẻ biết được tính nghệ thuật của bài thơ, cách
đọc, ngắt, nghỉ, cường độ, nhịp độ của bài thơ để tạo cho trẻ có sự tư duy tốt hơn. Ví
dụ: Bài thơ Bố là lính hải quân của nhà thơ Trần Anh.
Khi dạy trẻ đọc thơ diễn cảm cần kết hợp điệu bộ cử chỉ vui tươi. Việc tạo môi
trường có nội dung văn học của giáo viên, trước hết là làm cho môi trường trong và
ngoài lớp đẹp phong phú, sinh động, hấp dẫn trẻ, mặt khác kích thích sự chú ý của trẻ,
qua đó gợi cho trẻ ôn lại bài cũ và làm quen với tác phẩm mới sắp được học, đồng thời
tạo cho trẻ sự yêu thích khi xem các tác phẩm văn học đặc biệt là thơ. Qua đó kích
thích trẻ chú ý, tư duy tưởng tượng diễn đạt mạch lạc, kết quả là sự hoàn thiện về ngôn
ngữ.
Qua việc tạo môi trường có nội dung văn học nói chung và thơ nói riêng cho trẻ
mầm non, nhất là mẫu giáo bé là rất quan trọng và cần thiết. Hơn nữa nguyên liệu tạo ra
môi trường lại phong phú, dễ kiếm, dễ tìm như : Vỏ ốc, hột hạt, lá cây, rơm rạ, bìa cát
tông, giấy các loại, vỏ chai, cát, đĩa CD... môi trường có thể do cô và cháu cùng làm, từ
8


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
đó giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, có cơ hội được trải nghiệm, được thỏa sức sáng tạo, nói
lên ý tưởng của mình góp phần to lớn trong việc tổ chức dạy trẻ, đọc thơ diễn cảm
trong hoạt động chung, phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ.
*Biện pháp 3: Tổ chức cho trẻ làm quen với thơ qua hoạt động ngoài trời,
hoạt động chiều, vào mọi lúc, mọi nơi, trong các giờ chơi tự do.
Trẻ không thể lĩnh hội ngay bài thơ qua một tiết học, vì vậy để cho tiết học đạt kết
quả cao giáo viên cần linh hoạt lòng ghép vào các hoạt động ngoài trời, hoạt động
chiều, vào mọi lúc, mọi nơi, trong các giờ chơi tự do để khắc sâu hơn bài học cho trẻ.
Giáo viên cần linh hoạt các thời gian trong ngày để có thể cho trẻ làm quen thơ, hay ôn
thơ, rèn luyện cho trẻ có trẻ thuộc thơ, trả lời rõ ràng, trọn câu, ghi nhớ được bài thơ lâu
hơn.
Ví dụ: Trong giờ trò chuyện sáng, cô có thể trò chuyện với trẻ về bài thơ sẽ được học

Hôm nay các con học bài thơ gì? Do ai sáng tác?
Trong bài thơ bàn tay cô giáo làm những công việc gì?
Đến lớp các con được cô giáo chăm sóc như thế nào?(Cô giáo cho học, chơi, ăn,
ngủ, cô hướng dẫn lau mặt rửa tay,…)
10


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
Từ bài thơ đó, cô giáo dục trẻ, qua đó trẻ biết được công việc của cô, sự vất vả của cô
và yêu quý cô hơn, biết vâng lời cô giáo mình.
* Biện pháp 4: Sử dụng đồ dùng trực quan minh hoạ:
Đối với trẻ mầm non đồ dùng đồ chơi rất cần đối với trẻ nhằm giúp trẻ hứng thú
trong việc học tập nó còn là phương tiện rất cần thiết để giáo viên tổ chức dạy thơ cho
trẻ. Trẻ được hoạt động được tiếp xúc với đồ dùng đồ chơi để từ đó trẻ được phát triển
toàn diện về thể chất, tinh thần, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ.
Đây là hình thức dạy học rất có hiệu quả vì trẻ mầm non tiếp thu kinh nghiệm, kiến
thức chủ yếu qua đồ dùng trực quan, tuy nhiên việc sử dụng đồ dùng trực quan vào việc
đọc tác phẩm thơ như thế nào là một vấn đề quan trọng. Nếu đồ dùng trực quan không
hấp dẫn, không sinh động, không phông phú thì sẽ gây nhàm chán, trẻ sẽ mất sự mất
tập trung chú ý điều này ảnh hưởng đến việc cảm nhận nội dung tác phẩm của trẻ bị
giảm đi.
Ví dụ cụ thể như: Bài thơ “ Bố là lính hải quân” - Trần Anh
Nếu như với bài thơ đó, giáo viên không sử dụng hình ảnh trực quan thì dù giáo
viên có đọc hay, diễn cảm tốt thì cũng không thể lôi cuốn trẻ vào bài học, trẻ thấy chán
vì không thể hình dung ra chú hải quân như thế nào, tình cảm của bố và bé như thế nào,
chính vì vậy trẻ không thể tiếp thu hay cảm nhận được bài thơ đó, trẻ sẽ không ghi nhớ
được bài thơ. Nhưng cũng bài thơ đó giáo viên sử dụng đồ dùng trực quan bằng hình
ảnh đẹp hấp dẫn, tranh minh hoạ rõ nét nội dung tác phẩm muốn nói. Qua tiết dạy tôi
đã thấy trẻ hứng thú say sưa học tập, trẻ lĩnh hội tác phẩm một cách nhanh chóng và
11

