BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
TRẦN THỊ THỦY
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ
QUẢN LÝ CẤP XÃ HUYỆN PHÙ CỪ, TỈNH HƯNG YÊN
CHUYÊN NGÀNH : QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ : 60.34.04.10
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. PHẠM VĂN HÙNG
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự
quan tâm giúp đỡ của nhiều tập thể và cá nhân. Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lời cảm
ơn sâu sắc đến:
- Tập thể các thầy, cô giáo Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Bộ môn
Phân tích định lượng, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội (nay là Học viện Nông
nghiệp Việt Nam) đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và
hoàn thành luận văn này.
- PGS.TS. Phạm Văn Hùng – người hướng dẫn khoa học đã tận tình hướng
dẫn và trực tiếp chỉ ra những ý kiến quý báu và giúp tôi trong quá trình nghiên cứu
thực hiện và hoàn thành luận văn.
- Lãnh đạo Huyện ủy, UBND huyện, các phòng, ban cấp huyện, các đồng chí
lãnh đạo quản lý và người dân ở địa bàn nghiên cứu đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho
tôi trong quá trình điều tra khảo sát thực địa và nghiên cứu luận văn.
- Bạn bè, đồng nghiệp đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong việc thu thập tài
liệu và thông tin trong quá trình nghiên cứu.
- Gia đình đã động viên và chia sẻ tinh thần những lúc tôi gặp khó khăn trong
quá trình nghiên cứu cho đến khi tôi hoàn thành luận văn.
Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn tất cả sự giúp đỡ quý báu của các tập
QUẢN LÝ CẤP XÃ 6
2.1 Cơ sở lý luận 6
2.1.1 Các khái niệm 6
2.1.2 Vai trò của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã 10
2.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cán bộ quản lý cấp xã 15
2.1.4 Nội dung đánh giá chất lượng cán bộ quản lý cấp xã 19
2.2 Cở sở thực tiễn 21
2.2.1 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ 21
2.2.2 Nâng cao chất lượng cán bộ ở các địa phương 25
2.2.3 Bài học kinh nghiệm 27
2.2.4 Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã ở Việt Nam hiện nay 28
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page iv
3. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35
3.1 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu 35
3.1.1 Điều kiện tự nhiên 35
3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 39
3.1.3 Đánh giá chung về địa bàn nghiên cứu 42
3.2 Phương pháp nghiên cứu 43
3.2.1 Chọn điểm nghiên cứu 43
3.2.2 Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu, thông tin 45
3.2.3 Phương pháp xử lý số liệu 46
3.2.4 Phương pháp phân tích 46
3.2.5 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 47
4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 48
4.1 Thực trạng chất lượng cán bộ quản lý cấp xã huyện Phù Cừ 48
4.1.1 Thực trạng cán bộ quản lý cấp xã huyện Phù Cừ 48
Bảng 4.4. Số cán bộ đã tham gia bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước 55
Bảng 4.5. Thực trạng xếp loại cán bộ quản lý cấp xã từ năm 2011 - 2013 56
Bảng 4.6. Một số thông tin chung về cán bộ quản lý cấp xã (N=42) 57
Bảng 4.7. Một số thông tin chung về cán bộ quản lý cấp xã (N=180) 59
Bảng 4.8. Trình độ chuyên môn và trình độ lý luận chính trị của cán bộ quản lý
cấp xã huyện Phù Cừ (N=42) 61
Bảng 4.9. Mức độ cần thiết về các kỹ năng giải quyết công việc của cán bộ
quản lý cấp xã (N=42) 62
Bảng 4.10. Mức độ hài lòng của người dân với cách giải quyết công việc 65
của đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã (N=180) 65
Bảng 4.11. Đánh giá của đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã về công tác đào tạo,
bồi dưỡng (N=42) 72
Bảng 4.12. Thực trạng của công tác quy hoạch cán bộ cấp xã (N=42) 74
Bảng 4.13. Lương và phụ cấp của cán bộ quản lý cấp xã có trình độ sơ cấp
hoặc chưa qua đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ và chính sách thu hút
nhân tài (N=42) 77
Bảng 4.14. Công tác đánh giá cán bộ quản lý cấp xã (N=42) 79
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page vi
DANH MỤC HÌNH VÀ HỘP
STT TÊN HÌNH VÀ HỘP
TRANG
Hình 3.1: Bản đồ vị trí huyện Phù Cừ 35
Hộp 4.1 Ý kiến người dân 67
Hộp 4.2 Yêu cầu đối với cán bộ cơ sở 67
Hộp 4.3: Ý kiến của học viên 73
Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Lý
luận Chính trị
Mặt trận Tổ quốc
Trung học phổ thông
Ủy Ban nhân dân
Xã Hội Chủ Nghĩa
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 1
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công
việc”, “Mọi việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém”. Chính vì
vậy, trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa, cán bộ có vai trò cực kỳ quan trọng, là một trong những nhân tố đặc
biệt quyết định sự thành bại của cách mạng.
