Khiu ni v gii quyt khiu ni trong lnh vc qun lớ hnh chớnh Nh nc (Qua thc
tin thnh ph H Ni hin nay)
Nguyn Trng Sn
Ngi hng dn: PGS.TS. Phm Hng Thỏi

Lời cam đoan

Tôi xin cam đoan rằng tự bản thân tôi đã nghiên cứu hoàn thành bản luận văn này và đã sử
dụng các tài liệu đ-ợc liệt kê trong danh mục tài liệu tham khảo.
Tôi biết rằng nếu tôi vi phạm những điều đã cam đoan thì có thể sẽ không đ-ợc thi tốt
nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS. TS. Phạm Hồng Thái đã giúp đỡ tôi hoàn thành bản luận
văn này. Đồng thời tôi cũng xin chân thành cám ơn Tiến sĩ Lê Tiến Hào, Chánh Thanh tra Thành
phố Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi nghiên cứu thực tiễn tình hình khiếu nại trên địa bàn Thành
phố.

Hà Nội, ngày 01 tháng 8 năm 2005
Ng-ời cam đoan

Nguyễn Tr-ờng Sơn


Mục lục

Trang phụ bìa

1

Lời cam đoan

2


1.1.4 Quan niệm về pháp luật khiếu nại

27

1.2. Thẩm quyền giải quyết khiếu nại
1.3. Khái quát sự hình thành và phát triển pháp luật về khiếu nại ở n-ớc ta từ
1945 tới nay
1.3.1- Pháp luật khiếu nại từ 1945 đến 1980

33
35
35

1.3.2- Pháp luật khiếu nại từ Hiến pháp 1980 đến Hiến pháp 1992 và sự ra
đời của Luật Khiếu nại, tố cáo 1998

39

1.4. Việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại là góp phần xây dựng nhà n-ớc
pháp quyền

47

Ch-ơng 2: thực trạng khiếu nại và giải quyết khiếu nại ở
Hà nội, một số kiến nghị và giải pháp

50

2.1.


74

80

Kết luận

83

danh mục tài liệu tham khảo

87


Lời nói đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Khiếu nại, tố cáo là những quyền cơ bản của công dân, đ-ợc ghi nhận trong Hiến pháp Việt
Nam năm 1992 (đã đ-ợc sửa đổi, bổ sung năm 2001). Điều 74 Hiến pháp quy định ''Công dân có
quyền khiếu nại, quyền tố cáo với cơ quan nhà n-ớc có thẩm quyền về những việc làm sai trái
pháp luật của cơ quan nhà n-ớc, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc
bất cứ cá nhân nào. Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo phải đựơc xem xét và giải quyết trong thời
hạn pháp luật quy định". Cụ thể hoá Hiến pháp, Quốc hội đã ban hành Luật khiếu nại, tố cáo năm
1998 (đã đ-ợc sửa đổi, bổ sung năm 2004). Nội dung của Luật chủ yếu điều chỉnh các vấn đề
khiếu nại, tố cáo, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo con đ-ờng hành chính.
Giải quyết khiếu nại, tố cáo là một hoạt động quan trọng của các cơ quan hành chính nhà
n-ớc nhằm bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức và lợi ích của nhà
n-ớc, xã hội góp phần củng cố pháp chế xã hội chủ nghĩa và xây dựng nhà n-ớc pháp quyền, xã
hội công dân ở n-ớc ta.
Trong những năm qua Đảng và Nhà n-ớc ta, các cấp các ngành luôn quan tâm đến công tác
giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tuy vậy, do những biến đổi của đời sống xã hội, sự tác động của cơ

Ths. L-ơng Thanh C-ờng, Ths. Phạm Hoàng Yên, Ths. Nguyễn Thị Minh Hà do PGS.TS. Phạm
Hồng Thái làm chủ biên về tìm hiểu về pháp luật khiếu nại, tố cáo;...
Tuy vậy, ch-a có đề tài nghiên cứu nào trực tiếp nghiên cứu một cách có hệ thống về khiếu
nại và giải quyết khiếu nại trên địa bàn Hà Nội.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu tình hình khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong lĩnh vực
quản lí hành chính nhà n-ớc ở Thành phố Hà Nội hiện nay nhằm làm rõ thêm khái niệm
khiếu nại; pháp luật về khiếu nại của Nhà n-ớc ta để góp phần nâng cao nhận thức cho các cơ
quan, cán bộ, công chức và nhân dân về khiếu nại và công tác giải quyết khiếu nại trên địa
bàn Thành phố.
Từ việc phân tích, đánh giá tình hình khiếu nại và thực trạng công tác giải quyết khiếu nại ở
Hà Nội trong giai đoạn từ 1999 - 2004, qua đó tìm ra nguyên nhân, -u điểm, khuyết điểm, yếu
kém, rút ra những bài học kinh nghiệm trong công tác giải quyết khiếu nại. Đồng thời phân tích
những yêu cầu đặt ra trong công tác giải quyết khiếu nại hiện nay, từ đó tìm ra những giải pháp
chủ yếu nhằm nâng cao chất l-ợng công tác giải quyết khiếu nại, góp phần ổn định chính trị, trật
tự an toàn xã hội, làm tiền đề cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở Thủ đô.
3. Ph-ơng pháp luận và ph-ơng pháp nghiên cứu


