B

GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR

NG

B

NÔNG NGHI P VÀ PTNT

I H C TH Y L I


NGUY N KH C LONG

XU T GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L
NG KI M
TOÁN BÁO CÁO QUY T TOÁN D ÁN XÂY D NG HOÀN
THÀNH THU C NGU N V N NHÀ N
C DO CÔNG TY
KI M TOÁN HÀ N I TH C HI N

LU N V N TH C S

HÀ N I, N M 2016


B

GIÁO D C VÀ ÀO T O

NG KIM H NH


L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a b n thân tôi. Các k t qu nghiên
c u và các k t lu n trong lu n v n là trung th c, không sao chép t b t k m t ngu n
nào và d

i b t k hình th c nào.Vi c tham kh o các ngu n tài li u đã đ

c th c hi n

trích d n và ghi ngu n tài li u tham kh o đúng quy đ nh.
Hà N i, ngày

tháng 08 n m 2016

Tác gi lu n v n

Nguy n Kh c Long

i


L IC M
Lu n v n th c s “

N

xu t gi i pháp nâng cao ch t l


ng

ng d n tác gi v chuyên môn trong su t quá trình

nghiên c u.
Tác gi xin g i l i c m n đ n nhà tr
b oh

ng và các th y cô trong b môn đã d y

ng d n tác gi trong su t quá trình h c t p t i tr

ng đ i h c Th y L i, các

đ ng nghi p trong và ngoài ngành đã cung c p tài li u ph c v cho lu n v n.
Xin g i l i c m n t i nh ng ng

i thân trong gia đình, đ ng nghi p và b n bè

đã đ ng viên, khích l giúp tác gi hoàn thi n lu n v n c a mình.
Tuy nhiên v i th i gian và trình đ chuyên môn còn h n ch , lu n v n không
th tránh đ

c nh ng thi u sót, tác gi r t mong nh n đ

quý th y cô đ nghiên c u đ

c nh ng ý ki n đóng góp c a


1.1.1 D án đ u t xây d ng công trình t i Vi t Nam ....................................................3
1.1.2 D án đ u t xây d ng trên th gi i ......................................................................6
1.2 Tình hình qu n lý các d án đ u t xây d ng công trình ..........................................8
1.2.1 Các mô hình qu n lý d án [1] ..............................................................................8
1.2.2 Nh ng c n c l a ch n mô hình qu n lý d án đ u t ........................................14
1.3 Ki m toán d án đ u t xây d ng ...........................................................................14
1.3.1 Khái ni m v ki m toán ........................................................................................14
1.3.2 Phân lo i ki m toán ..............................................................................................15
1.4 Nh ng t n t i trong ki m toán báo cáo quy t toán xây d ng hoàn thành thu c
ngu n v n nhà n

c th i gian qua. ...............................................................................18

1.4.1 Ch p hành pháp lu t, ch đ qu n lý đ u t xây d ng ........................................18
1.4.2 Tính kinh t , tính hi u qu , tính hi u l c c a d

án đ u t xây d ng công

trình………………………………………………………………………………….. ...............20
1.4.3 Báo cáo quy t toán công trình hoàn thành thu c ngu n v n nhà n
cáo quy t toán h ng m c công trình hoàn thành thu c ngu n v n nhà n
K t lu n ch
CH

c ..............23

ng I..........................................................................................................27

NG 2 C


ng pháp xác minh .........................................................................................31

2.2.3 Ph

ng pháp ki m tra hi n tr

ng ......................................................................32
iii


2.3 C s pháp lý v công tác ki m toán d án đ u t xây d ng ................................. 32
2.4 Ph

ng pháp gi i quy t công tác ki m toán d án đ u t xây d ng ...................... 36