Ở nước ta hiện nay tổ chức hành chính phân thành 4 cấp và Trung ương,
tỉnh, huyện và xã. Trong đó xã (phường, thị trấn) là cấp thấp nhất, gần dân nhất, giữ
vị trí hết sức quan trọng, là nền tảng của hệ thống chính trị, là cấp trực tiếp tổ chức,
vận động nhân dân thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, chính sách và pháp
luật của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chăm lo đời sống nhân
dân, là “cầu nối” giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Sự thay đổi về kinh tế - xã
hội trong những năm đổi mới, đặc biệt trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế đã đặt
ra những thách thức lớn đối với việc thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước ở địa
phương. Vì vậy trong những năm qua, đội ngũ cán bộ quản lý không ngừng được
lớp bồi dưỡng kiến thức, đào tạo cán bộ phục vụ cho phát triển nông nghiệp,
nông thôn, phổ cập kiến thức cần thiết về phát triển nông nghiệp, nông thôn góp
phần vào tiến trình phát triển nông thôn mới hiện nay tại Việt Nam.
Có nhiều cách để nhận xét, đánh giá về chất lượng cán bộ thông qua các tiêu
chí, chỉ tiêu khác nhau, như: Về học vấn; thâm niên và thời gian công tác; Về quy
định số lượng cán bộ, phù hợp với nhiệm vụ cụ thể của chính quyền cấp cơ sở; Về
chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức quản lý; Về chất lượng tuyển dụng ban
đầu, chất lượng quy hoạch cán bộ; Về đào tạo cán bộ cơ bản và có hệ thống… Một
trong những nội dung quan trọng để đánh giá đúng chất lượng cán bộ quản lý đó là
đào tạo. Đối với cấp cơ sở việc đào tạo hiện nay chủ yếu các học viên được đào tạo
qua các lớp bồi dưỡng phần lớn thu nhận được nhiều kiến thức phục vụ cho công việc
của mình. Tuy nhiên việc đào tạo cán bộ quản lý vẫn còn nhiều vấn đề bất cập như:
Đào tạo còn mang tính hình thức, phong trào, việc đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán
bộ còn chắp vá, chỉ hoàn thành kế hoạch về chỉ tiêu số lượng còn mặt chất lượng bồi
dưỡng chưa chú trọng, chưa được quan tâm đúng mức; phương thức bồi dưỡng chưa
được đổi mới nhiều, đặc biệt với cách tiếp cận mới. Phương pháp truyền đạt còn nặng
về độc thoại; cập nhật kiến thức không thường xuyên. Tại nhiều địa phương còn gặp
nhiều khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, phương tiện cũng như tài liệu học tập.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 3
Để đẩy mạnh công cuộc CNH - HĐH đất nước trong thời kỳ đổi mới, phấn
đấu năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp, Hội nghị lần thứ
7 khóa X đã ra Nghị quyết về nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Để thực hiện thắng
lợi nghị quyết này, yêu cầu đặt ra là xây dựng và phát triển một đội ngũ cán bộ, công
chức có đủ năng lực và phẩm chất đạo đức. Đồng thời để triển khai Luật HTX và Nghị
định số 92/2009/NĐ – CP, vấn đề đánh giá thực trạng, chất lượng đội ngũ cán bộ công
chức quản lý cấp xã, cơ cấu và tình hình sử dụng là rất cấp thiết. Việc đánh giá này sẽ
làm cơ sở cho các cấp lãnh đạo đưa ra định hướng và giải pháp cụ thể nhằm bố trí, sử
dụng hợp lý, có giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức quản lý cấp
muốn góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã tại huyện Phù
Cừ nói riêng cũng như đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã trên toàn tỉnh Hưng Yên
nói chung.
