i
L IC M

N

Trong quá trình h c t p và làm lu n v n t t nghi p cao h c, đ
đ c a các th y, cô giáo tr

ng

c s giúp

i h c Th y L i, đ c bi t là GSTS V Thanh

Te, s tham gia góp ý c a các nhà khoa h c, các nhà qu n lý, b n bè, đ ng
nghi p và cùng s n l c c a b n thân.

n nay, tác gi đã hoàn thành lu n v n

th c s v i đ tài lu n v n: “Nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp nâng cao
hi u qu đ u t cho d án c i t o h th ng sông tr c huy n Yên Khánh, t nh
Ninh Bình nh m

ng phó v i n

c bi n dâng và xâm nh p m n” chuyên

ngành Qu n lý xây d ng.
Các k t qu đ t đ

c là nh ng đóng góp nh v m t khoa h c c ng nh


ng

i h c Th y L i, t p th các Giáo s , Phó Giáo s , Ti n s , K s ... cùng các
cán b công tác Ban qu n lý d án c s h t ng th y l i Ninh Bình, Phòng
nông nghi p huy n Yên Khánh, t nh Ninh Bình đã t o đi u ki n cung c p các tài
li u liên quan và giúp đ tác gi hoàn thành lu n v n.
Hà N i, ngày 14 tháng 04 n m 2016
Tác gi

Nguy n M nh Thùy


ii
B N CAM K T
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi. Các thông
tin, tài li u trích d n trong lu n v n đã đ
lu n v n là trung th c và ch a t ng đ
tr

c ghi rõ ngu n g c. K t qu nêu trong
c ai công b trong b t k công trình nào

c đây.
Tác gi

Nguy n M nh Thùy


iii

1.1.2. Ch
1.2. nh h

ng trình m c tiêu qu c gia v bi n đ i khí h u ..................................6
ng c a bi n đ i khí h u đ i v i t nh Ninh Bình .............................10

1.2.1. Nhi t đ .......................................................................................................10
1.2.2. L

ng m a .................................................................................................11

1.2.3. N

c bi n dâng ..........................................................................................13

1.2.4. Th y tri u và xâm nh p m n ......................................................................15
1.2.5. Các s ki n th i ti t c c đoan ....................................................................17
1.3. Các lo i hình d án đ u t

ng phó v i bi n đ i khí h u

1.4. Các ch

c đ u t xây d ng trên đ a bàn t nh nh m

ng trình, d án đ

ng phó v i bi n đ i khí h u và các m t hi u qu đ t đ

n

CAO HI U QU

U T C A D ÁN ............................................................................ 26

2.1. Khái ni m v d án đ u t xây d ng ............................................................ 26
2.2. Các ph

ng pháp đánh giá hi u qu d án ................................................. 26

2.2.1. ánh giá hi u qu theo ph

ng pháp đ nh tính .......................................... 26

2.2.2. ánh giá hi u qu theo ph

ng pháp đ nh l

2.3. Các y u t
2.3.1.

nh h

ng ....................................... 26

ng đ n hi u qu đ u t d án ........................................ 29

i u ki n t nhiên ..................................................................................... 29

2.3.2. Kh n ng huy đ ng và s d ng v n đ u t Xây d ng c b n có hi u qu 30
2.3.3. Công tác quy ho ch và ch tr

3.1.1. Ch c n ng nhi m v .................................................................................. 44
3.1.2. T ch c b máy c a đ n v ........................................................................ 45
3.2. Gi i thi u chung v d án .............................................................................. 46
3.2.1. V trí đ a lý ............................................................................................................................... 46
3.2.2. TÝnh cÊp thiÕt cña dù ¸n .............................................................................. 46
3.2.3. Tính h u ích c a d án ............................................................................... 47
3.2.4. Các h ng m c đ u t xây d ng .................................................................. 48
3.2.5. S d ng các ch tiêu đánh giá hi u qu d án ............................................. 48


v
3.3 ánh giá chung v hi u qu các ch

ng trình, d án đã đ

c xây d ng ...50

3.3.1 ánh giá chung .............................................................................................50
3.3.2 Nh ng t n t i, h n ch các d án đã đ

c xây d ng trên đ a bàn huy n Yên

Khánh, t nh Ninh Bình ..........................................................................................51
3.4.

xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu đ u t d án nâng c p

h th ng sông tr c huy n yên khánh t nh ninh bình, nh m ng phó v i n

c

ng m a n m c a tr m ninh bình ........... 12

Hình 1.3.

ng quá trình m c n

c l n nh t n m (hmax~t) nh tân ....................... 13

Hình 1.4.

ng quá trình m c n

c trung bình n m ( htb~t) tr m nh tân ............... 13

Hình 1.5.

ng quá trình m c n

c th p nh t n m (hmin~t) tr m nh tân ............... 14

Hình 2.1. Âu c u h i n m 2016 ch ph c v công tác ng n m n.................................. 32
Hình 2.2. Tuy n kè đê sông v c b xói chân kè d n đ n s t l . .................................... 33
Hình 2.3. Hi n tr ng n mòn và phá h y btct c ng....................................................... 34
Hình 3.1. S t l tuy n kênh huy n yên khánh. ............................................................. 52
Hình 3.2. S đ nguyên lý t ng th h th ng giám sát đ m n .................................... 60


vii
DANH M C B NG BI U
B ng 1.1. Th ng kê l

Bi n đ i khí h u.

GSCT:

Giám sát công trình.

QLCLCTXD:

Qu n lý ch t l

ng công trình xây d ng.

QLCLCT:

Qu n lý ch t l

ng công trình.

QLCL:

Qu n lý ch t l

ng.

QLDA:

Qu n lý d án.

TKCT:


l t, gây nhi m m n ngu n n

c, nh h

c bi n dâng gây ng p

ng đ n nông nghi p, gây r i ro l n đ i

v i công nghi p và các h th ng kinh t - xã h i trong t

ng lai. V n đ bi n đ i

khí h u đã, đang và s làm thay đ i toàn di n và sâu s c quá trình phát tri n và
an ninh toàn c u nh n ng l
v n hóa, kinh t , th

ng, n

c, l

ng th c, xã h i, vi c làm, ngo i giao,

ng m i.

Theo báo cáo c a

y ban liên Chính ph v bi n đ i khí h u, nhi t đ

trung bình toàn c u và m c n


l

ng m a n m và l

ng m a mùa khô l i gi m, m c n

n

c ta t ng

ng m a mùa m a t ng, trong khi đó

c bi n có th dâng kho ng t 75 cm đ n 1

m so v i th i k 1980 - 1999. N u m c n

c bi n dâng cao 1m, s có kho ng

40% di n tích đ ng b ng sông C u Long, 11% di n tích đ ng b ng sông H ng
và 3% di n tích c a các t nh khác thu c vùng ven bi n s b ng p. Tác đ ng c a
bi n đ i khí h u đ i v i n

c ta là r t nghiêm tr ng, là nguy c hi n h u cho


2
m c tiêu xoá đói gi m nghèo, cho vi c th c hi n các m c tiêu thiên niên k và s
phát tri n b n v ng c a đ t n

c.


ng qu c t .

Trong nh ng n m qua, h th ng công trình th y l i đã đ

c xây d ng

vùng đ ng b ng sông H ng nói chung và h th ng thu l i t nh Ninh Bình nói
riêng m i ch y u t p trung vào m c tiêu c p, tiêu thoát n
và dân sinh trong đi u ki n ngu n n

c m t d i dào.

y u t khí h u ngày càng di n bi n ph c t p, khó l
bi t là n

c cho nông nghi p

ng tr
ng đoán tr

c b i c nh các
cđ

c.

c

c bi n dâng và xâm nh p m n, các khó kh n thách th c đã hi n h u



ng th c.

ng, gây


3
i v i t nh Ninh Bình, sông

áy là ngu n c p n

c ng t chính c a t nh

và là tr c tiêu thoát l c a toàn vùng. H u h t các công trình khai thác ngu n
n

cđ uđ

c xây d ng trên con sông này.