Đề tài đ-ợc nghiên cứu dựa trên cơ sở những quan điểm của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí
Minh về khiếu nại và giải quyết khiếu nại; những quy định của pháp luật về khiếu nại và công tác
giải quyết khiếu nại ở n-ớc ta từ khi chính quyền dân chủ nhân dân ra đời; đồng thời từ thực tế
tình hình khiếu nại và giải quyết khiếu nại trên địa bàn Thành phố Hà Nội trong thời gian qua (từ
năm 1999 đến 2004). Các tài liệu thu thập đ-ợc, luận văn này sử dụng ph-ơng pháp phân tích,
tổng hợp và so sánh để rút ra những -u, khuyết điểm, kinh nghiệm, những yêu cầu đặt ra và một
số kiến nghị đối với thực trạng tình hình khiếu nại và giải quyết khiếu nại trên địa bàn Thủ đô.
4. Kết cấu của luận văn gồm phần mở đầu và các phần sau:
Ch-ơng 1: Khiếu nại và giải quyết khiếu nại hành chính: ch-ơng này tập trung phân tích
và làm rõ khái niệm khiếu nại, quyền khiếu nại, thẩm quyền giải quyết khiếu nại; từ quan điểm
của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta về khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong hệ thống pháp


Hồ Chí Minh toàn tập (tập 10) (1996), NXB Chính trị Quốc gia.

12.

Montesquieu Bn về tinh thần pháp luật, 2004, Hoàng Thanh Đạm dịch,
NXB lí luận chính trị.

13.

Nghị định số 67/1999/NĐ-CP quy định chi tiết và h-ớng dẫn thi hành Luật
Khiếu nại, tố cáo.

14.

Nghị định số 62/2002/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định
67/1999/NĐ-CP.

15.

Nghị định số 53/2005/NĐ-CP quy định chi tiết và h-ớng dẫn thi hành Luật
Khiếu nại, tố cáo và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố
cáo.


16.

Pháp lệnh quy định việc xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân
năm 1981.


kết công tác thanh tra năm 1999.

24.

Thanh tra Thành phố Hà Nội (2000), Báo cáo số 1078/BC-TTHN Báo cáo
công tác thanh tra năm 2000.

25.

Thanh tra Thành phố Hà Nội (2002), Báo cáo số 70/TTHN Báo cáo tổng kết
công tác thanh tra năm 2001 v phương hướng nhiệm vụ năm 2002.

26.

Thanh tra Thành phố Hà Nội (2003), Báo cáo số 64/TTHN, Báo cáo tổng kết
công tác thanh tra năm 2002 v phương hướng, nhiệm vụ năm 2003.

27.

Thanh tra Thành phố Hà Nội (2003), Báo cáo số 1413/BC-TTHN, Báo cáo
tổng kết công tác thanh tra năm 2003.

28.

Thanh tra Thành phố Hà Nội (2005), Báo cáo số 71/BC-TTHN, Báo cáo tổng
kết công tác thanh tra năm 2004 v nhiệm vụ, phương hướng năm 2005.

29.

Thành uỷ Hà Nội, Báo cáo tổng kết thực hiện Chỉ thị 09-CT/TW và pháp luật

Tôi xin chân thành cảm ơn PGS. TS. Phạm Hồng Thái đã giúp đỡ tôi hoàn thành bản luận
văn này. Đồng thời tôi cũng xin chân thành cám ơn Tiến sĩ Lê Tiến Hào, Chánh Thanh tra Thành
phố Hà Nội đã tạo điều kiện cho tôi nghiên cứu thực tiễn tình hình khiếu nại trên địa bàn Thành
phố.