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
1.2.1 Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã để từ đó đề
xuất định hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp
xã ở huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ phát triển kinh tế -
xã hội của địa phương.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về nâng cao chất lượng
cán bộ quản lý cấp xã;
- Đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã huyện Phù
Cừ, tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2011 - 2013;
- Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp
xã huyện Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên.
- Đề xuất định hướng, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
quản lý cấp xã huyện Phù Cừ để triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị - xã hội
của địa phương.
1.3 Câu hỏi nghiên cứu
- Cơ sở lý luận về cán bộ quản lý, chất lượng cán bộ quản lý và nâng cao
chất lượng cán bộ quản lý cấp xã?
- Cơ sở thực tiễn về cán bộ quản lý, chất lượng cán bộ quản lý và nâng cao
chất lượng cán bộ quản lý cấp xã?
- Thực trạng số lượng, chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã của huyện
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 5
Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên hiện nay như thế nào?
- Thực trạng quy hoạch bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã
2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG
CÁN BỘ QUẢN LÝ CẤP XÃ
2.1 Cơ sở lý luận
2.1.1 Các khái niệm
+ Cấp xã ( hay còn gọi là: cấp cơ sở)
Cấp xã là cấp cuối cùng trong hệ thống tổ chức hành chính 4 cấp của Nhà
nước. Cấp xã là cấp cơ sở, là nền tảng của nền hành chính quốc gia, là nơi đáp ứng
nhu cầu cuộc sống của dân và tổ chức hoạt động để phát triển tốt nhất những khả
năng sáng tạo, làm chủ của nhân dân lao động. Cấp xã là nơi thực tiễn diễn ra sôi
động hàng ngày, nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn các đường lối, chính sách của
Đảng và Nhà nước; nơi biến chủ trương, đường lối trở thành hiện thực cuộc sống.
Nói cách khác cấp xã là cấp tổ chức thực hiện, cấp chấp hành, cấp hành động (T.S
Nguyễn Thị Tuyết Mai, 2005).
+ Quản lý:
Quản lý là tổ chức, điều khiển và theo dõi thực hiện (Từ điển tiếng Việt của Nxb Đà
Nẵng, 2000).
+ Cán bộ quản lý cấp xã
Tóm lược từ những khái niệm trên ta có thể hiểu "cán bộ quản lý cấp xã" là
người có chức vụ, nắm giữ các vị trí quan trọng, có tác dụng làm nòng cốt trong các
tổ chức thuộc hệ thống bộ máy của cấp xã; người được giao đảm đương các nhiệm
vụ quan trọng để lãnh đạo, quản lý, điều hành bộ máy thực hiện chức năng, nhiệm
vụ được giao; chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấp mình về lĩnh vực công tác
được đảm nhận.
Như vậy, cán bộ quản lý cấp xã có 2 đặc trưng cơ bản như sau:
Đặc trưng thứ nhất: Đó là những người có vị trí quan trọng, giữ vai trò
quyết định trong việc xác định phương hướng, mục tiêu, phương pháp công tác; đề
ra các quyết định và tổ chức thực hiện tốt các quyết định của cấp mình hoặc cấp trên
giao. Kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh, uốn nắn những biểu hiện lệch lạc; bổ
đã đưa ra định nghĩa “Chất lượng là khả năng của tập hợp các đặc tính của một sản
phẩm, hệ thống hay qúa trình để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và các bên
có liên quan".
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 8
Theo từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học do Nxb Đà Nẵng xuất bản
năm 2000 định nghĩa: “Chất lượng: Cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con
người, một sự vật, sự việc”.
Theo cách hiểu như vậy, chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã được thể
hiện ở những mặt cơ bản sau:
- Về trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị, kiến thức về
quản lý Nhà nước, quản lý kinh tế, sự am hiểu và năng lực thực hiện tốt đường lối,
chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
- Về phẩm chất đạo đức chính trị: Đó là lập trường tư tưởng, đạo đức lối
sống của đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã, sự tín nhiệm của nhân dân và uy tín của họ
trước tập thể, cộng đồng.
