L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi, s li u và
k t qu nghiên c u trong lu n v n này là trung th c và ch a h đ

c s d ng

đ b o v m t h c v nào. Các thông tin trích d n trong lu n v n đ u đã đ

c ch

rõ ngu n g c.
Hà N i, ngày

tháng

n m 2015

TÁC GI

Nguy n Th Duyên


L IC M

N

Tác gi xin trân tr ng c m n các th y cô giáo Tr

ng

i h c Th y


TÁC GI

Nguy n Th Duyên


M CL C
L i cam đoan
L ic m n
Danh m c các ký hi u, các ch vi t t t
Danh m c các s đ , hình v
Danh m c các b ng
M đ u
CH

NG 1: C

S

LÝ LU N VÀ TH C TI N V

CÔNG TÁC

QU N LÝ KHAI THÁC H TH NG CÔNG TRÌNH TH Y L I ......... 1
1.1. H th ng công trình th y l i và vai trò đ i v i n n kinh t qu c dân ....... 1
1.1.1. Khái ni m h th ng các công trình th y l i ............................................ 1
1.1.2. Vai trò c a th y l i đ i v i n n kinh t qu c dân c a n

c ta ............... 1



trong n

1.5.2. Kinh nghi m

n

c .................................................................... 29

c ngoài.................................................................... 30

1.6. T ng quan nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ n đ tài ............ 33
K t lu n ch
CH

ng 1 ........................................................................................... 34

NG 2: TH C TR NG CÔNG TÁC QU N LÝ KHAI THÁC H

TH NG CÔNG TRÌNH TH Y L I AN H I, H I PHÒNG ................. 36
2.1.
2.1.1.

c đi m t nhiên, kinh t xã h i c a đ a bàn nghiên c u ...................... 36
c đi m t nhiên ................................................................................. 36

2.1.2. Tình hình dân sinh, kinh t - xã h i ...................................................... 41
2.2. Th c tr ng h th ng công trình th y l i An H i, H i Phòng .................. 43
2.2.1. Tình hình chung c a h th ng công trình th y l i An H i ................... 43
2.2.2. Th c tr ng v công trình và ngu n n

3.2. Nh ng c h i và thách th c trong công tác qu n lý khai thác................. 64


3.2.1. Nh ng c h i ......................................................................................... 64
3.2.2. Nh ng thách th c .................................................................................. 65
3.3. Nguyên t c đ xu t gi i pháp t ng c
3.4.

xu t m t s gi i pháp t ng c

ng QLKT HTCTTL An H i ....... 69
ng công tác QLKT HTCTTL An H i

t i n m 2020 .................................................................................................... 69
3.4.1. Gi i pháp hoàn ch nh quy ho ch h th ng công trình th y l i ............. 69
3.4.2. Gi i pháp hoàn ch nh công tác qu n lý khai thác HT CTTL ................ 73
3.4.3. Gi i pháp đào t o ngu n nhân l c v qu n lý khai thác h th ng công
trình th y l i .................................................................................................... 77
3.4.4. Áp d ng ti n b công ngh trong qu n lý và v n hành công trình th y
l i..................................................................................................................... 78
3.4.5. Các gi i pháp h tr .............................................................................. 84
K t lu n ch

ng 3 ........................................................................................... 90

K T LU N VÀ KI N NGH ...................................................................... 92
TÀI LI U THAM KH O ............................................................................ 95


DANH M C CÁC KÝ HI U, CÁC CH


8. UBND

: y ban nhân dân

9. CNXH

: Ch ngh a xã h i

10. HTX

: H p tác xã

11. BNN&PTNT : B nông nghi p và phát tri n nông thôn
12. SNN&PTNT : S nông nghi p và phát tri n nông thôn
13. TCHTDN

: T ch c h p tác dùng n

14. TLP

: Th y l i phí

15. B

:

16. MT

: Mi n Trung


DANH M C CÁC S
Hình 1.1 Quang c nh H

p

m Hà

, HÌNH V
ng .................................................. 4

Hình 1.2 Quang c nh công trình th y đi n Hòa Bình....................................... 6
Hình 2.2 Các ngu n gây ô nhi m Sông R ..................................................... 48
Hình 3.1 Mô hình h th ng SCADA ph c v hi n đ i hóa đi u hành t i, tiêu ...81
S đ 1.1 Mô hình t ch c và qu n lý h th ng th y nông t nh ..................... 12
S đ 1.2 Mô hình t ch c QLKT CTTL chung toàn vùng ............................ 19
S đ 2.1 C c u b máy t ch c Công ty TNHH MTV KTCTTL An H i .. 49