2.4.1 Khái ni m v Báo cáo Quy t toán v n đ u t d án đ u t xây d ng hoàn
thành…………………………………………………………………………………………….36
2.4.2 Trình t và n i dung c a ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t d án xây
d ng hoàn thành ............................................................................................................ 37
2.5 Ch t l

ng ki m toán báo cáo quy t toán d án xây d ng hoàn thành thu c ngu n

v n nhà n

c và các nhân t

ng đ n ch t l

ng ki m toán báo cáo quy t toán

3.1

NG KI M TOÁN

ÁN XÂY D NG HOÀN THÀNH THU C NGU N

C T I CÔNG TY KI M TOÁN HÀ N I. ...................................... 48

ánh giá th c tr ng công tác ki m toán d án đ u t các công trình do Công ty

Ki m toán Hà N i th c hi n trong th i gian v a qua. .................................................. 48
3.1.1 Khái quát v Công ty ki m toán Hà N i. ............................................................. 48
3.1.2 Quy trình ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t d án xây d ng hoàn thành
thu c ngu n v n t i Công ty ki m toán Hà N i ............................................................ 49
3.1.3 ánh giá th c tr ng công tác ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t d án xây
d ng hoàn thành t i Công ty ki m toán Hà N i ........................................................... 58
3.2

xu t các gi i pháp nâng cao ch t l

ng ki m toán Báo cáo quy t toán d án

hoàn thành t i Công ty Ki m toán Hà N i .................................................................... 66
3.2.1 Nhóm gi i pháp v đào t o, b i d

ng nghi p v ki m toán l nh v đ u t XDCB

cho KTV, k thu t viên .................................................................................................. 66
3.2.2 Gi i pháp hoàn thi n h th ng quy trình, chu n m c và h s m u bi u ki m
toán l nh v c đ u t XDCB t i Công ty Ki m toán Hà N i. ......................................... 68

Hình 1.2.

Mô hình ch nhi m đi u hành d án ........................................................ 10

Hình 1.3.

Mô hình hình th c chìa khóa trao tay ....................................................... 11

Hình 2.1.

S đ qui trình ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t d án xây d ng

hoàn thành …………………………………………………………………………...38
Hình 2.2.

S đ qui trình ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t d án xây d ng

hoàn thành b
Hình 2.3.

S đ qui trình ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t d án xây d ng

hoàn thành b
Hình 2.4.

c l p k ho ch ki m toán ...................................................................... 38

c th c hi n ki m toán ........................................................................... 39

S đ qui trình ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t d án xây d ng


Các công trình có chi u cao nh t ................................................................ 8

B ng 3.1.

Nh ng t n t i m t s d án mà công ty đã th c hi n ki m toán .............. 64

B ng 3.2.

Quy trình ki m toán tuân th quy ch qu n lý d án TXD .................... 70

B ng 3.3.

N i dung th c hi n báo cáo quy t toán v n đ u t d án xây d ng hoàn

thành c a ch đ u t l p [10] ........................................................................................ 77
B ng 3.4.

Quy trình soát xét báo cáo ki m toán quy t toán v n đ u t d án xây

d ng hoàn thành t i Công ty Ki m toán Hà N i ........................................................... 80

vii


DANH M C VI T T T

B NN&PTNT

B Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn


Doanh nghi p Nhà n

NSNN

Ngân sách Nhà n

BCTC

Báo cáo tài chính

QLDA

Qu n lý d án

TKKT

Thi t k k thu t

TKTC

Thi t k thi công

M GXDCB
KT L

c

c



hình doanh nghi p trên ph m vi toàn lãnh th Vi t Nam.
CPA HANOI có t ng s nhân viên hi n t i là g n 150 ng
trên đ i h c đ

