Sáng kiến kinh nghiệm: i mi phng phỏp dy hc tp c theo nh hng giao tip cho hc sinh
lp 2

Đổi mới phơng pháp dạy học môn tập đọc
theo định hớng giao tiếp cho học sinh lớp 2.

I. Đặt vấn đề:
Để đáp ứng đợc yêu cầu đổi mới của thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nớc. Giáo dục, nhất là bậc tiểu học, đóng vai trò rất quan trọng. Để đạt đợc mục đích
đó việc dạy đủ các môn học là yêu cầu không thể thiếu đợc. Nhằm góp phần giáo
dục học sinh phát triển toàn diện. Đọc là một kỹ năng quan trọng hàng đầu của học
sinh, không biết đọc HS không thể tiếp thu đợc các môn học khác. Nhờ biết đọc HS
có thể tự học, học nữa, học mãi, học suốt đời. Chính vì vậy, dạy đọc ở trờng tiểu học,
nhất là các lớp 1, 2 đầu cấp rất quan trọng.
Bộ giáo dục và đào tạo có quan điểm chỉ đạo đổi mới, mới chơng trình và phơng pháp dạy tập đọc theo hớng giao tiếp. Điều này phù hợp với xu thế chung của
thời đại. Đổi mới cả về cấu trúc và cách lựa chọn nội dung, việc lựa chọn nội dung đợc mềm hoá, linh hoạt và đa dạng hơn trớc.
Cách thực hiện chơng trình cũng đợc mềm hoá, không cứng nhắc nh trớc đây.
Nhìn dới góc độ giao tiếp có thể thấy Tiếng Việt 2 lựa chọn khá "đắt" các bài đọc.
Những chủ đề, chủ điểm đợc đa vào sách rất gần gũi với học sinh dạy học những
nghi thức lời nói đến các kỹ năng làm việc và giao tiếp cộng đồng nh lập danh sách
lớp, tra mục lục sách, đọc thời khoá biểu, lập thời gian biểu, viết th, gọi điện làm
đơn, khai lý lịch.. Đặc biệt dạy tập đọc theo định hớng giáo tiếp là rèn cho học sinh
các kỹ năng đọc (đọc thành tiếng, đọc thầm, đọc hiểu, đọc diễn cảm) nghe và nói.
Bên cạnh đó giáo viên cần hớng dẫn học sinh tìm hiểu nghĩa của từ bằng cách nêu ví
n

1


Sáng kiến kinh nghiệm: i mi phng phỏp dy hc tp c theo nh hng giao tip cho hc sinh
lp 2

Trong đó học sinh nữ: 13 em,
Học sinh nam: 10 em
Khảo sát tháng 9 năm hc : 2012 - 2013
Kết quả đọc nh sau:
- Đọc giỏi: 2 em chiếm 8.7%
- Đọc khá: 8 em chiếm 34,8%
- Đọc trung bình: 8 em chiếm 34,8%
- Đọc yếu: 5 em chiếm 21,7%
Trớc thực trạng trên tôi mạnh dạn sử dụng một số biện pháp rèn kỹ năng đọc
theo định hớng giao tiếp cho học sinh nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy nâng cao chất
lợng đọc cho học sinh.
III. Biện pháp cụ thể:
1. Phối hợp với cha mẹ học sinh để chăm lo chất lợng học tập cho các em.
- Đầu năm học nhà trờng đã tổ chức hội nghị phụ huynh tôi kết hợp họp phụ
huynh lớp để trao đổi, bàn bạc tìm ra biện pháp tốt nhất để các em học tốt các môn
học nói chung và môn tập độc nói riêng. Yêu cầu phụ huynh giúp đỡ các em học tập
tốt ở nhà.
Trong lớp tôi sắp xếp những học sinh đọc yếu ngồi cạnh những học sinh đọc
khá, giỏi để các em giúp đỡ lẫn nhau.
- Thờng xuyên kiểm tra bài cũ để biết đợc mức tiến bộ của các em để có biện
pháp hớng dẫn phù hợp.
- Phải biết kết hợp giáo dục tay ba giữa nhà trờng gia đình và xã hội.

