Liên hệ SĐT 0946.734.736 hoặc Email:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯƠNGJ DẠY TRẺ 5 – 6 TUỔI
LÀM QUEN VỚI TOÁN VỀ BIỂU TƯỢNG SỐ LƯỢNG
1. PHẦN MỞ ĐẦU
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”. Đúng vậy! Trẻ em là những chủ nhân
tương lai của đất nước không chỉ hôm qua mà hôm nay và mai sau luôn luôn
được xã hội quan tâm, chăm sóc, giáo dục và bảo vệ. Tại lớp đào tạo cán bộ mẫu
giáo năm 1965 Bác Hồ đã nói: “Làm Mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ, muốn làm
được thế thì trước hết phải yêu trẻ. Các cháu nhỏ hay quấy, phải bền bĩ, chịu khó
mới nuôi dạy được các cháu. Dạy trẻ cũng như trồng cây non, trồng cây non được tốt thì sau này cây lớn lên mới tốt. Dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các cháu
thành người tốt ".
Dạy toán cho trẻ không nhằm đào tạo cho trẻ những nhà toán học, mà nhằm
phát triển ở trẻ khả năng nhanh nhạy, trí thông minh, sự phán đoán phân tích, so
sánh tổng hợp. Giúp trẻ có được những kiến thức sơ đẳng về tập hợp con số, phép
đếm. Đặc biệt hơn đối với trẻ 5 - 6 tuổi việc nhận biết số lượng và so sánh thêm
bớt là một nội dung quan trọng bổ sung vào hành trang cho trẻ khi bước vào lớp
một góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách
cho trẻ.
Môn toán là môn học rất khô khan và cứng nhắc. Các tiết học toán đặc biệt
là tiết học hình thành các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm thường lặp
đi lặp lại nhiều lần, phương pháp giống nhau, chỉ khác về số lượng là 5…6…7…
8…9....10. Cho nên nếu ta chỉ tập trung vào kiến thức dạy trẻ theo đúng các bước
mà không có sự linh hoạt, sáng tạo của cô giáo thì trẻ nhàm chán sẽ không thu
hút được sự chú ý của trẻ.
Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ
Mầm non, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán
học để hình thành cho trẻ, mà còn phụ thuộc vào phương pháp, giải pháp tổ chức
-1-
Chính vì thế mà tôi mạnh dạn chọn đề tài “Giải pháp nâng cao chất lượng
cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán về biểu tượng số lượng” được nghiên cứu và
-2-
Liên hệ SĐT 0946.734.736 hoặc Email:
viết lần đầu tiên, dựa trên những cái khó khăn thực tế ở trường. Song chính đề tài
này áp dụng và mang lại hiệu quả rất cao ở lớp học của tôi trẻ thích thú chất
lượng về bộ môn toán được nâng lên rõ rệt.
1.2. Phạm vi áp dụng đề tài, sáng kiến
Việc nâng cao chất lượng dạy trẻ 5- 6 tuổi về môn toán nhận biết số lượng
và so sánh thêm bớt là hết sức cần thiết
Phạm vi tôi nghiên cứu đề tài này là trong trường mầm non, tích lũy, áp
dụng và tôi đang tiến hành nghiên cứu, tích lũy, áp dụng đối với trẻ 5 - 6 tuổi tại
đơn vị tôi đang công tác.
2. phÇn néi dung
2.1. Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu
Năm học 2012 - 2013 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 5 6 tuổi, gồm 42 cháu, trong đó số cháu nam 25 cháu, nữ 17 cháu. Điều kiện về cơ
sở vật chất trong lớp tương đối đầy đủ, bàn ghế đúng quy cách. Ban giám hiệu
thường xuyên dự giờ chỉ đạo giúp đỡ chuyên môn cho giáo viên, sự quan tâm và
giúp đỡ tận tình của các bậc phụ huynh, có sự quan tâm sâu sắc của Phòng Giáo
dục – Đào tạo đặc biệt là cấp học Mầm non. Vì vậy bản thân tôi luôn luôn học
hỏi trau dồi nghiệp vụ nâng cao tay nghề làm thế nào tìm ra giải pháp thích hợp
để tổ chức trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt
đạt hiệu quả cao.