Hà Nội, ngày 01 tháng 8 năm 2005
Ng-ời cam đoan

Nguyễn Tr-ờng Sơn


Mục lục

Trang phụ bìa

1

Lời cam đoan

2

Mục lục

3

Lời nói đầu

5

Ch-ơng 1: khiếu nại và giải quyết khiếu nại hành chính

33
35
35

1.3.2- Pháp luật khiếu nại từ Hiến pháp 1980 đến Hiến pháp 1992 và sự ra
đời của Luật Khiếu nại, tố cáo 1998

39

1.4. Việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại là góp phần xây dựng nhà n-ớc
pháp quyền

47

Ch-ơng 2: thực trạng khiếu nại và giải quyết khiếu nại ở
Hà nội, một số kiến nghị và giải pháp

50

2.1.

Tình hình khiếu nại và giải quyết khiếu nại ở Hà nội giai đoạn từ
1999 2004

50

2. 1.1-Tình hình khiếu nại, những nguyên nhân dẫn đến khiếu nại trên địa
bàn Hà Nội thời gian qua

50


87


Lời nói đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Khiếu nại, tố cáo là những quyền cơ bản của công dân, đ-ợc ghi nhận trong Hiến pháp Việt
Nam năm 1992 (đã đ-ợc sửa đổi, bổ sung năm 2001). Điều 74 Hiến pháp quy định ''Công dân có
quyền khiếu nại, quyền tố cáo với cơ quan nhà n-ớc có thẩm quyền về những việc làm sai trái
pháp luật của cơ quan nhà n-ớc, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân hoặc
bất cứ cá nhân nào. Việc giải quyết khiếu nại, tố cáo phải đựơc xem xét và giải quyết trong thời
hạn pháp luật quy định". Cụ thể hoá Hiến pháp, Quốc hội đã ban hành Luật khiếu nại, tố cáo năm
1998 (đã đ-ợc sửa đổi, bổ sung năm 2004). Nội dung của Luật chủ yếu điều chỉnh các vấn đề
khiếu nại, tố cáo, giải quyết khiếu nại, tố cáo theo con đ-ờng hành chính.
Giải quyết khiếu nại, tố cáo là một hoạt động quan trọng của các cơ quan hành chính nhà
n-ớc nhằm bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức và lợi ích của nhà
n-ớc, xã hội góp phần củng cố pháp chế xã hội chủ nghĩa và xây dựng nhà n-ớc pháp quyền, xã
hội công dân ở n-ớc ta.
Trong những năm qua Đảng và Nhà n-ớc ta, các cấp các ngành luôn quan tâm đến công tác
giải quyết khiếu nại, tố cáo. Tuy vậy, do những biến đổi của đời sống xã hội, sự tác động của cơ
chế thị tr-ờng, sự thiếu tinh thần trách nhiệm của không ít cán bộ, công chức trong các cơ quan
hành chính nhà n-ớc tình hình khiếu nại, tố cáo ngày càng có nhiều diễn biến phức tạp, gây nhức
nhối cho xã hội; tình trạng khiếu nại đông ng-ời, gay gắt, ảnh h-ởng đến an ninh chính trị, trật tự
an toàn xã hội, thậm chí có tr-ờng hợp tổ chức đông ng-ời, lợi dụng khiếu nại để gây rối, nhằm
nhiều mục đích khác nhau, trong đó có cả mục đích cơ hội chính trị đang diễn ra ở một số nơi,
trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, bên cạnh đó tình trạng né tránh, thiếu trách nhiệm, của
một số cán bộ công chức có thẩm quyền trong các cơ quan giải quyết khiếu nại, tố cáo đã đẩy
thực trạng thêm phức tạp, đang góp phần cản trở sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
n-ớc. Do vậy việc đ-a khiếu nại của nhân dân và giải quyết khiếu nại của các cơ quan Nhà n-ớc
theo đúng quy định của pháp luật và đúng định h-ớng của Đảng và Nhà n-ớc ta, nhằm bảo vệ

Từ việc phân tích, đánh giá tình hình khiếu nại và thực trạng công tác giải quyết khiếu nại ở
Hà Nội trong giai đoạn từ 1999 - 2004, qua đó tìm ra nguyên nhân, -u điểm, khuyết điểm, yếu
kém, rút ra những bài học kinh nghiệm trong công tác giải quyết khiếu nại. Đồng thời phân tích
những yêu cầu đặt ra trong công tác giải quyết khiếu nại hiện nay, từ đó tìm ra những giải pháp
chủ yếu nhằm nâng cao chất l-ợng công tác giải quyết khiếu nại, góp phần ổn định chính trị, trật
tự an toàn xã hội, làm tiền đề cho sự phát triển kinh tế - xã hội ở Thủ đô.
3. Ph-ơng pháp luận và ph-ơng pháp nghiên cứu