Việc xây dựng các tiêu chuẩn đạo đức của người cán bộ, công chức và hình
thành ở họ các phẩm chất đạo đức tương ứng với vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ
của đội ngũ cán bộ là việc làm cần thiết và cấp bách, nhất là trong sự nghiệp CNH-
HĐH hiện nay. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường đang có sự chuyển biến nhanh
chóng và xã hội xuất hiện nhiều vấn đề hết sức phức tạp, trong đó phải kể đến trình
độ dân trí ngày càng nâng cao và sự đòi hỏi của xã hội đối với đội ngũ cán bộ cũng
một cao hơn. Thêm vào đó công tác quản lý xã hội cũng đòi hỏi người cán bộ phải
tạo lập cho mình một uy tín nhất định đối với nhân dân.
- Về trình độ năng lực: Năng lực là những phẩm chất tâm lý mà nhờ chúng
con người tiếp thu tương đối dễ dàng những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và tiến hành
một hoạt động nào đấy một cách có hiệu quả.
Khi xét bản chất năng lực cần chú ý ba dấu hiệu cơ bản:
Một là, năng lực là sự khác biệt nhau về phẩm chất tâm lý cá nhân, làm cho
đây cho ta thấy dù người cán bộ có đầy đủ những điều kiện về trình độ chuyên môn,
trình độ lý luận chính trị, có đạo đức và năng lực trong công tác nhưng nếu không
có sức khỏe thì vai trò của người cán bộ cũng không thể phát huy được, người cán bộ
đó sẽ không thể hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao.
Nói chung, dù tiếp cận theo cách nào thì “chất lượng” đội ngũ cán bộ quản lý
là phải đảm bảo phù hợp với tiêu chuẩn mà Chính phủ đã quy định, phù hợp với
những đòi hỏi của người sử dụng (người dân).
+ Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã
Như vậy, theo các khái niệm được trình bày ở trên ta có thể hiểu nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã là sự thay đổi về trình độ, năng lực, kỹ
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 10
năng giải quyết công việc, phẩm chất đạo đức của người cán bộ từ thấp lên cao, từ
chưa hoàn thiện lên hoàn thiện hơn, mức độ đạt chuẩn về chất lượng của đội ngũ
cán bộ quản lý cấp xã ngày càng tăng lên từ chưa đáp ứng lên đáp ứng được nhu
cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong thời kỳ mới.
2.1.2 Vai trò của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh có nói: “Cán bộ là gốc của mọi công việc”.
Trong đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ lãnh đạo, quản lý là gốc của cái gốc đó, là
lực lượng nòng cốt, là nhân tố quan trọng trong bộ máy tổ chức Đảng và Nhà nước.
Có cán bộ quản lý giỏi thì đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật, chuyên môn nghiệp vụ
được sử dụng phát huy được mọi khả năng. Cán bộ quản lý giỏi thì tổ chức đó sẽ
mạnh, nâng cao được hiệu quả, chất lượng công tác. Cùng một tổ chức bộ máy
tương tự, cùng một cơ chế chính sách giống nhau, nhưng có địa phương kinh tế - xã
hội phát triển nhanh, mọi nhiệm vụ đều thực hiện và hoàn thành xuất sắc; có địa
phương kinh tế - xã hội trì trệ, mọi nhiệm vụ bê trễ; có những ngành, địa phương
sản xuất đình đốn, kinh doanh thua lỗ, đời sống cán bộ nhân dân hết sức khó khăn,
thế nhưng chỉ cần thay cán bộ quản lý, tình hình mọi mặt được cải thiện. Phát triển
nông nghiệp, nông thôn là một vấn đề phức tạp, rộng lớn đòi hỏi sự tham gia và đóng
thị trấn” và tiếp đó đến hội nghị Trung ương Đảng, khóa XI lại đề ra Nghị quyết
“Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở”. Điều
này lại càng khẳng định thêm vai trò rất lớn của việc nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý cấp xã bao gồm:
Một là, góp phần làm tốt công tác triển khai tổ chức thực hiện các chủ trương
đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tại cơ sở.
Thực tế đã cho thấy, cán bộ quản lý là những người giữ vai trò quan trọng, chi
phối mọi hoạt động tại cơ sở, cán bộ quản lý cấp xã không những phải nắm vững
đường lối, chủ trương, chính sách của các tổ chức Đảng, Nhà nước, đoàn thể cấp trên
để tuyên truyền, phổ biến, dẫn dắt, tổ chức cho quần chúng thực hiện mà còn phải am
hiểu sâu sắc đặc điểm, tình hình kinh tế xã hội, những yếu tố văn hóa của địa phương
để đề ra những nhiệm vụ, biện pháp cụ thể hóa đường lối, chủ trương chính sách ấy sao
cho phù hợp với điều kiện đặc thù của từng địa bàn cơ sở.
