PHẦN I. MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn tình huống.
Trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, cùng với sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước đang đặt ra cho nước ta những cơ hội và thách thức không
nhỏ. Để thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới và mục tiêu dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh thì việc phát triển giáo dục đào tạo là quốc
sách hàng đầu, nhân tố con người là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế là điều
kiện để phát huy nguồn lực con người. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân
trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý trường học là lực lượng nòng cốt có vai trò hết
sức quan trọng.
Nghị quyết số 29-NQ/TW của ban chấp hành Trung ương 8 khóa XI đã
khẳng định: “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn
đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung,
phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh
đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo
dục-đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người
học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học”.
Với sự triển khai, quán triệt Nghị quyết từ Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng
Giáo dục và Đào tạo trong những năm qua đa số các giáo viên tại trường THCS A
đều thực hiện tốt những quy định của ngành, có ý thức học tập, bồi dưỡng để nâng
cao trình độ. Song trên thực tế vẫn còn giáo viên thiếu ý thức trong việc thực hiện
quy chế chuyên môn, thiếu tinh thần trách nhiệm trong việc thực hiện các nhiệm
vụ được giao. Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến nền nếp, kỷ cương của ngành giáo
dục mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn
diện, làm ảnh hưởng xấu đến phát triển nhân cách học sinh trường THCS A.
Từ những vấn đề nêu trên, với kinh nghiệm thực tế giảng dạy và quản lý của
bản thân kết hợp với những kiến thức lý luận được trang bị trong khoá học tôi
mạnh dạn đề xuất trình bày tiểu luận: “Giải quyết tình huống vi phạm quy chế
chuyên môn của giáo viên” để làm tiểu luận cuối khóa lớp Quản lý nhà nước
chương trình chuyên viên.

trên là 100%, trong đó trên chuẩn là 87,5 %. Hiện nay còn 12,5% (03 giáo viên)
đang tiếp tục theo học đại học hệ vừa học vừa làm để nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ.
Trong những năm gần đây, trường THCS A đã có những chuyển biến tích
cực trong việc xây dựng đội ngũ giáo viên, chất lượng đại trà và chất lượng mũi
nhọn ngày càng được nâng cao, đa số giáo viên đều trẻ, khỏe, nhiệt tình, tâm huyết
với nghề. Bên cạnh đó còn một số giáo viên không những mang tư tưởng chủ
nghĩa bình quân, thiếu ý thức phấn đấu thậm chí còn vi phạm quy chế chuyên môn,
2

2


vi phạm nội quy của ngành cũng như quy định của cơ quan. Những vi phạm này
xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, vì thế việc xử lý cần có sự mềm dẻo,
hợp tình, hợp lý. Tình huống vi phạm sau đây là một ví dụ cụ thể.
2. Mô tả tình huống.
Kiểm tra toàn diện giáo viên là hoạt động thường xuyên của các nhà trường
nhằm thúc đẩy, tư vấn cho đội ngũ nâng cao phương pháp, hiệu quả dạy và học.
Thực hiện kế hoạch của Ban Kiểm tra nội bộ trường THCS A, thời điểm
tháng 02/2016 tổ Xã hội đã tiến hành kiểm tra toàn diện hoạt động sư phạm đối với
giáo viên Phạm Thị H thông qua hồ sơ và các hoạt động giảng dạy thực tế.
Đồng chí Phạm Thị H, sinh năm 1984, là giáo viên dạy môn Tiếng Anh được
đào tạo từ trường Đại học sư phạm Thái Nguyên, đã giảng dạy ở trường THCS A
từ 6 năm nay. Hiện tại gia đình cô sống ở Thành phố Thái Nguyên, nhà cách
trường 40 km, đi lại hàng ngày bằng phương tiện xe buýt và xe máy. Những năm
trước, cô là người có chuyên môn khá vững vàng, luôn có tác phong nhanh nhẹn,
hoạt bát, được mọi người quý mến, học sinh tin tưởng. Tuy nhiên, điều đáng nói ở
đây là, qua hoạt động thanh tra, dự các tiết dạy trên lớp của đồng chí Phạm Thị H
thì tổ chuyên môn nhận thấy hiệu quả các giờ dự chỉ ở mức trung bình. Đáng buồn

ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực
tiễn. Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời. Hoàn
thành việc xây dựng chương trình giáo dục phổ thông giai đoạn sau năm 2015. Bảo
đảm cho học sinh có trình độ trung học cơ sở (hết lớp 9) có tri thức phổ thông nền
tảng, đáp ứng yêu cầu phân luồng mạnh sau trung học cơ sở; trung học phổ thông
phải tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất
lượng. Nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục, thực hiện giáo dục bắt buộc 9 năm
từ sau năm 2020”.
Với sự quán triệt và triển khai Nghị quyết, trong những năm qua ngành Giáo
dục và Đào tạo huyện V, tỉnh Thái Nguyên đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng.
Điều đó được thể hiện ở quy mô trường lớp, chất lượng dạy và học cũng như công
tác xã hội hóa giáo dục đã có những thay đổi theo hướng tích cực. Tuy nhiên,
ngành Giáo dục và Đào tạo huyện V, tỉnh Thái Nguyên vẫn còn bộc lộ những yếu
kém trên một số mặt, trong đó có những vấn đề như: thiếu nghiêm túc trong việc
thực hiện nhiệm vụ và công việc được giao của một số cán cán bộ, giáo viên và
nhân viên. Thực trạng đó không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng và
hiệu quả giáo dục mà còn ảnh hưởng không tốt đến phát triển nhân cách học sinh
cũng như lòng tin của phụ huynh đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo.
Điều 2 của luật Giáo dục năm 2005 đã nêu rõ: “Mục tiêu giáo dục là đào
tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm
mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội;
hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp
ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc”. Điều đó đòi hỏi rất cao
về ý thức trách nhiệm, lương tâm nghề nghiệp cũng như trình độ, năng lực chuyên
môn nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên.
4

4



ngành, chưa thực hiện tốt những yêu cầu, nhiệm vụ của giáo viên.
Mặt khác, trong hoạt động dạy học, cũng như trong đời sống sinh hoạt thì
mỗi thầy cô giáo là một tấm gương sáng để học sinh noi theo vậy mà đồng chí H
5

5


lại có biểu hiện thiếu sự phấn đấu, không có sức thuyết phục trước đồng nghiệp và
học sinh; làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của nhà trường, của bạn bè đồng nghiệp.
* Thứ ba: Do hoàn cảnh gia đình giáo viên H.
Giáo viên H đang có những trở ngại trong cuộc sống gia đình nên ảnh hưởng
đến công tác. Bên cạnh đó sự quan tâm của lãnh đạo tổ chức Công đoàn trong nhà
trường đối với giáo viên H và toàn thể giáo viên và nhân viên trong đơn vị là chưa
sâu sát, thiết thực.
Từ những nguyên nhân đã phân tích trên, để xác định mục tiêu và phương án
giải quyết tình huống cần phải phân tích thêm hậu quả của nó.
4. Hậu quả của tình huống.
Việc vi phạm quy chế chuyên môn không soạn bài, chất lượng một số công
tác được nhà trường phân công còn hạn chế dẫn đến các hậu quả sau:
Vì không chuẩn bị trước nên bài dạy không có chất lượng, việc chuyển tải
kiến thức tới học sinh không thể đảm bảo theo chuẩn kiến thức - kỹ năng, nhiều
học sinh không nắm được nội dung kiến thức của bài học, nhất là các em học sinh
trung bình và yếu, từ đó dẫn đến rỗng kiến thức và xảy ra tình trạng học sinh ngồi
nhầm lớp. Mặt khác, các em không học được ở cô hành vi, tư cách, phẩm chất tốt
đẹp, không những thế biểu hiện thiếu trách nhiệm của cô H còn ảnh hưởng xấu đến
sự phát triển nhân cách của các em học sinh trong quá trình tiếp xúc với cô giáo.
Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, bản thân cô giáo H thiếu cố gắng, không
có ý thức trong rèn luyện chuyên môn nghiệp vụ, đồng thời đánh mất đi sự tôn
trọng của học sinh, bạn bè, đồng nghiệp, của cha mẹ học sinh. Trước hết, bản thân