Ngu n c p n

c ng t chính cho huy n Yên Khánh, đ

M i và m t s c ng, tr m b m trên sông

áy. Trong nh ng n m g n đây do

bi n đ i khí h u tình tr ng h n hán kéo dài, m c n
th

Bên c nh đó vào mùa ki t l

ng n

c ng t t th

ng.

ng ngu n ch y v r t

h n ch . M t khác, do đ d c lòng sông nh , đ a hình th p t o đi u ki n n
m n ti n sâu vào n i đ ng. Trong mùa khô l
gió ch

c

ng dòng ch y nh h n, c ng v i

ng th i m nh, liên t c nên t c đ xâm nh p m n vào n i đ ng nhanh

h n d báo.

ng th i, m y n m g n đây chuy n đ i c c u s n xu t m nh m

theo mô hình tôm - lúa đã làm cho môi tr

ng đ t, n

c, nh t là s xâm nh p


i cho 9 xã phía nam c a huy n trong tr

v

c bi n dâng.

c khác cho khu

ng h p đ m n t i Âu Xanh

m b o tính b n v ng trong khai thác và b o v ngu n
ng đ n toàn vùng h du nam Ninh Bình nh m ng phó


4
Xu t phát t các v n đ c p thi t trên, tác gi lu n v n đã ch n đ tài:
“Nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp nâng cao hi u qu đ u t cho d án
c i t o h th ng sông tr c huy n Yên Khánh, t nh Ninh Bình nh m ng phó
v in

c bi n dâng và xâm nh p m n”

2. M C ÍCH C A

TÀI

xu t m t s gi i pháp nâng cao hi u qu đ u t d án c i t o h th ng
sông tr c huy n Yên Khánh t nh Ninh Bình nh m ng phó v i n

c bi n dâng


đ a ph

c đ t ra, lu n v n s d ng

ng pháp phân tích so sánh; ph

ng pháp

ng.

5. Ý NGH A KHOA H C VÀ TH C TI N C A

TÀI

5.1. Ý ngh a khoa h c
Nghiên c u t ng quan c s lý lu n v qu n lý d án đ u t xây d ng
công trình và gi i pháp nâng cao hi u qu đ u t d án, quan đi m lý lu n v
hi u qu đ u t d án.
5.2. Ý ngh a th c ti n
K t qu nghiên c u, phân tích đánh giá và các gi i pháp đ xu t, đóng
góp thi t th c cho công cu c đ u t , xây d ng các công trình nh m ng phó v i
bi n đ i khí h u, gi m nh thiên tai đ m b o cho vi c phát tri n b n v ng v
kinh t - xã h i đáp ng đ
cu c s ng cho ng

i dân.

c yêu c u phát tri n b n v ng, nâng cao ch t l


CH

NG 1: T NG QUAN CÁC D ÁN

UT

NG PHÓ V I BI N

I

KHÍ H U
1.1. CH

NG TRÌNH M C TIÊU QU C GIA

NG PHÓ V I BI N

I KHÍ H U
nh ngh a

1.1.1.

Bi n đ i khí h u là nh ng nh h
nh ng bi n đ i trong môi tr

ng có h i c a bi n đ i khí h u, là

ng v t lý ho c sinh h c gây ra nh ng nh h

ng

ng trình m c tiêu qu c gia ng phó v i bi n

đ i khí h u giai đo n 2012 -2015.
b) C quan qu n lý Ch
1.1.2.2. M c tiêu c a Ch

ng trình: B Tài nguyên và Môi tr

ng trình

a) M c tiêu chung: T ng b
đ i khí h u, t ng c
đ nh h

ng.

c hi n th c hóa Chi n l

c qu c gia v bi n

ng nh n th c và n ng l c thích ng v i bi n đ i khí h u,

ng gi m phát th i khí nhà kính, xây d ng n n kinh t các - bon th p,

tích c c cùng c ng đ ng qu c t b o v h th ng khí h u trái đ t.
b) M c tiêu c th :
- Ti p t c c p nh t các k ch b n bi n đ i khí h u
n

Vi t Nam, đ c bi t là

- T ng c

ng h p tác qu c t v bi n đ i khí h u;

- Nâng cao nh n th c c a c ng đ ng v bi n đ i khí h u.
it

1.1.2.3.
Ch

ng và ph m vi đ a bàn th c hi n Ch

ng trình đ

ng trình

c tri n khai th c hi n t i các B , ngành và đ a ph

ng

trên toàn qu c.
1.1.2.4. Th i gian th c hi n: T n m 2012 đ n h t n m 2015
1.1.2.5. N i dung, nhi m v ch y u c a Ch

ng trình

- Xây d ng, ban hành k ho ch hành đ ng qu c gia ng phó v i bi n đ i
khí h u, k ho ch hành đ ng ng phó v i bi n đ i khí h u c a các B , ngành và
đ a ph


