SKKN: “Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ
mẫu giáo Lớn 5-6 tuổi”

UBND QUẬN HOÀN KIẾM
TRƯỜNG MẦM NON 1-6

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong
hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi
Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo
Cấp học: Mầm non
Họ và tên: Nguyễn Thị Thu Trang
Chức vụ: Giáo viên
ĐT:

0963241993

Email: [email protected]
Đơn vị công tác: Trường Mầm non 1-6
Quận Hoàn Kiếm - Hà Nội

0/28

Hoàn Kiếm, tháng 4 năm 2018


SKKN: “Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ
mẫu giáo Lớn 5-6 tuổi”

MỤC LỤC
Trang

sinh từ thuở ấu thơ. Vì vậy, hoạt động tạo hình là bộ môn không thể thiếu
được trong bất kỳ một trường mầm non nào.
Hoạt động tạo hình giúp cho trẻ phát triển và tìm hiểu các đối tượng
được miêu tả để có được sự hiểu biết và hình dung về các đối tượng nhằm
phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ. Là một hoạt động nghệ thuật
nhằm phát triển khả năng thẩm mỹ cho trẻ. Đó là kĩ năng quan sát, trí tưởng
tượng và khả năng sáng tạo của trẻ, giúp trẻ thể hiện được tình cảm, cảm xúc
của mình về vẻ đẹp trong thế giới xung quanh, đóng vai trò quan trọng trong
việc chuẩn bị những kĩ năng, kĩ xảo để trẻ thực hiện tốt các hoạt động khác.
Bởi vì thông qua hoạt động tạo hình, trẻ rèn luyện sự khéo léo của đôi bàn
tay, rèn thói quen làm việc có mục đích. Hơn nữa còn giúp trẻ hình thành
lòng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và yêu nghệ thuật.
Hoạt động tạo hình còn là phương tiện để trẻ thể hiện những ấn tượng,
hiểu biết và ý muốn của mình về thế giới xung quanh. Kết quả của hoạt động
tạo hình phụ thuộc vào kiến thức, kinh nghiệm mà trẻ tích lũy được trong
nhiều hoạt động khác nhau. Việc tham gia vào các hoạt động sẽ tạo nguồn
cảm hứng làm nảy sinh những ý tưởng sáng tạo của trẻ.
Vậy làm thế nào để phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ trong hoạt
động tạo hình? Theo tôi, môi trường hoạt động thuận lợi, phương pháp tổ
chức hoạt động tạo hình của giáo viên và quá trình thực hiện kĩ năng tạo
hình của trẻ có ảnh hưởng không nhỏ tới khả năng sáng tạo của trẻ trong
hoạt động tạo hình. Tuy nhiên hoạt động tạo hình không thể thực hiện được
nếu không có nguyên vật liệu tạo hình. Để hoạt động tạo hình có hiệu quả thì
việc lựa chọn và sử dụng hợp lý nguyên vật liệu tạo hình là rất quan trọng.
Nguyên vật liệu càng phong phú bao nhiêu thì khả năng sáng tạo của trẻ
càng được phát huy bấy nhiêu. Xuất phát từ lí do này, tôi đã tìm tòi và sưu
tầm các nguyên vật liệu đặc biệt là những nguyên vật liệu hết sức gần gũi
với trẻ nhằm khuyến khích tính chủ động và khả năng sáng tạo của trẻ trong
hoạt động tạo hình cho trẻ lớp tôi.
Chính vì thế tôi đã chọn đề tài : “ Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự

động sáng tạo của trẻ. Những hoạt động tạo hình liên quan tới thể hiện màu
sắc và biểu tượng như tô màu, vẽ, nặn khuyến khích sự tự thể hiện ở trẻ.
Những hoạt động này giải tỏa sự căng thẳng về tinh thần và luyện tập cơ tay,
cơ ngón tay cho trẻ. Thông qua thao tác, động tác nhịp nhàng khi trẻ thực
hiện làm tăng sự phối hợp giữa mắt và tay. Mặt khác, để kích thích tính sáng
tạo và trí tượng tượng cho trẻ, tôi sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên. Đó
là những thứ có sẵn trong môi trường xung quanh, dễ kiếm, không phải mua.
Bằng những thứ thông thường và gần gũi đó trẻ có thể tạo thành những sản
phẩm làm đồ dùng, đồ chơi hàng ngày và trẻ rất hứng thú khi được học,
được chơi bằng sản phẩm do chính bàn tay mình làm ra. Qua đó cũng giáo
dục trẻ yêu lao động, quý trọng công sức lao động.
b. Cơ sở thực tế
Hiện nay ở trường tôi nói riêng cũng như một số trường mầm non trên địa
bàn nói chung, việc sử dụng các nguyên liệu đa dạng trong hoạt động tạo
hình của trẻ còn một số hạn chế. Đa số giáo viên vẫn sử dụng các nguyên
liệu mua sẵn như : giấy (giấy màu, giấy để vẽ), sáp màu, hồ dán, đất nặn để
thực hiện các bài tạo hình trong chương trình. Một số giáo viên còn chưa
sáng tạo sử dụng các nguyên liệu thiên nhiên trong các hoạt động tạo hình
của trẻ. Trước tình hình chung như vậy, tôi đã tìm tòi và mạnh dạn sử dujnh
các nguyên vật liệu tự nhiên vào trong hoạt động tạo hình của trẻ. Tuy nhiên
trong quá trình thực hiện tôi còn gặp một số khó khăn và thuận lợi nhất định.
2. Thực trạng vấn đề
3/28


SKKN: “Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ
mẫu giáo Lớn 5-6 tuổi”

a, Thuận lợi:
-Bản thân tôi ham học hỏi, tìm tòi, có khả năng tạo hình.

- Một số phụ huynh còn chưa quan tâm đến tình hình học tập của con
- Cha mẹ học sinh đa số đều làm nghề nghiệp khác nhau, thời gian, kiến
thức, việc dạy và rèn trẻ, việc quan tâm chăm sóc giáo dục trẻ còn hạn chế
nhiều.
3. Các biện pháp đã tiến hành
3.1 . Biện pháp 1: Sưu tầm nguyên vật liệu.
Để thực hiện hoạt động tạo hình đạt hiệu quả, tôi tiến hành sưu tầm và
tích trữ thành kho nguyên vật liệu. Trong cuộc sống hiện nay, các phế liệu
trong sinh hoạt gia đình vô cùng phong phú như: lốp xe cũ, nh, các hộp bánh
kẹo, túi nilong, lon đồ hộp, báo cũ, thìa sữa chua, len vụn…Và những vật
4/28


SKKN: “Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ
mẫu giáo Lớn 5-6 tuổi”

liệu khác như: các loại hạt ngũ cốc, rau củ quả tươi và khô, lá cây, cành cây
khô, những mảnh gỗ, cục gỗ, các loại vỏ trai, sò, hến…
Tuy nhiên, khi sưu tầm nguyễn vật liệu, tôi chú ý đảm bảo tính an toàn
(không độc, không nhọn, không có cạnh sắc), dễ cầm (kích cỡ phù hợp với
tay trẻ), dễ bảo quản và cất giữ, dễ phục hồi hoặc sửa chữa vì khi chơi, trẻ
tiếp xúc trực tiếp với chúng. Đặc biệt đòi hỏi trí nhớ, sự tưởng tượng và óc
quan sát của trẻ , tạo cơ hội để trẻ lựa chọn, sắp xếp nguyên vật liệu.
Để có được các nguyên vật liệu phong phú và đa dạng cô giáo cần tuyên
truyền với phụ huynh bằng các sản phẩm của trẻ ở lớp, viết thông báo về các
nguyên vật liệu cần thu gom, tư vấn cho phụ huynh giúp trẻ sưu tầm thêm
các loại nguyên vật liệu khác nhau.
Sau đó, tôi phân loại, sắp xếp vào các giá, các góc chơi. Các nguyên liệu
được cho vào trong hộp, rổ và được đánh tên, nhãn mác, luôn để trong trạng
thái mở để trẻ có thể được tiếp xúc thường xuyên.