Thứ nhất, Qua việc xử lý tình huống, lãnh đạo nhà trường phải làm cho giáo
viên H thấy được những khuyết điểm của mình trong công việc được giao và việc
chấp hành các quy định của ngành và của đơn vị. Qua việc xử lý, để giáo viên H
thấy rõ những khuyết điểm yếu kém của bản thân, từ đó có ý thức rèn luyện về mọi
mặt để có những biện pháp phấn đấu vươn lên, vượt qua mọi hoàn cảnh khó khăn
để hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Thứ hai, Giữ nghiêm quy chế của ngành, Luật viên chức và Pháp luật của
Nhà nước. Qua giải quyết tình huống trên, cần làm cho cán bộ, giáo viên - nhân
viên thấy được tính nghiêm túc trong mọi hoạt động của nhà trường. Các cấp quản
lý có biện pháp trong việc tổ chức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên trong toàn
ngành học tập và thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà
nước và các quy định của ngành. Có kế hoạch đẩy mạnh công tác thanh-kiểm tra
các cấp. Tăng cường công tác kiểm tra nội bộ trường học nhằm tăng cường kỷ
cương, nền nếp và ngăn chặn, khắc phục các hiện tượng tiêu cực trong các hoạt
động của nhà trường.
Thứ ba, Giải quyết tình huống trên đảm bảo được sự hợp tình, hợp lý bởi
nguyên nhân của tình huống. Qua việc xử lý cũng là một bước để cho đội ngũ cán
bộ, giáo viên và nhân viên trường THCS A nói riêng và cán bộ, giáo viên và nhân
7

7


viên của ngành, của cấp học nói chung thấy được tính nghiêm minh trong việc
chấp hành luật pháp và các quy định của ngành, từ đó tự nhìn nhận, tự đánh giá lại
công việc của bản thân mình để có sự điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp. Đồng thời
để giữ lấy lòng tin của phụ huynh đối với những người làm công tác trong ngành
giáo dục.
Thứ tư, Sau khi xử lý vi phạm của giáo viên H, chất lượng giáo dục tại nhà
trường được nâng lên.

giảm lòng tin của cấp trên đối với nhà trường, tạo ra một tiền lệ. Hơn nữa, thiếu
tính răn đe để làm gương cho chính cô giáo H và các giáo viên khác trong trường.
Dạy học là công việc được sự quan tâm của toàn xã hội, đòi hỏi trong mỗi
nhà trường mọi công việc liên quan đến công tác giáo dục đều phải được thực hiện
một cách chu đáo, nghiêm túc. Sai phạm của cô H, nếu không được xử lý thấu đáo,
đúng kỷ cương, phép nước sẽ gây mất lòng tin của nhân dân đối với nhà trường.
Giải quyết theo cách trên sẽ không có được bài học về sự cần thiết phải chấp
hành đúng pháp luật và các quy định của ngành đối với không chỉ giáo viên Phạm
Thị H mà còn với các giáo viên khác. Đồng thời, học sinh của trường sẽ còn phải
tiếp tục gánh chịu các tiết dạy kém chất lượng ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục
toàn diện của nhà trường.
b. Phương án 2: Căn cứ vào Luật giáo dục và các văn bản pháp lý có liên
quan đề nghị hình thức kỷ luật cảnh cáo và tạm đình chỉ công tác giảng dạy của
cô giáo Phạm Thị H trong 3 tháng.
* Ưu điểm: Với hình thức kỷ luật cảnh cáo và tạm đình chỉ công tác đối với
sai phạm của giáo viên H sẽ có tác dụng răn đe cao đối với người khác. Kỷ cương,
nề nếp của trường THCS A sẽ được thực hiện nghiêm túc hơn. Hình thức kỷ luật
trên giúp cho những cán bộ, giáo viên và nhân viên khác trong việc thực hiện công
việc được giao tốt hơn.
* Nhược điểm: Thực hiện phương án này có thể hợp lý, nhưng không hợp
tình. Bởi khi xử lý một tình huống quản lý hành chính nào cũng không thuần túy
căn cứ vào các văn bản pháp luật mà còn căn cứ vào thực tế. Đây là lần đầu tiên
giáo viên H vi phạm do hoàn cảnh gia đình. Mặc dù thực hiện theo phương án này,
có thể giáo viên H sẽ khắc phục khuyết điểm nhanh hơn nhưng cũng có thể nảy
sinh những biểu hiện tiêu cực, bất mãn, không tâm phục, khẩu phục. Bên cạnh đó,
do bị đình chỉ công tác nên sẽ ảnh hưởng đến tâm lý, tư tưởng vốn đang có vấn đề.
Nếu thực hiện theo phương án này thì không chỉ làm giáo viên H mà còn làm cho
một số cán bộ, giáo viên và nhân viên trong trường không đồng tình vì không hợp
tình.
c. Phương án 3: Căn cứ vào các văn bản pháp lý có liên quan như Luật

