MỤC LỤC
STT
Nội dung
1
PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
2
Lý do chọn đề tài
3
Mục đích nghiên cứu
4
Đối tượng nghiên cứu
5
Phạm vi nghiên cứu
6
Phương pháp nghiên cứu
7
15
Kiến nghị, đề xuất
16
TÀI LIỆU THAM KHẢO
17
ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM
Trang
1
PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Ở trẻ mầm non chủ thể tích cực thích nghi với môi trường mới, giáo viên là
người tạo cơ hội hướng dẫn gợi mở các hoạt động tìm tòi của trẻ, trẻ chủ động
tham gia các hoạt động để phát triển khả năng, năng lực của cá nhân phải khắc
phục được những hạn chế và kế thừa những mặt mạnh.
Hình thành cho trẻ những tâm lý, những cơ sở ban đầu nhân cách năng lực
làm người của trẻ. Chuẩn bị cho trẻ một hành trang bước vào trường tiểu học có
hiệu quả. Đó chính là hình thành phát triển các lĩnh vực:
Tình cảm xã hội
Nhận thức
- Phương pháp trò chuyện, đàm thoại.
- Phương pháp thực hành.
- Phương pháp trắc nghiệm.
6. Thời gian nghiên cứu:
Thời gian 9 tháng bắt đầu từ tháng 9 năm 2013 đến tháng 5 năm 2014.
PHẦN II: NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận:
Trước đây, cứ mỗi độ hè về, khi các cháu khối 5 -6 tuổi đã ra trường chuẩn
bị bước vào lớp một thì trường chúng tôi lại bắt đầu thu nhận cháu mới. Thời gian
đó cũng chính là lúc mà trường tôi phải đối đầu với những khó khăn không chỉ
của riêng giáo viên mà cả một vấn đề mà ban giám hiệu cũng rất quan tâm và chú
trọng đó là tiếp nhận các cháu mới tuyển vào trường.
Trước tiên chúng tôi phải tìm hiểu được đặc điểm tâm sinh của trẻ nhất là
trẻ 3 -4 tuổi vì đây là tâm sinh lý bình thường của tất cả các bé khi phải xa cha
mẹ, người thân, tiếp xúc với môi trường mới, khung cảnh xa lạ, nề nếp sinh hoạt
thay đổi …thì các cháu sẽ khóc và có những biểu hiện về tâm sinh lý và bệnh lý
như trên, điều đó không lấy gì làm lạ mà tất cả chúng ta, những người làm công
tác giáo dục đều biết. Thế nhưng, do đa phần phụ huynh không hiểu được đặc
điểm tâm sinh lý cũng như bệnh lý của trẻ nên chưa có sự phối hợp tốt với nhà
trường để giúp cháu sớm hòa nhập với môi trường sinh hoạt mới.
Hoặc cũng có thể do phụ huynh chưa hiểu được rằng đi học là một bước
ngoặc quan trọng để bé bước sang một môi trường mới với nhiều hứa hẹn thú vị
hơn cho những học hỏi phát triển mới nên đã tỏ ra lo lắng: Không biết cô giáo có
yêu thương con mình không, có cho bé uống đầy đủ không, bé khóc cô giáo có dỗ
không … Có phụ huynh còn òa khóc theo con hoặc vừa nhìn con lưu luyến vừa
lau nước mắt khi để con lại trường …
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục quốc dân, có
vai trò đặc biệt quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát
triển của nhân cách con người. Chính vì thế, hầu hết các quốc gia và các tổ chức
cũ, còn hay khóc, chưa có nề nếp thói quen, trẻ chưa say mê, hào hứngđi học, đặc
biệt là đầu năm học, trẻ chưa tập trung chú ý nghe cô mà còn hay khóc, hiệu quả
nề nếp còn thấp.
3. Các biện pháp thực hiện:
3.1. Tận dụng môi trường thiên nhiên, chơi ngoài sân trường:
Trường mầm non Văn Tiến có diện tích tuy không được rộng lắm nhưng
cũng có một sân trường tương đối rộng để các cháu chơi đừa đi dạo...