ngôi nhà, hộp caramen, hộp thạch, thìa sữa chua , ống hút, dạ màu, giấy vụn
làm cột đèn, hàng rào, cây cối, hoa lá và đồ chơi..), góc kĩ năng tự phục vụ
( sự dụng hộp bánh, gỗ, dạ vụn để làm giá phơi quần áo, len màu, dạ, cốc
nhựa, lọ sữa chua..để cho trẻ đong nước, tết tóc, đan mốt, gắp bông, gắp
bóng v.v...), góc sách truyện ( sử dụng các hộp bìa catong, dạ màu, cành tre,
giấy vụn để tạo khung rối kể chuyện cho trẻ,các mẩu gỗ, tấm nhựa làm cây,
làm nhà trang trí cho góc thêm đẹp, sinh động), tận dụng vỏ chai, vỏ ốc để
trồng cây..
6/28


SKKN: “Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ
mẫu giáo Lớn 5-6 tuổi”

Hình ảnh : Sử dụng các nguyên vật liệu trong các góc chơi khác.
3.2. Biện pháp 2: Cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu và các tác phẩm
nghệ thuật.
Giáo viên, phụ huynh hãy cùng trẻ quan sát mọi sự vật, hiện tượng xung
quanh để tạo cảm xúc, hướng dẫn và gợi ý cho trẻ sử dụng các đồ vật cũ để
tạo ra ý tưởng mới, đừng ngại trẻ lấm bẩn, hãy cùng chơi đùa với trẻ theo
cách vui vẻ, thoải mái nhất để ý tưởng sáng tạo đến một cách tự nhiên.
Để kho nguyên vật liệu của lớp không phải là một kho phế liệu, tôi đã
thường xuyên cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu đó. Sau khi sưu tầm
được rất nhiều các nguyên vật liệu cần thiết, tôi tiến hành phân loại chúng và
cho trẻ làm quen. Tôi giúp trẻ tìm hiểu về đặc điểm, cấu tạo, hình dáng, chất
liệu của chúng. Qua việc tiếp xúc với các nguyên vật liệu tôi đã giúp trẻ
hiểu được công dụng của nó trong hoạt động tạo hình. Trẻ biết được các
nguyên vật liệu thật sự hữu ích và qua sự giúp đỡ của cô cùng với trí tưởng
tượng phong phú của trẻ đã biến những phế liệu đó thành những sản phẩm
tạo hình, những món đồ chơi đẹp mắt, sáng tạo phục vụ cho hoạt động học

3.3. Biện pháp 3: Tổ chức các hoạt động tạo hình với các nguyên vật liệu
tự nhiên.
1. Tổ chức hoạt động chung
Hiện nay trong các tiết học tạo hình của trẻ, giáo viên vẫn chủ yếu sử dụng
giấy màu, sáp màu, hồ dán làm nguyên vật liệu. Nhận thấy những nguyên
vật liệu truyền thống này chưa phát huy tối đa khả năng sáng tạo của trẻ nên
tôi mạnh dạn sử dụng những nguyên vật liệu phong phú sưu tầm được để
cho trẻ hoạt động. Kết quả là trẻ rất say mê và hứng thú.
Chẳng hạn ở một số tiết học như sau:
* Trang trí váy áo thời trang
- Trong tiết học tạo hình “trang trí váy áo thời trang” tôi đã chuẩn bị rất
nhiều váy, áo bằng giấy, bằng dạ, bằng vải, chuẩn bị rất nhiều lá cây khô,
cuống rau cải, đậu bắp, quất, cánh hoa hồng, lõi giấy, bìa cứng, thìa sữa
chua, keo sữa, kim sa, nhũ óng ánh, bóng tenis, màu nước…
- Cách thực hiện:
+ Cho trẻ xem clip các bạn biểu diễn thời trang.
+ Với chủ đề :”Sắc màu rực rỡ” trẻ nhận biết được chất liệu, kiểu dáng, đặc
điểm nổi bật của những bộ váy áo đã được trang trí và những bộ váy áo chưa
được trang trí.
+ Trẻ nói được ý thích, ý tưởng sáng tạo chiếc váy, áo thời trang mình sẽ
trang trí.
+ Trẻ về nhóm thực hiện trang trí váy, áo theo ý thích. Cô giáo bao quát,
hướng dẫn và gợi mở cho trẻ để sản phẩm của trẻ đẹp và phong phú hơn.
+ Trẻ treo và giới thiệu sản phẩm thời trang của nhóm mình
8/28