khác của nhà trường giao cho.
2.2. Lựa chọn phương án tối ưu.
Sau khi phân tích ưu điểm và nhược điểm của mỗi phướng án, căn cứ vào
các văn bản về pháp luật có liên quan như theo điểm 5 Điều 16 Luật viên chức quy
định: “Có ý thức tổ chức kỷ luật và trách nhiệm trong hoạt động nghề nghiệp; thực
hiện đúng các quy định, nội quy, quy chế làm việc của đơn vị sự nghiệp công lập”
thì giáo viên H đã vi phạm Điều 16 của Luật viên chức. Hay theo Nghị định
27/2012/NĐ-CP quy định về xử lý kỷ luật viên chức và trách nhiệm bồi thường,
hoàn trả của viên chức. Thì giáo viên H có thể bị kỷ luật khiển trách, nhưng cũng
có thể bị mức kỷ luật cảnh cáo. Nhưng theo Nghị định 75/2006/NĐ-CP ngày
10

10


08/8/2006 về tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục, quy định tại Điều 1:
“Thanh tra giáo dục thực hiện quyền thanh tra trong phạm vi quản lý Nhà nước về
giáo dục, nhằm đảm bảo việc thi hành pháp luật, phát huy nhân tố tích cực, phòng
ngừa và xử lý vi phạm”. Như vậy, bên cạnh việc xử lý các vi phạm trong ngành
Giáo dục, việc phát huy các nhân tố trong tập thể và mặt tích cực trong mỗi người
cán bộ, giáo viên và nhân viên đều phải được coi trọng và nghiệp vụ thanh tra của
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã định hướng vai trò, vị trí, mục đích của thanh tra giáo
dục “Với đối tượng thanh tra, thanh tra giáo dục tác động tới ý thức, hành vi con
người, nâng cao tinh thần trách nhiệm động viên, thúc đẩy việc thực hiện nhiệm
vụ, uốn nắn, giúp đỡ sửa chữa sai sót, khuyết điểm” (Quản lý Giáo dục và Đào tạo
- quyển 2, Hà Nội 2002, trang 134). Như vậy để giúp giáo viên H nâng cao tinh
thần trách nhiệm vượt qua mọi khó khăn thực hiện tốt nhiệm vụ của mình thì thực
hiện phương án 3, tức xử lý với mức khiển trách là phù hợp nhất. Hay đây là
phương án tối ưu để xử lý tình huống sai phạm quy chế của giáo viên Phạm Thị H.
IV. Lập kế hoạch tổ chức thực hiện.