Hai là, góp phần nâng cao lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng
và Nhà nước.
Đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã là những người trực tiếp gần gũi, gắn bó với
nhân dân, sống, làm việc và hàng ngày có mối quan hệ chặt chẽ với dân. Họ thường
xuyên lắng nghe, tham khảo ý kiến của nhân dân. Trong quá trình triển khai, vận động,
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 12
dẫn dắt nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của
Nhà nước, họ tạo ra cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Thông qua họ mà ý
Đảng, lòng dân tạo thành một khối thống nhất, làm cho Đảng, Nhà nước "ăn sâu, bám
rễ" trong quần chúng nhân dân, tạo nên quan hệ máu thịt giữa Đảng – Nhà nước với
nhân dân, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Như vậy, chủ
trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước có đi vào cuộc sống
hay không, tùy thuộc phần lớn vào sự tuyên truyền và tổ chức vận động nhân dân
của đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã.
Ba là, góp phần xây dựng, củng cố tổ chức bộ máy chính quyền cơ sở vững mạnh
trình đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Xây dựng nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã có tầm quan trọng đặc biệt về nhiều
mặt, góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị ở các địa phương và đóng
góp cơ bản vào việc hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa,
xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng ở địa phương cũng như trong cả nước trong
thời kỳ mới.
Xuất phát từ vai trò của việc nâng cao chất lượng cán bộ quản lý cấp xã nói
trên thì vấn đề bức thiết đặt ra là phải nhanh chóng cải thiện nguồn nhân lực, nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã để góp phần nâng cao năng lực cạnh
tranh của nền kinh tế. Bởi lẽ, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã có
liên quan đến việc triển khai các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của
Nhà nước nhằm thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới đưa nước ta trở thành một
nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Tóm lại, trong điều kiện hiện nay cần tập trung các nguồn lực phát triển
nhanh chất lượng đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở, đầu tư trọng tâm cho đào tạo,
bồi dưỡng cán bộ quản lý cấp xã. Đi đôi với phát triển, cải thiện chất lượng đội ngũ
cán bộ quản lý cấp xã thì cũng cần có những chính sách phù hợp về sử dụng và
khuyến khích những người trẻ tài năng, có tâm huyết về làm việc tại các xã,
phường, thị trấn trong cả nước.
Để thực hiện được mục tiêu này, cần thực hiện tốt một số việc như sau:
Thứ nhất: Đổi mới công tác bồi dưỡng cán bộ phải xuất phát từ yêu cầu
người học với các kiến thức thiết thực cần cho công việc, tăng cường khả năng thực
hành, không nên bồi dưỡng kiến thức lý thuyết đơn thuần. Tăng cường và đổi mới
mạnh mẽ nội dung, hình thức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ cơ sở theo từng
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 14
chức danh cán bộ quản lý cụ thể. Trong đó, chú ý bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng,
nghiệp vụ, cập nhật những chủ trương, chính sách mới và những kinh nghiệm thực
tế thường xảy ra ở cơ sở. Tiếp tục đổi mới, bổ sung, hoàn thiện giáo trình, tài liệu
tiền lương thỏa đáng sẽ khuyến khích cán bộ quản lý cấp xã phát huy tính tích cực,
sáng tạo, tinh thần trách nhiệm, toàn tâm toàn ý với công việc và không ngừng học
tập nâng cao trình độ, năng lực công tác. Chế độ, chính sách này cần có tính đồng
bộ và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương trong từng giai đoạn
lịch sử cụ thể.
Thứ sáu: Các địa phương cần dành một khoản kinh phí hợp lý để đầu tư xây
dựng cơ sở hạ tầng, mua sắm trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho công việc. Bên
cạnh đó cũng cần dành một khoản kinh phí nhất định để hỗ trợ thêm cho công tác
đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý cấp xã và xem đó là nhiệm vụ thường xuyên, ổn
định và lâu dài. Ngoài ra, cần có thêm chế độ, chính sách đãi ngộ đặc biệt như
“chiêu hiền đãi sĩ”, “thu hút chất xám” bên cạnh chính sách đãi ngộ tại chỗ người
đương chức nhằm thu hút những người có tài, có đức về công tác tại các xã, phường
cũng như thị trấn trên toàn quốc.
