Đề tài: Một số biện pháp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 4
qua môn Đạo Đức
MỤC LỤC

Contents
Contents.................................................................................................................1
II. Giới thiệu:.........................................................................................................3
III. Phương pháp:...................................................................................................5
1. Khách thể nghiên cứu..................................................................................5
2. Thiết kế: ........................................................................................................6
3. Quy trình nghiên cứu...................................................................................6
4. Đo lường: ......................................................................................................7
IV. Phân tích dữ liệu và kết quả............................................................................8
V. Bàn Luận ..........................................................................................................8
* Hạn chế: .........................................................................................................9
* Kết luận: Việc sử dụng phương pháp Đóng vai vào giảng dạy một số nội
dung môn Đạo đức ở lớp 4 đã nâng cao kết quả giáo dục kĩ năng sống cho học
sinh. Đề tài này là bước đầu trong việc khám phá các hoạt động dạy học mang
lại sự cải thiện về hành vi kĩ năng sống của học sinh trong học tập cũng như
cuộc sống thường ngày....................................................................................10
* Khuyến nghị: ...............................................................................................10
Tài liệu tham khảo...............................................................................................12
KẾ HOẠCH BÀI HỌC.......................................................................................13
Bài:
TRUNG THỰC TRONG HỌC TẬP ( Tiết 2 )......................13
Bài: TIẾT KIỆM TIỀN CỦA ( TIẾT 2 )............................................................17
Câu 2. Em nhờ bạn bè, thầy cô giúp đỡ khi gặp khó khăn trong học tập............23
Câu 3. Em mạnh dạn bày tỏ ý kiến của mình với bạn bè, thầy cô, gia đình.......23
Câu 4. Em sử dụng thời giờ vào việc học tập, giải trí hợp lí...............................24
Câu 5. Em không lãng phí tiền của......................................................................25
I. Tóm tắt:

học sinh là phần lớn giáo viên đều chưa quen với cách dạy lồng ghép này. Nhiều
giáo viên còn nghĩ rằng môn Đạo Đức là môn phụ thì không quan trọng, do vậy
vần đề giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua môn Đạo đức cũng chưa được
chú trọng. Mặt khác, giáo dục kĩ năng sống không phải chỉ trong ngày một ngày
hai mà là một quá trình lâu dài, liên tục.

2


Xuất phát từ thực trạng trên, ở đề tài này, tôi tiến hành đi sâu vào nghiên
cứu một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng sống cho học
sinh qua môn Đạo Đức lớp 4.
Giải pháp của tôi là sử dụng các phương pháp và hình thức dạy học tích cực
vào quá trình dạy học môn Đạo Đức nhằm kích thích tính tích cực tiếp thu bài
và khắc sâu kiến thức đã học cho học sinh, hình thành cho các em những kĩ năng
cần thiết phục vụ cho cuộc sống. Ở đề tài này, tôi tiến hành nghiên cứu cách sử
dụng phương pháp Đóng vai để thay thế cho cách hướng dẫn của sách giáo khoa
và sách giáo viên trong việc giảng dạy một số nội dung giáo dục Kĩ năng sống ở
môn Đạo đức lớp 4.
Nghiên cứu được tôi tiến hành ở hai lớp 4 trường Tiểu học Bình Hòa –
Bình Sơn – Quảng Ngãi. Cả hai lớp đều được thực hiện giải pháp thay thế khi
dạy học một số nội dung giáo dục kĩ năng sống ở môn Đạo đức. Kết quả cho
thấy tác động đã có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả học tập của học sinh: trước tác
động số phần trăm thấp hơn kết quả phần trăm sau tác động. Điều đó chứng
minh rằng sử dụng phương pháp Đóng vai trong dạy học môn Đạo đức ở lớp 4
đã nâng cao kết quả giáo dục kĩ năng sống của học sinh.
II. Giới thiệu:
Trong sách giáo khoa, cách hướng dẫn giảng dạy một số nội dung còn đơn
giản, chưa thu hút học sinh tiếp thu bài. Đặc biệt, nội dung giáo dục kĩ năng
sống là một nội dung mới, chưa được hướng dẫn trong sách giáo khoa và sách


