SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"ÁP DỤNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN TRONG BÀI
THỰC HÀNH MÔN GDCD THPT NHẰM TĂNG CƢỜNG TÍNH
TỰ HỌC CỦA HỌC SINH"

1


A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài:
Trong những năm gần đây, tư tưởng “dạy học tập trung vào người học” đã nhanh chóng
trở thành tư tưởng chủ đạo cho sự đổi mới nền giáo dục, thực chất là “dạy học vì học sinh
và được thực hiện bởi học sinh” (học sinh là mục đích và học sinh là chủ thể).
Với đặc trưng của môn Giáo dục công dân là gắn liền với thực tiễn, sự thống nhất giữa nhận
thức và hành động, đặc biệt trong tiết thực hành ngoại khoá lại càng yêu cầu cao hơn đối với
học sinh tính tự học. Trong các phương pháp đã áp dụng, tôi nhận thấy dự án là một phương
pháp có thể tích hợp được nhiều phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực và thuận lợi cho
việc thiết kế thêm các hoạt động tự lực cho người học nhằm nâng cao hiệu quả nhận thức
cho học sinh. Với những lí do trên, tôi xây dựng đề tài : “Áp dụng phương pháp dạy học dự
án trong bài thực hành môn GDCD nhằm tăng cường tính tự học của học sinh". Do giới
hạn của một sáng kiến kinh nghiệm, tôi chỉ đưa ra một giáo án minh họa có tiến hành triển
khai thực nghiệm tại trường THPT Bắc Sơn – Ngọc lặc và thấy có hiệu quả. Tôi hy vọng
rằng đây sẽ là một nguồn tài liệu hỗ trợ có ích cho các thầy cô giáo.
II. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về phương pháp dạy học dự án
- Thiết kế giáo án sử dụng phương pháp dạy học dự án
2




đó, xác đinh chủ đề cho HS nghiên cứu.
-

Phân bố thời gian học tập: Có thể thực hiện trong phân phối chương trình chính

khóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp hoặc trong hoạt động ngoại khóa.
-

Thời lượng: tùy thuộc vào quy mô và nội dung dự án

-

Tài liệu: tư liệu sẵn có mà GV cung cấp cho HS, thư viện, internet, bạn bè, …

-

Các công cụ hỗ trợ khác: các phần mềm (word, Excel, powerpoint….), máy ảnh kỹ

thuật số, máy quay phim, máy ghi âm…

Bƣớc 2: Thiết kế kế hoạch bài học theo dự án

4


* Thiết kế mục tiêu: Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kỹ năng trong chương trình và những kỹ
năng tư duy bậc cao mong muốn đạt được.
*Thiết kế bộ câu hỏi khung: gồm 3 dạng
-

-

Chủ đề khởi đầu bằng 1 ý tưởng có liên quan đến nội dung học tập mà gắn liền với

thực tiễn mà HS quan tâm, yêu thích.
-

Xây dựng tiểu chủ đề và xác định các vấn đề nghiên cứu cụ thể. GV hướng dẫn HS

làm việc theo nhóm sử dụng kỹ thuật động não để xác định các tiểu chủ đề từ các ý tưởng
lớn ban đầu.
Bƣớc 2: Xây dựng kế hoạch
-

HS lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ dưới sự hướng dẫn của GV.

-

HS xây dựng những công việc cần làm, thời gian dự kiến, vật liệu, kinh phí, phương

pháp tiến hành và phân công công việc trong nhóm.
-

Có thể sử dụng kỹ thuật đặt câu hỏi 5W1H, trong đó câu hỏi “tại sao? Như thế

nào?” là quan trọng nhất.
Bảng phân công nhiệm vụ
Tên thành viên

Nhiệm vụ

-

Sản phẩm có thể là sản phẩm vật chất hay phi vật chất.

-

Sản phẩm được trình bày giữa các nhóm HS trong một lớp hoặc được giới thiệu

trước toàn trường hay ngoài xã hội.
Bƣớc 5: Đánh giá dự án
-

GV và HS đánh giá kết quả và quá trình; rút ra kinh nghiệm.

* Một số điểm cần lƣu ý khi tiến hành dạy học theo dự án
Trong dạy học dự án, rất quan trọng trong khâu tổ chức dạy học sao cho phù hợp. Lựa
chọn bài học phải phù hợp với năng lực của cá nhân HS hay nhóm HS, đồng thời bài học
cần phải gắn liền với thực tiễn nhằm kích thích tính tò mò, sang tạo, khám phá của HS.

7


Do đó, người GV cần biết cách tổ chức theo quy mô nhóm, cách thành lập nhóm sao cho
phù hợp nhất.

8


II. Giải quyết vấn đề
1. Thiết kế giáo án dạy học dự án với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin:


(nhóm Tham gia góp ý nội 1 tuần

trưởng)

dung, tổng hợp và
trực tiếp báo cáo

Bùi Nhi, Đào, Huệ, Tra cứu thông tin 1 tuần
Quyết, Cường, Hải

trên mạng internet,
sưu tầm các bài báo,
tranh ảnh

1
Phạm Nhi, Hồng, Sưu tầm kiến thức 1 tuần
Trịnh Hùng, Tâm

liên quan, đóng góp
ý kiến hoàn thiện
nội dung của dự án
….

