ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN THỊ QUYÊN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ
TRONG DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HOÀNH BỒ, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN THỊ QUYÊN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ
TRONG DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN HOÀNH BỒ, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60.14.01.14

Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Anh Tuấn

HÀ NỘI - 2017

bạn đồng nghiệp và những người quan tâm để luận văn được hoàn thiện hơn.
Hà Nội, tháng 01 năm 2017
TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Trần Thị Quyên

ii


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
Viết tắt

Viết đầy đủ

BD

:

Bồi dưỡng

BGH

:

Ban giám hiệu

BDGV

:


Đánh giá trong dạy học

GD&ĐT

:

Giáo dục và Đào tạo

GV

:

Giáo viên

HS

:

Học sinh

HT

:

Hiệu trưởng

KT

:


Tiểu học và Trung học cơ sở

THCS

:

Trung học cơ sở

THCS&THPT

:

Trung học cơ sở và Trung học phổ thông

TCM

:

Tổ chuyên môn

TTCM

:

Tổ trưởng chuyên môn

TNKQ

:



vii

Danh mục các biểu đồ, sơ đồ ................................................................... viii
MỞ ĐẦU ...................................................................................................

1

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI
DƯỠNG NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC
CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ .............................

6

1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ..........................................................

6

1.1.1. Khái quát nghiên cứu ngoài nước ....................................................

6

1.1.2. Những nghiên cứu trong nước .........................................................

8

1.2. Lý luận về đánh giá trong dạy học ở trường THCS ......................

9


26

1.4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến Quản lý hoạt động bồi dưỡng NLĐG trong
dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học cho giáo viên THCS ....

30

Tiểu kết chương 1.....................................................................................

32

iv


Chương 2. THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
NĂNG LỰC ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC CHO GIÁO VIÊN
THCS HUYỆN HOÀNH BỒ, TỈNH QUẢNG NINH

33

2.1. Mô tả khảo sát thực trạng ...............................................................

33

2.1.1. Mục đích khảo sát và Đối tượng khảo sát .......................................

33

2.1.2. Nội dung khảo sát và Phương pháp khảo sát ...................................



52

2.4.1. Thực trạng việc lập kế hoạch bồi dưỡng NLĐG cho đội ngũ GV.......

52

2.4.2. Thực trạng tổ chức hoạt động bồi dưỡng NLĐG cho đội ngũ
giáo viên .....................................................................................................

54

2.4.3. Thực trạng việc chỉ đạo, điều hành hoạt động bồi dưỡng NLĐG
cho đội ngũ giáo viên ................................................................................

55

2.4.4. Thực trạng việc kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả BD ....................... 56
2.4.5. Thực trạng về tác động của các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý
bồi dưỡng NLĐG trong dạy học cho GV THCS .......................................

57

2.4.6. Đánh giá về hiệu quả tổ chức thực hiện và vai trò của BGH ...............

58

2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực
đánh giá trong dạy học cho giáo viên THCS huyện Hoành Bồ ......................



3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích và tính kế thừa .........................

66

3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn (tính cấp thiết và khả thi) .........

66

3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và tính đồng bộ ........................

67

3.2. Các biện pháp cụ thể .........................................................................

67

3.2.1. Tập huấn nâng cao nhận thức của GV về đổi mới hoạt động
đánh giá trong dạy học và về kế hoạch, quy trình kiểm tra đánh giá cho
các môn học................................................................................................

67

3.2.2. Lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực đánh giá trong dạy học cho
GV ..............................................................................................................

72

3.2.3. Phối hợp các hình thức tổ chức bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của
GV về năng lực đánh giá trong dạy học.....................................................

Tiểu kết chương 3.....................................................................................

91

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ..........................................................

92

1. Kết luận ................................................................................................

92

2. Khuyến nghị..........................................................................................

93

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................

95

PHỤ LỤC ..................................................................................................