hành vi chưa đúng cho các em. Tương tự, tôi đã tiến hành dạy học theo phương
pháp Đóng vai nhiều nội dung khác trong chương trình Đạo đức lớp 4.
Vấn đề nghiên cứu: Việc đưa phương pháp Đóng vai vào dạy học môn
Đạo đức có nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 4
không?
Giả thuyết nghiên cứu: Dùng phương pháp Đóng vai trong dạy học môn
Đạo đức sẽ nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 4.
III. Phương pháp:
1. Khách thể nghiên cứu
Tôi lựa chọn trường Tiểu học Bình Hòa vì trường có những điều kiện
thuận lợi cho việc nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng.
* Giáo viên:
Hai cô giáo giảng dạy hai lớp 4, đều có kinh nghiệm giảng dạy, có lòng
nhiệt tình, tuổi đời còn trẻ, thích học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp.
1. Phạm Thị Ngọc Sa – Giáo viên dạy lớp 4A, là giáo viên chủ nhiệm lớp
và là giáo viên có nhiều kinh nghiệm giảng dạy lớp 4.
2. Huỳnh Thị Thúy – Giáo viên dạy lớp 4B, là giáo viên chủ nhiệm lớp và
là giáo viên có nhiều kinh nghiệm giảng dạy lớp 4.
* Học sinh:
Ở nghiên cứu này, tôi lựa chọn 2 lớp của khối 4. Tôi nắm bắt được lực
học, khả năng tiếp thu bài và thái độ học tập cũng như ý thức của các em một
cách rõ ràng, chính xác. Để tiến hành nghiên cứu, tôi đã chọn 2 lớp là 4A và 4B,
các em tương đương nhau về học lực, giới tính, hạnh kiểm. Cụ thể như sau:
5


Bảng 1: Giới tính, học lực, hạnh kiểm của học sinh 2 lớp 4A và 4B của trường
Tiểu học Bình Hoà:
Lớp


Về ý thức học tập, tất cả các em ở hai lớp đều tích cực, chủ động, hăng hái
phát biểu.
Về thành tích học tập năm trước, hai lớp tương đương nhau về điểm số
của các môn học.
2. Thiết kế:
Chọn hai lớp nguyên vẹn là lớp 4A và lớp 4B, sau đó tiến hành kiểm tra
trước tác động và sau tác động để kiểm chứng giả thuyết của đề tài đưa ra là
đúng, tức sử dụng phương pháp Đóng vai vào dạy học môn Đạo đức làm nâng
cao kết quả giáo dục kĩ năng sống cho học sinh.
Bảng 2: Kết quả khảo sát trước tác động

Em đã trung thực trong học tập.
Em nhờ bạn bè, thầy cô giúp đỡ khi gặp khó khăn trong học

Lớp 4A
41,4%

Lớp 4B
39,3%

37,9%

35,7%

44,8%

32,2%

41,4%

27/08/2014
03/09/2014
24/09/2014
08/10/2014
22/10/2014

Đạo đức
Đạo đức
Đạo đức
Đạo đức
Đạo đức

2
3
5
7
9

Trung thực trong học tập (tiết 2)
Vượt khó trong học tập (tiết 1)
Bày tỏ ý kiến (tiết 2)
Tiết kiệm tiền của (tiết 2)
Tiết kiệm thời giờ (tiết 2)

4. Đo lường:
Bài kiểm tra trước khi tác động được tiến hành ngay từ đầu năm học. Bài
kiểm tra trước tác động gồm 5 câu hỏi để kiểm tra nhận thức ban đầu của học
sinh về một số kĩ năng sống sẽ được hình thành trong chương trình Đạo đức lớp
4.
Bài kiểm tra sau khi tác động là bài kiểm tra sau khi học xong bài Tiết

72,4%

82,2%
89,3%

tập.
Em mạnh dạn bày tỏ ý kiến của mình với bạn bè, thầy cô, gia
đình.
Em sử dụng thời giờ vào việc học tập, giải trí hợp lí.
Em không lãng phí tiền của.