- Ti p t c nghiên c u, c p nh t k ch b n bi n đ i khí h u, đ c bi t là n
bi n dâng chi ti t đ n t ng đ a ph
khí h u, nh t là n

ng.

c

ánh giá m c đ tác đ ng c a bi n đ i

c bi n dâng đ i v i các l nh v c, ngành, đ a ph

đ nh gi i pháp ng phó v i bi n đ i khí h u;

ng; xác


8
- Hoàn thành m t s nhi m v tr ng tâm, u tiên c p bách đ

c xác đ nh

trong k ho ch hành đ ng ng phó v i bi n đ i khí h u;
- Tri n khai các mô hình thí đi m thích ng v i bi n đ i khí h u, n
bi n dâng

hai t nh thí đi m Qu ng Nam, B n Tre và đ xu t ph

c


a) D án 1: ánh giá m c đ bi n đ i khí h u và n
- M c tiêu: ánh giá m c đ bi n đ i khí h u, n
nh t k ch b n bi n đ i khí h u, n

c bi n dâng
c bi n dâng, ti p t c c p

c bi n dâng chi ti t đ n t ng đ a ph

Vi t Nam; t o l p h th ng c s d li u v bi n đ i khí h u, n

ng

c bi n dâng

g n v i mô hình s đ cao ph c v công tác quy ho ch phát tri n kinh t xã h i
trong đi u ki n bi n đ i khí h u, n

c bi n dâng

Vi t Nam.

- N i dung, nhi m v ch y u:
+ ánh giá xu th bi n đ i c a thiên tai do bi n đ i khí h u, xây d ng Atlas
bi n đ i khí h u và r i ro thiên tai; c p nh t k ch b n bi n đ i khí h u, n
dâng chi ti t đ n t ng đ a ph

ng

c bi n

v c do B , ngành, đ a ph

c bi n dâng đ n t ng l nh

ng qu n lý; xác đ nh các gi i pháp ng phó v i bi n

đ i khí h u trên c s k ch b n bi n đ i khí h u, n

c bi n dâng và đ nh h

ng

phát tri n kinh t xã h i t ng th i k .
+ Tri n khai th c hi n m t s nhi m v tr ng tâm, u tiên c p bách đã
đ

c xác đ nh trong k ho ch hành đ ng ng phó v i bi n đ i khí h u c a các

B , ngành, đ a ph

ng.

+ Tri n khai thí đi m mô hình thích ng v i bi n đ i khí h u và mô hình
gi m nh phát th i khí nhà kính trong các l nh v c u tiên: nông nghi p, lâm
nghi p, s d ng đ t, tài nguyên n

c, n ng l

ng, giao thông v n t i, xây d ng.


+ Xây d ng ch

ng trình giáo d c và đào t o v bi n đ i khí h u, phòng tránh

thiên tai.
+ Nâng cao n ng l c đàm phán qu c t v bi n đ i khí h u, xúc ti n các
ho t đ ng h p tác song ph

ng và đa ph

ng, v n đ ng tài tr qu c t v bi n

đ i khí h u cho Vi t Nam.
1.2. NH H

NG C A BI N

I KHÍ H U

I V I T NH NINH

BÌNH
Bi u hi n c a Bi n đ i khí h u t i Ninh Bình ngày càng rõ nét, th hi n
c th

các y u t sau đây:

1.2.1. Nhi t đ
a. T i Thành ph Ninh Bình:
Theo s li u th ng kê c a

đ n th p k 1995 - 2004 là 1669mm; th p k 2005 – 2014 là 1706mm. Nh v y
t ng l

ng m a trung bình n m trong th p k g n đây (2005 – 2014) t ng

37mm so v i th p k tr
l

c và gi m 56mm so v i th p k tr

c n a; gi m so v i

ng m a trung bình 30 n m (1985 – 2014) là 6mm.
- T ng l

ng m a mùa khô trong th p k 1985 – 1994 là 260mm, đ n th p

k 1995 - 2004 là 263mm; th p k 2005 – 2014 là 242mm. Nh v y t ng l

ng

m a mùa khô trong th p k g n đây (2005 – 2014) gi m 21mm so v i th p k
tr

c và gi m 18mm so v i th p k tr

c n a; gi m so v i t ng l

ng m a mùa


ng m a trong nh ng n m g n đây t i t nh
Ninh Bình

N m

L

ng m a

trung bình

So v i Trung bình

Ghi chú

nhi u n m
M a l n t ngày 25/5

2012

~ 2000 mm

Cao h n

đ n 26/5, l

ng m a

đo đ




13
1.2.3. N

c bi n dâng

Theo s li u th ng kê c a

ài Khí t

ng Th y v n t nh Ninh Bình trong

vòng 20 n m (t n m 1995 – 2014), s li u m c n

c th ng kê t i tr m Nh

Tân nh sau:

Hình 1.3

Hình 1.4:

ng quá trình m c n

ng quá trình m c n

c l n nh t n m (Hmax~T) Nh Tân

c trung bình n m ( Htb~T) tr m Nh Tân


c cao nh t các n m

m c x p x , n m 2010, 2014

m c cao h n.

m c th p h n,

c bi t n m 2005 là n m có tr s m c

c cao nh t trong vòng 2 th p k qua (1995 – 2014), cao h n tr s trung bình

20 n m: 79cm.
Theo s li u tính toán m c n

c cao nh t trung bình: 20 n m Htb =

178cm; th p k (1995 – 2004), Htb = 169cm; th p k (2005 – 2014), Htb =
186cm. Nh v y có th th y m c n

c cao nh t trung bình th p k 2005 – 2014

t ng so v i th p k (1995 – 2004): 17cm và t ng so v i trung bình 20 n m:
08cm.


15
- Giá tr m c n



m c x p x th p h n.

c và t

ng đ

m c

ng trung bình 20 n m.

c th p nh t:

+ Th p k 1995 – 2004 m c n

c th p nh t tr m Nh Tân có xu th gi m

d n, th p k 2005 – 2014 có xu th t
c

m cx px

c bình quân trung bình nhi u n m th p k 2005 – 2014

- Giá tr m c n

n

m c n đ nh và th p


i tiêu hi n có c a toàn vùng là k t h p gi a t

ch y và đ ng l c là gi i pháp thích h p.
- Xâm nh p m n: Theo báo cáo và s li u th c đo thu th p t i Công ty
TNHH M t thành viên khai thác công trình th y l i t nh Ninh Bình. Nh ng n m


16
g n đây xâm nh p m n có d u hi u gia t ng nh t là giai đo n đ

i v đông

xuân.
Di n bi n m n: L y bình quân đ m n th c đo tháng 1 t i Tân H ng trong
giai đo n 2008 ÷ 2012 đ so sánh v i quá trình t 1989 ÷ 2005:
+

m n trung bình tháng 1 là 5,42 o/ o t ng 2,47 l n;

+

m n l n nh t nh t 15,1 o/ o t ng 1,58 l n.
Hi n t

trên sông

ng xâm nh p m n đã l n sâu vào các c a sông t 15 - 20 km

áy và 10 - 15 km trên sông V c. Hi n t


ông xuân 2014-2015 kho ng 11.000 ha; trong đó di n tích c a Công

ty TNHH MTV Khai thác công trình th y l i (KTCTTL) t nh ph c v là 7.868
ha, các HTX nông nghi p t ph c v là 3.132 ha.


17
1.2.5. Các s ki n th i ti t c c đoan
Trong nh ng n m qua, trên đ a bàn t nh Ninh Bình x y ra nhi u lo i hình th i ti t c c đoan nh : bão, l , m a l n, n ng
nóng kéo dài, xâm nh p m n… gây b t ng và thi t h i l n t i kinh t , c th nh sau:
B ng 1.2. nh h
N m

Lo i
hình

c đi m, mô t
Ch u nh h

Bão

và nh h

ng c a hoàn l u c a 2 c n bão (bão s

Trên sông Hoàng Long t i B n
L l t

Không có thi t h i v ng


2010

ng c a th i ti t c c đoan t n m 2010-2014

Ch u nh h

ng x u đ n s n xu t nông nghi p đ u v Mùa, v

ông

n m 2010
ng tr c ti p c a c n bão s 2, s 3 Không gây thi t h i nghiêm tr ng, nh h

và hoàn l u c a c n bão s 5

nghi p đ u v Mùa, v

ông n m 2011

ng t i s n xu t nông