Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN



ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
–––––––––––––––––––––––––––––

ĐỒNG ĐỨC PHƯƠNG

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ LÃNH ĐẠO CẤP XÃ
TẠI THỊ XÃ SÔNG CÔNG, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2015


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN



ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
–––––––––––––––––––––––––––––

ĐỒNG ĐỨC PHƯƠNG

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ LÃNH ĐẠO CẤP XÃ
TẠI THỊ XÃ SÔNG CÔNG, TỈNH THÁI NGUYÊN

MỞ ĐẦU .................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài .......................................................................... 1
2. Mục Tiêu nghiên cứu của đề tài .............................................................. 3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.......................................................... 3
4. Đóng góp mới của luận văn ...................................................................... 4
5. Bố cục của luận văn.................................................................................. 4
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG
CÁN BỘ LÃNH ĐẠO CẤP XÃ ............................................................... 5
1.1. Cơ sở lý luận ........................................................................................ 5
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản ................................................................... 5
1.1.2. Tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo cấp xã ................................................... 8
1.1.3. Vai trò của cán bộ lãnh đạo cấp xã ................................................... 9
1.1.4. Các tiêu chí đánh giá chấ t lượng cán bộ lãnh đạo cấp xã ............... 11
1.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đế n chấ t lượng cán bộ lãnh đạo cấp xã ....... 16
1.2. Cơ sở thực tiễn ................................................................................... 20
1.2.1. Kinh nghiệm một số nước trên thế giới về nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ công chức ................................................................................ 20
1.2.2. Kinh nghiệm ở một số địa phương tại Việt Nam ............................ 25
1.3. Bài học rút ra sau khi nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn ............ 32
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU....................................... 32
2.1. Các câu hỏi nghiên cứu ...................................................................... 32
2.2. Phương pháp nghiên cứu đề tài .......................................................... 33


iv
2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin ...................................................... 33
2.2.2. Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin ....................................... 35
2.2.3. Phương pháp phân tích thông tin .................................................... 35
2.2.4. Phương pháp chuyên gia ................................................................. 35
2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu ............................................................. 35

3.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cán bộ lãnh đạo cấp xã tại thị xã
Sông Công ................................................................................................. 66
3.5.1. Công tác đào tạo, bồi dưỡng .......................................................... 66
3.5.2. Chế độ, chính sách của Nhà nước, tỉnh đối với cán bộ lãnh đạo cấp
xã

70

3.5.3. Công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo cấp xã tại thị xã .................... 73
3.5.4. Công tác đánh giá đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã ......................... 74
3.5.5. Công tác bầu cử ............................................................................... 75
Chương 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN
BỘ LÃNH ĐẠO CẤP XÃ TẠI THỊ XÃ SÔNG CÔNG ...................... 79
4.1. Quan điểm, định hướng chỉ đạo nâng cao chất lượng cán bộ lãnh đạo
cấp xã tại thị xã Sông Công....................................................................... 79
4.1.1. Quan điểm chỉ đạo .......................................................................... 79
4.1.2. Định hướng chỉ đạo nâng cao chấ t lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp
xã hiện nay tại thị xã Sông Công .............................................................. 79
4.2. Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã tại thị
xã Sông Công ............................................................................................ 80
4.2.1. Tiếp tục hoàn thiện quy định tiêu chuẩn chức vụ đối với cán bộ lãnh
đạo cấp xã .................................................................................................. 80
4.2.2. Làm tốt công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo .................................. 83
4.2.3. Thực hiện tốt công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo cấp xã . 87
4.2.4. Làm tốt công tác đánh giá cán bộ lãnh đạo ..................................... 91
4.2.5. Hoàn thiện chế độ, chính sách đãi ngộ đối với cán bộ lãnh đạo cấp xã 94
4.2.6. Nâng cao ý thức tự học đối với cán bộ lãnh đạo cấp xã ................. 95