Vào đầu năm học tôi tiến hành khảo sát chất lượng về kỷ năng nhận biết số
lượng và so sánh, kỷ năng vận dụng thực tế, kỷ năng sử dụng ngôn ngữ và sự
hứng thú của trẻ tham gia vào giờ học kết quả như sau:
Nhận biết Số lượng và so sánh thêm bớt
lệ
lệ
lệ
(%)
(%)
(%)
21,4 21/42 50
7/42 16,7
Liên hệ SĐT 0946.734.736 hoặc Email:
Kỹ năng vận dụng 42
7/42 16,7 7/42
16,7 20/42 47,6 8/42 19
vào thực tế
Kỹ năng sử dụng 42
5/42 12
- Chưa thường xuyên sưu tầm các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để
làm các loại đồ dùng đồ chơi thật phong phú để trẻ hoạt động.
- Đại đa số là trẻ em nông dân nghèo nên ít cháu được quan tâm đầy đủ.
Mặc dù có cùng độ tuổi song chênh lệch về tháng dẫn đến nhận thức của trẻ cũng
chênh lệch.
- Một số phụ huynh do bận công việc nên ít có thời gian để quan tâm đến
trẻ, hướng dẫn thêm cho trẻ về hoạt động làm quen với toán ở nhà.
-4-
Liên hệ SĐT 0946.734.736 hoặc Email:
Qua quá trình cho trẻ làm quen với “Toán học” đặc biệt là nhận biết số lượng
và so sánh thêm bớt đã cho tôi thấy rằng : “Toán học” là một hoạt động chiếm vị
trí và vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển trí tuệ và nhân cách toàn diện ở
trẻ. Đặc biệt đối với trẻ 5 - 6 tuổi, lứa tuổi cuối cùng của cấp học Mầm non, nhận
thức của trẻ về thế giới xung quanh khá ổn định, tư duy trực quan hình tượng, tư
duy lôgic phát triển mạnh. Với sự kết hợp sáng tạo, lồng ghép và cung cấp các
biểu tượng sơ đẳng về toán đã tạo cho trẻ cảm xúc, hứng thú, tích cực tham gia
vào hoạt động. Trẻ yêu thích được học toán, thích tìm tòi khám phá, thích tìm cách
giải quyết và trả lời các câu hỏi “Có bao nhiêu, nhóm nào nhiều hơn? ”. Rồi các câu
hỏi vì sao: Vì sao nhóm đó ít hơn, nhiều hơn ? Bằng thực tế giảng dạy ở lớp và thực
tiễn nói trên, tôi nhận thấy việc nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán,
nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt còn nhiều hạn chế và bất cập. Để giúp trẻ
lĩnh hội một cách hứng thú, sâu sắc mà nhẹ nhàng, thể hiện được tính tích cực,
chủ động, sáng tạo, ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi của trẻ tôi xin đưa ra
giải pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán về biểu tượng
số lượng như sau:
2.2. Các giải pháp:
Giải pháp 1: Tạo môi trường trong lớp học
Để tạo một môi trường học tập tốt cho trẻ tôi dành nhiều thời gian cho việc
cho trẻ.
Do điều kiện lớp còn gặp khó khăn, kinh phí để mua sắm đồ dùng đồ chơi
còn ít nên tôi thường thu gom các nguyên liệu, phế liệu sẵn như: Lọ dầu rửa bát,
dầu gội đầu, hộp, hạt, bát thìa, búp bê cho trẻ đếm và so sánh số lượng các nhóm
Ví dụ: Tiết học đếm đến 7 về chủ đề “Nghề nghiệp” tôi đã làm được rất
nhiều cuốc, cào, xẻng, bay, bê bằng vỏ hộp của chai dầu sun lai cho trẻ đếm và
thêm bớt, trẻ rất thích thú vì những đồ dùng đó lạ mắt và đẹp ... Với chuẩn bị đó
đã gây cho trẻ sự hứng thú hoạt động, ngoài ra tôi còn dùng giấy màu, các loại
xốp làm thành các bộ lô tô con vật, hoa quả, phục vụ phù hợp cho từng chủ đề,
chủ điểm.
