PHÒNG GD & ĐT HUYỆN TUY PHƯỚC
TRƯỜNG MẦM NON PHƯỚC HƯNG
*****************

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN
NHÂN VIỆC TỔ CHỨC GIỜ DẠY LÀM QUEN MÔI
TRƯỜNG XUNG QUANH CHO TRẺ MẪU GIÁO
LỚN 5-6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON.

Lĩnh vực: Khám phá môi trường xung quanh
Người thực hiện: Lê Thị Xuân Thắm
Chức vụ : Giáo viên

NĂM HỌC: 2016- 2017
1


MỤC LỤC
I. MỞ ĐẦU…………………………………………………….trang
II. NỘI DUNG…………………………………………………trang
III. Giải quyết vấn đề………………………………………….trang
IV. Kết quả thực hiện …………………………………………trang
V. Bài học kinh nghiệm………………………………………..trang
VI. Kết luận…………………………………………………….trang
VII. Kiến nghị…………………………………………………..trang

2


MỞ ĐẦU

4. Đối tượng khảo sát, thực nghiệm:
Tôi dùng phương pháp tiếp cận thực tế với trẻ ở độ tuổi 3 – 4 tuổi để
thấy được sự cảm thụ âm nhạc ở lứa tuổi này ra sao rồi đi đến tìm hiểu và
thực hiện đề tài của mình. Tôi tiếp cận trẻ, và thực hiện các bước sau:
- Làm mẫu chuẩn vận động theo nhạc và có sáng tạo.
- Tăng cường luyện tập vận động theo nhạc cho trẻ
- Tạo môi trường âm nhạc. Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong
giảng dạy.
- Tận dụng môi trường ở mọi lúc, mọi nơi.
5. Phương pháp nghiên cứu
Một số phương pháp “ Nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc trong các hoạt
động ở trường mầm non” trong năm học 2016-2017. Lớp 3 -4 tuổi có 30 trẻ
trường mầm non Phước Hưng – Tuy Phước – Bình Định .

II. NỘI DUNG
1. Những lý luận chung về giáo dục âm nhạc tại trường Mầm non.
Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộc
sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm
chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung
quanh. Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 4 tuổi trở lên thì trẻ đã cảm
nhận được những bài hát và những điệu nhạc. Tuy nhiên lòng yêu thích âm
nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ khác nhau. Có cháu yêu đến độ say mê,
có cháu lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên. Và mức độ yêu âm nhạc phần lớn do
hoàn cảnh cuộc sống, giáo dục của người lớn xung quanh. Vì thế cho nên
giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ, giáo dục đạo đức, góp
5


phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn đến sự phát triển tâm sinh lí của
trẻ.

nghiệp.
- Hầu hết đội ngũ giáo viên là người địa phương nên có nhiều thuận lợi
trong công tác.
- 100% số trẻ đến lớp đều ăn ngủ bán trú tại lớp.
- Lớp học sạch sẽ, thoáng mát có đầy đủ ánh sáng để trẻ học tập.
b. Khó khăn:
Lớp 3 -4 tuổi do 2 đ/c Nguyễn Thị Chung và Lê Thị Bích Liên phụ
trách với số lượng là 30 cháu
- Số cháu gái là: 13 cháu.
- Số cháu trai là: 17 cháu.
Trong đó: 11 cháu đã được học qua lớp nhà trẻ, đạt tỉ lệ: 36.6%
19 cháu ở nhà đầu năm học mới ra lớp, đạt tỉ lệ: 63.4 %
* Về lớp học:
- Có góc âm nhạc nhưng còn sơ sài, chưa phong phú, chưa gây được sự
hứng thú tham gia của trẻ.
* Về đồ dùng đồ chơi:
- Đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động âm nhạc chưa được nhiều, đồ
dùng chưa đẹp, chưa phong phú, chưa sáng tạo để lôi cuốn hấp dẫn trẻ.
- Chưa có nhiều các băng đĩa nhạc theo chủ đề, chủ điểm để bật cho trẻ nghe
hàng ngày.
* Về phía phụ huynh:
- Đời sống còn nhiều khó khăn mặc dù đã quan tâm đến giáo dục xã nhà
nhưng vẫn chưa đóng góp được nhiều trong công cuộc xã hội hoá giáo dục.
* Về giáo viên:

7


- Khi cho trẻ hoạt động âm nhạc vẫn còn mang tinh chất rập khuôn, máy
móc, chưa sáng tạo, chưa linh hoạt, chưa gây được cho các trẻ trong lớp

chính xác.