Mỗi năm học được cải tạo và sắp xếp lại, trang bị thêm nhiều cây xanh ….
tạo được một sân chơi thoáng mát, sạch, đẹp thu hút sự hứng thú của trẻ và phụ
huynh. Đầu năm tôi sợ cháu khóc thường cho các cháu ở trong lớp, đóng cửa lại
không cho các cháu ra chơi ngoài sân vì sợ các cháu gặp người quen sẽ khóc.
Nhưng tôi thiết nghĩ : trong lớp thì ngột ngạt, các cháu sẽ bị ức chế, nỗi sợ hãi
càng tăng. Tại sao mình không cho các bé ra sân trường đi dạo dưới những tán
cây để hít thở không khí trong lành? Chính không khí này sẽ giúp bé thoải mái,
tâm lý vui vẻ. Khi được ra sân các cháu thơ thẩn đi theo tôi ngắm nhìn xung
4
quanh hoặc chạy nhảy vui đùa. Đối với những cháu còn lạ, ngơ ngác và khóc thì
tôi thường dẫn cháu đi bên cạnh, vỗ về âu yếm vuốt ve để các cháu cảm thấy bớt
cô đơn. Dần dần các cháu bị tiếng nói, tiếng hát, đọc thơ và kể chuyện của tôi thu
hút. Các cháu không khóc nữa mà hòa cùng vào các bạn tham gia các trò chơi
“Thổi bóng” “Bắt bướm”… thậm chí “quên” cả mẹ đang đi ở phía sau.
Hình ảnh trẻ chơi ngoài sân dưới bóng mát của cây
3.2. Phối hợp với Phụ huynh:
Trẻ ở lớp tôi có cháu mới đi học lần đầu nhưng cũng có bé từ lớp dưới
chuyển lên. Đối với các cháu đã đi học, ngay từ ngày đầu nhận danh sách lớp tôi
thường trao đổi ngay với bố mẹ của trẻ để nắm được thói quen, đặc điểm tâm
sinh lý, sức khỏe của trẻ để có biện pháp tác động phù hợp.
tay theo quy trình 6 bước theo quy cách tôi coi đó là biện pháp tốt nhất chăm sóc
cho bé.
Quan sát cảnh phụ huynh giúp lau mũi cho trẻ
6
Ví dụ: Đối với việc cho bé rửa tay dưới vòi nước chảy.
(Hình ảnh trẻ rửa tay dưới vòi nước chảy tại lớp tôi)
- Có phụ huynh vừa cho bé ăn vừa co bé rửa tay vừa cho bé lau mặt trong
xô đựng nước. Tôi cũng mạnh dạn góp ý những cách rửa tay, lau mặt như vậy là
không đúng để giúp Phụ huynh hiểu bé thêm, không phải rửa chung một xô như
vậy là tốt, mà phải hiểu cách rửa theo trình tự các bước, tuyệt đối không để trẻ rửa
tay, rửa mặt như vậy cháu sẽ không đảm bảo vệ sinh ở lớp cũng như ở trường.
- Trong quá trình trẻ rửa mặt, rửa tay nhất là với cháu mới, phải quan sát
cách rửa của trẻ, khi trẻ có những biểu hiện chưa đúng thì phải sửa ngay cho trẻ,
không nên dồn ép la mắng trẻ, trẻ dễ bị kích động. Cần tạo không khí vui vẻ cho
trẻ, đừng vô tình để trẻ sợ.
- Tôi đã có những kinh nghiệm khi đón cháu chưa biết cách rửa tay, đi vệ
sinh chưa đúng nơi quy định. Tôi sẽ trao đổi với phụ huynh về các mặt nề nếp của
bé để về nhà phụ huynh tập cho trẻ theo như lời trao đổi của tôi
- Khi cháu đã quen dần môi trường Mầm non, Cô ra hiệu lệnh “Gõ xắc xô
một, hai, ba ….” Là trẻ đã biết là làm những gì. Tôi không nóng vội mà ép cháu
làm được ngay 1,2 tuần đầu làm cho bé sợ và thấy cô giáo là một cực hình, đây
là điều dễ xảy ra trong thời gian mới vào trường.