10


Thời gian
Nhóm



Anh, Quách Viên, Tham gia góp ý nội 1 tuần
Thao,

dung, tổng hợp để
hoàn thành dự án

11


Thời gian
Nhóm

Tên thành viên

Nhiệm vụ
hoàn thành

Lan (nhóm trưởng)

Tham gia góp ý nội 1 tuần
dung, tổng hợp và
trực tiếp báo cáo

Chức,

Chung, Thu thập các kết 1 tuần

Lượng, Nang,
3


12


Thời gian
Nhóm

Tên thành viên

Nhiệm vụ
hoàn thành

Hùng, Phạm Tâm

ý kiến hoàn thiện
nội dung của dự án

Phương, Phạm Hà, Thu thập các kết 1 tuần
Thu, Toản, Phạm quả
Hoàng

trên

mạng

internet

* Thực hiện
Tiết 33: Thực hành các vấn đề chính trị - xã hội của địa phương và những nội dung
đã học



HS: - Nghiên cứu, tổng hợp trên giấy A0 và phần mềm powerpoint để báo cáo trước lớp (
nhóm trưởng đại diện báo cáo)
2. Phương pháp:
- Phương pháp dạy học theo dự án kết hợp với sử dụng công nghệ thông tin
- Phương pháp thuyết trình, nêu vấn đề, vấn đáp
- Phương pháp thảo luận kết hợp kỹ thuật khăn phủ bàn, hợp tác nhóm,…
III. Các hoạt động học tập:
(Các nhóm đã được phân công dự án và nhận nhiệm vụ từ trước).
Hoạt động 1: (10p)
GV thông qua lại mục tiêu, nhiệm vụ trong dự án của mỗi nhóm: (3 phút)
HS chuẩn bị sản phẩm để báo cáo: (7p)
Các nhóm tổng hợp sản phẩm vào giấy A0 theo nội dung đã chuẩn bị từ trước, riêng
nhóm 2 đã chuẩn bị trước trên phần mềm powpoint dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
Hoạt động 2: (25p)
Mỗi nhóm trình bày, báo cáo sản phẩm của mình trên giấy A0 và phần mềm powpoint
với thời gian mỗi nhóm là 6p.
Hoạt động 3: (10 phút)
15


GV: - Nghiệm thu, nhận xét và đánh giá bài báo cáo sản phẩm của từng nhóm.
- Tóm tắt ngắn gọn trọng tâm của bài học trên máy chiếu, ngoài ra giáo viên cung cấp
thêm cho học sinh biết về kết quả học tập và rèn luyện của những học sinh hút thuốc lá
trong trường để học sinh thấy rõ hơn hậu quả của việc hút thuốc lá đối với học sinh.
- Nhắc nhở HS lưu ý kiến thức trọng tâm và học bài.
2. Một số hình ảnh của bài dạy thực nghiệm:

16


Tỉ lệ %

Rất thích

32

41,03

Thích

29

37,18

Bình thường

17

21,79

Không thích

0

0

Kết quả thu được về lí do sở thích của phương pháp học này, đa số các em HS đều cho rằng phương
pháp này rất hay, bổ ích, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, giúp cho các em
được tranh luận, thảo luận và rèn khả năng nói trước đám đông.

%

SL

%

SL

%

40

30

55

40

40

30

0

0

15

11


Khi đưa phương pháp này vào bài học thì hiệu quả của liên hệ thực tiễn đã được phát huy
tích cực. Học sinh học tự giác, chủ động và từ đó các em thấy hứng thú và tăng cường
liên hệ thực tiễn. Hầu hết các em đã cảm thấy hài lòng, hứng thú và thích học bộ môn vì
nó đã giảm đi rất nhiều tính “khô khan” theo suy nghĩ của các em trước đây. Những tư
liệu, công việc được giao, gặp gỡ những con người thật đã tạo cơ hội cho các em nắm bắt
thực tế vào nội dung bài học dễ dàng hơn rất nhiều. Mặt khác đề tài áp dụng ở trường
THPT Bắc Sơn – một trường mà khả năng sử dụng máy tính, máy chiếu của học sinh còn
hạn chế, nhưng học sinh vẫn có thể làm việc tích cực và hoàn thành tốt dự án càng chứng
tỏ tính khả thi của đề tài khi được áp dụng ở các trường miền xuôi.

22


Mặc dù phạm vi nội dung nghiên cứu của đề tài chỉ trong một bài dạy cụ thể, song đó là
sự cố gắng của bản thân trong những năm đầu bước vào nghề. Rất mong nhận được sự
chia sẻ từ các bạn đồng nghiệp để có thêm kinh nghiệm cho quá trình dạy học đạt kết quả
tốt nhất.
III. Đề xuất, kiến nghị:
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, tôi có một vài đề xuất như sau:
- Để nâng cao được chất lượng giờ học có sử dụng dạy học dự án thì học sinh cần được
trang bị các phương tiện hỗ trợ học tập, điển hình như máy tính nối mạng internet. Do đó
các trường THPT cần có phòng máy tính để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các em trong
quá trình học tập
- Phương pháp dạy học dự án là một trong những phương pháp dạy học mới cần được
khai thác và sử dụng nhiều hơn nữa trong việc đào tạo, bồi dưỡng giáo viên; trong việc
dạy học ở trường phổ thông và góp phần tích cực vào việc đổi mới giáo dục, đào tạo con
người phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Tôi xin cam đoan SKKN này là do bản thân tự nghiên cứu, viết ra và thực hiện, không
sao chép của người khác. Nếu có hành vi sao chép của người khác tôi xin chịu hoàn toàn
trách nhiệm trước Hội đồng khoa học.