SKKN: “Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ
mẫu giáo Lớn 5-6 tuổi”


* Xếp thuyền trên biển
- Trong tiết học xếp thuyền trên biển, tôi cho trẻ sưu tầm các loại ống hút,lá
cây khô, lá rụng trong giờ hoạt động ngoài trời và khi đi tham quan mang về
ép phẳng. Trẻ sử dụng ống hút, lá khô này xếp được rất nhiều con thuyền tạo
thành bức tranh thuyển trên biển.

Hình ảnh: Trẻ xếp thuyền bằng các vật liệu tự nhiên.
*Làm con vật bé thích
- Trong tiết học tạo hình “ Làm tranh con vật bé thích” tôi đã chuẩn bị râu
ngô, cành cây, lá khô, nhũ, kim sa, thìa sữa chua, đĩa giấy, sỏi, giấy báo cũ,
giấy vụn, hộp sữa chua, bông tăm, màu nước..
+ Cô cho trẻ xem tranh các con vật làm bằng các vật liệu khác nhau
+ Cô cho trẻ nhận biết được chất liệu, cách làm các con vật đó.
+ Trẻ nói được ý tưởng, ý thích tạo ra các con vật bé thích.
+ Trẻ về nhóm thực hiện theo ý thích. Cô giáo bao quát, gợi mở, hướng dẫn
cho trẻ để sản phẩm của trẻ phong phú hơn, đẹp hơn.
+ Trẻ lên treo và giới thiệu sản phẩm của mình

=> Qua các giờ hoạt động chung nói trên tôi đã củng cố kĩ năng tạo hình cho
trẻ, phát triển trí tưởng tượng cho trẻ đồng thời rèn sự khéo léo của đôi bàn
tay cũng như tính kiên trì của trẻ.
2. Tổ chức hoạt động góc
10/28


SKKN: “Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ
mẫu giáo Lớn 5-6 tuổi”

Tôi rất chú trọng cho trẻ sử dụng nguyên vật liệu đa dạng, phong phú khi trẻ
hoạt động tại góc chơi nghệ thuật. Ở góc chơi này, trẻ được thỏa sức sáng

vậy, chính trẻ đã sưu tầm được rất nhiều . Hoạt động ngoài trời…
3.4. Biện pháp 4: Tham gia hội thảo, bồi dưỡng chuyên môn.
11/28


SKKN: “Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ
mẫu giáo Lớn 5-6 tuổi”

