SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH
TRƯỜNG THPT C NGHĨA HƯNG

SÁNG KIẾN DỰ THI CẤP TỈNH
BÁO CÁO SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI

RÈN LUYỆN KĨ NĂNG LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI CHO
HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Tác giả: Nguyễn Thị Huyền
Trình độ chuyên môn: cử nhân Ngữ văn
Chức vụ: giáo viên
Nơi công tác: trường THPT C Nghĩa Hưng

Năm học 2014 - 2015
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1


1. Tên sáng kiến: “RÈN LUYỆN KĨ NĂNG LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: bộ môn Ngữ văn
3. Thời gian áp dụng sáng kiến: từ 9/2014 đến 5/2015
4. Tác giả
Họ và tên: Nguyễn Thị Huyền
Năm sinh: 1980
Nơi thường trú: Nghĩa Hùng, Nghĩa Hưng, Nam Định
Trình độ chuyên môn: cử nhân Ngữ văn
Chức vụ công tác: giáo viên

thể là học sinh khối 11 và 12 với 4 lớp tôi dạy gồm 11A2, 11A10, 12A3, 12A10
của trường trung học phổ thông C Nghĩa Hưng.
2. Tài liệu tham khảo
Sách giáo khoa Ngữ văn 12 tập 1 – Nhà xuất bản giáo dục 2007 do Phan Trọng
Luận làm chủ biên.
Giáo án soạn giảng của giáo viên trong quá trình dạy học.
3


Bài làm của học sinh qua các bài kiểm tra đánh giá ở các kì
3. Thời gian khảo nghiệm
Từ tháng 9 năm 2014 đến tháng 5 năm 2015 tại các lớp dạy ở trường trung
học phổ thông C Nghĩa Hưng.
III. Các giải pháp trọng tâm
A. Hình thành cho học sinh kĩ năng nắm vững các bước trong bài làm văn
nghị luận xã hội
I. Các dạng đề nghị luận xã hội
- Nghị luận xã hội về một tư tưởng, đạo lí, ý kiến.
- Nghị luận xã hội về một hiện tượng đời sống.
- Nghị luận về một vấn đề xã hội từ một tác phẩm văn học.
II. Cách làm bài văn nghị luận xã hội
1. Cách làm bài văn nghị luận xã hội về một tư tưởng, đạo lí, ý kiến.
a. Mở bài
- Dẫn dắt vấn đề đi đến phần nghị luận cần bàn
- Trích dẫn câu nói, ý kiến, tư tưởng trong ngoặc kép
b. Thân bài
- Bước 1: giải thích vấn đề nghị luận: chọn một số từ ngữ quan trọng, chủ chốt để giải
thích  sau đó rút ra ý nghĩa của vấn đề.
- Bước 2: phân tích, bình luận, chứng minh vấn đề nghị luận.
+ Khẳng định vấn đề bàn luận đúng hay sai, đồng ý hay không đồng ý.

- Bước 4: rút ra bài học kinh nghiệm và suy nghĩ của người viết.
c. Kết bài
- Khẳng định lại vấn đề bàn luận.
- Gợi mở suy nghĩ ở người đọc.
3. Cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề xã hội từ một tác phẩm văn học
a. Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề nghị luận văn học.
b. Thân bài
5