98

vi


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Số lượng trường học và số lượng học sinh toàn huyện ..................35
Bảng 2.2. Mạng lưới trường học THCS của huyện Hoành Bồ năm học 2015 -2016...35

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Học lực của học sinh THCS từ năm học 2011-2012 đến năm học
2015-2016...................................................................................36
Biểu đồ 2.2. Hạnh kiểm của học sinh THCS từ năm học 2011-2012 đến
năm học 2015-2016 ....................................................................37
Biểu đồ 3.1. Tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của 7 biện pháp…...91
Sơ đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp quản lý hoạt động BD NLĐG
trong dạy học cho GV THCS........................................................86

viii


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 Khoá XI (2013) về “Đổi mới căn bản,
toàn diện giáo dục và đào tạo” đã xác định mục tiêu tổng quát của đổi mới là
“Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm
năng của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, hết lòng phục vụ nhân dân và
đất nước; có hiểu biết và kỹ năng cơ bản, khả năng sáng tạo để làm chủ bản
thân, sống tốt và làm việc hiệu quả. Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực
nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phương thức hợp lý, gắn với
xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; hệ thống
giáo dục được chuẩn hóa, hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập
quốc tế; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và mang đậm bản sắc dân tộc”.
Trên thực tế, giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển
từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người
học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái gì, đến chỗ quan
tâm HS vận dụng được cái gì qua việc học. Để đảm bảo được điều đó, nhất
định phải thực hiện đổi mới PPDH từ lối “truyền thụ một chiều” sang dạy
cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và

mạnh dạn chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực
đánh giá trong dạy học cho giáo viên trung học cơ sở trên địa bàn huyện
Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh” làm luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý
giáo dục.
2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng các trường THCS
trên địa bàn huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh đối với hoạt động bồi dưỡng
NLĐG trong quá trình dạy học cho giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu đổi mới
dạy học hiện nay.
3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực nghề nghiệp cho đội ngũ giáo
viên THCS.
2


3.2. Đối tượng nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng NLĐG trong dạy học cho giáo
viên của trường của hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn huyện Hoành
Bồ, tỉnh Quảng Ninh.
4. Phạm vi nghiên cứu
- Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp quản lý
hoạt động bồi dưỡng NLĐG học tập theo quan điểm phát triển năng lực người
học cho giáo viên THCS trên địa bàn huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh.
- Chủ thể thực hiện những biện pháp này là hiệu trưởng trường THCS
trên địa bàn huyện Hoành Bồ.
- Khách thể điều tra gồm cán bộ quản lý, chuyên viên phòng GD&ĐT;
cán bộ quản lý trường THCS, giáo viên các trường THCS trên địa bàn huyện
Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh.
5. Câu hỏi nghiên cứu

huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh đối với hoạt động bồi dưỡng NLĐG trong
dạy học cho giáo viên nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới dạy học hiện nay.
8. Phương pháp nghiên cứu
8.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp tài liệu tham khảo về chủ trương, chính sách, quyết
định, nghị định, chỉ thị, thông tư …của việc nâng cao hiệu quả quản lý hoạt
động bồi dưỡng năng lực đánh giá cho GV.
8.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Sử dụng chủ yếu là phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi nhằm khảo sát thực
trạng hoạt động bồi dưỡng năng lực đánh giá trong dạy học và thực trạng quản lý
hoạt động bồi dưỡng này cho giáo viên THCS huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh.
8.3. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
Xin ý kiến chuyên gia đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi của các
biện pháp đề xuất.
8.4. Các phương pháp bổ trợ
- Thống kê toán học xử lý số liệu để định lượng chính xác cho từng nội
dung khảo sát thực trạng và các nội dung lấy ý kiến chuyên gia.
4


- Phân tích, lập biểu đồ minh họa nhằm nâng cao tính thuyết phục của
các dữ liệu trình bày.
9. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực
đánh giá trong dạy học cho giáo viên THCS.
Chương 2: Thực trạng về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực đánh
giá trong dạy học cho giáo viên THCS huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh.
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực đánh giá
trong dạy học cho giáo viên THCS huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh.