Nội dung công việc

Người thực hiện

Thực hiện nội dung
thứ nhất

Bí thư chi bộ, BGH, Chủ
tịch Công đoàn, Tổ
trưởng CM

22/02/2016

Thực hiện nội dung
thứ hai

Tổ Xã hội

24/02/2016

Thực hiện nội dung
thứ ba

Hội đồng sư phạm

Thực hiện nội dung
thứ tư

Hội đồng kỷ luật của
trường và giáo viên Phạm

Quản lý nhà nước trong hoạt động giáo dục được hiểu là sự điều chỉnh có
tính pháp quyền của bộ máy nhà nước đối với hoạt động Giáo dục và Đào tạo của
12

12


xã hội. Sự điều chỉnh đó có thể thực hiện theo một dải tần đủ rộng, bao quát ở tầm
hoạt động vĩ mô cấp quốc gia, đến tầm hoạt động vi mô ở cấp chính quyền cơ sở
gần dân nhất. Sự điều chỉnh đó diễn ra dưới hình thức các quy phạm pháp luật,
hoạt động pháp luật và hành chính áp dụng vào Giáo dục và Đào tạo.
Ngày nay, để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước cần phải nâng cao chất lượng Giáo dục và Đào tạo. Để nâng cao chất
lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay, đòi hỏi phải có sự đồng bộ về cơ chế
chính sách, về ý thức trách nhiệm của mỗi giáo viên, cùng với công tác quản lý,
nhất là quản lý của các trường. Chất lượng giáo viên là yếu tố quyết định đến chất
lượng giáo dục của nhà trường. Giáo viên kém về năng lực và phẩm chất thì dù cơ
sở vật chất trường học có được đầu tư đầy đủ, chương trình, nội dung sách giáo
khoa có đổi mới đi nữa cũng không thể nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện,
khó có thể hoàn thành trọng trách của Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.
Để tăng cường quản lý nhà nước về công tác giáo dục, tăng cường nền nếp,
kỷ cương, ngăn chặn, khắc phục các tiêu cực trong giáo dục thì việc xây dựng,
nâng cao chất lượng đội ngũ nhà là yếu tố hàng đầu, đồng thời phải khơi dậy và
phát huy niềm tự hào, tự trọng nghề nghiệp của mỗi thầy cô giáo.
Là người cán bộ quản lý trong đơn vị trường học, xuất phát từ ý thức trách
nhiệm của một cán bộ phụ trách chuyên môn, bản thân tôi đã đi từ thực tế của một
tình huống để phân tích, đánh giá, xác minh mục tiêu, và mạnh dạn tìm ra giải tốt
nhất để giải quyết tình huống. Hy vọng rằng, với sự hướng dẫn, góp ý tận tình của
các thầy cô giáo trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên giúp tôi có thêm kiến thức,
kinh nghiệm, tự tin trong giải quyết các tình huống tại cơ quan, đơn vị.

chế chuyên môn của giáo viên”. Từ những kiến thức, lý luận đã được trang bị,
những thực tế công tác chỉ đạo quản lý về chuyên môn và các hoạt động tại đơn vị
bản thân tôi luôn xác định: xử lý tình huống trong quản lý nhà nước là một việc
làm khó. Trong quá trình viết và xử lý tình huống không tránh khỏi những hạn chế,
khuyết điểm. Kính mong các thầy cô giáo, bạn đọc góp ý để bài viết được hoàn
thiện hơn, vận dụng có hiệu quả hơn trong thực tế công tác.
………….., tháng 4 năm 2016
Người viết tiểu luận

……………….

14

14


TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt
Nam - Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Hà Nội 2011;
2. Luật giáo dục 2005;
3. Chỉ thị số: 33/CT-TTg ngày 08/09/2006 của Thủ tướng Chính phủ về
chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong Giáo dục;
4. Thông tư số 12/2011/TT- BGDĐT ngày 28/03/2011 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo về việc Ban hành Điều lệ trường trung học cơ sở, trường
trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học;
5. Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của chính phủ về chiến lược
phát triển Giáo dục 2011-2020;
15