Được các cấp lãnh đạo quan tâm, tạo điều kiện đi học các lớp học các lớp
bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kiến tập không gian sáng tạo cho giáo
viên, tham gia các hội thảo nhằm nâng cao trình độ, trong đó có lồng ghép
nội dung giáo dục phát triển thẩm mĩ với việc sử dụng đa dạng, sáng tạo và
có hiệu quả các nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có.
Trong hội thảo “ hướng dẫn sử dụng vật liệu tạo hình sáng tạo” , tôi đã chia
sẻ, trao đổi rất nhiều kinh nghiệm dạy trẻ phát huy sự sáng tạo trong hoạt
động tạo hình. Tôi đã viết tham luận “ biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự
nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi” và trình bày trước
hội thảo, trong đó nếu bật lên các biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự
nhiên trong hoạt động tạo hình.
Qua hội thảo, tôi đã học hỏi được rất nhiều kinh nghiệm bổ ích và nâng cao
chuyên môn, trình độ để ứng dụng vào việc dạy học với hứng thú và đam
mê, góp phần truyền cảm hứng và nuôi dưỡng óc sáng tạo cho trẻ.
4. Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm
Bằng sự nhiệt tình, học hỏi và kinh nghiệm của bản thân cũng như sự
phối kết hợp của các bậc cha mẹ đã giúp đỡ nhà trường đạt được kết quả như
sau:
* Đối với trẻ:
- Trẻ tích cực, sáng tạo hơn, trẻ thêm mạnh dạn, tự tin, các kĩ năng tạo hình
được đẩy lên cao.
- Trẻ làm được nhiều sản phẩm sáng tạo. Ví dụ:

học sinh - 75% trẻ tạo ra được sản
phẩm.
- 70% trẻ có kỹ năng khi
tham gia vào hoạt động
tạo hình
- 80% trẻ nói được tên
sản phẩm của mình

Sau khi áp dụng biện pháp
- 99% trẻ hứng thú tham gia HĐTH
- 90-96% trẻ tạo được sản phẩm theo
yêu cầu của cô.
- 90 -95% trẻ có kỹ năng khi tham
gia hoạt động tạo hình.
- 100% trẻ đặt tên được sản phẩm
của mình

* Đối với môi trường
- Tạo môi trường lớp lấy trẻ làm trung tâm, có nhiều các nguyên vật liệu
cho trẻ khám phá, sáng tạo một cách tích cực, hiệu quả.
- Trong giờ hoạt động góc, trẻ làm được rất nhiều đồ dùng, đồ chơi để bổ
sung vào các góc chơi. Lớp học được trang trí bằng rất nhiều các sản phẩm
của trẻ.
* Đối với bản thân:
- Được tiếp cận gần hơn với phương pháp đổi mới
- Tăng cường thêm các kĩ năng khéo léo hơn trong việc sử dụng các nguyên
vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình.
- Tạo được môi trường làm lấy trẻ làm trung tâm, môi trường phong phú phù
hợp với trẻ, với nội dung giáo dục.
- Có kỹ năng tổ chức các hoạt động tạo hình một cách tự tin, linh hoạt

Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm “ biện pháp sử dụng nguyên vật liệu
tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáp 5-6 tuổi” của tôi rút ra
trong suốt quá trình giảng dạy. Tuy nhiên, không tránh khỏi những mặt hạn
chế, kính mong sự quan tâm góp ý, giúp đỡ của hội đồng Ban giám hiệu nhà
trường để tôi có nhiều kinh nghiệm hơn trong công tác giảng dạy. Tôi rất
mong nhận được sự tham gia bổ sung góp ý để bản sáng kiến kinh nghiệm
của tôi được hoàn thiện hơn.

IV: TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1. Tham khảo hướng dẫn tổ chức thực hiện giáo dục Mầm non “Mẫu giáo 5-6
tuổi”
2. Tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non theo hướng tích hợp
3. Sưu tầm và đọc tạp trí giáo dục Mầm non
14/28


SKKN: “Biện pháp sử dụng nguyên vật liệu tự nhiên trong hoạt động tạo hình cho trẻ
mẫu giáo Lớn 5-6 tuổi”

4. Tác giả: PGS.TS LÊ THANH THỦY- Giáo trình Phương pháp tổ chức hoạt
động tạo hình cho trẻ mầm non.
5. Xem và tham kháo trên ti vi, mạng các tiết mẫu về hoạt động tạo hình

15/28