c đào t o t i Vi t Nam và n

t i Công ty có 15 ng
02 ng

iđ

i có trình đ đ i h c và

c ngoài nh Australia, Ireland ... Hi n

c B Tài chính c p Ch ng ch ki m toán viên (CPA), có

i có ch ng ch ki m toán viên qu c t , có 09 ng

i có ch ng ch th m đ nh

viên v giá, 15 k s Xây d ng, Th y l i, Ki n trúc, các nhân viên ch ch t đ u có
kinh nghi m t 10 đ n h n 30 n m kinh nghi m làm vi c trong l nh v c tài chính, k
toán và ki m toán, ki m toán quy t toán công trình xây d ng hoàn hành và th m đ nh
giá tr tài s n.
Trong nh ng n m g n đây nhu c u v ki m toán báo cáo quy t toán v n đ u t d án
xây d ng hoàn thành l n đòi h i đ i ng k thu t viên ph i có trình đ v chuyên môn
cao, n m b t và c p nh t th
n


c. Áp d ng nh ng gi i pháp đó cho

các cu c ki m toán t i Công ty ki m toán Hà N i. Nh m nâng cao ch t l
toán báo cáo quy t toán d án hoàn thành thu c ngu n v n nhà n

ng ki m

c t i Công ty ki m

toán Hà N i.
3.

it
i t

ng và ph m vi nghiên c u
ng nghiên c u: Ki m toán báo cáo quy t toán d án xây d ng hoàn thành

thu c ngu n v n nhà n

c.

Ph m vi nghiên c u: Ki m toán báo cáo quy t toán d án xây d ng hoàn thành thu c
ngu n v n nhà n

c t i Công ty ki m toán Hà N i t n m 2010 – 2015.

4. Cách ti p c n và ph



Th c dân Pháp đã xây d ng m t s công trình ph c v cho m c đích th ng tr và khai
thác tài nguyên

n

c ta. ó là nhà máy d t Nam

xe l a Gia Lâm, nhà máy đi n – n
thu t

nh, nhà máy in Hà N i, nhà máy

c Yên Ph , c u Long Biên các c s

m t s thành ph nh giao thông đ

ng s t, đ

h t ng k

ng b , c u. Ngoài ra th c dân

Pháp còn xây d ng m t s công trình công c ng nh b nh vi n XanhPôn, Nhà hát
l n. Các công trình ki n trúc nh : V n mi u Qu c T Giám, L ng t m cung đi n
c đô Hu , đô th c H i An, khu tháp Chim PôP lênh Crai là nh ng di s n v n
hóa c a dân t c. Trong đó cung đi n

c đô Hu , đô th c H i An, khu tháp M S n


c, hàn g n v t th

c v kinh t còn nhi u h n ch nên hi u qu đ u t còn

công trình tr ng đi m đã đ

c xây d ng là nhà máy nhi t

đi n Ph L i, nhà máy xi m ng Hoàng Th ch, Thu đi n Hòa Bình, nhà máy xi m ng
B m S n...v.v.

3


1.1.1.4 Giai đo n 1986 – 2000
Th i k đ i m i toàn di n n n kinh t qu c dân. Ngành công nghi p xây d ng phát
tri n m nh m , r ng kh p trên các l nh v c c a n n kinh t qu c dân. T c đ và quy
mô đ u t toàn xã h i ngày càng cao, chi m t tr ng l n trong GDP. Th c hi n chính
sách n n kinh t m và khuy n khích đ u t n

c ngoài. Nên trong giai đo n này

chúng ta đã th c hi n hàng tr m d án đ u t xây d ng. i n hình trong giai đo n này
là s thành công c a các khu công nghi p Bình D

ng,

ng Nai, Dung Qu t công

nghi p liên doanh d u khí VIETXOPETRO, các công trình thu c ngành n ng l

ch c th c hi n có hi u qu các chi n l
trong các l nh v c c a ngành nh :

c, Quy ho ch và K ho ch phát tri n dài h n

nh h

ng quy ho ch t ng th phát tri n các đô th

Vi t Nam đ n n m 2025, t m nhìn đ n n m 2050; Chi n l

c phát tri n nhà

đ n

n m 2020, t m nhìn đ n n m 2030; Quy ho ch xây d ng các vùng kinh t tr ng đi m,
vùng t nh và các đô th ; Quy ho ch t ng th phát tri n VLXD, xi m ng, cùng v i các
chi n l