- Hình thành và phát triển tình cảm đạo đức: Trẻ nhận biết được tính cách việc
làm tốt - xấu, đúng - sai, của các nhân vật, thích làm người tốt - việc tốt. Yêu quý kính
trọng người trên, cô giáo, thương yêu giúp đỡ bạn bè.
- Khả năng sáng tạo: Trẻ có khả năng đọc thơ theo tranh khi có sự gợi ý của cô
giáo.
- Phát triển các quá trình tâm lý: Trẻ chú ý và ghi nhớ có chủ định. Tư duy trực
quan hành động, phát triển khả năng tưởng tượng.
- Hình thành, phát triển xúc cảm tình cảm cho trẻ: Trẻ cảm thông, xúc động với
nhưng người tốt, việc tốt, biết yêu thương mọi người hơn.
- Hình thành và phát triển thẩm mỹ: Trẻ yêu thích cái đẹp, nhưng hình ảnh đẹp
của bài thơ, luôn mong muốn tạo ra cái đẹp.
Cụ thể:
+ Tốt: 80%, Khá: 10%, TB: 10%
+ 90% Trẻ hiểu được nội dung bài thơ, nhớ tên bài thơ, tên tác giả, đọc thơ diển
cảm, thể hiện được điệu bộ cử chỉ thể hiện được giọng điệu bài thơ , trẻ biết trả lời các
câu hỏi rõ ràng

13


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
+ 93.3% Trẻ thích được lắng nghe cô đọc thơ, thích đọc thơ cùng cô, tự tin,
mạnh dạn hơn khi thể hiện bài thơ trước lớp và trước người khác.
Qua kết qủa trên bản thân tôi thấy được sự chuyển biến rõ rệt so với đầu năm
học, hiện tượng nói ngọng, lắp, trả lời không rõ ràng hay trẻ nhút nhát, không tập trung
khi học đã giảm một cách đáng kể.
Qua việc thực hiện theo biện pháp đó, bản thân tôi cũng có thêm nhiều kinh
nghiệm trong dạy học, nắm chắc hơn phương pháp và đặc điểm của trẻ để thực hiện tốt
bài dạy hơn. Bản thân tôi cũng đã cố gắng hơn trong việc dạy trẻ đọc thơ, cố gắng lên
tiết dạy phong phú, hấp dẫn trẻ, cố gắng rèn luyện khả năng đọc thơ diễn cảm hơn, và

từng tác phẩm văn học, tích luỹ kiến thức, hiểu biết về văn học nói chung và cụ thể là
các bài thơ câu chuyện, đặc biệt là thơ chuyện Mầm non. Tạo cho trẻ niềm đam mê sự
hứng thú cho trẻ trong hoạt động làm quen với tác phẩm văn học nói chung và làm
quen với thơ nói riêng. Bản thân tôi luôn cố gắng rèn luyện giọng đọc, rèn luyện phát
âm chuẩn, rèn luyện những chử chỉ điệu bộ của mình cho phù hợp với từng bài thơ
trước khi lên lớp để giúp cho trẻ tiếp thu tốt bài học, trẻ ngày càng tiến bộ, phụ huynh
yên tâm khi đưa trẻ đến trường.Tôi luôn cố gắng là tấm gương sáng để trẻ noi theo.

15


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:
Muốn có một nền giáo dục tốt mỗi giáo viên mầm non chúng ta phải thật sự nhiệt tình
say mê với công việc, có tấm lòng thương yêu trẻ, tôn trọng đối xử công bằng với trẻ.
Hi vọng rằng chúng ta sẽ có một " Thế hệ tương lai mai sau đầy triển vọng"
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi, bản sáng kiến khó tránh khỏi một số
hạn chế. Vì vậy tôi rất mong được sự góp ý chân thành của hội đồng khoa học nhà
trường, hội đồng khoa học phòng giáo dục Lệ Thủy để tôi tiếp tục rèn luyện điều chỉnh
góp phần vào việc chăm sóc giáo dục các cháu đạt kết quả tốt nhất.

16


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email:

17


Liên hệ SĐT: 0946.734.736 hoặc Email: