ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN VĂN HIỂN

GIẢI PHÁP NÂNG CAO MỨC SỐNG CHO CÁC
HỘ DÂN BỊ THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP
TẠI THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ NÔNG NGHIỆP

THÁI NGUYÊN - 2016


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

NGUYỄN VĂN HIỂN

GIẢI PHÁP NÂNG CAO MỨC SỐNG CHO CÁC
HỘ DÂN BỊ THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP
TẠI THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
Mã số: 60.62.01.15

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐỖ QUANG QUÝ

THÁI NGUYÊN - 2016

bảng khảo sát, điều tra. Tôi xin chân thành cảm ơn 400 chủ hộ gia đình tại 5 xã
trên đã dành thời gian quý báu trả lời bảng khảo sát của tôi, giúp đỡ tôi trong
quá trình thu thập thông tin trong luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Đào tạo - Trường ĐH Kinh tế và
QTKD đã tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành khoá học và trình bày luận văn
này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến các đồng nghiệp đã chia sẻ nhiều tư liệu
và kinh nghiệm quý báu liên quan đến vấn đề nghiên cứu của luận văn.
Sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình đã luôn tạo điều
kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học cũng như thực hiện luận văn.
Do thời gian có hạn cũng như kinh nghiệm nghiên cứu khoa học chưa nhiều
nên luận văn của tôi không tránh khỏi tồn tại nhiều thiếu sót, kính mong nhận được
sự nhận xét, đóng góp ý kiến của Quý thầy, cô và các anh, chị học viên.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên ngày 30 tháng 9 năm 2016
Tác giả luận văn

Nguyễn Văn Hiển


iii

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ............................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN .................................................................................................. ii
MỤC LỤC ....................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ............................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG ............................................................................ vii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................... 3

2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin ............................................................ 30
2.2.2. Phương pháp phân tích và xử lý thông tin ............................................ 31
2.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu ............................................................. 31
2.3.1 Thu nhập bình quân hộ dân .................................................................... 31
2.3.2 Chi tiêu hộ dân ....................................................................................... 32
2.3.3 Các chỉ tiêu khác .................................................................................... 33
Chương 3 THỰC TRẠNG VỀ MỨC SỐNG CỦA HỘ DÂN BỊ THU
HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH
THÁI NGUYÊN ............................................................................ 34
3.1. Tổng quan về thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên .................................... 34
3.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên............................................................. 34
3.1.2. Đặc điểm về kinh tế - xã hội ................................................................. 36
3.1.3 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của Thị xã Phổ
Yên, tỉnh Thái Nguyên .................................................................................... 43
3.2. Thực trạng về thu hổi đất nông nghiệp và mức sống của hộ dân bị thu hồi
đất nông nghiệp tại thị xã Phổ Yên, Thái Nguyên .......................................... 44
3.2.1. Thực trạng thu hồi đất nông nghiệp tại TX. Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên ... 44
3.2.2. Đặc điểm về lao động - việc làm của các hộ dân tại các xã bị thu hồi đất
tại TX. Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên ................................................................ 51
3.2.3. Tác động của việc thu hồi đất nông nghiệp đến mức sống của các hộ
dân sau khi bị thu hồi đất tại TX. Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên....................... 55
3.2.4 Đánh giá về tác động của thu hồi đất nông nghiệp đến mức sống của các
hộ dân bị thu hồi đất ........................................................................................ 67


v

Chương 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO MỨC SỐNG CHO
CÁC HỘ DÂN BỊ THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI THỊ
XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN ...................................... 71

CCN

: Cụm công nghiệp

CNH

: Công nghiệp hóa

GDP

: Tổng sản phẩm quốc nội

HĐH

: Hiện đại hóa

KCN

: Khu công nghiệp

LĐ

: Lao động

LLSX

: Lực lượng sản xuất

NN


Bảng 3.4 Số lượng và tỷ lệ hồ sơ của các chủ hộ được điều tra ..................... 52
Bảng 3.5 Cơ cấu lao động theo ngành nghề, việc làm của người dân bị thu hồi
đất nông nghiệp giai đoạn 2013 - 2015 .......................................... 53
Bảng 3.6: Thu nhập bình quân đầu người/năm của các hộ dân sau THĐ NN
giai đoạzn 2013 - 2015.................................................................... 57
Bảng 3.7: Cơ cấu nguồn thu nhập bình quân của hộ dân/năm tại thời điểm
trước và sau khi thu hồi đất NN ...................................................... 58
Bảng 3.8: Mức chi tiêu bình quân của các hộ dân sau thu hồi đất nông nghiệp
giai đoạn 2013 - 2015 ..................................................................... 60
Bảng 3.9: Cơ cấu chi tiêu trong hộ dân /tháng trước và sau khi THĐ NN giai
đoạn 2013 - 2015 ............................................................................ 62
Bảng 3.10: Đánh giá điều kiện nhà ở của các hộ dân trước và sau khi THĐ
NN giai đoạn 2013 - 2015............................................................... 63
Bảng 3.11: So sánh việc sử dụng các đồ dùng lâu bền của các hộ dân trước và
sau khi bị THĐ NN giai đoạn 2013 - 2015 ..................................... 64
Bảng 3.12: Trình độ học vấn của lao động trong các hộ dân trước và sau khi
THĐ NN giai đoạn 2013 - 2015 ..................................................... 66
Bảng 3.13: Tình hình sử dụng các dịch vụ y tế trong các hộ dân trước và sau
khi THĐ NN giai đoạn 2013 - 2015 ............................................... 66


1

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Nước ta là một nước nông nghiệp với khoảng 70% dân số sống bằng
nghề nông, ngành nông nghiệp nước ta đã và đang sẽ còn giữ vị trí hết sức
quan trọng trong nền kinh tế chung của cả nước, là tiền đề cho các ngành kinh
tế khác phát triển. Tuy nhiên, trong quá trình đô thị hóa toàn cầu hiện nay,

dự án công nghiệp như KCN nam Phổ Yên, KCN tây Phổ Yên,... còn có
nhiều dự án về các lĩnh vực du lịch, phát triển đô thị như: khu du lịch đồi
Trinh Nữ, khu du lịch hồ Suối Lạnh, khu đô thị mới Thái Thịnh,... và nhiều
dự án khác.
Tháng 3 năm 2013, tập đoàn Samsung đã chính thức xây dựng "Khu Tổ
hợp Công nghệ cao" tại thị xã Phổ Yên, được biết đây là nhà máy lớn nhất thế
giới của Sam Sung tại Thái Nguyên. Nhà máy đã đi vào hoạt động và cho
thấy những tác động tích cực đối với sự phát triển kinh tế - xã hội tại Phổ
Yên, Thái Nguyên nói chung, giải quyết vấn đề việc làm cho lao động tại
Thái Nguyên và các tỉnh miền Bắc nói riêng. Hiện nay dự án Tổ hợp khu đô
thị - dịch vụ - công nghiệp Yên Bình vẫn đang được xúc tiến thực hiện.
Thị xã Phổ Yên đã giải phóng mặt bằng gần 1.000ha, trong đó, điện
tích đất nông nghiệp chiếm khoảng 800 ha. Điều này đã tạo ra một thách thức
về sự giảm sút đất nông nghiệp sẽ ảnh hưởng đến an ninh lương thực quốc
gia, làm giảm sản lượng gạo xuất khẩu hàng năm, tăng lượng lao động thất
nghiệp, đặc biệt là lao động có độ tuổi trung niên 40 - 55 tuổi. Khi Nhà nước
thực hiện thu hồi đất nông nghiệp trên cơ sở hệ thống pháp luật và bồi thường
còn chưa phù hợp với thực tiễn, các quy định về giá đất bồi thường, về cơ chế
thu hồi đất sử dụng vào các mục đích kinh tế, thời điểm xác định giá bồi
thường, hỗ trợ và tái định cư, hỗ trợ người dân chuyển đổi ngành nghề,…. đã
ảnh hưởng đến mức sống của các hộ dân thuộc diện bị thu hồi đất nông
nghiệp.Thị xã có gần 3.000 hộ dân và 12.591 lao động nông nghiệp bị ảnh


3

hưởng bởi chính sách thu hồi đất nông nghiệp cho phát triển công nghiệp.
Đây đang là vấn đề nổi bật, đòi hỏi sự nỗ lực rất cao của thị xã.
Chính vì những lý do trên, tác giả quyết định chọn vấn đề: “Giải pháp
nâng cao mức sống cho các hộ dân bị thu hồi đất nông nghiệp tại thị xã

Mức sống là một khái niệm liên quan đến sự phát triển và thỏa mãn nhu
cầu của xã hội nói chung và nhu cầu của con người nói riêng. Hiện nay, có rất
nhiều khái niệm về mức sống.
Theo Đại từ điển tiếng Việt thì mức sống là mức đạt được trong chi
dùng, hưởng thụ các điều kiện vật chất, tinh thần của dân cư.
Theo C.Mác, mức sống dân cư không phải chỉ là sự thỏa mãn nhu cầu
của đời sống vật chất mà còn là sự thỏa mãn nhu cầu nhất định, những nhu
cầu được sản sinh bởi chính điều kiện xã hội mà trong đó con người đang
sống và trưởng thành.
Theo Từ điển Bách Khoa Việt Nam, mức sống là một phạm trù kinh tế
- xã hội đặc trưng mức thỏa mãn về nhu cầu về thể chất, tinh thần và xã hôi
của con người. Nó được thể hiện bằng hệ thống các chỉ tiêu số lượng và chất
lượng của điều kiện sinh hoạt và lao động của con người. Một mặt, mức sống
được quyết định bởi số lượng và chất lượng của của cải vật chất và văn hóa
dùng để thỏa mãn nhu cầu của đời sống; mặt khác, nó được quyết định bởi
mức độ phát triển bản thân nhu cầu của con người. Mức sống không chỉ phụ
thuộc vào nền sản xuất hiện tại mà còn phụ thuộc vào quy mô của cải quốc
dân và của cá nhân tích lũy được. Mức sống và các chỉ tiêu thể hiện nó là do
tính chất của hình thái kinh tế - xã hội quyết định.


6

Có thể nói, mức sống là một phạm trù kinh tế xã hội phức tạp, nó phản
ánh quan hệ sản xuất, quan hệ xã hội giữa người với người trong quá trình sản
xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng sản phẩm của xã hội.
Hiểu một cách chung nhất, mức sống là tổng giá trị hàng hóa và các
dịch vụ sinh hoạt mà với cơ cấu của sản xuất ra các tư liệu có khả năng thỏa
mãn nhu cầu vật chất và văn hóa của con người tại một thời điểm kinh tế - xã
hội của đất nước.

phương án sản xuất (mùa nào trồng cây gì, nuôi con gì,…)
- Phân bố dân cư, phân bố sản xuất, hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông
đi lại. Theo từng vùng, nơi nào dân số phân bố đông, sản xuất hàng hóa phát
triển, hệ thống giao thông đi lại tốt, hệ thống cơ sở hạ tầng phát triển thì vùng
đó có nhiều điều kiện để nâng cao chất lượng cuộc sống, nâng cao thu nhập
và mức sống của từng hộ dân. Tại khu vực hộ dân có diện tích đất NN bị thu
hồi cho phát triển công nghiệp sẽ là mối quan hệ hai chiều. Các công ty,
doanh nghiệp mở nhà máy, xí nghiệp, xưởng sản xuất kéo theo hệ thống cơ sở
hạ tầng giao thông phát triển, dân cư các nơi khác tập trung về đông hơn,
phân bố sản xuất dày hơn, là cơ sở phát triển sản xuất hàng hóa, phát triển
dịch vụ từ đó nâng cao mức sống cho các hộ dân ở chính khu vực này.
- Việc làm: Trong nguồn thu nhập của hộ, thu nhập từ lao động là yếu
tố quan trọng nhất duy trì mức sống và cũng là nguồn thu mà chúng thay đổi
theo số giờ lao động. Thu nhập này không tính các khoản thu như lương hưu,
học bổng, trợ cấp xã hội, tiền chuyển về, tiền cho thuê tài sản và lãi suất tiết
kiệm là những khoản không phụ thuộc vào số giờ lao động của các thành viên
trong hộ.
Giờ lao động được tính bằng cách chia tổng số giờ làm việc của các
thành viên của hộ chia cho số lượng lao động làm việc trong hộ dân .
Những hộ dân đang khá lên có nhiều khả năng được sống ở những nơi
thuận lợi gần đường giao thông, nhà máy, trường học trong khi một tỷ lệ lớn
những hộ khó khăn đang sa sút thì tập trung ở những nơi xa hơn.


8

Cùng với hoạt động của các nhà máy, xi nghiệp, cơ hội việc làm cũng
như số lượng việc làm tăng lên giải quyết vấn đề lao động, việc làm ở các khu
dân cư nông nghiệp trước đây, các hộ dân có diện tích đất NN bị thu hồi cũng
được ưu tiên hơn trong quá trình tuyển dụng lao động tại các DN.

* Các nhân tố thuộc sức khỏe, giáo dục
- Động thái hình thành và phát triển nhu cầu. Nhu cầu lớn đòi hỏi sản
xuất phải phát triển để có thể đáp ứng được các nhu cầu, từ đó mới có thể
nâng cao mức sống của người dân. Định hướng phát triển nhu cầu do tác động
của truyền thống tiêu dùng gia đình hoặc phân bố vùng nông thôn, thandh thị
hay của tập thể xã hội.
- Ảnh hưởng của các phương tiện thông tin đại chúng trong việc hình
thành, thay đổi hoặc phát triển nhu cầu mới. Điều này thể hiện hiệu quả của
các phương thức truyền thông, quảng cáo nhằm xây dựng nhu cầu, tác đông
tâm lý của người dân.
- Trình độ giáo dục của người dân, tình trạng sức khỏe, khả năng sinh
lý của người dân trong từng thời kỳ khác nhau.
1.2 Tác động của việc thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng các khu công
nghiệp đến mức sống của hộ dân
1.2.1 Pháp luật về thu hồi đất nông nghiệp
Theo luật đất đai 2003 đã đưa ra định nghĩa về đất nông nghiệp như
sau: Đất nông nghiệp là đất được xác định chủ yếu để sử dụng vào mục đich
sản xuất nông nghiệp như trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trông thủy sản hoặc
nghiên cứu thí nghiệm về nông nghiệp. Diện tích đất nông nghiệp ở nước ta
có hạn trong khi dân số đông, để đảm bảo tất cả mọi người nông dân đều có
đất sản xuất và đảm bảo nông nghiệp được sử dụng hiệu quả thì đất nông
nghiệp được nhà nước giao hạn mức và quy định rõ ràng các chủ thể sử dụng
đất. Đất NN là tư liệu sản xuất đặc biệt và chủ yếu, là TLSX không thể thay
thế của ngành nông - lâm nghiệp. Nó là cơ sở tự nhiên, là tiền đề trước tiên
của mọi quá trình sản xuất.
Ngày nay, để đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa, đất nông
nghiệp là nguồn đất chính chuyển đổi nhằm phục vụ phát triển công nghiệp và


10


11

đời sống và sản xuất khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp đã được Chính
phủ hướng dẫn chi tiết tại Điều 19.
Các quy định về bồi thường khi thu hồi đất nông nghiệp:
- Các cá nhân, hộ gia đình có diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi được
bồi thường bằng diện tích đất nông nghiệp tương ứng. Nếu không có đất nông
nghiệp để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền hoặc bồi thường bằng
diện tích đất phi nông nghiệp.
- Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, khi Nhà nước thu
hồi đất nông nghiệp mà không có đất nông nghiệp để bồi thường thì ngoài
việc được bồi thường bằng tiền còn được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm
kiếm việc làm.
Trường hợp người được hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc
làm trong độ tuổi lao động có nhu cầu được đào tạo nghề thì được nhận vào
các cơ sở đào tạo nghề; được tư vấn hỗ trợ tìm kiếm việc làm, vay vốn tín
dụng ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh.
- Hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với trường
hợp thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông
nghiệp; thu hồi đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ của hộ gia đình, cá nhân mà
phải di chuyển chỗ ở
1.2.2 Tác động của việc thu hồi đất nông nghiệp đến mức sống của các hộ dân
Quá trình phát triển nhanh các khu công nghiệp làm diện tích đất nông
nghiệp bị thu hẹp, nhu cầu về đất để xây dựng các khu công nghiệp, khu chế
xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng và đô thị tăng lên rất nhanh. Điều này đã thu hẹp
diện tích đất nông nghiệp phục vụ sản xuất nông nghiệp, lương thực, thực
phẩm, tạo mảng không gian xanh cho môi trường sống, tạo khu nghỉ ngơi cho
người dân. Việc thu hồi đất nông nghiệp tác động đến đời sống của người dân
do họ thiếu phương tiện lao động và kế sinh nhai truyền thống, nhiều hộ rơi

trung, thì chất lượng các công trình này vẫn còn hạn chế, chưa đạt được
những tiêu chuẩn quy định, gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là ở một số
KCN tập trung các ngành công nghiệp nhẹ như dệt may, thuộc da, ngành hóa


13

chất, kim loại,.. Thời gian gần đây xảy ra tình trạng cá chết hàng loạt tại miền
Trung là tiếng chuông cảnh tỉnh các nhà chức năng, các cơ quan của pháp luật
phải cùng nhau làm việc, rà soát và kiểm tra thường xuyên hệ thống xả thải
của các công ty, xi nghiệp.
Ngoài ra, tại các KCN ô nhiễm khí bụi và tiếng ồn là loại hình ô nhiễm
khó kiểm soát và vẫn chưa được Ban quản lý các khu công nghiệp xử lý. Khí
thải của các cơ sở sản xuất chứa nhiều chất thải độc hại được xả ra môi
trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như chăn nuôi, trồng trọt của những hộ
dân xung quanh vùng.
Theo kết quả quan trắc, nồng độ chất SO2, CO, NO2 tại gần KCN và
trong các KCN ngày càng tăng. Nồng độ bụi ven các trục giao thông chính
đều đã vượt tiêu chuẩn cho phép từ 2- 6 lần. Tại nhiều nhà máy cơ khí, nhà
máy luyện kim, công nghiệp hóa chất, công nghiệp vật liệu xây dựng, chế
biến khoáng sản,… trong các KCN, nồng độ bụi và khí độc hại trong không
khí vượt chuẩn cho phép 2 - 5 lần. Chất thải công nghiệp cũng đan glaf nguye
cơ đe dọa tới cuộc sống của người dân tại nơi có các KCN trên địa bàn. Chất
thải công nghiệp chưa được xử lý kỹ sẽ gây ô nhiễm trầm trọng nguồn nước,
không khí, tiếng ồn,…
Tác động tới nguồn lao động
Việc thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng các KCN đã tạo ra một kênh
lao động - việc làm thu hút và giải quyết việc làm tại chỗ, cả những lao động
của những hộ gia đình bị thu hồi đất nông nghiệp và người lao động nhập cư.
Trong những năm gần đây, lực lượng lao động trong các khu công

1.2.3 Nâng cao mức sống cho các hộ dân sau khi bị thu hồi đất nông nghiệp
1.2.3.1. Các hình thức nâng cao mức sống cho các hộ dân sau khi bị thu hồi
đất nông nghiệp
* Giải quyết việc làm và tăng thu nhập cho hộ dân
Chỉ tiêu quan trọng và mang tính quyết định đến chất lượng đời sống
của các hộ dân chính là thu nhập của từng hộ. Có thu nhập các hộ dân mới có
thể sử dụng chúng vào các mục đích khác nhau. Vì vậy, để nâng cao mức


15

sống cho các hộ cần phải chú trọng công tác giải quyết việc làm, tăng thu
nhập cho người lao động.
Đào tạo nghề nâng cao trình độ sản xuất, tay nghề của người lao động
là để nâng cao kiến thức, đẩy mạnh hoạt động khuyến nông, khuyến lâm,
khuyến ngư, khuyến công cho các hộ dân.
Các hộ dân có đất NN sản xuất hoặc có ít đất sản xuất nhưng thiếu
kiến thức thì phải mở lớp đào tạo chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và
định hướng cho hộ chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi có năng suất,
nâng cao chất lượng phù hợp với điều kiện đất đai của từng vùng và nhu
cầu tiêu thụ của thị trường, riêng các xã có thế mạnh tập trung mở lớp đào
tạo và khai thác có hiệu quả tiềm năng thế mạnh của thị xã, kỹ năng làm
mộc, sản xuất giống lúa, sản xuất hoa màu, cây công nghiệp ngắn ngày và
các ngành nghề, dịch vụ khác.
Đối với hộ dân mất hết đất sản xuất và thiếu kiến thức, phải xuất phát từ
tiềm năng lợi thế của từng xã và nhu cầu tiêu thụ của thị trường, định hướng cho
người lao động làm các ngành nghề, dịch vụ khác. Những hộ không có đất sẽ
được đào tạo tay nghề gắn với giải quyết việc làm tại chỗ trên cơ sở nhu cầu lao
động của các doanh nghiệp, các khu công nghiệp trong và ngoài tỉnh, các nước
có nhu cầu nhập khẩu lao động để đào tạo đúng ngành nghề xã hội cần. Chủ

dục mầm non nhằm rèn luyện, hình thành nhân cách ban đầu của con người.
Đổi mới phương pháp, nội dung giáo dục và đào tạo từ trang bị kiến thức là
chủ yếu sang giáo dục toàn diện trí lực, thể lực, thẩm mỹ, đạo đức, học đi đôi
với hành, lý luận gắn với thực tiễn. Củng cố, nâng cao thành quả phổ cập giáo
dục các cấp; đẩy mạnh phổ cập giáo dục trung học; quy hoạch, sắp xếp phù
hợp hệ thống giáo dục nghề nghiệp; nâng cao chất lượng đào tạo của các
trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp.
Những năm qua, Đảng và Nhà nước ngày càng nhận thức đầy đủ hơn
tầm quan trọng, mục tiêu, nội dung, phương thức giải quyết các vấn đề xã hội,
nhất là an sinh xã hội, phúc lợi xã hội, bảo đảm toàn diện và tốt hơn chất
lượng cuộc sống của người dân; khẳng định mục tiêu chính sách xã hội là