chức huấn luyện các kỹ năng giảng dạy cho giáo viên. Phẩm chất và năng lực
của người giáo viên cao hay thấp phụ thuộc phần lớn vào quá trình tự học của
họ để nỗ lực cập nhật kiến thức và những kỹ năng sư phạm còn thiếu, còn lạc
hậu. Ví dụ, “Tự đào tạo để dạy học” của Patrice Pelpel [dẫn theo 31]…
6


Chương trình Nâng cao chất lượng đào tạo huấn luyện viên (trainers)
và giáo viên của mạng lưới Chính sách Đào tạo giáo viên châu Âu (ENTEP)
đã nhận định người giáo viên cần được trang bị những năng lực mới: khả năng
sử dụng IT có hiệu quả; tăng cường chuyên môn hóa và trách nhiệm cá nhân
đối với phát triển chuyên môn [dẫn theo 39]. Hội thảo của ENTEP tại Brussels
(Bỉ, 6/2005) đã thông qua bản đề cương Những nguyên tắc chung về trình độ
và năng lực giáo viên ở châu Âu, đã nhấn mạnh: Giáo viên phải được trang bị
nền tảng nghề nghiệp tốt; giáo viên là nghề nghiệp mang tính động cơ và phải
được bồi dưỡng đề tiếp tục phát triển chuyên môn [Sđd, 39].
Tại Cộng hòa Liên bang Đức, hoạt động bồi dưỡng giáo viên được thực
hiện thông qua các hình thức: tham gia các lớp bồi dưỡng bắt buộc theo chương
trình cấp nhà nước, bồi dưỡng thông qua hệ thống tư vấn và hỗ trợ của cơ quan
giáo dục nhà nước (BUSS), bồi dưỡng thông qua mạng lưới bồi dưỡng giáo viên
và bồi dưỡng trong nội bộ nhà trường [dẫn theo 11]. Những phương pháp mà
chương trình PGCE Vương quốc Anh [dẫn theo 12] lựa chọn là: Mô tả lý thuyết;
Thực hành trong bối cảnh dàn dựng hoặc bối cảnh lớp học.
Ở Châu Á, như Philippin hiện nay cũng có nhiều mô hình bồi dưỡng
theo các hình thức khác nhau: Thuyết trình, hội thảo, sinh hoạt chuyên môn tại
trường, kèm cặp, giảng dạy mẫu, thông qua mạng [dẫn theo 12].
Và ở nhiều nước, trong chương trình đào tạo giáo viên, “Đánh giá trong
giáo dục” được học như một môn học riêng, thậm chí có riêng chuyên ngành
đào tạo thạc sỹ, tiến sỹ. Kỹ năng và hiểu biết về đánh giá giáo dục còn được
thực hành xuyên suốt qua các bộ môn khác, tạo điều kiện cho người giáo viên

định việc bồi dưỡng tại các trường là vấn đề then chốt để nâng cao chất lượng
đội ngũ giáo viên [23]. Gần đây hơn, vấn đề bồi dưỡng và phát triển năng lực
chuyên môn cho giáo viên thông qua mô hình nghiên cứu bài học là kết luận
trong nghiên cứu của các tác giả Vũ Quốc Chung [12], Nguyễn Hữu Độ [17],
Lê Huy Hoàng [28]; vấn đề bồi dưỡng đánh giá trong giáo dục và dạy học trong
nghiên cứu của tác giả Nguyễn Đức Chính [13].
Như vậy, những nghiên cứu trên đã đề cập nhiều đến vai trò và tầm
quan trọng và đã đưa ra được nhiều giải pháp để nâng cao hiệu quả và chất
lượng công tác bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo. Tuy nhiên vấn đề bồi dưỡng năng
lực đánh giá cho giáo viên nhìn chung còn ít được quan tâm và chưa được
nghiên cứu một cách đầy đủ. Trần Bá Hoành [23] cho rằng: từ trước đến
8