30%

36.7%

33.3%

Trẻ hiểu nội dung các tác phẩm

6 trẻ

16 trẻ

8 trẻ

âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc.

20%

53.4%

26.6%

Trẻ vận động đúng đẹp theo đội

7 trẻ

10 trẻ



10 trẻ

phối hợp nhịp nhàng toàn thân
với động tác tay và chân.

4

8


* Nguyên nhân của thực trạng
Qua khảo sát, đánh giá kết quả tôi tìm ra một số nguyên nhân dẫn tới
tỷ lệ đạt được của trẻ còn thấp đó là:
Do trẻ thiếu hụt kiến thức âm nhạc từ lứa tuổi nhà trẻ, mẫu giáo bé.
Do trẻ mới đi học còn nhút nhát không giám thực hiện bài tập.
Trẻ chưa được ôn luyện vân động theo nhạc nhiều.
Hình thức tổ chức lớp chưa linh hoạt, chưa kích thích hứng thú cho trẻ
hoạt động.
Đồ dùng trực quan còn ít, chưa đẹp, chưa hấp dẫn.
Trong hoạt động giáo dục âm nhạc, âm nhạc đóng vai trò chủ đạo, còn
vận động là công cụ thể hiện hình tượng âm nhạc. Trước thực trạng của lớp,
tôi nghiên cứu, tìm ra Một số phương pháp để nâng cao chất lượng giáo dục
âm nhạc trong các hoạt động ở trường Mầm Non .
3. Một số phương pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc
trong các hoạt động ở trường Mầm Non .
*Biện pháp1: Tạo môi trường học tập, rèn luyện cho trẻ:
Tôi luôn tận dụng diện tích phòng học và chú ý bố trí sắp xếp các học cụ,
đội hình để tạo môi trường học và thoải mái cho trẻ.
Mặt khác trẻ có ấn tượng sâu sắc khi nghe nhạc qua đài, xem băng đĩa,


Và điều quan trọng hơn nữa để tạo hứng thú cho trẻ hoạt động âm nhạc thì
phải chuẩn bị rất nhiều loại nhạc cụ, băng đĩa nhạc mầm non thuộc các chủ
đề để bật cho trẻ nghe trong góc, các trang phục được sắp xếp một cách khoa
học ở góc âm nhạc để trẻ dễ sử dụng, nhưng để có nhiều đồ dùng phong phú
thì giáo viên phải tận dụng những nguyên vật liệu phế thải sẵn có dễ tìm để
cô và trẻ có thể tự tạo ra các dụng cụ âm nhạc hay trang phục biểu diễn.
* Ví dụ: Tôi đã tận dụng những vỏ hộp sữa bột để làm trống cơm, những
mảnh xốp màu và giấy gói quà sinh nhật làm những chiếc quạt múa, những
lon bia, vỏ thạch làm sắc xô cho trẻ gõ, giấy báo cũ bản rộng cắt thành
những trang phục để trẻ biểu diễn.
Từ những đồ dùng tự tạo của cô, trẻ nhìn vào đó trẻ sẽ cảm thấy rất hứng
thú càng muốn được tham gia hoạt động âm nhạc.
Bên cạnh việc tạo môi trường cho trẻ hoạt động âm nhạc trong lớp ở
góc nghệ thuật thì môi trường ngoài lớp học cũng rất quan trọng đối với trẻ
như góc thiên nhiên, sân vườn trường, trong giờ đón trả trẻ, giờ thể dục
sáng…

Những dụng cụ âm nhạc làm bằng nguyên vật liệu
11


* Ví dụ: Ở góc thiên nhiên: Cô có thể tổ chức cho trẻ trồng câ xanh, chăm
sóc cây xanh, trẻ có thể vừa làm vừa hát “ Em yêu cây xanh
Trong giờ thể dục sáng, giờ đón, trả trẻ cô có thể mở cho trẻ nghe băng đài
tạo cho trẻ không khí của một ngày mới sinh động.
Cho nên việc tạo môi trường phù hợp, thoải mái không gò bó đã giúp
trẻ yêu thích, hứng thú, tích cực tham gia hoạt động âm nhạc.
hay hình ảnh minh họa cho trẻ có thể từ mình soi gương và chỉnh sửa các
động tác, kích thích trẻ hoạt động tích cực hơn.