Qua bảng trên cho thấy, kết quả tác động được thể hiện ở số phần trăm
câu trả lời của học sinh. Trước tác động có số phần trăm thấp hơn kết quả phần
trăm sau tác động. Sau khi học tập môn Đạo đức, đa số học sinh đã biết thực
hiện hành vi tốt về học tập cũng như ứng xử giao tiếp hằng ngày. Nhiều học
sinh cảm thấy sự thay đổi về hành vi ứng xử của mình đã tiến bộ một cách vượt
bậc, các em tự giác và tự tin về bản thân hơn.
Như vậy, có thể kết luận giả thuyết của đề tài " Dùng phương pháp Đóng
vai trong dạy học môn Đạo đức sẽ nâng cao chất lượng giáo dục kĩ năng sống
cho học sinh lớp 4" đưa ra là đúng.
V. Bàn Luận
Tóm lại, các kết quả nghiên cứu của đề tài đã cho thấy sử dụng phương
pháp Đóng vai vào trong dạy học một số nội dung giáo dục kĩ năng sống ở môn
Đạo đức lớp 4 cho học sinh đạt hiệu quả cao. Qua quan sát các tiết học, tôi nhận
thấy học sinh chủ động, tự giác và tự tin hơn, sáng tạo hơn khi tự mình đưa ra
cách xử lí tình huống và đóng vai thể hiện tình huống đó. Việc phân tích kết quả
8


của bài kiểm tra sau tác động đã chỉ ra rằng chất lượng giáo dục kĩ năng sống

cao kết quả học tập của học sinh.

Người viết

Huỳnh Thị Thúy

10


11


Tài liệu tham khảo

- Tài liệu tập huấn nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng.
- Sách giáo khoa môn Đạo đức lớp 4.
- Sách giáo viên môn Đạo đức lớp 4.
- Tài liệu đổi mới phương pháp dạy học
- Nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học.

12


PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI:
KẾ HOẠCH BÀI HỌC
Bài:
I.Mục tiêu:

TRUNG THỰC TRONG HỌC TẬP ( Tiết 2 )


- Cả lớp hát

2.KTBC
- Thế nào là trung thực trong học tập? Cho ví

- 1HS trả lời

dụ?
- Nhận xét.
3.Bài mới
a.Giới thiệu bài
b. Dạy bài mới
*HĐ1: Thảo luận nhóm (Bài tập 3- SGK trang
4)

-Các nhóm thảo luận.

-GV chia lớp thành 3 nhóm:

-Đại diện nhóm trình bày. Cả lớp

-GV nêu yêu cầu thảo luận.

góp ý trao đổi. Đại diện nhóm
trình bày.
a/. Cố gắng học để gỡ điểm lại.

Nhóm 1: Em sẽ làm gì nếu không làm được

b/. Báo cho cô biết để sữa chữa

mà em biết.

-Cả lớp cho ý kiến, những suy

- Gọi 3-4 HS kể trước lớp.

nghĩ về mẫu chuyện vừa nghe.

- Hỏi: Em nghĩ gì về những mẩu chuyện, tấm

-Đại diện HS trình bày ý kiến ,suy

gương đó?

nghĩ của mình trước lớp .

-GV kết luận: Xung quanh chúng ta có nhiều
tấm gương về trung thực trong học tập. Chúng
ta cần học tập các bạn đó.
*Hoạt động 3: Trình bày tiểu phẩm (Bài tập

- HS làm việc theo nhóm 4.

5- SGK trang 4)
- Giáo viên cho HS làm việc nhóm 4, thảo
luận xây dựng tiểu phẩm và đóng vai theo

-Lần lượt các nhóm HS lên đóng

tiểu phẩm về chủ đề Trung thực trong học

-2 HS nêu.

Minh: Trung thực trong học tập là thể hiện

-HS cả lớp thực hiện.

theo 5 điều Bác Hồ dạy và khiêm tốn học hỏi
bạn bè.
4.Củng cố - Dặn dò :
-HS nêu lại ghi nhớ chung.
-Thực hiện trung thực trong học tập và nhắc
nhở bạn bè cùng thực hiện.
-Về nhà xem lại bài và chuẩn bị bài tiết sau.