nay, việc đào tạo ở trường sư phạm chưa chú ý thích đáng đến việc chuẩn bị
năng lực đánh giá cho người học.
Trong bối cảnh hiện nay cả nước đang thực hiện Nghị quyết 29NQ/TW Hội nghị lần thứ VIII, Ban chấp hành Trung ương khóa XI (11/2013)
về “Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo,…” chuyển mạnh quá trình
giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và
phẩm chất người học”, vấn đề bồi dưỡng năng lực đánh giá cho giáo viên cần
phải được quan tâm hơn.
Thực tiễn đào tạo và bồi dưỡng giáo viên nhiều năm qua của nước ta
dường như chỉ mới tập trung vào việc giúp người thầy thực hiện chức năng
giảng dạy, chưa giúp thực hiện chức năng đánh giá. Chỉ xin dẫn một ý kiến
tiêu biểu: nhận thấy sự thiếu sót trong quá trình đánh giá học tập biểu hiện ở
bốn phương diện cơ bản sau đây, mà người giáo viên cũng như nhà quản lý dễ
mắc phải, đó là:
(1) đánh đồng giữa mục tiêu cần đánh giá với nội dung kiến thức, kỹ
năng học tập như một phương tiện để giúp HS đạt được mục tiêu giáo dục;
(2) mơ hồ về mục tiêu các bài dạy;

phần của hoạt động giảng dạy.
ĐGTDH xuất hiện khi người dạy tương tác trực tiếp, hay gián tiếp với
người học nhằm thu thập và lý giải thông tin về kiến thức, kỹ năng và thái độ
của người học trong quá trình học tập và kết quả học tập họ đạt được.
1.1.2.2. Các chức năng cơ bản của Đánh giá trong dạy học
Theo Lâm Quang Thiệp (2008), Trắc nghiệm và Ứng dung, NXB Khoa
học và Kỹ thuật [dẫn theo 40].
- Chức năng quản lí: được thể hiện qua hai phương diện ĐGTDH: một
là, xếp loại hoặc tuyển chọn người học; hai là, duy trì và phát triển các chuẩn
chất lượng.
- Chức năng kiểm soát và điều chỉnh hoạt động dạy và học: Bao gồm:
Đối với GV và nhà trường, đánh giá nhằm kiểm soát các hoạt động ngay
trong quá trình dạy và học, sau đó ra quyết định điều chỉnh, cải tiến dạy học
là cơ chế đảm bảo cho việc phát triển chất lượng dạy học. Đối với HS, thông
tin kiểm tra, đánh giá nhận được (thể hiện qua điểm số, nhận xét) từ GV và
10


sự tự đánh giá của bản thân giúp người học kiểm soát, điều chỉnh việc học
của mình.
- Chức năng giáo dục và phát triển người học: Quá trình đánh giá kết
quả học tập được thực hiện một cách hiệu quả có tác dụng phát triển động cơ
học tập cho HS. Ngoài ra kết hợp với chức năng kiểm soát và điều chỉnh,
ĐGTDH góp phần phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mĩ để chuẩn bị cho
người học vào đời.
1.2.2. Đánh giá trong dạy học theo quan điểm phát triển người học ở trường
THCS
1.2.2.1. Khái quát về Đánh giá trong dạy học quan điểm truyền thống
* Về Mục tiêu và nội dung:
- Mục tiêu đánh giá: Xác định việc đạt kiến thức, kỹ năng theo mục tiêu