7
3.3. Cô giáo phải là người bạn đáng tin cậy của trẻ:
Giáo viên phải gần gũi, ân cần, niềm nở và quan tâm đến bé, tuyệt đối tránh
việc hù dọa hay quát nạt trẻ.
Các cháu khi đến lớp thường tự nhiên thích và theo cô vào trong lớp hơn
bố mẹ. Hễ đến lớp mà thấy cô đó thì yên tâm đi vào và không khóc. Chính vì vậy
khi chia tay các cháu vào các buổi chiều thì các cháu rất lưu luyến với cô thể hiện
chào ríu rít, lúc đầu năm được BGH phân công phụ trách lớp 3 tuổi là bởi một số
bé đã yêu và tin tưởng cô, bé yêu và tin tưởng cô thì việc làm quen, chăm sóc, dạy
dỗ những ngày đầu sẽ dễ dàng hơn như cụ thể thực tế ở lớp tôi.
Tuy nhiên, chỉ có những biện pháp đó chưa đủ mà cần sự phối hợp chặt chẽ
giữa nhà trường và phụ huynh.
3.5. Mỗi ngày ở trường phải là những ngày hội:
Trong những ngày đầu bé mới đến trường, tôi nghĩ trường lớp phải thật
đẹp, thật hấp dẫn và thu hút trẻ. Vì vậy để chuẩn bị đón trẻ, tôi cùng các bạn trong
lớp sắp xếp các góc chơi với đầy đủ các loại đồ chơi khác nhau. Nhất là các loại
đồ chơi chuyển động (xe ô tô, máy bay nhiều loại…), tạo ra âm thanh (như con
chút chit, kèn, xúc sắc…) đồ chơi phát triển trí tuệ (đồ chơi lắp ghép, xếp hình…)
và một số thú bông, búp bê, các loại bóng. Đồ chơi phải đủ để mỗi cháu có ít
nhất một món, không tranh dành nhau.
Trong giờ hoạt động học môn âm nhạc tôi có thể hát cho các cháu nghe
những bài hát có ý nghĩa, hoặc trong tiết học kể chuyện cô có thể mở những câu
chuyện trên máy vi tính cho trẻ xem để quên đi những thứ xung quanh mình và
tập trung lắng nghe câu chuyện mà cô giáo đang mở.… , bày trò cho trẻ chơi vui
vẻ.
3.6. Tôi vận dụng những kinh nghiệm hiểu biết của trẻ tuyển cũ để kích thích
sự, chú ý của trẻ mới:
Các hình thức tổ chức: Dạo chơi, Sinh hoạt hằng ngày, tổ chức hoạt động ở
các góc, tiết học.
Tham quan cảnh quan của trường và cho trẻ biết được những cây cảnh lớn
lên là nhờ sự chăm sóc bảo vệ của các anh chị lớp lớn.
Các phương pháp chính: Quan sát, đàm thoại, trò chuyện, đọc truyện, thơ,
10
Thiên nhiên vô sinh, hiện tượng thiên nhiên hay 1 số hoạt động của con
người ( Lao động của người lớn trong trường MN, công việc của công nhân vệ
sinh môi trường , của thợ xây, của người bán hàng…).
Trong các buổi dạo chơi, cô giáo giúp trẻ quan sát và đàm thoại nhằm khơi
gợi hứng thú, kích thích tính tò mò , ham hiểu biết của trẻ, đồng thời cung cấp
kiến thức cho trẻ về đối tượng .Tuỳ theo khả năng của trẻ ở từng độ tuổi mà tôi có
những yêu cầu khác nhau:
+ Đối với trẻ 3 tuổi: Cho trẻ biết tên gọi , những đặc biểu tiêu biểu của các
đối tượng, hướng trẻ phát hiện ra những cái mới lạ , hấp dẫn khi quan sát.