M

U

1.Tính c p thi t c a đ tài
Cùng v i nhu c u t ng tr
th c ph m,
qu c gia.

nhi u n



c cho s n xu t công

nghi p, du l ch và dân sinh, đ ng th i còn góp ph n phát tri n giao thông
th y, nuôi tr ng th y s n, phân b l i dân c , c i thi n môi tr

ng sinh thái

và góp ph n phát tri n nông thôn toàn di n, th c hi n xóa đói gi m nghèo. Vì
th , th y l i đ
thôn

n

c coi là bi n pháp hàng đ u đ phát tri n nông nghi p nông

c ta.

H i phòng là Thành ph có n n kinh t phát tri n m nh. Nh p đ t ng
tr

ng GDP trung bình n m khá cao, t c đ t ng tr

ng kinh t trung bình

trong giai đo n 2010-2012 là 10,4%/n m cao h n nhi u so v i t c đ t ng
tr

ng trung bình c a c n



t, huy n Kim Thành (t nh

ng, Thành ph H i Phòng, k t

thúc t i c ng Cái T t, ra sông Tam B c và c ng Lu n, xã An

ng đ ra sông

L ch Tray v i t ng chi u dài là 45km trong đó ch y qua đ a ph n H i Phòng
là 29km.
Hi u qu kinh t xã h i mà các công trình mang l i h t s c to l n,
nh ng ph n l n h th ng công trình th y l i m i ch khai thác đ

c 50-60%

n ng l c thi t k . Tr i qua th i gian dài cùng v i s di n bi n b t th

ng v

th i ti t, t c đ gia t ng dân s , đô th hóa m nh m làm cho các công trình
c a h th ng b xu ng c p nghiêm tr ng, toàn b h th ng b l n chi m xâm
h i và ph n nào làm phá v quy ho ch c , không còn phù h p, không đ n ng
l c ph c v đ i v i nhi m v hi n t i và t

ng lai. Vì v y, m c tiêu qu n lý,

khai thác và v n hành h th ng công trình th y l i có hi u qu cao trong s n
xu t kinh doanh là vi c làm r t c n thi t c a Thành ph H i Phòng nói chung
và Công ty TNHH MTV Khai thác Công trình th y l i An H i nói riêng.


ng pháp phân tích, đánh giá, t ng h p; ph

ng pháp đ i chi u v i

v n b n hi n hành.
4.

it

ng và ph m vi nghiên c u

a.

it

ng nghiên c u
it

ng nghiên c u c a đ tài là công tác qu n lý khai thác các công

trình th y l i và nh ng gi i pháp t ng c

ng công tác qu n lý khai thác các

công trình th y l i.
b. Ph m vi nghiên c u
- Ph m vi nghiên c u v n i dung và không gian: N i dung nghiên c u
c a đ tài là công tác qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i An H i,
H i Phòng.

c g m 3 m ng v n đ sau:

- H th ng nh ng c s lý lu n và th c ti n v công tác qu n lý khai
thác các công trình th y l i;
-

ánh giá th c tr ng công tác qu n lý khai thác h th ng công trình

th y l i An H i, H i Phòng, qua đó đánh giá nh ng k t qu đ t đ

c c n phát

huy và nh ng t n t i c n tìm gi i pháp kh c ph c;
-

xu t m t s gi i pháp nh m t ng c

ng công tác qu n lý khai thác

các h th ng công trình th y l i trong th i gian t i.


1

CH

NG 1: C

S


Công trình thu l i: Là công trình thu c k t c u h t ng k thu t, trong
đó có công trình và thi t b g m: H ch a n

c; các khu ch a, tr n

c ng; tr m b m; gi ng; công trình l c và x lý n
chuy n n

c và đi u ti t n

c; đ p;

c; các h th ng d n,

c; đê; kè; b ao và các công trình ph tr ph c

v qu n lý, v n hành khai thác công trình th y l i.
H th ng th y l i là t p h p các công trình th y l i có liên quan tr c ti p
v i nhau trong qu n lý, v n hành và b o v trong m t l u v c ho c m t khu v c
nh t đ nh.
1.1.2. Vai trò c a th y l i đ i v i n n kinh t qu c dân c a n
1.1.2.1. Nh ng nh h

ng tích c c

Th y l i là m t trong nh ng c s h t ng thi t y u đ
b

c ta
n đ nh và t ng


nghi p, sinh ho t nông thôn, đ ng th i h n ch tác h i c a n

c gây ra cho

s n xu t và sinh ho t c a nông dân. Nh v y, th y l i hóa là m t quá trình lâu
dài nh ng có ý ngh a to l n đ i v i vi c phát tri n n n nông nghi p n
Cho đ n nay, Vi t Nam c b n v n là m t n

c ta.

c nông nghi p, nông

nghi p là khu v c s n xu t v t ch t ch y u thu hút t i 70,5% l c l

ng lao

đ ng xã h i và làm ra kho ng 23,6% GDP. Nông nghi p theo ngh a r ng bao
g m tr ng tr t, ch n nuôi, ch bi n, lâm nghi p, ng nghi p… t t c các ho t
đ ng này đ u r t c n có n

c. Vì v y n n kinh t n

c ta ph thu c r t nhi u

vào thiên nhiên, n u nh th i ti t khí h u thu n l i thì đó là môi tr

ng thu n

l i đ nông nghi p phát tri n nh ng khi g p nh ng th i k mà thiên tai kh c

c

c đây

tình tr ng này là ph bi n. M t khác nh có h th ng thu l i cung c p đ
n

c cho đ ng ru ng t đó t o ra kh n ng t ng v , vì h s quay vòng s

d ng đ t t ng t 1,3 lên đ n 2-2,2 l n đ c bi t có n i t ng lên đ n 2,4-2,7 l n.
Nh có n

ct

i ch đ ng nhi u vùng đã s n xu t đ

h th ng thu l i

n

c 4 v . Tr

c đây do

c ta ch a phát tri n thì lúa ch có hai v trong m t

n m. Do h th ng thu l i phát tri n h n tr

c nên thu ho ch trên 1 ha đã đ t


- C i thi n ch t l

ng môi tr

là nh ng vùng khó kh n v ngu n n

ng c a khu v c.

ng và đi u ki n s ng c a nhân dân nh t
c, t o ra c nh quan m i.

b. ê đi u – Phòng ch ng gi m nh thiên tai
ã nâng c p và xây d ng m i 5.700 km đê sông, 3.000 km đê bi n,
23.000 km b bao, hàng nghìn c ng d

i đê, hàng tr m cây s kè. Thu l i

góp ph n vào vi c ch ng l l t do xây d ng các công trình đê đi u ... t đó
b o v cu c s ng bình yên c a nhân dân và t o đi u ki n thu n l i cho h
t ng gia s n xu t.
+ V đê sông:

mi n B c, nh s h tr đi u ti t c a h Hoà Bình,

Thác Bà, h th ng đê sông H ng và Thái Bình đã đ m b o ch ng đ
N i

c l Hà

cao trình 13,40m ng v i t n su t 125 n m/l n. Khi h Tuyên Quang đi

c sinh ho t, công nghi p, nuôi tr ng thu s n

i đôi v i m r ng di n tích t
n m cho nhi u vùng r ng l n

in

cđ đ mb on

c ng t quanh

c đ ng b ng, trung du, mi n núi mà tr

c kia

ngu n ng t r t khó kh n; t o đi u ki n phân b l i dân c ; t o đi u ki n phát
tri n ch n nuôi gia súc, gia c m, phát tri n thu s n.
-

i v i nông thôn: ã c p n

- Nhi u h ch a đã c p n
đang đ

c s ch

nông thôn đ

c 50% s h .


c cho nuôi tr ng thu s n

n i đ a và t o đi u ki n cho m r ng di n tích nuôi tr ng thu s n vùng n

c


5

ng t, n

c l lên 600.000 ha.

d. Tham gia phát tri n thu đi n
T nh ng n m 1960 khi U ban Tr thu và Khai thác sông H ng đ

c

thành l p và đi vào ho t đ ng, trong nghiên c u quy ho ch t ng h p đ ph c
v cho ch ng l , phát đi n, c p n
e.

c, v n t i thu …

óng góp vào vi c b o v , c i t o môi tr

ng, t o ti n đ xây d ng cu c

s ng v n minh hi n đ i.
- Các h đ p đ


C u Long, nhi u vùng đ t “chiêm khe mùa th i” mà tr

nông thôn đã
đ ng b ng sông

c đây ng

i dân ph i

s ng trong c nh “6 tháng đi chân, 6 tháng đi tay”, thành nh ng vùng 2 v lúa
n đ nh có n ng su t cao, phát tri n đ

c m ng đ

ng b , b o v đ

c cây

l u niên, có đi u ki n n đ nh và phát tri n kinh t - xã h i, an ninh qu c
phòng.
- Các h ch a có tác đ ng tích c c c i t o đi u ki n vi khí h u c a m t
vùng, làm t ng đ

m không khí, đ

m đ t, t o nên các th m th c v t

ch ng xói mòn, r a trôi đ t đai.
f.

c nh

i Lu t, thành l p các

Ban Qu n lý l u v c sông tr ng đi m, đ y m nh công tác đi u tra c b n, xây
d ng quy ho ch khai thác s d ng t ng h p tài nguyên n
tác h i do n

c gây ra. Cùng v i ngành đi n xây d ng nhi u h ch a, các h

th ng chuy n n
ngu n n
n

c

c l u v c.

c gi a mùa th a n

n m thi u n

c và phòng ch ng

ã th c s đóng góp to l n vào vi c đi u hoà
c và mùa thi u n

c, gi a vùng th a n

c, gi a n m th a n

T m t ngành k thu t còn r t non tr đ n nay chúng ta đã đào t o b i d

ng

đ

c đ i ng cán b , chuyên gia, công nhân k thu t có đ trình đ làm ch

đ

c các v n đ khoa h c, k thu t, công ngh trong kh o sát, thi t k , thi

công, qu n lý nghiên c u khoa h c ph c t p ngang t m các n

c trong khu

v c. Ngành thu l i c ng là ngành xây d ng đã xây d ng đ

c nhi u tiêu

chu n, quy trình, quy ph m k thu t ch t ch , tiên ti n trong quy ho ch, thi t
k , thi công, đã xây d ng B S tay Tra c u Thu l i trên c s tiêu chu n k
thu t nhà n
hi n

n

c, đ c bi t là quy trình v n hành liên h l n đ u tiên đ

c ta do Th t

ng đ n vi khí h u khu v c, làm thay đ i đi u ki n s ng c a

i, đ ng th c v t trong vùng, có th xu t hi n các loài l , làm nh h

ng

t i cân b ng sinh thái khu v c và s c kho c ng đ ng
- Làm thay đ i đi u ki n đ a ch t, đ a ch t thu v n gây nh h
th

ng, h l u h th ng, ho c có th gây b t l i đ i v i môi tr

ng t i

ng đ t, n

c


8

trong khu v c.
- Tr c ti p ho c gián ti p làm thay đ i c nh quan khu v c, nh h

ng

t i l ch s v n hoá trong vùng.
1.2. Khái ni m và đ c đi m c a công tác qu n lý khai thác công trình
1.2.1 Khái ni m qu n lý
Qu n lý là s tác đ ng có t ch c, có h


i

khác.
Qu n lý công trình th y l i là m t ngh thu t đi u hành xây d ng h
th ng ho t đ ng nghiên c u tri n khai, thi t k , duy tu b o d

ng công trình

th y l i và k t h p t ng th các ngu n nhân l c v i các ngu n v t ch t thông
qua m t chu trình khép kín c a công trình, b ng vi c s d ng các k n ng qu n
lý nh m đ t đ

c nh ng m c tiêu nh thi t k ban đ u và m c đích ph c v c a

công trình, đ ng th i nh m b o đ m phát huy h t n ng l c và công su t làm vi c
c a các công trình th y l i.
Các công trình th y l i c n đ

c qu n lý theo pháp l nh khai thác và

b o v công trình th y l i. C n ph i ban hành các lu t c th v khai thác s
d ng các công trình th y l i đ h

ng các cá nhân, các công ty, doanh nghi p


9

có các ho t đ ng kinh doanh s n xu t phù h p v i m c đích b o v công

c sinh ho t, th y s n, s n xu t công nghi p, phát

đi n, giao thông, du l ch, ch ng l , ng n m n, c i t o đ t, môi tr
thái. Nh ng hi n nay các công trình th y l i ph i th

ng xuyên đ i m t tr c

ti p v i s tàn phá c a thiên nhiên, trong đó có s phá ho i th
s phá ho i b t th

ng sinh

ng xuyên và

ng.

Vì v y công tác qu n lý khai thác h th ng công trình th y l i c n ph i
làm t t đ ph c v s n xu t, xã h i, dân sinh, an toàn cho các công trình th y
l i và đ t hi u qu cao nh t. Ngoài công tác qu n lý và s d ng, các công
trình th y l i còn mang tính ch t qu n chúng.
dân, vào chính quy n đ a ph
l i phí, tu s a b o d

n v qu n lý ph i d a vào

ng đ làm t t vi c đi u hành t

i, tiêu, thu th y

ng công trình và b o v công trình. Do đó, đ n v qu n

các kh n ng có th x y ra. K t qu quan tr c ph i th

ng xuyên đ i chi u

v i tài li u thi t k công trình đ nghiên c u và x lý.–
B od

ng: C n th c hi n ch đ b o d

ng th

ng xuyên và đ nh k

th t t t đ công trình luôn làm vi c trong tr ng thái an toàn và t t nh t. H n
ch m c đ h h ng các b ph n công trình.
S a ch a: Ph i s a ch a k p th i các b ph n công trình h h ng,
không đ h h ng m r ng, đ ng th i s a ch a th

ng xuyên, đ nh k .

Phòng ch ng l l t: Trong mùa m a, bão, c n t ch c phòng ch ng,
chu n b đ y đ các nguyên v t li u c n thi t và chu n b các ph

ng án ng

c u đ i phó k p th i v i các s c x y ra.
V n hành công trình: C n có m t k ho ch dùng n

c c th đ đ m


c.

i tiêu h p lý theo t ng

mùa v trong n m đ đ m b o duy tu và v n hành h th ng th y l i m t cách


11

t t nh t.
1.3. T ng quan công tác qu n lý khai thác công trình th y l i c a n

c ta

trong nh ng n m qua
1.3.1. T ch c h th ng qu n lý nhà n

c v khai thác công trình th y l i

qu n lý, khai thác và s d ng công trình th y l i, trong nhi u n m
qua Nhà n

c và các đ a ph

ng đã quan tâm xây d ng và hoàn thi n mô

hình t ch c qu n lý, th ch và chính sách nh m nâng cao hi u qu ho t
đ ng c a h th ng công trình th y l i, đáp ng yêu c u n
kinh t , xã h i và môi tr


c có: 24 t nh thành l p Chi c c Th y l i và phòng,

ch ng l t, bão; 22 t nh thành l p Chi c c Th y l i; 15 t nh thành l p Chi c c
Th y l i và Chi c c ê đi u và phòng ch ng l t bão; 01 t nh thành l p
Chi c c Th y l i – Th y s n (t nh Gia Lai); 01 t nh không thành l p Chi c c
chuyên ngành th y l i mà ch có Phòng Th y l i thu c s Nông nghi p và
PTNN (t nh

ng Nai).


12

S đ 1.1: Mô hình t ch c và qu n lý h th ng th y nông t nh
S l
trên c n

ng và trình đ nhân l c c a chi c c qu n lý v th y l i c a các t nh
c nh

B ng 1.1:

B ng 1.1: Nhân l c c a chi c c qu n lý v th y l i c a các t nh
Nhân l c qu n lý th y l i
Tên vùng
STT
1
2
3
4

243
1.073

152
66
43
108
647

1
1
0
5
16

ih c

Trung
c p
19
9

Khác

14
4
9
36
91



ng nên hi u r t rõ

ng.

+ i m y u:
-

i ng nhân s c a chi c c h u h t còn tr nên r t thi u kinh nghi m

trong công tác qu n lý CTTL. Bên c nh đó, đa s là con em đ ng bào dân t c
nên trình đ và n ng l c ch a cao.
- Thu nh p c a chuyên viên chi c c th y l i ch có t l
nhà n

c nên không thu hút đ

c ngu n n ng l c có trình đ cao v làm vi c.

- Các công trình th y l i c a vùng mi n núi, vùng sâu th
manh mún và có s l

ng ngân sách
ng là nh l ,

ng công trình r t l n trong khi ngu n nhân s c a chi

c c m ng nên Chi c c th y l i g p nhi u khó kh n trong công tác qu n lý.
M t
khác, các công trình th y l i nh h u h t đ u do ng