16


Bài: TIẾT KIỆM TIỀN CỦA ( TIẾT 2 )

I.Mục tiêu:
- Nêu được ví dụ về tiết kiệm tiền của.
- Biết được lợi ích của tiết kiệm tiền của.
- Sử dụng tiết kiệm quần áo, sách vở, đồ dùng, điện, nước....trong cuộc
sống hàng ngày.
- Biết được vì sao cần phải tiết kiệm tiền của.
- Nhắc nhở bạn bè, anh chị em tiết kiệm tiền của.

 Giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh : Cần, kiệm, liêm, chính.
Giáo dục cho học sinh tính tiết kiệm theo gương Bác Hồ


-GV nêu yêu cầu bài tập 4: Những việc làm nào

-HS làm bài cá nhân.

dưới đây là tiết kiệm tiền của?
a. Giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập.
b. Giữ gìn quần áo, đồ dùng, đồ chơi.
c. Vẽ bậy, bôi bẩn ra sách vở,bàn ghế, tường lớp
học.
d. Xé sách vở.
đ.Làm mất sách vở, đồ dùng học tập.
e. Vứt sách vở, đồ dùng, đồ chơi bừa bãi.
g. Không xin tiền ăn quà vặt.
h. Ăn hết suất cơm của mình.
i. Quên khoá vòi nước.
k. Tắt điện khi ra khỏi phòng.

- Một số học sinh chữa bài.

-GV mời 1 số HS chữa bài tập và giải thích.

+Các việc làm a, b, g, h, k là
18


tiết kiệm tiền của.
+Các việc làm c, d, đ, e, i là
lãng phí tiền của.
-Cả lớp trao đổi và nhận xét.
-HS nhận xét, bổ sung.

19


mới ra dùng trong khi vở cũ đang dùng vẫn còn

-Đại diện các nhóm lên trình

nhiều giấy trắng. Cường sẽ nói gì với Hà?

bày .

- Yêu cầu các nhóm lên trình bày

- Cả lớp nhận xét bổ sung
- Thảo luận, trả lời.

-Sau khi xem các nhóm đóng vai các tình
huống, GV yêu cầu HS thảo luận các câu hỏi
sau:
+ Cách ứng xử như vậy đã phù hợp chưa? Có
cách ứng xử nào khác không? Vì sao?
+ Em cảm thấy thế nào khi ứng xử như vậy?
-GV kết luận về cách ứng xử phù hợp trong mỗi

- Lắng nghe.

tình huống.
-GV nhận xét, kết luận KNS :
Mọi việc làm không tiết kiệm tiền của đều là
việc làm không tốt, có khi còn có hại cho bản

2. KẾT QUẢ KIỂM TRA TRƯỚC VÀ SAU TÁC ĐỘNG

Câu 1. Em đã trung thực trong học tập
LỚP 4B
Họ và tên học sinh
Đỗ Văn Khoa
Hà Văn Khoa
Nguyễn Thị Lâm
Thái Thuỳ Linh
Nguyễn Xuân Linh
Nguyễn Thanh Long
Trương Văn Lợi
Lý Nhật My
Võ Huỳnh Vi Na
Nguyễn Phương Nam
Nguyễn Thị Thuý Nga
Trần Lê Ngân
Phạm Thị Thu Ngân
Nguyễn Thị Nhất
Phạm Văn Nhật
Bùi Thị Nhi
Đinh Thị Kim Nhi
Châu Thị Yến Nhi
Nguyễn Việt Quỳnh Oanh
Huỳnh Thịnh Phát
Võ Hồng Phong
Trương Hoàng Phố
Lê Đồng Quốc Phước
Đoàn Diệu Thanh Phương
Phạm Thị Phương

X
X
X

X

x
x
x
x
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
x
X

39,3% 89,3%



Trước

Sau

tác

tác

động

động

X
X

X
X

X

X

X

X
X
X

X


22


Câu 2. Em nhờ bạn bè, thầy cô giúp đỡ khi gặp khó khăn trong học tập.
LỚP 4B
LỚP 4A
Trước Sau
Trước