Ví dụ: Chủ đề Gia đình
Tôi đã chuẩn bị mô hình đồ dùng gia đình được cắt ra từ xốp. Tận dụng
nguyên vật liệu như chai dầu gội, dầu rửa bát để làm ca cốc, soong nồi. Tôi còn
làm các chiếc xe bằng hộp sữa hay áo quần được cắt từ những loại bìa cứng bỏ đi
-6-
Liên hệ SĐT 0946.734.736 hoặc Email:
®Ó cho trÎ tËp ®Õm, hay nhặt vỏ ngao rồi phun màu trang trí cho trẻ so sánh nhóm
ngao màu xanh và nhóm ngao màu đỏ, hầu hết trẻ rất thích thú khi học
Để có được những đồ dùng đó không phải tự nó đến, đòi hỏi bản thân phải
tự tìm tòi, tự giác, cần mẫn và luôn luôn sáng tạo không ngừng. Muốn cho tiết
dạy lôi cuốn trẻ và giúp trẻ lĩnh hội tốt thì tôi phải sưu tầm, làm thêm đồ dùng
mới, bổ sung cho từng tiết dạy, biến nó thành công việc thường xuyên của mình
trước khi lên lớp, xem đó như một sự đam mê. Từ việc làm đồ dùng, đồ chơi đã
lôi cuốn trẻ vào tiết học, tôi cũng tự tin nhiều hơn khi truyền thụ kiến thức đến
với trẻ.
Giải pháp 3: Tổ chức tốt hoạt động cho trẻ nhận biết số lượng và so sánh thêm
bớt trên các tiết học
Khi tổ chức hoạt động chung về nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt, để
bao nhiêu cái ghế ? Vậy muốn số bạn bằng số ghế thì phải làm gì ? (Thêm
vào 1 bạn nữa ...)
Hay trước khi ăn cơm trẻ có thể kiểm tra được bàn bạn nào có bao nhiêu cái
bát, bao nhiêu cái thìa? Số lượng bát và số lượng thìa đủ với số lượng bạn ngồi
trong bàn mình chưa ?
Nói tóm lại hình thức tổ chức dạy trẻ kết hợp với các hoạt động trong cuộc
sống hàng ngày là một việc làm cần thiết trong quá trình hình thành các biểu
tượng về toán và góp phần nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán rất hữu
hiệu.
Giải pháp 5: Phối hợp với phụ huynh để giúp trẻ có điều kiện tốt nâng cao
chất lượng làm quen với toán
Mặc dầu còn bận rộn với nhiều công việc nhưng để các giờ dạy học nhất là
giờ làm quen với toán đạt chất lượng cao, tôi luôn tranh thủ mọi thời gian gặp gỡ,
trao đổi với bạn bè, phụ huynh để thống nhất các biện pháp dạy trẻ ở nhà, nhất là
đối với trẻ mức tiếp thu còn hạn chế, và cũng tạo điều kiện cho phụ huynh biết
được thực tế vốn hiểu biết của trẻ về toán.
Tôi thường tổ chức cho phụ huynh tới dự giờ, qua đó phụ huynh cũng tận
mắt nhìn thấy những hoạt động của cô và của trẻ trong tiết học, ngoài ra tôi còn
tổ chức trưng bày các đồ dùng đồ chơi về toán và trưng bày các sản phẩm về toán
(tranh bé học toán, tranh dán các sản phẩm về toán, tranh ghi số 6, 7, 8 trẻ dán 6,
7, 8 bông hoa tương ứng ...) do trẻ tự làm.
Chính việc gặp gỡ trao đổi với phụ huynh cũng như để phụ huynh biết được,
quan sát các hoạt động làm quen với toán, khả năng lĩnh hội về toán của con
mình sẽ giúp cho việc giáo dục đạt kết quả cao. Sự phối hợp của phụ huynh là
động lực để các bậc phụ huynh sẵn sàng mua sắm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho
-9-
Liên hệ SĐT 0946.734.736 hoặc Email:
bộ môn làm quen với toán. Mặt khác tôi động viên phụ huynh mua vở bài tập
Liên hệ SĐT 0946.734.736 hoặc Email:
nay mạnh dạn hơn so với trước.