* Phân tích vấn đề nghị luận văn học
- Phân tích những giá trị nội dung, nghệ thuật, hình tượng – nhân vật văn học….
- Đánh giá vấn đề văn học.
* Tiến hành làm nghị luận vấn đề xã hội từ vấn đề văn học ở trên
- Hs phải xác định vấn đề nghị luận là hiện tượng đời sống hay tư tưởng đạo lí  tiến
hành làm nghị luận xã hội theo các bước của từng dạng.
c. Kết bài
- Khẳng định lại vấn đề bàn luận
B. Hình thành cho học sinh kĩ năng biết phân loại dẫn chứng và lấy dẫn chứng
trong bài làm văn nghị luận xã hội
I. Phân loại dẫn chứng
Thông thường có nhiều loại dẫn chứng nhưng tựu chung lại chia làm hai mảng:
dẫn chứng về những việc làm, hành động, tấm gương người tốt cần được ca ngợi và
những việc làm, hành động, con người xấu cần lên án, phê phán.
II. Dẫn chứng về những tấm gương tốt
1. Dẫn chứng về những tấm gương vượt khó, biết vươn lên trên hoàn cảnh
Trước hết, giáo viên hướng dẫn cho các em tích hợp với phần văn học để học
sinh thấy được một số nhà văn, nhà thơ là những tấm gương tiêu biểu cho sự vượt
khó. Nhà văn Macxim Gorki – nhà văn Nga, có một tuổi thơ thiếu thốn tinh cảm của

nước như Phạm Văn Đồng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vị tướng tài ba Napôlêông
của nước Pháp……
Những con người sáng ngời phẩm chất, đạo đức vẹn toàn của lịch sử dân tộc
Việt Nam đã trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ con cháu mai sau. Chúng ta vẫn
nhớ thầy giáo Chu Văn An (1292 – 1370) là một nhà Nho, nhà hiền triết, nhà sư phạm
mẫu mực cuối đời Trần, nổi tiếng cương trực, không cầu danh lợi. Ra làm quan vào
đời Trần Dụ Tông (đầu thế kỉ VX), chính sự suy đồi, nịnh thần lũng đoạn, ông dâng
sớ xin chém 7 tên nịnh thần nhưng không được chấp nhận. Ông treo ấn từ quan về quê
dạy học, viết sách. Ông không vì trò làm quan to mà dựa dẫm, thẳng thắn phê bình

7


những trò thiếu lễ độ. Chu Văn An mãi là tấm gương tốt về lối sống trung thực của tài
đức vẹn toàn.
Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585) làm quan dưới thời Mạc. Khi
làm quan ông dâng sớ chém mười tám tên lộng thần nhưng vua không nghe. Ông bèn
cáo quan về quê ở ẩn, lập quán Trung Tân, dựng am Bạch Vân, lấy hiệu là Bạch Vân
Cư Sĩ. Ông dạy học, học trò có nhiều người nổi tiếng nên ông được đời suy tôn ông là
Tuyết Giang Phu Tử (người thầy sông Tuyết) để ca ngợi về phẩm chất, đạo đức và
tấm lòng của ông.
Nguyễn Trãi, một con người đạo đức vẹn toàn, là quân sư cho Lê Lợi, cùng
nằm gai nếm mật hiến kế cho Lê Lợi đánh đuổi quân Minh. Nhưng cuộc đời của ông
gặp nhiều oan trái. Đặc biệt cái chết đột ngột của vua Lê Thái Tông khiến bọn nịnh
thần khép ông vào tội giết vua, khép vào tội “ tru di tam tộc”. Năm 1464, ông được
vua Lê Thánh Tông minh oan và ban tặng cho ông lời thơ “Lòng Ức Trai sáng tựa sao
Khuê”.
Trong cuộc sống hiện nay, có nhiều tấm gương về những con người thành công
trong sự nghiệp làm rạng danh cho đất nước như giáo sư Ngô Bảo Châu giành giải
thưởng Fields - giải thưởng cao quý cho những nhà Toán học vào năm 2010. Với giải