c, đ nh h

ph m vi c n

ng v c p n

c, thoát n

c, qu n lý ch t th i r n đô th ...Trên

c v i m c tiêu đ m b o s phát tri n ngành xây d ng đáp ng yêu c u


càng r ng l n, đa d ng, phong phú, đã làm cho các ho t đ ng xây d ng đi d n vào k
c

ng, n n n p, ch t l

ng xây d ng đ

Cùng v i Lu t Xây d ng, Lu t Nhà
ho ch đô th c ng đã đ

c đ m b o.
và Lu t Kinh doanh B t đ ng s n, Lu t Quy

c ban hành và có hi u l c, t o c s pháp lý cho vi c qu n lý

quy ho ch, phát tri n đô th , nhà

và th tr

ng b t đ ng s n. Trong nh ng n m qua,

B Xây d ng t p trung ch đ o hoàn thành, trình Chính ph , Th t

ng Chính ph

nhi u d th o v n b n quy ph m pháp lu t, ngoài ra các B c ng đã ban hành theo
th m quy n nhi u Thông t , Quy t đ nh thu c ph m vi ch c n ng qu n lý c a B .
Trong l nh v c qu n lý đ u t xây d ng, c ch qu n lý đ u t xây d ng ti p t c đ
đ i m i m t cách c n b n, toàn di n theo c ch th tr


th c hi n giá c xây d ng theo th tr
Ch t l

ng nhà n

ng lai, nh ng n m qua, ngành xây d ng luôn coi tr ng

ng công trình. H u h t các công trình, h ng m c công trình

c đ a vào s d ng trong th i gian qua đ u đáp ng yêu c u v ch t l

ng, phát

huy đ y đ công n ng s d ng theo thi t k , đ m b o an toàn trong v n hành và phát
huy t t hi u qu đ u t .

5


Các doanh nghi p đã đ u t xây d ng ho c nh n th u xây d ng
trình tr ng đi m nhà n
đ a ph
n

h u h t các công

c, các công trình quan tr ng c a Qu c gia, c a các B , ngành,

ng, c a các nhà đ u t n

hình thái xã h i nh t đ nh.
Tây Âu hình th c công tr

ng th công đã ng tr t n a sau th k XVI đ n mãi

g n m t ph n ba th k XVIII. Sau đó n n đ i c khí hoá đã ra đ i, nh ng trong xây
d ng thì b

c chuy n bi n này x y ra ch m ch p h n vào đ u th k XX.

Các công trình ki n trúc v đ i đã và đang t n t i qua các ch đ xã h i C đ i, Trung
đ i, C n đ i và

ng đ i

kh p các châu l c là nh ng minh ch ng cho tính c đi n

và s phát tri n không ng ng c a các d án TXD.
Th i k ki n trúc C đ i đã đ l i nh ng công trình Kim t tháp, L ng m ,
Thành quách nh : qu n th Kim T Tháp Cairô (C Ai C p),
th ki n trúc trên đ i Acropoon - Aten (C Ai C p), u ng tr
Côlizê - Rôm (Italia), V n lý tr

n đài,

n Páctênong và qu n
ng Rôma,

u tr



TWA Niu Oóc (M ), nhà hát Opera-Xítnây (Úc), Nhà Qu c h i Brazin (Brasinlia), tr
s Liên h p qu c-NiuOóc (M ), qu n th ki n trúc th thao Olimpic (Nh t b n).
Trong th p k 90 các nhà nghiên c u và bình lu n ki n trúc th gi i đã ch n l c
10 công trình ki n trúc xu t s c c a Th k XX. Tiêu chí đ bình ch n và x p h ng
các công trình này d a trên nh h
con ng

i, nh h

ng v kinh t , tác đ ng và l i ích đ i v i đ i s ng

ng c a nó đ n các công trình trong t

ng lai, s đ i m i công ngh

và ng d ng công ngh m i trong thi công.
B ng 1.1.