nhạc giúp trẻ phát triển đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ…M.Gorki nhận xét: “ Âm
nhạc có tác dụng diệu kì đến tận đáy lòng, nó khám phá ra các phẩm chất
cao quý của con người. Chính vì vậy, người lớn cần đặc biệt quan tâm đến
việc gíáo dục âm nhạc cho trẻ càng sớm, càng tốt”.
Vậy là một người giáo viên mầm non muốn cho trẻ được phát triển
toàn diện thì khi tổ chức hoạt động âm nhạc giáo viên cần linh hoạt chuẩn bị
các đạo cụ, trang phục cho trẻ biểu diễn.
13


Ví dụ: Với bài “ Cái bống” cô chuẩn bị những cái thúng hoặc mẹt, với bài “
Trống cơm” cô chuẩn phách tre, trống, trẻ trai có thể chuẩn bị áo dài, khăn
đống.
Ngoài ra giáo viên còn cung cấp nhiều nguồn âm thanh để trẻ kết hợp
sử dụng cùng với trang phục như phách tre, các loại lon, vỏ thạch, hộp sữa,
các loại đá.
Từ những nguyên vật liệu phế thải sẵn có, dễ tìm, cô và trẻ có thể tự thiết kế
ra những đồ dùng, nhạc cụ sáng tạo.
Tôi sử dụng các nguyên vật liệu mở như: muỗng gỗ, thanh tre, ly nhựa, nắp
thiếc, hộp sữa… để làm các nhạc cụ cho trẻ gõ đệm. Chú ý sử dụng đa dạng
các nguyên vật liệu tạo ra âm thanh, để trẻ có thể cảm nhận tốt tiễng gõ đệm
khác với nắp thiếc và khác với tiếng của nhựa.
Từ những nguyên vật liệu đó tôi có thể cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc
“Âm thanh to- nhỏ” để giúp trẻ cảm nhận các âm thanh phát ra từ các loại đồ
chơi khác nhau.
Ví dụ: Nắp sữa làm trống lắc, muỗng gõ, vỏ lon bia làm xắc xô, … và chú ý
trang trí đa dạng màu sắc để thu hút trẻ.
- Để làm trang phục cho trẻ, tôi dùng các ống hút, mút bitis, giấy, lá cây tạo
nhiều kiểu trang phục lạ mắt.


15


b/. Bộ môn MTXQ:
Đề tài: Động vật nuôi trong gia đình, có các bài hát “Một con Vịt”, “Con
chó, con Mèo”, “Con Gà trống”.
c/. Giờ hoạt động ngoài trời:
Hoạt động ngoài trời cũng cần cho trẻ làm quen với âm nhạc, hát những
bài có nội dung theo chủ đề hoặc giáo dục cho trẻ thông qua các bài như:
"Quan sát cây xanh trong sân trường".
Sau khi quan sát xong cô cho trẻ hát bài "Em yêu cây xanh" hoặc
"Trồng cây"... Qua đó trẻ sẽ được củng cố lại bài hát cũ hoặc làm quen với
bài hát mới. Giáo dục các cháu trồng cây, có ý thức chăm sóc và bảo vệ cây.
Hình thành cho trẻ tình yêu thiên nhiên cuộc sống... Cùng trẻ trò chuyện về
bài hát, giải thích cho trẻ về nội dung lời ca, có âm nhạc nhận thấy trẻ thích
hẳn lên, vui thú, làm cho hoạt động thêm nhẹ nhàng, thoải mái. Từ đó nhận
thấy trẻ rất thích được dạo chơi, trẻ nhanh nhẹn hào hứng tham gia vào các
hoạt động, còn giúp trẻ củng cố lại kiến thức đã học hoặc làm quen với bài
hát mới giúp trẻ vào giờ học âm nhạc được dễ dàng, tự tin hoà mình cùng
cô. Nhận thấy bước đầu trẻ có khả năng phát triển về âm nhạc.
d/. Bộ môn hoạt động góc.
Theo chương trình giáo dục Mầm non mới hiện nay, hoạt động góc đi đôi
với hoạt động học có chủ đích. Ở Hoạt động học có chủ đích, mỗi tuần chỉ
có một giờ hoạt động, vì vậy việc hướng dẫn trẻ hoạt động theo nhạc thông
qua các giờ hoạt động cũng là biện pháp rất cần thiết. Phương pháp này
nhằm phát triển ở trẻ cảm giác nhịp điệu về âm nhạc, qua đó giúp trẻ thể
hiện nhịp điệu âm nhạc bằng chính hoạt động của mình. Trẻ có thể cảm nhận
và tự vận động theo ý thích của mình. Tôi hướng dẫn trẻ vận động dưới
nhiều hình thức:
16