Đề tài đ-ợc nghiên cứu dựa trên cơ sở những quan điểm của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí
Minh về khiếu nại và giải quyết khiếu nại; những quy định của pháp luật về khiếu nại và công tác
giải quyết khiếu nại ở n-ớc ta từ khi chính quyền dân chủ nhân dân ra đời; đồng thời từ thực tế
tình hình khiếu nại và giải quyết khiếu nại trên địa bàn Thành phố Hà Nội trong thời gian qua (từ
năm 1999 đến 2004). Các tài liệu thu thập đ-ợc, luận văn này sử dụng ph-ơng pháp phân tích,
tổng hợp và so sánh để rút ra những -u, khuyết điểm, kinh nghiệm, những yêu cầu đặt ra và một
số kiến nghị đối với thực trạng tình hình khiếu nại và giải quyết khiếu nại trên địa bàn Thủ đô.
4. Kết cấu của luận văn gồm phần mở đầu và các phần sau:
Ch-ơng 1: Khiếu nại và giải quyết khiếu nại hành chính: ch-ơng này tập trung phân tích
và làm rõ khái niệm khiếu nại, quyền khiếu nại, thẩm quyền giải quyết khiếu nại; từ quan điểm
của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta về khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong hệ thống pháp
luật về khiếu nại của n-ớc ta từ 1945 đến nay.
Ch-ơng 2: Thực trạng khiếu nại và giải quyết khiếu nại ở Hà Nội, một số kiến nghị và giải
pháp: ch-ơng này nêu nên thực trạng khiếu nại và giải quyết khiếu nại ở Thành phố Hà Nội trong
những năm từ 1999 đến 2004 từ đó tìm ra những nguyên nhân chính của khiếu nại và những yêu cầu
đặt ra đối với khiếu nại và giải quyết khiếu nại trong thời gian tới; đề xuất một số giải pháp và kiến
nghị cho thực trạng khiếu nại và giải quyết khiếu nại của Thành phố Hà Nội.


ch-ơng 1
khiếu nại và giải quyết khiếu nại hành chính

Nghị định số 67/1999/NĐ-CP quy định chi tiết và h-ớng dẫn thi hành Luật
Khiếu nại, tố cáo.

14.

Nghị định số 62/2002/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định
67/1999/NĐ-CP.

15.

Nghị định số 53/2005/NĐ-CP quy định chi tiết và h-ớng dẫn thi hành Luật
Khiếu nại, tố cáo và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố
cáo.


16.

Pháp lệnh quy định việc xét và giải quyết các khiếu nại, tố cáo của công dân
năm 1981.

17.

Pháp lệnh khiếu nại, tố cáo của công dân năm 1991.

18.

Pháp lệnh Thủ đô Hà Nội, số 29/2000/PL-UBTVQH10.

19.


công tác thanh tra năm 2001 v phương hướng nhiệm vụ năm 2002.

26.

Thanh tra Thành phố Hà Nội (2003), Báo cáo số 64/TTHN, Báo cáo tổng kết
công tác thanh tra năm 2002 v phương hướng, nhiệm vụ năm 2003.

27.

Thanh tra Thành phố Hà Nội (2003), Báo cáo số 1413/BC-TTHN, Báo cáo
tổng kết công tác thanh tra năm 2003.

28.

Thanh tra Thành phố Hà Nội (2005), Báo cáo số 71/BC-TTHN, Báo cáo tổng
kết công tác thanh tra năm 2004 v nhiệm vụ, phương hướng năm 2005.

29.

Thành uỷ Hà Nội, Báo cáo tổng kết thực hiện Chỉ thị 09-CT/TW và pháp luật
về khiếu nại, tố cáo (1999-2004), Báo cáo số 124-BC/TU ngày 07/6/2005.

30.

Thành ủy Hà Nội (6/2005), Dự thảo Đề c-ơng báo cáo chính trị Đại hội lần thứ
XIV Đảng bộ Thành phố Hà Nội.

31.

Uỷ ban nhân dân Thành phố Hà Nội (2000), Báo cáo số 30/BC-UB, Báo cáo