vi

Bảng 3.13. Nhiệm vụ được giao của cán bộ lãnh đạo cấp xã ......................... 60
Bảng 3.14. Ý kiến của cán bộ lãnh đạo cấp xã về mức độ khó khăn gặp phải
khi thực hiện công việc ................................................................... 61
Bảng 3.15. Những kỹ năng cần đào tạo đối với cán bộ lãnh đạo cấ p xã ....... 63
Bảng 3.16. Thâm niên công tác của cán bộ lãnh đạo cấp xã .......................... 64
Bảng 3.17. Kết quả điều tra về mức độ nhận thức và sẵn sàng đáp ứng về
sự thay đổi trong công việc trong tương lai .................................... 65
Bảng 3.18. Mức độ đáp ứng công việc hiện tại của cán bộ lãnh đạo cấp xã .. 76


viii
Bảng 3.19. Đánh giá của cán bộ thị xã về cán bộ lãnh đạo cấp xã ................. 77
Bảng 3.20. Đánh giá của đội ngũ cán bô ̣ lãnh đạo cấp xã về công tác đào
tạo, bồi dưỡng ................................................................................. 67
Bảng 3.21. Nhận xét, đánh giá của cán bộ lãnh đạo cấp xã về chế độ chính
sách đối với cán bộ lãnh đạo cấp xã ............................................... 70
Bảng 3.22. Lương và phụ cấp đối với cán bộ cấp xã. ..................................... 72
Bảng 3.23. Những khó khăn khi thực hiện công tác quy hoạch cán bộ Lãnh
đạo cấp xã........................................................................................ 73
Bảng 3.24.Công tác đánh giá, khen thưởng, kỷ luật cán bộ lãnh đạo cấp xã ....... 74


ix

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1. Kết quả sản xuất kinh doanh của thị xã qua 3 năm 2012 – 2014....... 44
Biểu đồ 3.2. Tỷ lệ cán bộ lãnh đạo cấp xã phân theo độ tuổ i ......................... 48


1

2
công khai trong xây dựng và thực hiện chính sách cán bộ. Đa số cán bộ cấp
xã phấn khởi và tin tưởng vào thành công của công cuộc đổi mới, tham gia
tích cực vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, góp phần to
lớn vào quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa.
Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã đã được tăng cường về
số lượng và chất lượng. Họ được đào tạo - bồi dưỡng để nâng cao trình độ lý
luận chính trị, trau dồi kiến thức chuyên môn - nghiệp vụ, đồng thời họ được
trang bị kiến thức về quản lý nhà nước, trình độ và năng lực lãnh đạo được
nâng lên. Cơ cấu cán bộ về giới tính, về độ tuổi, về trình độ học vấn ngày càng
hợp lý hơn. Tuy nhiên, nhìn chung chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã
còn nhiều mặt hạn chế, cơ cấu đội ngũ cán bộ cấp xã chưa thật sự phù hợp, tỷ
lệ cán bộ nữ còn thấp, cơ chế hoạt động còn thiếu đồng bộ. Công tác tổ chức
cán bộ chưa theo kịp tình hình phát triển đất nước. Chính sách cán bộ còn
nhiều bất cập, chưa thật sự tạo động lực tốt cho cán bộ làm việc và cống hiến...
Cũng như vai trò của đội ngũ cán bộ cấp xã trên cả nước, đội ngũ cán bộ
lãnh đạo cấp xã thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên cũng nắm giữ vai trò quan
trọng góp phần vào quá trình phát triển kinh tế xã hội của thị xã. Bên cạnh những
vai trò không thể phủ nhận thì chất lượng của đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã trên
địa bàn thị xã Sông Công hiện nay vẫn còn nhiều tồn tại. Việc đánh giá, tổng kết
một cách có hệ thống chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã trên địa bàn thị
xã chưa được tiến hành thường xuyên và chưa có giải pháp đồng bộ để nâng cao
chấ t lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã. Câu hỏi đặt ra:
Thực trạng chất lượng đô ̣i ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã của thị xã Sông
Công, tỉnh Thái Nguyên hiện nay như thế nào?
Yếu tố nào ảnh hưởng đến chất lượng cán bộ lãnh đạo cấp xã?
Giải pháp nào để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã ở
thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên?



CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG
CÁN BỘ LÃNH ĐẠO CẤP XÃ
1.1. Cơ sở lý luận chất lượng cán bộ lãnh đạo cấp xã
1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1.1. Khái niệm cán bộ
Hiện nay đang có nhiều quan niệm khác nhau về cán bộ. Để nhận thức
đầy đủ và đúng đắn vấn đề này, ta xem xét một số khái niệm sau đây:
Theo cuốn Đại từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý chủ biên thì: “Cán
bộ: Người làm việc trong cơ quan nhà nước - cán bộ nhà nước. 2. Người giữ
chức vụ, phân biệt với người bình thường.”. Theo Điều 1 của Pháp lệnh Công
chức do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành ngày 9/3/1998: "Cán bộ, công
chức là công dân Việt Nam, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách".
Từ những định nghĩa nêu trên, có thể hiểu "cán bộ" là khái niệm dùng để
chỉ những người ở trong cơ cấu của một tổ chức nhất định, có trọng trách hoàn
thành nhiệm vụ theo chức năng được tổ chức đó phân công.
Như vậy, có nhiều quan niệm về cán bộ, nhưng tựu chung lại, có hai cách
hiểu cơ bản:
Một là, cán bộ bao gồm những người trong biên chế nhà nước, làm việc
trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể chính trị xã hội, các doanh nghiệp
nhà nước và các lực lượng vũ trang nhân dân từ Trung ương đến địa phương
và cơ sở.
Hai là, cán bộ là những người giữ chức vụ trong một cơ quan hay một tổ
chức để phân biệt với người không có chức vụ.
Từ những khái niệm về cán bộ nêu trên cho thấy, người cán bộ có bốn
đặc trưng cơ bản:
+ Cán bộ được sự ủy nhiệm của Đảng, Nhà nước và các tổ chức khác
trong hệ thống chính trị... lấy danh nghĩa của các tổ chức đó để hoạt động.


6

c) Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân;
d) Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
e) Bí thư Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh;
f) Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam;
g) Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam (áp dụng đối với xã, phường, thị
trấn có hoạt động nông, lâm, ngư, diêm nghiệp và có tổ chức Hội Nông dân
Việt Nam);
h) Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam.
1.1.1.3. Khái niê ̣m “chất lượng cán bộ lãnh đạo cấp xã”:
Khái niệm chất lượng: Chất lượng là một thuật ngữ đã tồn tại lâu dài
trong lịch sử. Trong từng giai đoạn phát triển của xã hội loài người đã xuất hiện
nhiều định nghĩa về chất lượng.
Theo tổ chức kiểm tra chất lượng châu Á: "chất lượng là mức độ phù hợp
với yêu cầu người tiêu dùng".
Theo tiêu chuẩn Pháp: "Chất lượng là tiềm năng của một sản phẩm hay
dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu người sử dụng".
Theo J.M.Juran, một chuyên gia về chất lượng nổi tiếng của Mỹ: "Chất
lượng bao gồm những đặc điểm của sản phẩm phù hợp với nhu cầu của khách
hàng và tạo ra sự thoả mãn đối với khách hàng."
Tóm lại, dù tiếp cận theo cách nào thì ‘chất lượng’ cũng phải đảm bảo
phù hợp với tiêu chuẩn đã được công bố, phù hợp với những đòi hỏi của người
sử dụng, sự kết hợp cả tiêu chuẩn và đòi hỏi của người sử dụng, kết hợp cả tiêu
chuẩn và đòi hỏi của người tiêu dùng.
Hiểu một cách khái quát là “cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con
người, một sự việc”. Theo cách hiểu như vậy, chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh
đạo cấp xã được xem xét dưới nhiều giác độ khác nhau:
Thứ nhất, chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã được xác định trong
mối quan hê ̣ giữa số lượng với vai trò, vị trí và chức năng nhiệm vụ được giao.