Hàng năm trường mầm non Phước Hưng nơi tôi đang công tác, có tổ
chức rất nhiều ngày hội ngày lễ và các cuộc thi cho các bé. Điển hình như
tổ chức ngày “Ngày hội đến trường của bé”, “Bé vui Tết Trung Thu”. Ở mỗi
một ngày hội, ngày lễ trường tôi đã dàn dựng để tổ chức các tiết mục văn
nghệ vô cùng đặc sắc, sinh động và công phu.
Trong các ngày lễ, hội thi, trường tôi có mời đông đủ phụ huynh tham
dự. Nhận thấy nhiều phụ huynh rất phấn khởi về những kết quả của con
mình. Điều này có tác dụng rất lớn đến việc thu hút phụ huynh đưa con đến
lớp mẫu giáo và lòng tin đối với nhà trường. Và cũng là để phụ huynh có
hướng phát huy năng khiếu ở trẻ. Trong cuộc thi trẻ rất hào hứng, mạnh dạn,
tự tin tham gia vào các hoạt động có âm nhạc, trẻ thích biểu diễn và say mê
với âm nhạc. Trong các ngày Hội đến trường của bé, ngày nhà giáo Việt
Nam, ngày bế giảng... Tôi cùng với các đồng chí trong ban chấp hành công
đoàn bàn bạc với nhà trường nên dành nhiều thời gian cho các cháu biểu
diễn văn nghệ. Đó cũng là một hình thức tuyên truyền về ngành học rất lớn.
Trẻ rất thích tự làm và được khen, giúp trẻ phát triển trí tuệ, nhanh nhẹn, hồn
nhiên, tự tin trước mọi người và cảm nhận được vẻ đẹp, cái hay của âm
nhạc. Mặt khác sự cảm thụ tích cực của trẻ về âm nhạc không nên dừng lại ở
việc cho trẻ hát lại những bài hát được người lớn truyền thụ mà tri thức và
kỹ năng về âm nhạc sẽ được hình thành và tồn tại lâu bền ở trẻ . Nếu các
cháu được rèn luyện chu đáo và được tham gia biểu diễn... Tất cả những
hình thức biểu diễn, những tác phẩm âm nhạc như đồng ca, đơn ca, hát kết
hợp múa, hát kết hợp trò chơi, vận động theo nhạc đệm, đều gây cho trẻ
những hứng thú nhất định và nếu biểu diễn thành công sẽ có giá trị giáo dục
sâu sắc hơn. Vì sự giáo dục thẩm mỹ bằng nghệ thuật của âm nhạc chỉ được

18



Một số hình thức hoạt động nghệ thuật trong trường mầm non như: Hát,
nghe nhạc, vận động sáng tạo, trò chơi ...có tác dụng rất lớn trong việc tạo sự
hưng phấn, phát triển nhận thức, trí tưởng tượng, giáo dục những tình cảm
xã hội lành mạnh, làm phong phú thế giới nội tâm của trẻ, hình thành phát
triển tình cảm thẩm mĩ, kích thích khả năng sáng tạo của trẻ trong quá trình
khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh. Do vậy, giáo viên mầm non cần
trau dồi kiến thức, kĩ năng cảm nhận và thể hiện cái đẹp xung quanh hơn
nữa, để vận dụng tổ chức tốt các hình thức cho trẻ tập hát, nghe nhạc, vận
động, chơi trò chơi đóng vai, đóng kịch phù hợp, hiệu quả hơn với trẻ.
* Biện pháp 6: Thực hiện tốt công tác tuyên truyền với phụ huynh:
Như chúng ta đã biết " Gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên của
trẻ". Gia đình là nơi có điều kiện để hiểu trẻ sớm nhất, toàn diện nhất “ cái
chung” bên cạnh “ cái riêng” trong đặc điểm của trẻ. Thông qua việc chăm
sóc, nuôi dưỡng và giáo dục của các thành viên gia đình trong sự tương tác
với nhau à với “ Thế giới bên ngoài gia đình”, gia đình là môi trường giáo
dục có ảnh hưởng sớm nhất, mạnh mẽ nhất, mang tính quyết định nhất tới sự
hình thành và phát triển nhân cách đầu tiên của trẻ, điều đó được thể hiện
thông qua các hình thức: Giáo dục trực tiếp, giáo dục gián tiếp.
Mặt khác trong khoảng thời gian trẻ ở trường giáo viên là người luôn
bên cạnh trẻ, hiểu được những tâm tư tình cảm của trẻ, do đó mà giáo viên
luôn muốn các con trong lớp mình có thêm vốn âm nhạc. Cho nên tôi
thường xuyên thông báo ,trao đổi với phụ huynh về những trẻ có khả năng
âm nhạc để gia đình có hướng bồi dưỡng thêm cho trẻ ở nhà, tuyên truyền
với các bậc phụ huynh mua băng đĩa nhạc có các bài hát mầm non thuộc chủ
đề, chủ điểm để các con được luyện tập ở nhà.