- Trong quá trình tổ chức dạy trẻ mọi lúc mọi nơi bản thân đã tích hợp lòng
ghép được hoạt động làm quen với toán về số lượng qua các giờ đón trẻ, giờ hoạt
động ngoài trời, sinh hoạt chiều, giờ trả trẻ đã có hiệu quả. 100% trẻ đã biết đếm
số lượng và so sánh thêm bớt các nhóm đối tượng qua các hoạt động sinh hoạt
trong ngày của trẻ.
- Tầm nhận thức của phụ huynh cũng được nâng lên, phụ huynh đã hiểu rõ
về nội dung và ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán
nói riêng và các môn học khác nói chung. §©y không những hình thành các biểu
tượng ban đầu về toán đối với trẻ 5 - 6 tuổi mà còn tạo cơ sở toán học cho trẻ
bước vào lớp 1 vững vàng hơn.
Nhờ các giải pháp trên tôi đã tổ chức được những tiết học hứng thú, chất
lượng được nâng lên rõ rệt, qua khảo sát chất lượng học kì I đạt được kết quả
đáng mừng như sau:
Nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt
Tốt
Tỷ lệ Khá Tỷ lệ
TB
Tỷ lệ Yếu
Tỷ
lượng
Kỹ năng nhận biết 42
%
17/42 40,5
15/42 35,7
12/42 28,6
2/42
4,7
ngôn ngữ mạch lạc
Trẻ hứng thú tham 42
18/42 42,9
12/42 28,6
9/42
3/42
7,1
Nội dung
Số
19
21,4
gia vào giờ học
3. PHẦN KẾT LUẬN
hứng thú tham gia vào hoạt động thì các hình thức cô và trẻ hoạt động cũng cần
phải sáng tạo phong phú.
*Bằng kinh nghiệm thực tế trong qúa trình dạy "Hoạt động làm quen với
toán" có sự giúp đỡ của phòng giáo dục và nhà trường tôi đã thực hiện nâng cao
chất lượng trẻ 5 - 6 tuổi làm quen với toán nhận biết số lượng và so sánh thêm
bớt đạt kết quả cao.
- Giáo viên phải có lòng yêu nghề mến trẻ, có lòng nhiệt tình và có lòng
ham muốn môn học.
- 12 -
Liên hệ SĐT 0946.734.736 hoặc Email:
- Giáo viên phải là người giàu kinh nghiệm, phải có tính linh hoạt, tính tích
cực tìm tòi, học hỏi.Giáo viên phải là người có kiến thức chuyên môn vững vàng
về hình thức giáo dục về toán. Có sáng tạo trong lời dẫn dắt bài dạy để gây hứng
thú cho trẻ.
- Biết chọn bài kết hợp phù hợp theo nội dung bài dạy và sắp xếp bài
dạy hợp lý, giờ hoạt động phải biết sử dụng đồ dùng phù hợp, gây hứng thú
cho trẻ. Biết chọn nội dung tích hợp, trình bày, hấp dẫn và phù hợp trẻ. Nắm
vững đặc điểm nhận thức của từng trẻ để có phương pháp dạy học phù hợp. Phát
triển khả năng nhận thức về toán cho trẻ và đảm bảo chất lượng giáo dục đồng
bộ. Kết hợp trong giờ khéo léo, sinh động gây hứng thú cho trẻ.
- Quá trình dạy, giáo viên phải quan tâm đến kiến thức cá nhân trẻ để có
biện pháp bồi dưỡng phù hợp.
- Giáo viên phải có sự tham mưu với nhà trường và vận động phụ huynh để
có đủ đồ dùng phục vụ cho hoạt động về toán.
- Cô giáo phải nắm vững phương pháp biết cách cải tiến, đổi mới phương
pháp và vận dụng sáng tạo thủ thuật sư phạm, linh hoạt trong tổ chức các giờ học
toán trên lớp cho trẻ hợp lý.
hơn ./.
- 14 -
Liên hệ SĐT 0946.734.736 hoặc Email:
NHẬN XÉT HỘI ĐỒNG KHOA HỌC NHÀ TRƯỜNG
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………....
NHẬN XÉT HỘI ĐỒNG KHOA HỌC PHÒNG GD & ĐT
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………....
- 15 -