9
+ Cần kiệm liêm chính, chí công vô tư, công tâm, thạo việc, tận tụy với
dân. Không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng. Có ý thức
tổ chức kỷ luật trong công tác. Trung thực, không cơ hội, gắn bó mật thiết với
nhân dân, được nhân dân tín nhiệm.
+ Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, am hiểu quan điểm, đường lối
của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, có trình độ văn hoá đạt chuẩn
theo quy định, có trình độ chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp, có đủ năng lực và
sức khoẻ để thực thi nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.
1.1.2.2. Tiêu chuẩn cụ thể:
Cán bộ lãnh đạo cấp xã phải bảo đảm tiêu chuẩn cụ thể do cơ quan, tổ
chức có thẩm quyền quy định:
+ Tiêu chuẩn cụ thể của cán bộ lãnh đạo cấp xã làm việc trong các tổ
chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội do các tổ chức chính trị, tổ chức chính
trị- xã hội ở cấp Trung Ương quy định. Cụ thể ngoài việc đảm bảo theo các quy
định tại Nghị quyết TW 3 khóa VIII thì trình độ học vấn phải đật 12/12; Lý
luận chính trị phải đạt từ Trung cấp trở lên, và Chuyên môn phai từ Trung cấp
trở lên.
+ Tiêu chuẩn cụ thể của cán bộ lãnh đạo cấp xã làm việc trong Hội đồng
nhân dân, Uỷ ban nhân dân cấp xã do Bộ trưởng Bộ Nội vụ quy định. Cụ thể
ngoài việc đảm bảo theo các quy định tại Nghị quyết TW 3 khóa VIII thì trình
độ học vấn phải đật 12/12; Lý luận chính trị phải đạt từ Trung cấp trở lên, và
Chuyên môn phai từ Đại học trở lên.
1.1.3. Vai trò của cán bộ lãnh đạo cấp xã
Tu ̣c ngữ có câu: “Một người biế t lo, bằng một kho người biết làm”.
Đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã có vai trò quyết định trong việc triển
khai tổ chức thực hiện thắng lợi các chủ trương đường lối của Đảng, chính
sách pháp luật của Nhà nước tại cơ sở. Là những người giữ vai trò trụ cột, có

và hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền cơ sở. Thúc đẩy mọi hoạt động
của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể quần chúng ở cơ sở. Đội ngũ cán


11
bộ cấp xã là người dẫn dắt, định hướng các phong trào quần chúng ở cơ sở,
tổng kết rút kinh nghiệm, biểu dương và nhân rộng các điển hình tiên tiến trong
các hoạt động sản xuất kinh doanh, xây dựng đời sống văn hóa, phòng chống
các tệ nạn xã hội... tại cơ sở. Qua đó, họ đóng góp tích cực vào việc xây dựng,
hoàn thiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước.
- Đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã còn là một trong những nguồn quan
trọng cung cấp cán bộ cho cấ p quận, huyện, thành phố và Trung ương. Qua
thực tế, có thể khẳng định rằng, cơ sở là môi trường rèn luyện, giáo dục, tạo
điều kiện cho cán bộ phấn đấu, tu dưỡng và trưởng thành. Thông qua hoạt động
ở cơ sở, cán bộ tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tiễn, không ngừng bổ
sung kiến thức, năng lực lãnh đạo, năng lực quản lý, phương pháp điề u hành,
phong cách làm viê ̣c được nâng lên rõ rệt.
Thực tế cho thấy những cán bộ đã kinh qua công tác ở cơ sở khi được
luân chuyển về quận, huyê ̣n, thành phố hoặc Trung ương, được phân công đảm
nhiệm các vị trí công tác cao hơn thường vững vàng, có bản lĩnh, thích ứng
nhanh với nhiệm vụ mới và có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Với ý nghĩa đó, có thể nói xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã trên cả
nước là một mắt xích quan trọng thúc đẩy quá trình đổi mới, đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đấ t nước ở mo ̣i lúc, mo ̣i nơi. Xây dựng đội ngũ cán
bô ̣ lãnh đạo cấp xã có tầm quan trọng đặc biệt về nhiều mặt, góp phần hoàn
thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị ở các địa phương và đóng góp cơ bản vào
việc hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đảm
bảo an ninh quốc phòng ở điạ phương và trên cả nước.
1.1.4. Các tiêu chí đánh giá chấ t lượng cán bộ lãnh đạo cấp xã
Các tiêu chí cơ bản đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã

nhau, mất đoàn kết nội bộ, mơ hồ và phai nhạt ý tưởng cách mạng .
Cán bộ lãnh đạo cấp xã muốn được dân tin yêu và làm theo thì phải
thường xuyên rèn luyện, tu dưỡng đạo đức ở mọi lúc mọi nơi.


13
* Về trình độ: (trình độ học vấn, lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp
vụ quản lý Nhà nước, có đủ năng lực hoàn thành nhiệm vụ được giao.)
- Trình độ học vấn: Học vấn không phải là yếu tố duy nhất quyết định
chất lượng và hiệu quả hoạt động của cán bộ lãnh đạo cấp xã nhưng đây là tiêu
chí quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả hoạt động quản lý của đội
ngũ này. Nó là tiền đề, là nền tảng cho việc nhận thức tiếp thu và đưa đường
lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống. Hạn chế về
trình độ học vấn sẽ dẫn đến hạn chế về khả năng nhận thức và năng lực tổ chức
thực hiện các chủ trương, chính sách, các qui định của pháp luật, cản trở việc
thực hiện chức trách nhiệm vụ được giao. Vì vậy trình độ học vấn là tiêu chí
quan trọng để đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã.
- Trình độ lý luận chính trị: Triǹ h đô ̣ lý luận chính trị là cơ sở xác định
quan điểm lập trường giai cấp công nhân của cán bộ nói chung và cán bộ lãnh
đạo cấp xã nói riêng. Thực tế cho thấy nếu cán bộ có lập trường chính trị vững
vàng, hoạt động vì mục tiêu, lý tưởng cách mạng thì sẽ được nhân dân kính
trọng, tin yêu và họ sẽ có sức thuyết phu ̣c nhân dân trong quá trình tuyên truyề n,
vận động nhân dân thực hiện các chủ chương của Đảng, chính sách pháp luâ ̣t
của Nhà nước. Khi đươ ̣c nhân dân kính trọng tin yêu, thì ho ̣ là những ha ̣t nhân
tích cực góp phần lớn vào quá trình phát triể n kinh tế – xã hô ̣i trong thời kỳ hô ̣i
nhâ ̣p và phát triể n.
Ngược lại, nếu cán bộ nào lập trường chính trị không vững vàng, lý luận
chính tri ̣non yế u hoặc hoạt động vì lợi ích cá nhân, thoái hoá biến chất sẽ mất
lòng tin ở nhân dân. Bản thân cán bộ đó hoa ̣t động không đa ̣t hiệu quả mà công
việc đòi hỏi, thậm chí còn gây hại cho Nhà nước và nhân dân . Chính vì thế , để

bản, tích cực, hiệu quả và kịp thời.
* Về năng lực: Người cán bộ có năng lực, có phẩm chất đạo đức cách
mạng mới có những kết quả công tác tích cực.
Năng lực bao gồm kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, các mối quan hệ của
con người và trình độ văn hóa.