20




- Tạo môi trường cho trẻ hoạt động động âm nhạc thường xuyên.
âm nhạc không thường xuyên.

- Thường xuyên phối kết hợp với phụ

- Phối kết hợp với phụ huynh cho

huynh cho trẻ tiếp xúc làm quen với

trẻ tiếp xúc làm quen với âm nhạc

âm nhạc.

chưa được thường xuyên.

21


* Về đồ dùng, đồ chơi:
Trước khi thực hiện
Sau khi thực hiện
- Có góc âm nhạc nhưng còn sơ sài - Góc âm nhạc rất phong phú, rất sáng tạo
chưa phong phú.

với nhiều đồ dùng, nhạc cụ, trang phục bền

- Đồ dùng, nhạc cụ, trang phục ít,

đẹp do cô và trẻ tự làm từ những ăng đĩa


Tỉ lệ %

Tỉ lệ %

Tỉ lệ %

Trẻ mạnh dạn, tự tin hát rõ
1

18 trẻ

ràng, chính xác.

60%

12 trẻ

0 trẻ

40%

Trẻ hiểu nội dung các tác phẩm
2

âm nhạc, biết cảm thụ âm

14 trẻ

13 trẻ


11 trẻ

1 trẻ

âm nhạc của trẻ.

60%

36.7%

3.3%

Trẻ vận động đúng đẹp theo
3

thân với động tác tay và chân.
4

22


III. NHỮNG KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận.
Âm nhạc thực sự gần gũi với trẻ thơ, âm nhạc là món ăn tinh thần không
thể thiếu được, nó vừa là một nội dung giáo dục, vừa là phương tiện góp
phần giáo dục toàn diện nhân cách của trẻ.
Để làm tốt nội dung giáo dục âm nhạc, đòi hỏi giáo viên phải có lòng yêu
nghề, mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Đặc biệt phải có
vốn kiến thức chuyên môn, có kinh nghiệm, biết xây dựng và sử dụng linh

biết rung động trước cái đẹp, yêu cái đẹp để rồi từ đó tạo ra cái đẹp. Như
vậy, chúng ta đã góp phần không nhỏ vào việc giáo dục thế hệ trẻ ngay từ
tuổi ấu thơ.
2. Những khuyến nghị của bản thân:
2.1/. Với phòng giáo dục và đào tạo:
- Mở các chuyên đề môn âm nhạc để giáo viên có nhiều cơ hội học tập và rút
kinh nghiệm cho bản thân.
- Xin phòng đầu tư mỗi lớp một máy vi tính để giáo viên có thể ứng dụng
công nghệ thông tin vào trong giảng dạy.
2.2/. Với nhà trường:
- Tổ chức học tập nâng cao kiến thức âm nhạc cho giáo viên.
- Tạo điều kiện cho chị em giáo viên được dự giờ đồng nghiệp để cùng trao
đổi kinh nghiệm giảng dạy.
Trên đây là một khuyến nghị của tôi nhằm mục đích nâng cao công
tác chăm sóc, giáo dục trẻ. Kính mong nhà trường, Phòng giáo dục và đào
tạo huyện Tuy Phước tạo điều kiện giúp đỡ tôi.
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Phước Hưng, ngày 10 tháng 12 năm 2016.
Người thực hiện
24


TÀI LIỆU THAM KHẢO

TÊN TÀI LIỆU

STT

1


2006

Tạp chí Giáo dục Mầm non

Ý kiến của HĐKH nhà trường
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………
………………

25