n

3


Sáng kiến kinh nghiệm: i mi phng phỏp dy hc tp c theo nh hng giao tip cho hc sinh
lp 2

lp 2

Ngoài việc đọc to các em cần luyện đọc thầm bằng mắt. Những em đọc yếu về
nhà luyện đọc thêm hôm sau đọc cho cô nghe vào 15 phút sinh hoạt đầu giờ. Tôi
khuyến khích các em đọc thêm sách báo đặc biệt những cuốn sách tranh truyện, báo
nhi đồng. Vì loại truyện này ngắn, chữ to có tranh nên rất thu hút các em hứng thú
đọc.
3. Tổ chức thi đọc, học thuộc lòng.
Thời gian thi 2 tuần 1 lần vào tiết tự học, thi đọc bằng nhiều hình thức: Bắt
thăm, đọc đồng thanh theo nhóm, cá nhân, tổ chức trò chơi "Thi đọc tiếp sức" hay trò
chơi "Truyền điện" để gây hứng thú cho các em thi nhau đọc.
Nhờ phong trào thi này các em trong nhóm đã khích lệ nhau vơn lên. Những
em nào, nhóm nào đọc tốt đợc lớp tuyên dơng và ghi điểm tốt vào sổ theo dõi của tổ
để cuối tuần xếp loại. Tổ chức hình thức này rất phù hợp với tâm lý các em nên các
em rất thích. Sau những lần thi nh thế tôi ghi sổ liên lạc về báo tin cho cha mẹ học
sinh để cha mẹ nắm đợc kết quả tiến bộ của con mình.
4. Các ví dụ rèn đọc cụ thể:
* Đối với những em đọc khá, giỏi tôi đặt mức độ rèn luyện kỹ năng đọc cao
hơn đó là: Đọc to, đọc đúng, biết làm chủ tia mắt khi đọc để đọc nhanh, đọc hiểu,
đọc diễn cảm, biết đọc ngắt hơi sau dấu phẩy dấu hai chấm và ngắt hơi giữa các cụm
từ có câu dài, nghỉ hơi sau dấu chấm, đọc cao giọng ở các câu có dấu chấm hỏi, dấu
chấm than, biết đọc theo lối phân vai khi dạy bài ở thể loại truyện có nhân vật.
Ví dụ: Khi luyện đọc câu dài trong bài "Phần thởng"
* Luyện đọc đúng: Giáo viên hớng dẫn học sinh cách đọc nhấn giọng (-), đọc
ngắt hơi giữa cụm từ (/)
n

5




Sáng kiến kinh nghiệm: i mi phng phỏp dy hc tp c theo nh hng giao tip cho hc sinh
lp 2

+ Chọn ngày lễ
+ Bí mật của hai bố con
+ Niềm vui của ông bà.
* Luyện đọc nhanh:
Biện pháp luyện đọc nhanh: Giáo viên "cầm càng" giữ nhịp cho học sinh đọc
theo mẫu, cho học sinh đọc nối tiếp theo câu .
* Luyện đọc diễn cảm:
Qua nội dung chính của bài đọc giáo viên đọc mẫu giúp học sinh xác định
giọng đọc chung của cả bài: nhẹ nhàng, tha thiết, vui tơi, ngợi ca, trầm lặng, buồn thơng, nhịp điệu của bài nhanh, chậm, hơi chậm để các em đọc hay.
* Luyện đọc cho những em hay đọc sót tiếng và lạc dòng. Giáo viên luyện cho
các em làm chủ tia mắt khi đọc. Giáo viên phải quay lại với việc sử dụng que trỏ và
thớc hoặc cho học sinh đặt thớc trớc từng dòng để đọc, khi học sinh làm quen và làm
chủ đợc tia mắt rồi thì giáo viên không dùng que chỉ và học sinh không dùng ngón
tay để chỉ khi đọc nữa tránh tình trạng đọc nh đếm từng tiếng một.
* Luyện đọc chính âm cho những học sinh hay đọc sai d/nh/ ?/~/.)
Giáo viên cần uốn nắn ngay và cho các em đọc lại.
Ví dụ: Khi các em phát âm sai "d" thành "nh" giáo viên cần hớng dẫn học sinh
"d" là đa hàm dới ra và cong lỡi vào. Khi đọc sai các dấu thanh do ảnh hởng của địa
phơng, một số em đọc thanh (ngã, thành thanh (nặng), thì giáo viên cần phải hớng
dẫn cách đọc thanh (ngã) la đọc cao giọng và lấy hơi kéo dài hơn. Sau đó giáo viên
đọc mẫu yêu cầu học sinh luyện đọc nhiều lần.