những người đàn bà bất hạnh, nghèo khổ, đơn thân có chỗ ở; Bệnh viện Ung thư Đà
Nẵng dành cho bệnh nhân nghèo-đây là công trình tâm huyết của ông đã đem lại cuộc
sống cho những người nghèo không có tiền chữa bệnh; cây cầu sông Hàn đã đem đến
cho Đà Nẵng sự thay da đổi thịt khiến cả nước ngỡ ngàng. Sự ra đi của ông là một tổn
thất to lớn cho người dân Đà Nẵng – con người của lòng dân – mãi mãi sống trong
lòng dân.
c. Dẫn chứng về tình bạn thân
Chúng ta vẫn còn nhớ những đôi bạn thân khiến người đời ngưỡng mộ viết
thành sách lưu truyền đến tận ngày nay: Nguyễn Khuyến – Dương Khuê, Từ Trĩ - Đồ
Phồn, Bá Nha – Chung Tử Kì, Các Mác – Ăng ghen, Lưu Bình – Dương Lễ….Họ là
những người tri âm, tri kỉ với nhau, sống không vụ lợi, sẵn sàng giúp đỡ nhau trong
lúc khó khăn hoạn nạn.
9


Và ngày nay, tình bạn ấy của người xưa đã và đang được thế hệ trẻ tiếp nối.
Những người bạn luôn giúp đỡ bạn mình trong khó khăn, bất hạnh, họ là những tấm
gương về tình bạn đẹp. Tình bạn của Đoàn Trường Sinh và bạn Hanh ở Vinh Quang,
Chiêm Hóa, Tuyên Quang là một ví dụ điển hình cho tình yêu thương. Đoàn Trường
Sinh đã 10 năm cõng Hanh vượt qua đèo núi gập ghềnh để đến trường. Tình bạn của
Lê văn Phong và Nguyễn Xuân Tú cùng sinh năm 1998 ở Sơn Hải, Quỳnh Lưu, Nghệ
An; Tú vốn bị liệt hai chân cộng thêm bệnh gù lưng không thể đi lại bình thường như
người khác được. Hàng ngày Phong là người cõng Tú đến trường để học và hiện nay
hai bạn đang là học sinh của trường THPT Nguyễn Đức Mậu. Cô gái Đỗ Thị Hường ở
xã Liên Châu, Yên Lạc, Vĩnh Phúc đã được TW Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam
trao tặng giải thưởng “Sống đẹp” bởi đã mười năm Hường không quản ngại vất vả,
khó khăn để cõng người bạn Nguyễn Thị Ngân bị bại liệt từ nhỏ đến trường và hiện
tại tình bạn ấy vẫn hàng ngày đang được vun đắp bởi cả hai đang là học sinh của
trường THPT Yên Lạc II, Vĩnh Phúc.
d. Dẫn chứng về những tấm gương hi sinh, bảo vệ Tổ quốc; và những tấm gương

Và còn hàng triệu, hàng triệu người dân trên đất nước Việt nam đã đổ xương
máu và nước mắt xuống để giành lại sự độc lập, tự do cho đất nước.
Trong cuộc sống đất nước hòa bình ngày hôm nay, mặt trận súng đạn không
còn mà thay vào đó là mặt trận kinh tế, chính trị, văn hóa….Vẫn có nhiều tấm gương
thanh niên, công nhân, bộ đội….đang góp phần vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất
nước. Hàng triệu triệu thanh niên hàng năm lên đường nhập ngũ, ngày đêm bảo vệ sự
bình yên cho đất nước. Những anh chiến sĩ công an không quản ngại khó khăn, nằm
gai nếm mật để thực hiện các chuyên án phá các đường dây buôn bán ma túy, trẻ em,
phụ nữ sang nước ngoài.
Và có rất nhiều người thanh niên đang góp sức mình vào công cuộc phát triển
kinh tế bằng những kinh nghiệm làm giàu của họ. Ví dụ: Nguyễn Duy Thiên Anh sinh
năm 1990, quê ở Trảng Bom, Đồng Nai học khoa Công nghệ sinh học Đại học Văn
Lang, Thành phố Hồ Chí Minh. Thiên Anh đã từ chối suất học bổng toàn phần đi du
11