Các công trình ki n trúc xu t s c đ

STT

Tên công trình

1

2
3
4


Nhà hát Sydney Opera House

Australia

7
8
9

p Aswan th
Trung tâm th

i đây:

ng – Aswan High Dam
ng m i th gi i – World Trade

Center
C ng hàng không Chek Lap Kok

Ai C p
M
HongKong

7


+ N u ch nói v chi u cao thì nh ng công trình sau đây đ

c x p vào công trình cao


ài Loan khánh thành tháng 12 n m

2004 v i chi u cao “ch c tr i”, Taipei 101 v i nh ng k l c
cao nh t th gi i v : k t c u cao nh t, mái nhà cao nh t, t ng
có th

451,9

508

cao nh t.

Burj Dubai xây d ng đ u n m 2004. Tòa tháp v i h n
4

160 t ng s là thành ph thu nh v i 30.000 c n b và m t

>800

trung tâm mua s m l n nh t th gi i.
5

Toà tháp Mubarak (Kuwait) đ

c coi là toà tháp cao nh t

hành tinh v i 250 t ng.

1001

Ch đ u t – Ch d án
Chuyên gia qu n
lý d án(c v n)

T ch c th c
hi n d án I

Hình 1.1.

T ch c th c
hi n d án II

T ch c th c
hi n d án III

Mô hình ch đ u t tr c ti p qu n lý d án

1.2.1.2 Mô hình ch nhi m đi u hành d án
Mô hình này là mô hình t ch c trong đó ch đ u t giao cho ban qu n lý đi u hành
d án chuyên ngành làm ch nhi m đi u hành ho c thuê t ch c có n ng l c chuyên
môn đ di u hành d án. Ch đ u t không đ đi u ki n tr c ti p qu n lý th c hi n d
án thì ph i thuê t ch c chuyên môn ho c giao cho ban qu n lý chuyên ngành làm ch
nhi m đi u hành d án. Ch đ u t ph i trình ng

i có th m quy n quy t đ nh đ u t

phê duy t t ch c đi u hành d án. Ch nhi m đi u hành d án là m t pháp nhân có
n ng l c và có đ ng ký v t v n đ u t và xây d ng.

9


ng công tác xây l p cho các nhà th u

ph .
i v i các d án s d ng các ngu n v n nhà n

c khi áp d ng hình th c chìa khoá

trao tay ch th c hi n đ i v i các d án nhóm C, các tr

10

ng h p khác ph i đ

c Th


t

ng Chính ph cho phép. Ch đ u t có trách nhi m t ch c nghi m thu và nh n bàn

giao khi d án hoàn thành đ a vào s d ng.
Ch đ u t – Ch d án

Thuê t v n ho c t l p d án

Ch n t ng th u (ch nhi m
đi u hành d án)

Th u ph

ng công

trình xây d ng.
1.2.1.5 Mô hình qu n lý d án theo ch c n ng
Mô hình qu n lý này có đ c đi m
-

D

án đ u t

đ

c đ t vào m t phòng ch c n ng nào đó trong c

c u t ch c

c a doanh nghi p (tu thu c vào tính ch t c a d án).
-

Các thành viên qu n lý d

án đ

c đi u đ ng t m th i t

các phòng ch c n ng

khác nhau đ n và h v n thu c quy n qu n lý c a phòng ch c n ng nh ng l i đ m
nh n ph n vi c chuyên môn c a mình trong quá trình qu n lý đi u hành d án.


không t p trung nhi u n l c vào vi c gi i quy t th a đáng các v n đ c a d án. Tình
tr ng t

ng t c ng di n ra đ i v i các phòng ch c n ng khác cùng th c hi n d án.