- Đánh giá vì sự tiến bộ của HS có nghĩa là sự đánh giá phải diễn ra
trong suốt quá trình dạy học, cung cấp đủ những thông tin phản hồi giúp HS
so sánh phát hiện mình đang thay đổi thế nào, tiến bộ đến đâu trên con đường
đạt mục tiêu học tập của cá nhân đã đặt ra và những điều còn yếu, còn thiếu
cần nỗ lực khác phục, bổ xung,...
- HS phải học được cách đánh giá của GV, phải biết đánh giá lẫn nhau
và biết tự đánh giá kết quả học tập rèn luyện của chính mình.
- Đánh giá phải lượng giá chính xác, khách quan kết quả học tập, chỉ ra
công khai HS đạt được ở mức độ nào so với mục tiêu, chuẩn đã đề ra.
- Đánh giá giúp phát triển năng lực: giúp học sinh có điều kiện tiến
hành các hoạt động trí tuệ (ghi nhớ, tái hiện, chính xác hóa, khái quát hóa,
hệ thống hóa kiến thức), tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư duy sáng
tạo, linh hoạt vận dụng kiến thức để giải quyết các tình huống thực tế. Đánh
giá phải làm sao để HS không sợ hãi, không bị thương tổn để thúc đẩy HS
nỗ lực.
Mặt khác, cần nhận thức rằng đánh giá là một quá trình: đánh giá diễn
ra trong suốt quá trình dạy và học, như vậy đánh giá cũng chính là một quá
trình học tập của người học. Với cách hiểu đánh giá như vậy mới giúp hình
thành năng lực của HS, cái mà chúng ta đang rất mong muốn.
* Về hình thức và phương pháp ĐGTDH theo định hướng phát triển
năng lực người học
12


 Đánh giá kết quả học tập và đánh giá quá trình học tập
- Đánh giá kết quả học tập thường được sử dụng vào khi kết thúc một
chủ đề học tập hoặc cuối một học kỳ, một năm, một cấp học. Cách đánh giá
này thường sử dụng hình thức cho điểm và nó giúp cho người học biết được
khả năng học tập và mức độ đạt được của mình so với mục tiêu học tập.
- Đánh giá quá trình được sử dụng trong suốt thời gian học của môn

giá về công việc và sự tiến bộ của bản thân và của bạn một cách thực tế,
không phụ thuộc nhiều vào đánh giá của GV. Tự đánh giá rất hữu ích trong
việc giúp HS nhận thức sâu sắc về bản thân, nhận ra được điểm mạnh và điểm
yếu của mình, từ đó điều chỉnh hoạt động học kịp thời. Vì vậy, tự suy ngẫm
và tự đánh giá là một loại năng lực học tập có thể được hình thành trong suốt
quá trình học tập và được sử dụng như một phần của đánh giá quá trình.
Tự đánh giá khác với tự chấm điểm, tuy có liên quan với nhau: Tự chấm
điểm là người học tự cho điểm bằng cách sử dụng các tiêu chí do người khác
quy định. Trong khi đó tự đánh giá là quy trình xem xét, phản ánh, đồng thời là
sự suy ngẫm về lựa chọn, biết đưa ra các tiêu chí tự đánh giá và đánh giá.
- Trong thực tiễn đánh giá, có thể kết hợp với hình thức đánh giá đồng
đẳng, nên có thể điều tiết tự suy ngẫm và tự đánh giá.
 Đánh giá đồng đẳng
Đánh giá đồng đẳng là loại hình đánh giá trong đó HS tham gia vào việc
đánh giá sản phẩm công việc và quá trình học tập của các bạn học. Khi đánh giá
HS phải xác định rõ các nội dung mà họ sẽ đánh giá trong sản phẩm của các bạn.
 Đánh giá qua thực tiễn
- Đánh giá qua thực tiễn đưa ra cho HS những thách thức thực tế và thường
được đánh giá thông qua năng lực thực hiện các nhiệm vụ trong thực tiễn. Ví dụ,
trong dạy học vật lí có thể sử dụng hình thức đánh giá qua thực tiễn để đánh giá
được một số năng lực của HS (ví dụ như: Vận dụng kiến thức vật lí, kĩ năng vào
các tình huống thực tiễn (giải thích, dự đoán, tính toán, đề ra giải pháp, thực hiện
giải pháp, đánh giá giải pháp …); Lựa chọn và sử dụng các công cụ toán học phù
hợp trong học tập vật lí; So sánh và đánh giá được - dưới khía cạnh vật lí - các
giải pháp kĩ thuật khác nhau về mặt kinh tế, xã hội và môi trường,...)
1.2.2.3. Nguyên tắc của Đánh giá theo hướng phát triển năng lực người học
Theo tài liệu tập huấn dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học theo
định hướng phát triển năng lực học sinh [9]
14