Sau

Họ và tên học sinh

tác

tác

động
X
X

động
X
X
X

X

X

Đoàn Diệu Thanh Phương
Phạm Thị Phương
Trương Văn Quyền
Võ Thị Quỳnh
Phan Thị Sương

tác

tác

động

động
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X

X
X

Nguyễn Văn Hoàng Anh
Nguyễn Hữu Cảnh
Nguyễn Thị Kim Chi
Nguyễn Hiếu Chương
Phạm Nam Cường
Võ Mạnh Cường
Nguyễn Quốc Cường
Lâm Trọng Doãn
Phạm Hoàng Dũng
Huỳnh Thị Thuỳ Dương
Đoàn Tấn Dương
Trịnh Khánh Đoan
Trần Thị Thu Hà
Nguyễn Văn Khải
Phạm Thị Ngọc Hằng
Trương Thị Hạnh
Nguyễn Thị Hiền
Đặng Quang Hiếu
Đỗ Thị Như Hoa
Nguyễn Hoàng
Đàm Văn Huy
Hoàng Đặng Huy
Nguyễn Duy Huy
Trương Văn Khải
Kiều Văn Khiêm
Nguyễn Đình Văn
Đặng Thị Huyền My

X
X

Họ và tên học sinh
Trước Sau
Họ và tên học sinh
Trước

Sau
23


Đỗ Văn Khoa
Hà Văn Khoa
Nguyễn Thị Lâm
Thái Thuỳ Linh
Nguyễn Xuân Linh
Nguyễn Thanh Long
Trương Văn Lợi
Lý Nhật My
Võ Huỳnh Vi Na
Nguyễn Phương Nam
Nguyễn Thị Thuý Nga
Trần Lê Ngân
Phạm Thị Thu Ngân
Nguyễn Thị Nhất
Phạm Văn Nhật
Bùi Thị Nhi
Đinh Thị Kim Nhi
Châu Thị Yến Nhi
Nguyễn Việt Quỳnh Oanh
Huỳnh Thịnh Phát
Võ Hồng Phong


X
X

X

X
X
X

X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X

X

X

X

X
X

X
X

X
X
X

X

X
X

Nguyễn Thành An
Đoàn Thiên Ấn
Nguyễn Văn Hoàng Anh
Nguyễn Hữu Cảnh
Nguyễn Thị Kim Chi
Nguyễn Hiếu Chương
Phạm Nam Cường
Võ Mạnh Cường
Nguyễn Quốc Cường
Lâm Trọng Doãn
Phạm Hoàng Dũng
Huỳnh Thị Thuỳ Dương
Đoàn Tấn Dương
Trịnh Khánh Đoan
Trần Thị Thu Hà
Nguyễn Văn Khải
Phạm Thị Ngọc Hằng
Trương Thị Hạnh

Trước

Sau

Họ và tên học sinh

tác

tác

động

động

Đỗ Văn Khoa

tác

tác

động

động
X

Họ và tên học sinh
Nguyễn Thành An

24


X
X
X
X
X
X
X

X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
x
X

X
X
X


Đàm Văn Huy
Hoàng Đặng Huy
Nguyễn Duy Huy
Trương Văn Khải
Kiều Văn Khiêm
Nguyễn Đình Văn
Đặng Thị Huyền My

42,8% 82,2%

Câu 5. Em không lãng phí tiền của.
LỚP 4B
Trước Sau
Họ và tên học sinh
Đỗ Văn Khoa
Hà Văn Khoa
Nguyễn Thị Lâm
Thái Thuỳ Linh
Nguyễn Xuân Linh

tác

tác

động
X
X

động
X

X
X

X

X
X
X
X

X

X
X
X

X
X
X
41,4% 72,4%

LỚP 4A
Họ và tên học sinh
Nguyễn Thành An
Đoàn Thiên Ấn
Nguyễn Văn Hoàng Anh
Nguyễn Hữu Cảnh
Nguyễn Thị Kim Chi

Trước