học Pháp để ở lại quê hương làm giàu bằng việc nuôi gà. Thiên Anh là người Việt
Nam đầu tiên sản xuất được loại trứng gà Omega 3-loại trứng nhiều dinh dưỡng gấp 3
lần trứng gà thường với thu nhập 20 triệu đồng/một ngày. Anh Nguyễn Văn Bách,
sinh năm 1981, xã yên Phú, huyện Hàm Yên, Tuyên Quang làm giàu từ việc trồng và
cung cấp cây chanh Đà Lạt với tổng thu nhập 1,1 tỉ đồng/một năm. Đến với xã Nam
Trung, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương ai cũng biết đến anh Đặng Văn Mạnh đã
đem lại thu nhập cho nhiều người nghèo quê anh có công ăn việc làm từ việc tái sản
xuất bao xi măng cũ thành mới với thu nhập mỗi tháng 700 triệu đồng….
h. Dẫn chứng về những quỹ mang tinh thần nhân đạo đem lại niềm vui, hạnh
phúc cho con người
Chương trình “Như chưa hề có cuộc chia li” do VTV Đài Truyền hình Việt
Nam phối hợp với Đội tìm kiếm thuộc Công ty Truyền thông Sài Gòn Buổi Sáng tổ
chức hoạt động từ 30/11/2007. Tất cả các thành viên trong nhóm tình nguyện viên đi
khắp nơi tìm kiếm thân nhân cho những gia đình bị thất lạc con cái, cha mẹ, anh em.

chống đối, nói xấu, xuyên tạc chế độ chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam với
mục đích chia rẽ sự đoàn kết của dân tộc như: Cù Huy Hà Vũ, Hoàng Anh Nguyên,
Nguyễn Thị Công Nhân, Nguyễn Văn Hải, Đặng Chí Hùng ….chúng đã đưa ra những
bài viết xảo trá, xuyên tạc trên tờ báo phản động “Dân làm báo” và một số các trang
mạng phản động khác. Chúng ta càng phải nhận dạng những bọn ấy để tìm cách đối
phó với chúng.
2. Dẫn chứng phê phán tệ nạn buôn bán ma túy
Ma túy là một thứ thuốc gây nghiện làm chết người và gây ra các tệ nạn xã hội,
làm cho xã hội ngày càng bị tha hóa về đạo đức và lối sống. Lịch sử xã hội Việt Nam
vẫn không thể quên những vụ án buôn bán ma túy lớn như: Vũ Xuân Trường – trùm
buôn bán ma túy đội lốt cảnh sát chống ma túy; Vũ Xuân Trường lúc ấy đang là đại úy
thuộc Cục Cảnh sát hình sự Bộ Công an đã cầm đầu đường dây buôn bán, vận chuyển
ma túy với trên 250kg hêrôin, 210kg thuốc phiện và đã hơn 11 lần đưa ma túy thẩm
lậu vào Việt Nam, năm 1998 Vũ Xuân Trường bị tử hình.

13


Vụ án ma túy Nguyễn Văn Hải, quê Nghệ An, đã buôn bán trót lọt 1.495 bánh
hêrôin tương đương 523,25kg, ngày 24/1/2005 Hải bị tuyên án tử hình tại Sơn La.
Trùm pha chế ma túy Trịnh Nguyên Thủy, quê Phú Thọ, định cư ở Hà Nội, đã
mua bán, vận chuyển, pha chế ma túy. Năm 2010, Trịnh Nguyên Thủy bị tử hình.
Vụ án Năm Cam, ông trùm ma túy miền Nam được giới hoạt động ngầm tôn là
“Ông vua” của đất Sài Gòn ba thập niên cuối thế kỉ XX. Năm Cam đã tổ chức cho đàn
em buôn bán, vận chuyển ma túy, bảo kê, cho vay nặng lãi, tổ chức đánh bạc….Năm
2004, Năm Cam bị tử hình tại trường bắn Long Bình, Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Dẫn chứng về các tệ nạn trộm cắp, cướp tài sản, nghiện game dẫn đến cướp
của, giết người…
Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, cuộc sống càng đầy đủ về vật chất và tinh
thần thì những tệ nạn cũng kéo theo rất nhiều như trộm cắp, cướp tài sản, giết người