n

7


Gọi 2 em đọc bài: Tôm càng và cả cón

bài (mỗi em đọc 2 đoạn)
n

8


Sáng kiến kinh nghiệm: i mi phng phỏp dy hc tp c theo nh hng giao tip cho hc sinh
lp 2

? Qua bài đọc em thấy Tôm càng có đức tính - Tôm càng rất thông minh, nhanh nhẹn.
gì đáng quý?

Nó dũng cảm cứu bạn và luôn quan tâm

-Nhận xét cho điểm học sinh

lo lắng cho bạn.

B. Bài mới
1. Giới thiệu bài
Ghi tên bài lên bảng
Theo dõi và đọc thầm theo

2. Luyện đọc
a) Giáo viên đọc mẫu bài: giọng đọc nhẹ
nhàng, thán phục vẻ đẹp của Sông Hơng
b) Luyện phát âm


Giáo viên chia bài làm 3 đoạn
Đoạn 1: Từ đầu đến mặt nớc
Đoạn 2: Mỗi mùa hè tới đến dát vàng.

Dùng bút chì đánh dấu đoạn

Đoạn 3: Phần còn lại

Nối tiếp nhau đọc đoạn
+ Luyện đọc đoạn trong nhóm

Nhận xét bạn đọc

d) Thi đọc

Đọc chú giải từ: Hơng Giang, Thiên

Giáo viên tổ chức cho các nhóm thi đọc nối nhiên
tiếp, phân vai, tổ chức cho cá nhân thi đọc Luyện đọc trong nhóm mối em đọc mỗi
đoạn 2

đoạn.

Nhận xét tuyên dơng các em đọc tốt
Thi đọc theo hớng dẫn của giáo viên

3. Tỉm hiểu bài
- Gọi 1 em đọc to đoạn 1 - cả lớp đọc thầm.
- Tác giả ví sông Hơng với hình ảnh gì?


-Từ chỉ mức độ khác nhau của màu xanh

Giáo viên: Cảnh Sông Hơng có rất nhiều màu đó là: Sắc độ
xanh, sắc độ dậm nhạt khác nhau đã tạo cho Học sinh đọc nghĩa của từ Sắc độ
Sông Hơng một nét đẹp quyến r, nên thơ,
thanh bình.

- Về mựa hè Sông Hơng có sự thay đổi nh thế
nào?

1 em đọc to đoạn 2- cả lớp đọc thầm

Ghi bảng từ: Dải lụa đào.

- Sông Hơng thay chiếc áo xanh thành

-Do dâu mà hè đến Sông Hơng lại chuyển giải lụa đào
Đọc chú giải nghĩa của từ giải lụa đào

màu nh một giải lụa màu hồng?