Do đó d án không nh n đ

cs

u tiên c n thi t, không đ ngu n l c đ ho t đ ng

ho c b coi nh .

12


1.2.1.6 Mô hình t ch c chuyên trách qu n lý d án
ây là mô hình qu n lý mà các thành viên ban qu n lý d án tách hoàn toàn kh i
phòng ch c n ng chuyên môn, chuyên th c hi n qu n lý đi u hành d án theo yêu c u
đ

c giao.

Mô hình qu n lý này có u đi m:
-

ây là hình th c qu n lý d án phù h p v i yêu c u c a khách hàng nên có th
ph n ng nhanh tr


s l

c đi m sau:

nh ng đ a bàn khác nhau và ph i đ m b o đ

ng cán b c n thi t cho t ng d án thì có th d n đ n tình tr ng lãng phí nhân

l c.
-

Do yêu c u ph i hoàn thành t t m c tiêu v th i gian, chi phí c a d án nên các
ban qu n lý d án có xu h

ng tuy n ho c thuê các chuyên gia gi i trong t ng l nh

v c vì nhu c u d phòng h n là do nhu c u th c cho ho t đ ng qu n lý d án.
1.2.1.7 Mô hình qu n lý d án theo ma tr n
Mô hình này k t h p gi a mô hình qu n lý d án theo ch c n ng và mô hình qu n lý
chuyên trách d án. T s k t h p này hình thành hai lo i ma tr n: ma tr n m nh và
ma tr n y u
Mô hình này có u đi m:
-

Mô hình này giao quy n cho Ch nhi m d án qu n lý, th c hi n d án đúng ti n
đ , trong ph m vi kinh phí đ

c duy t.
13



N u vi c phân quy n quy t đ nh trong qu n lý d
ng

c, ch ng chéo s

V lý thuy t các Ch
ng

c yêu c u c a khách hàng

nh h

án không rõ ràng ho c trái

ng đ n ti n trình th c hi n d án.

nhi m d

án qu n lý các quy t đ nh hành chính, nh ng

i đ ng đ u b ph n ch c n ng ra quy t đ nh k thu t. Nh ng trên th c t quy n

h n và trách nhi m khá ph c t p. Do đó, k n ng th

ng l

ng là m t y u t r t quan

tr ng đ đ m b o thành công c a d án.

hi n t nh ng n m cu i th p k 80 c a th k 20. Trên th gi i, thu t ng ki m toán
14


đã có t lâu, t khi xu t hi n nhu c u xác đ nh tính trung th c, đ tin c y c a thông tin
trong báo cáo tài chính, k toán và th c tr ng tài s n c a m t ch th trong quan h
kinh t .
Hi n nay có nhi u đ nh ngh a khác nhau v ki m toán đ c l p. Theo đ nh ngh a c a
Liên đoàn qu c t các nhà k toán (international Federation of Accountants - IFAC) thì
“Ki m toán là vi c các ki m toán viên đ c l p ki m tra và trình bày ý ki n c a mình
v các b n báo cáo tài chính”.
Trong giáo trình ki m toán c a các tác gi Alvin A.Rens và James K.Loebbecker đã
đ nh ngh a: “Ki m toán là quá trình các chuyên gia đ c l p và có th m quy n thu th p
và đánh giá các b ng ch ng v các thông tin có th đ nh l

ng đ

cc am tđ nv c

th nh m m c đích xác nh n và báo cáo v m c đ phù h p gi a các thông tin này v i
các chu n m c đã đ

c thi t l p”.

Theo Lu t ki m toán đ c l p s 67/2011/QH12 có nêu: “Ki m toán đ c l p là vi c
ki m toán viên hành ngh , doanh nghi p ki m toán, chi nhánh doanh nghi p ki m toán
n

c ngoài t i Vi t Nam ki m tra, đ a ra ý ki n đ c l p c a mình v báo cáo tài chính