người khóc còn nụ cười nở trên môi bạn”.
. Ví dụ 2: Trong cuộc sống hiện nay thay vì xây cầu người ta lại xây những bức
tường. Internet là cây cầu hay bức tường?
Với dạng đề này học sinh dễ nhầm lẫn là một hiện tượng đời sống vì có phần
trích dẫn hiện tượng đời sống. Nhưng thực ra phần dẫn chứng ấy lại là tiền đề để đi
đến vấn đề nghị luận về một ý kiến. Vì vậy giáo viên lưu ý cho học sinh phải đọc kĩ
yêu cầu của đề là gì sau phần dẫn chứng ấy.
+ Dạng đề đưa ra một ý kiến , câu nói nhưng vấn đề nghị luận lại là bàn về hiện
tượng đời sống.
. Ví dụ: Bác Hồ đã nói: “Một năm bắt đầu từ mùa xuân, đời người bắt đầu từ
tuổi trẻ”. Qua câu nói của Bác, em có suy nghĩ gì về việc thực hiện vai trò, trách
nhiệm cảu thanh niên hiện nay đối với đất nước?
Với kiểu câu hỏi này, nếu học sinh không chú ý sẽ đi bình luận câu nói của Bác
Hồ biến dạng đề hiện tượng đời sống thành nghị luận ý kiến. Vì vậy, giáo viên cũng
yêu cầu học sinh đọc kĩ yêu cầu đề

15


Vì vậy trong quá trình dạy, giáo viên chú ý định hướng cho học sinh cách xử lý
các dạng đề để giúp các em đi đúng kiểu bài làm, tránh lạc dạng đề dẫn đến kết quả
bài làm không cao.
D. Một số đề luyện tập
1. Đề 1
Suy nghĩ của em về ý kiến sau: “Những người bạn giả dối giống như những cái
bóng: chúng theo gót ta ra ngoài nắng ấm, và rời bỏ ta ngay khi ta vào bóng râm”
(C. Bôvi)
* Định hướng
* Xác định dạng đề: nghị luận về một ý kiến
* Nội dung: bàn luận về tình bạn giả dối trong cuộc sống của con người.

+ Chúng ta phải chọn bạn mà chơi để xây dựng cho mình một tình bạn đẹp trong cuộc
sống.
+ Trước những người lợi dụng tình bạn vì mục đích cá nhân ta cần phải cảnh giác và
có những cách xử lí hợp tình hợp lý
c. Kết bài
- Khẳng định câu nói và gợi mở suy nghĩ trong lòng người đọc về tình bạn.
2. Đề 2
Nhiều người tin rằng để thành công và thăng tiến trong cuộc sống cần phải biết
lãng quên những sai lầm và thất bại trong quá khứ. Một số người khác lại coi kí ức
như là một điều quan trọng trong cuộc sống, là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Kí ức
gây cản trở hay giúp con người trong nỗ lực học hỏi từ quá khứ để thành công trong
hiện tại?
Ý kiến của em như thế nào trước điều ấy?
* Định hướng
* Dạng đề: nghị luận về ý kiến

17


* Nội dung: nghị luận về ý kiến trái chiều nhau khi bàn về kí ức của con người trong
quá khứ và trong hiện tại. Từ đó trình bày suy nghĩ của bản thân về vai trò của kí ức:
cản trở hay giúp con người.
* Các ý cần đạt
a. Mở bài
- Giới thiệu về vấn đề cách nhìn nhận của mỗi người về quá khứ, về kí ức của con
người.
- Dẫn ý kiến bàn luận
b. Thân bài
- Bước 1: phần này không cần giải thích.
- Bước 2: bình luận, phân tích vấn đề

cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết!”
Bằng kiến thức đã học về tác phẩm “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” hãy phân
tích bi kịch sống của hồn Trương Ba. Từ đó trình bày suy nghĩ của em về vấn đề vì
sao phải sống là chính mình, sống có sự hài hòa giữa thể xác và tâm hồn?
* Định hướng
* Dạng đề: nghị luận văn học kết hợp nghị luận xã hội
* Nội dung: từ bi kịch sống của hồn Trương Ba khi phải sống nhờ xác anh hàng thịt
trình bày những suy nghĩ của mình về vấn đề vì sao phải được sống là mình.
* Các ý cần đạt
a. Mở bài
- Giới thiệu về tác giả Lưu Quang Vũ và vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt
- Dẫn dắt đi đến bi kịch của hồn Trương Ba.
b. Thân bài
* Phân tích bi kịch của hồn Trương Ba khi phải sống nhờ xác anh hàng thịt: gv dựa
vào phần văn học đã học hướng dẫn cho hs phân tích bi kịch của hồn Trương Ba.
- Phân tích bi kịch phải sống nhờ, sống gửi không được sống hài hòa giữa thể xác và
tâm hồn (phân tích cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và xác anh hàng thịt để thấy
được bi kịch của hồn Trương Ba).
19


- Phân tích bi kịch bị người thân cự tuyệt khi hồn Trương Ba phải sống nhờ xác anh
hàng thịt (phân tích cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba những người thân để thấy
được bi kịch của hồn Trương Ba).
- Phân tích cuộc đấu tranh giữa hồn Trương Ba và Đế Thích để ông được sống là
chính mình dù phải chấp nhận cái chết
- Đánh giá về mặt nghệ thuật và nội dung đoạn trích.
* Gv cho hs làm phần nghị luận xã hội
- Bước 1: giải thích
+ bên trong: là phần tâm hồn, suy nghĩ, tình cảm….là thế giới nội tâm của con người

Hồn Trương Ba quyết định chết để được là mình…….
- Bước 3: bên cạnh đó còn có nhiều người sống không là chính mình (dẫn chứng) 
phê phán những con người ấy.
- Bước 4: rút ra bài học kinh nghiệm
c. Kết bài
4. Đề 4
Trong tác phẩm “Nhìn về vốn văn hóa dân tộc” Trần Đình Hượu viết: “Con
đường hình thành bản sắc dân tộc của văn hóa không chỉ trông cậy vào sự tạo tác của
chính dân tộc đó mà còn trông cậy vào khả năng chiếm lĩnh, khả năng đồng hóa
những giá trị văn hóa bên ngoài”.
Em suy nghĩ gì về ý kiến trên? Theo em, thế hệ thanh niên ngày nay đã làm gì
đối với nền văn hóa của dân tộc, đặc biệt là các lễ hội mang nét truyền thống?
* Định hướng
* Dạng đề: nghị luận về ý kiến kết hợp hiện tượng đời sống
* Nội dung: bàn về con đường hình thành bản sắc của nền văn hóa của dân tộc và vai
trò, ý thức của thế hệ thanh niên trong việc bảo vệ và giữ gìn nền văn hóa ấy.
* Các ý cần đạt
a. Mở bài
- Giới thiệu vấn đề nghị luận
21


b. Thân bài
- Giải thích: tạo tác: sáng tạo giá trị văn hóa; khả năng chiếm lĩnh, đồng hóa: tiếp thu
những tinh hoa văn hóa nền văn hóa của nước ngoài để biến thành của dân tộc
 ý nghĩa: muốn làm cho nền văn hóa của dân tộc thêm phong phú đa dạng nhưng
vẫn giữ được bản sắc dân tộc thì mỗi chúng ta phải biết giữ gìn và phải tiếp thu tinh
hoa văn hóa của nước ngoài để làm cho nền văn hóa dân tộc vừa mang đậm truyền
thống vừa mới mẻ hiện đại.
- Bình luận, phân tích vấn đề

5. Đề 5
Ngày 30/4 vừa qua ở Việt Nam đã kỉ niệm 30 năm ngày chiến thắng đế quốc
Mĩ giành lại độc lập cho dân tộc, thống nhất đất nước.
Ngày 9/5/2015, tại Quảng trường Đỏ của nước Nga đã kỉ niệm 70 năm chiến thắng
phát xít Đức giành lại độc lập cho nước Nga, đánh dấu sự sụp đổ của phe phát xít trên
thế giới và mở đường cho chiến thắng của phe Đồng minh.
Hai sự kiện lịch sử, hai đất nước khác nhau nhưng cùng một ý nghĩa, cùng thể hiện
lòng yêu nước của dân tộc. Là một người được sống trong hoàn cảnh đất nước hòa
bình, được hưởng thụ những thành quả mà cha ông đã phải đổ xương máu, mồ hôi và
nước mắt, em suy nghĩ gì về cuộc chiến tranh vĩ đại ấy ở hai nước? Thế hệ trẻ hiện
nay đã làm gì để xứng đáng với thế hệ cha ông?
Viết một bài văn ngắn trình bày suy nghĩ của mình về điều đó.
* Định hướng
* Dạng đề: hiện tượng đời sống
* Nội dung: nhận xét về công cuộc đấu tranh bảo vệ đất nước và hiện thực yêu nước
của thế hệ trẻ Việt Nam.
* Các ý cần đạt
a. Mở bài
- Giới thiệu về lòng yêu nước và công cuộc kháng chiến bảo vệ dân tộc.
- Dẫn dắt vấn đề đến ngày kỉ niệm của hai nước: Nga và Việt Nam.
b. Thân bài
23


- Nêu một số biểu hiện về lễ kỉ niệm ngày chiến thắng của hai nước vừa diễn ra
+ Nga: lễ kỉ niệm hoành tráng nhất trong lịch sử hiện đại với lễ duyệt binh ở
Mátxcơva với hơn 15 nghìn người tham gia. Với các hoạt động như quảng bá, bắn
pháo hoa, hòa nhạc, lễ duyệt binh có gần 16000 binh sĩ, và các sĩ quan lực lượng vũ
trang, 200 loại vũ khí và các thiết bị quân sự hiện đại như xe tăng T-14 Armata, tên
lửa đạn đạo xuyên lục địa PC-24, máy bay và chiến đấu cơ: Su-27, MiG-29 thuộc hai

- Giới thiệu vấn đề nghị luận
b. Thân bài
- Giải thích: nhận thức: biết đánh giá, nhận xét, nhìn nhận về mình; Tư duy: suy nghĩ;
Thực tiễn: thực tế đời sống; Bổn phận: ý thức, trách nhiệm, hành động  ý nghĩa: một
con người không thể tự đánh giá, nhận xét được giá trị về con người của mình bằng
những suy nghĩ, nhận thức của chính mình. Mà chỉ có những hành động cụ thể thiết
thực mới thực sự khẳng định giá trị của con người chúng ta mà thôi.
- Bình luận, phân tích, chúng minh
+ Câu nói đúng
+ Vì sao “một con người không thể nhận thức, đánh giá được chính mình bằng tư
duy”? Bởi vì tư duy là những suy nghĩ, nhận thức mang tính chất chủ quan của con
người. Đôi khi tư duy còn chịu tác động ảnh hưởng của tình cảm, cảm xúc cho nên
con người tự đánh giá về mình sẽ không được chính xác, khách quan và đúng thực tế
 dễ dẫn đến ảo tưởng về mình.
+ Vì sao thực tiễn sẽ giúp chúng ta nhận thức được chính mình? Bởi vì thực tiễn là
hiện thực của đời sống, gắn bó với cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Là kết quả của
các hoạt động của một con người và toàn bộ xã hội, con người nhìn vào thực tiễn sẽ
biết mình đạt được những mức độ nào, thiếu sót những gì, đã làm được những gì.
Thực tiễn giúp con người có một cái nhìn đánh giá khách quan, trung thực hơn về
mình.
+ Vì sao khi con người ra sức thực hiện bổn phận của mình thì sẽ hiểu được giá trị của
chính mình?

25