Giáo viên: Hai bên bờ này đợc trồng nhiều -Do hoa Phợng nở đỏ rực hai bên bờ
Phợng vĩ, mùa hè đến hoa Phợng nở đỏ rực in sông in bóng
bóng xuống mặt nớc tạo cho Sông Hơng có
vẻ đẹp tác giả ví nh giải lụa màu hồng.
- Vào những đêm trăng sáng Sông Hơng có
vẻ đẹp ra sao?
-Vào những đêm trằng sáng dòng sông

GB: Lung linh dát vàng

-Qua tìm hiểu nội dung các em thấy Sông H- Từ gần nghĩa với từ đặn ân là: ban tặng.
- Vì Sông Hơng làm cho không khí thành

ơng rất đẹp trong khi đọc các em cần lu ý:

Đoạn 1: Khi đọc cần nhấn giọng ở những từ phố trở nên trong lành, làm tan biến những
gợi tả màu xanh: xanh thẳm, xanh biếc, xanh tiếng ồn ào của chợ búa..
non.
Đoạn 2: Nhấn giọng ở những từ ngữ gợi tả sự
thay đổi sắc màu của dòng sông nh dải lụa
đào, lung linh dát vàng.
Đoạn 3: Nhấn giọng ở các từ: đặc ân, trong
lành, tan biến, êm đềm, ca ngợi Sông Hơng.
- Gọi học sinh đọc bài.
5. Củng cố dặn dò:
- Gọi 1 em đọc toàn bài
? Học qua bài này em cảm nhận đợc gì về
n

12


Sáng kiến kinh nghiệm: i mi phng phỏp dy hc tp c theo nh hng giao tip cho hc sinh
lp 2

Sông Hơng?
6. Liên hệ
- Em nào đã đợc cùng bố mẹ đi tham quan -Một số học sinh đọc bài, nhận xét bạn
đọc.


13


Sáng kiến kinh nghiệm: i mi phng phỏp dy hc tp c theo nh hng giao tip cho hc sinh
lp 2

bài văn bài thơ hiểu nghĩa một số từ, nắm nội dung bài tốt. Các em mạnh dạn trao
đổi, thảo luận để hiểu nội dung đoạn bài.
Khảo sát gia k II năm hc :2012 - 2013
Kết quả đọc nh sau:
- Đọc giỏi: 7 em chiếm 30,4%
- Đọc khá: 10 em chiếm 43,5%
- Đọc trung bình: 6 em chiếm 26,1%
- Đọc yếu: 0 em chiếm 0%
Phụ huynh học sinh tin tởng vào chơng trình và phơng pháp dạy học mới khi
thấy con em họ học tập ngày một tiến bộ rõ rệt, đọc bài, kể chuyện lu loát rõ ràng.
V. Kt lun
Sự thành công trên là do tôi đã trực tiếp chỉ đạo đến từng học sinh trong lớp,
kết quả đạt đợc mặc dầu cha thật cao nhng đó là bớc khởi đầu của học sinh với sự cố
gắng rèn luyện vơn lên cùng với sự hớng dẫn chỉ bảo tận tình của giáo viên chủ
nhiệm và sự giúp đỡ của các bậc phụ huynh đã nhắc nhở các em trong việc học bài ở
nhà. Tôi nhận thấy giáo dục các em bằng tình cảm chân thành, bằng tấm lòng say
mê nghề nghiệp của những ngời giáo viên đứng trên bục giảng.
Là giáo viên tiểu học, phải chú trọng đầu t đều ở các môn học, không xem nhẹ
bất cứ môn nào. Giáo viên phải nhiệt tình yêu nghề và quan tâm tìm hiểu tâm lý học
sinh.
- Luôn tham khảo tài liệu có liên quan đến bộ môn Tiếng Việt để lựa chọn phơng pháp đầu t thích hợp vào từng giờ dạy để phù hợp với từng đối tợng học sinh.

n



15


S¸ng kiÕn kinh nghiÖm: Đổi mới phương pháp dạy học tập đọc theo định hướng giao tiếp cho học sinh
lớp 2

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n !

ngêi viÕt

NguyÔn ThÞ V©n

n

16