2.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cán bộ quản lý cấp xã
Một là, vấn đề đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch
Có thể nói chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cấp xã hình thành và chịu ảnh
hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố đào tạo, bồi dưỡng.
Trong giai đoạn hiện nay, công tác đào tạo - bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ
quản lý cấp xã chưa thực sự đáp ứng được mục tiêu đặt ra. Những bất cập đó được
thể hiện qua những nội dung cơ bản sau:
Thứ nhất: Việc đào tạo - bồi dưỡng chưa thực sự đúng đối tượng, đào tạo -
bồi dưỡng chưa gắn với quy hoạch. Do đó dẫn đến tình trạng người cần đi học thì
không được đi còn người không cần đi học lại cử đi học. Nhiều cán bộ đi học về
không được bố trí công việc, một số sau khi được đào tạo - bồi dưỡng xong lại đến
tuổi nghỉ hưu. Như vậy sẽ gây lãng phí lớn trong đào tạo và sử dụng cán bộ.
Thứ hai: Việc quản lý công tác đào tạo - bồi dưỡng vẫn còn lỏng lẻo, nhiều khi
đào tạo, bồi dưỡng chỉ để hoàn thành chỉ tiêu do cấp trên giao, chưa chú trọng đến chất
lượng đào tạo - bồi dưỡng. Có lúc có nơi việc đào tạo - bồi dưỡng là hình thức tiêu
chuẩn hóa cán bộ, chỉ nhằm tích lũy các loại văn bằng, chứng chỉ hơn là tích lũy kiến
thức để nâng cao trình độ, năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đề ra.
thường xác định được hướng sản xuất, kinh doanh hợp lý, biết khắc phục khó khăn
về vốn, thị trường, biết cách liên doanh, liên kết.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam – Luận văn Thạc sỹ Khoa học Kinh tế
Page 17
Trên thực tế năng lực đội ngũ cán bộ quản lý HTX DVNN còn nhiều hạn
chế, một số ít được đào tạo chuyên môn nghiệp vụ, do vậy hiệu quả trong chỉ đạo
điều hành còn thấp.
Việc quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng cán bộ trong HTX DVNN ở
Phù Cừ chưa được sự quan tâm đúng mức.
Thứ tư: Các chế độ chính sách về đào tạo, bồi dưỡng chưa thực sự khuyến
khích đối với cán bộ chính quyền cấp xã trong khi họ đi học để nâng cao năng lực
trình độ, nhiều vướng mắc chưa được tháo gỡ để tạo điều kiện về vật chất và tinh
thần khiến họ yên tâm học tập. Cũng chính vì lý do này mà đối với HTX không
những không thu hút được nguồn cán bộ có chất lượng về HTX công tác, mà trái lại
nhiều cán bộ HTX muốn chuyển sang làm công tác chính quyền để được hưởng chế
độ cao hơn.
Hai là, chế độ chính sách còn nhiều bất cập
Nhìn chung, các chế độ chính sách về cán bộ của các địa phương trong toàn
quốc đều chú trọng thu hút nhân lực vào làm ở các cơ quan cấp tỉnh, cấp huyện, các
đơn vị sản xuất kinh doanh hoặc nếu có thì chủ yếu là thu hút tri thức trẻ về vùng
sâu vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Do vậy, đội ngũ cán bộ cấp xã có trình độ,
được đào tạo bài bản vừa yếu lại vừa thiếu. Trừ một số cán bộ được tăng cường từ
cấp quận, huyện còn phần lớn cán bộ cơ sở, nhất là vùng nông thôn đều là bộ đội,
đảng viên xuất ngũ trở về, phần đông trong số họ là trẻ nhưng chưa được đào tạo về
chuyên môn nghiệp vụ, thiếu kiến thức về quản lý nhà nước do đó khi được quy
hoạch lên thành cán bộ quản lý thì đều bị yếu về nhiều mặt, không đáp ứng được
yêu cầu thực tế đề ra.
Trong khi thực tế hiện nay số sinh viên tốt nghiệp các trường trung học