Một số biện pháp nâng cao chất lợng tự học của học sinh THCS
***********
1. Lý do chọn đề tài:
Tính độc lập là một phẩm chất có đặc tính phát triển hoạt động nhận
thức của trẻ em bắt đầu với sự tái sản xuất cái gì mà nó đã thấy và đã nghe tuỳ
theo sự tích luỹ kiến thức. Nhng tính chất của tính độc lập chỉ nảy sinh và phát
triển dần dần từng buổi một cùng với mức độ phát triển của các năng lực nhận
thức và của sự tích luỹ kiến thức. Chất lợng của quá trình này tuỳ thuộc vào cá
tính của học sinh, vào những điều kiện sinh hoạt của các em và trên một chừng
mực quan trọng còn tuỳ thuộc vào phơng thức giảng dạy.
Hoạt động độc lập là hoạt động mà học sinh thực hiện không có sự giúp
đỡ của ngời khác, chỉ dựa vào kiến thức, t duy, kỹ năng, kinh nghiệm sống, lòng
tin của mình, hoạt động này qua việc cung cấp kiến thức cho học sinh, qua quá
trình phát triển t duy và giáo dục học sinh mà hình thành những tính chất của
tính độc lập cần thiết cho ngời xây dựng và ngời công dân của xã hội cộng sản
chủ nghĩa, hoạt động tự lập là phẩm chất của quá trình nhận thức, là đặc điểm
của nhân cách học sinh và là hình thức tổ chức dạy và học.
Tự học là con đờng chuẩn bị, cần thiết cho hoạt động độc lập trong học
tập.
Tự học, tự bồi dỡng là một con đờng phát triển giáo dục suốt cuộc đời
của ngời học. Tự học là một vấn đề đợc quan tâm từ lâu. Ngay từ đời xa con ng-
ời chúng ta đã thấy rõ mối quan hệ giữa việc dạy và học của thầy và trò. Dạy
học ngày nay lại càng coi trọng việc phát huy trí tuệ và tính tích cực trong nhận
thức của học trò. Cho nên khi dạy học ngời thầy giáo bằng mọi phơng pháp dạy
học để kích thích t duy của ngời học. Khi nói đến t duy Lê nin nói: "Không tự
mình chịu khó bỏ ra một công phu nào đó thì không thể tìm đợc một vấn đề nào
trong tri thức nhân loại".
Trong lịch sử giáo dục Việt Nam (GDVN) vấn đề phát huy tính tích cực
độc lập của cá nhân ngời học cũng nh hoạt động tự học luôn đợc quan tâm, đặc
biệt trong nền GDXHCN Bá Hồ của chúng ta đã nói: "Về cách học, phải lấy tự
học làm cốt". Trong nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ II BCH TW Đảng khoá

II. Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học theo hớng phát huy
tính tích cực của học sinh trong học tập, không ngừng nâng cao chất lơựng dạy
và học. Tôi nhằm mạnh dạn đa ra một số biện pháp góp phần nâng cao chất l-
ợng tự học của học sinh trong nhà trờng mà mơi tôi đang công tác.
III. Khách thể nghiên cứu và đối tợng nghiên cứu:
1- Quá trình dạy học của giáo viên.
2- Vấn đề tự học của học sinh THCS.
IV. Nhiệm vụ nghiên cứu:
1- Nghiên cứu cơ sở lý luận về tự học và dạy học sinh tự học.
2- Khảo sát tình hình tự học của học sinh hoạt động dạy - học của giáo viên.
3- Đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao chất lợng tự học của học sinh.
V. Phơng pháp tiến hành nghiên cứu:
1- Su tầm tài liệu nghiên cứu trên cơ sở lý thuyết về vấn đề tự học.
2- Tiến hành điều tra thực tiễn về vấn đề tự học của học sinh và vấn đề
dạy của giáo viên theo phơng pháp phát huy tính tích cực tự học, tự nghiên cứu
của học sinh.
3- Kiểm nghiệm thực tiễn rút ra bài học cho công tác nghiên cứu.
VI. Phạm vi nghiên cứu đề tài:
Đi sâu vào nghiên cứu thực trạng vấn đề tự học của học sinh và dạy theo
phơng pháp hớng dẫn học sinh tự học của giáo viên trong phạm vi giáo viên và
học sinh nhà trờng nơi đang công tác.
VII. Cơ sở của các phơng pháp nghiên cứu vấn đề tự học:
1- Tự học là nội lực bên trong có tính quyết định chất lợng của việc học.
2- Để nâng cao chất lợng tự học thì mỗi ngời phải có năng lực tự học, tự
nghiên cứu bằng chính ý chí và nghị lực cao của mình.
3- Muốn ngời học phát huy đợc khả năng tự học thì ngời dạy phải cải
tiến phơng pháp dạy theo hớng phát huy tính tích cực của học sinh, lấy học sinh
làm trung tâm trong quá trình dạy học (vấn đề này rất phù hợp với yêu cầu đổi
mới giáo dục hiện nay).

phải thay đổi cách học. Phải tự thiết lập cho mình một phơng pháp tự học bằng
nhiều con đờng khác nhau. ở lứa tuổi học sinh THCS, học sinh có khả năng
phát triển mạnh mẽ về mặt trí tuệ, thể hiện ở chỗ ghi nhớ lôgic, ghi nhớ có ý
nghĩa giữ vị trí chủ yếu, t duy trừu tợng chiếm u thế. Nhờ sự phát triển này mà
học sinh có khả năng tích cực độc lập trong hoạt động nhận thức, dần dần hình
thành và phát triển kỹ năng tự học.
Thực tế các nhà nghiên cứu cho rằng ở tuổi học sinh THCS các em chỉ
có tự học khi có bài tập đợc thầy cô giáo, càng về sau khả năng tự học càng phát
triển các em có thể độc lập nghiên cứu tài liệu cũng nh hình thành cách thức tự
học.