Với hình thức dạo chơi , ngoài việc cho trẻ quan sát tôi còn có thể sử dụng
phương pháp thí nghiệm . Ví dụ như tổ chức các thí nghiệm : cây cần nước, hạt
nảy mầm, các con vật ăn gì, nước bốc hơi, vật nổi - vật chìm…
4. Kết quả đạt được.
Sau khi thực hiện các biện pháp nêu trên, tôi nhận thấy:
- Các bé mới vào học không còn khóc nhiều như trước đây nữa và dễ thích
nghi với trường, lớp hơn, hòa nhập với các bạn nhanh hơn.
- Phụ huynh cũng yên tâm và tin tưởng nhà trường hơn khi gửi con đến
trường, không còn ưu tư lo lắng như trước đây.
- Là một cơ sở tốt để giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách con người.
Đối với trẻ thơ một trong những nhiệm vụ trọng tâm của việc giáo dục nhân cách
cho trẻ là hình thành ở trẻ tình yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống con người qua đó
trẻ biết thích nghi với môi trường lớp học biết thương yêu quan tâm tới cô giáo,
bạn bè em nhỏ, luôn có thái độ chăm sóc và bảo vệ vệ sinh cá nhân cũng như các
hoạt động ở trường MN.
- Trẻ mầm non không thể cảm nhận được những cái hay, cái đẹp khi thiếu
sự tác động của cô giáo và người lớn xung quanh. Bởi các cháu chưa có nề nếp
thói quen tốt mà phải nhờ vào sự tổ chức, hướng dẫn của cô giáo và những người
rộng học đại học tại chức, bồi dưỡng thường xuyên, tập huấn tham khảo tài liệu
chuyên ngành, học hỏi đồng nghiệp để có kiến thức hiểu biết sâu rộng trong
chuyên môn, kịp thời cập nhập các thông tin làm phong phú tâm hồn và nâng cao
chất lượng.
Là giáo viên mầm non phải có tâm hồn cao đẹp, trái tim nhân hậu, yêu
nghề mến trẻ, hiểu được tâm lý trẻ và khả năng nhận biết của trẻ. Từ đó để có
biện pháp giáo dục phù hợp với từng cháu, từng lứa tuổi.
Phải biết xử lý tốt các tình huống sư phạm, luôn tìm cách tạo tiền đề cho trẻ
để trẻ có cơ hội bộc lộ được thực hiện sở thích của mình.
2. Kiến nghị, đề xuất:
Qua thực tế trực tiếp thực hiên SKKN của tôi. Tôi có một số đề xuất sau:
- Tạo điều kiện hơn nữa cho giáo viên được học tập kinh nghiệm các tiết
ngoại khóa “ Nâng cao chất lượng cho trẻ “Thích nghi với môi trường ở trường
mầm non” ở trường mầm non Văn Tiến.
Trên đây là một số phương pháp, biện pháp, kết quả, tôi đã sử dụng trong
những năm qua. Tôi đã trải qua nhiều năm đón cháu mới, đã tạo niềm vui cho rất
nhiều Phụ huynh khi trao con trẻ cho tôi. Các cháu ở lớp tôi thường nhanh vào nề
nếp, ít khóc, yêu thích đến trường.bài học kinh nghiệm và những đề xuất của bản
thân qua một năm thực hiện chuyên đề. Tuy chưa được đầy đủ nhưng tôi mong
đóng góp một số ý kiến nhỏ của bản thân, xin nêu ra và đề cập đến và đồng
12
nghiệp cùng tham khảo góp ý kiến cho bài sáng kiến kinh nghiệm này được đầy
đủ hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Mọi đóng góp xin gửi về địa chỉ:
XÁC NHẬN CỦA THỦ
TRƯỞNG ĐƠN VỊ
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
..............................................................................................................................................
.....................................................................................................................................
TÀI LIỆU THAM KHẢO
14
1. Phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ hoạt động ở trường mầm non.
2. Cuốn chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 3 - 4 tuổi.
3. Cuốn sổ tích lũy chuyên môn.
4. Phương pháp dạy trẻ Mầm non nhà trẻ, mẫu giáo.
“Tác giả Kha- Hai- Nơ- Đích. NXBGD 1990”
5. Tâm lí học trẻ em.
6. Một số biện pháp giáo dục lễ giáo trong trường mầm non.
15
16
17
18
19