Lời mở đầu
Sau nhiều năm thực hiện chính sách đổi mới của dảng và nhà nớc, nền
kinh tế của chúng ta đang phát triển một cách mạnh mẽ. Từ một nớc nông
nghiệp lạc hậu chúng ta đang dần chuyển mình trở thành một nớc công nghiệp,
đời sống nhân dân ngày một nâng cao.Song mặt trái của sự phát triển kinh tế đó
là làm ô nhiễm môi trờng bởi các chất thải công nghiệp, nhà ở, ý thức ngời
dân.v...v.. do vậy vấn đề phát triển kinh tế và bảo vệ môi trờng sinh thái là một
đề tài đợc nhiều nhà khoa học nghiên cứu và đối với nớc ta nó trở thành một vấn
đề nghiêm trọng cần giải quyết hợp lý
Hiện nay những chất thải của các nhà máy các xí nghiệp vvvv đang làm
ô nhiễm bầu không khí những căn bệnh ung th viêm đờng hô hấp ngày càng
tăng, hơn thế nữa là các trận sóng thần, hiện tợng nóng lên của trái đất đã cớp đI
bao nhiêu sinh mạng hàng vạn ngời mà lỗi không ai khác đó chính là do con ngời gây ra. Chúng ta chỉ vì lợi ích cá nhân mà thờ ơ với môi trờng đã gây ra một
hậu quả vô cùng khủng khiếp
Môi trờng và kinh tế chúng là hai pham trù khác nhau nhng chúng lại có
mối quan hệ khăng khít với nhau,chúng đều phục vụ lợi ích của con ngời nhng
chúng là hai mặt của một vấn đề, do vậy chúng ta không chỉ quan tâm đến môi
trờng mà thờ ơ với kinh tế & ngợc lại ,chúng ta phả phát triển kinh tế kết hợp với
bảo vệ môi trờng. Hiện nay thế giới đang tìm ra nguồn năng lợng mới, sạch hơn,
cung cấp nhiều năng lợng hơn mà không gây ô nhiễm môi trờng nh: năng lợng
hidro,điện năng , năng lợng nguyên tử,năng lợng mặt trời để thay thế cho
những năng lợn cũ đang gây tổn hại đến môi trờng .
ở nớc ta hiện nay với sự bùng nổ về dân số, tốc độ đô thị hoá nhanh , ngời
dân cha có ý thức bảo vệ môi trờng của chúng ta đang trong tình trạng báo
đông .Do vậy nhà nớc cần có những biện pháp phù hợp để vẫn phát triển kinh tế
vừa phả bảo vệ môI trờng
Trong khuôn khổ bài tiểu luận này em xin trình bày một số hiểu biết về
phép biện chứng giữa phát triển kinh tế với bảo vệ MTST ở nớc ta trong giai
đoạn hiện nay và những đóng góp nhỏ bé của mình vào công cuộc phát triển của
đất nớc với t cách là một nhà kinh tế trẻ trong tơng lai. Bài tiểu luận của em chắc
chắn không tránh khỏi những thiếu sót về nội dung cũng nh ngôn từ. Em rất

Ngày nay chúng ta thờng đợc nghe nhiều đến các cụm từ :bảo vệ MTST,
ô nhiễm MTST, khủng hoảng MTST, vấn đề MTST làvấn đề toàn cầu của
thời đại. Vậy thực chất của vấn đề sinh thái ngày nay là gì? Sinh thái theo
tiếng Hy Lạp là: OIKOS nghĩa là nhà ở, nơi c trú, sinh sống. thuật ngữ sinh
thái học lần đầu tiên đợc nhà sinh học ngời Đức E.Hecken đa vào bài giảng
khoa học vào năm 1866, trong công trình hình thái học toàn thể cơ thể. Qua
đó có thể đa ra khái niệm môi trờng sinh thái nh sau: môi trờng sinh thái là bao
gồm tất cả những điều kiện xung quanh có liên quan tới sự sống của cơ thể. Đối
với con ngời MTST là tất cả các điều kiện tự nhiên và xã hội, cả vô cơ và hữu cơ,
có liên quan tới sự sống của con ngời, sự tồn tại và phát triển của xã hội.
Hiện nay vấn đề MTST mà con ngời đang tập trung nghiên cứu để tìm ra
phơng án tối u giải quyết nó thực chất là vấn đề mối quan hệ giữa con ngời, xã
hội, và tự nhiên. Và ở nớc ta cũng vậy con ngời cùng với quá trình phát triển
kinh tế đã và đang tác động sâu sắc tới môi trờng sinh thái, do đó đảng và nhà nớc đã có những chủ trơng, đờng lối, chính sách thiết thực nhằm bảo vệ môi trờng
sinh thái.
Nếu nh phát triển đợc đánh giá bởi sự ra đời của cái mới thay thế cái cũ thì
bảo vệ lại là sự gìn giữ bảo tồn cái cũ tránh cho nó những tác động xấu đồng thời
có các biện pháp cải thiện nó cho phù hợp với nhu cầu của con ngời.

2


2. Quan hệ biện chứng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi tr ờng sinh thái
ở nớc ta hiện nay.
Biện chứng là một phạm trù triết học dùng để chỉ tính chất gắn liền với sự
tồn tại, vận động của sự vật, hiện tợng. Đỉnh cao của phép biện chứng là phép
biện chứng duy vật do Mác và Ăngghen sáng lập vào những năm 40 của thế kỷ
XIX trên cơ sở một hệ thống những nguyên lý, những cặp phạm trù cơ bản,
những quy luật phổ biến phản ánh đúng đắn hiện thực.
Giữa phát triển kinh tế và bảo vệ MTST luôn có mối quan hệ tác động qua

chế phần nào sự ô nhiễm môi trờng nớc.
Việc phát minh và đa vào sử dụng các máy móc trang thiết bị mới nhằm
hạn chế tối thiểu tác hại đến môi trờng cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ MTST.

3


Do vậy xét trên một khía cnạh nào đó thì phát triển kinh tế đã tác động tích cực
đến việc bảo vệ MTST.
Ngợc lại, MTST trong lành ổn định sẽ là điều kiện, cơ sở và động lực thúc
đẩy quá trình phát triển kinh tế bởi các lý do sau:
Một môi trờng sinh thái an toàn có nghĩa là mọi ngời đợc khoẻ mạnh từ đó
sẽ làm việc tốt hơn cả trong lao động trí óc lẫn lao động chân tay. Khí hậu trong
lành làm con ngời thoải mái, hng phấn trong công việc. Sức khoẻ tốt bảo đảm
cho con ngời điều kiện cần để hoàn thành công việc.
Bảo vệ MTST sẽ tạo ra một môi truờng sống ổn định bền vững. Nguồn tài
nguyên thiên nhiên đợc bảo vệ là cơ sở để thúc đẩy phát triển kinh tế. Hàng năm
mỗi một trận động đất, một cơn bão, một đợt lũ lụt đi qua đã cuốn biết bao cơ sở
vật chất, phá huỷ công sức xây dựng của nhân loại, tiêu tốn biết bao tiền của, vật
chất để khắc phục hậu quả. Những đợt lũ lụt ở miền Trung hàng năm đã tiêu huỷ
hàng chục tỷ đồng Bảo vệ MTST tốt sẽ giảm thiểu tối đa các thiên tai, địch
hoạ, từ đó đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế.
Nh vậy sự phát triển của xã hội chỉ đựơc coi là sự phát triển, sự tiến bộ
đích thực khi có sự kết hợp hài hoà giữa hai mục tiêu phát triển kinh tế và bảo vệ
MTST. Vì rằng thực tế đã cho thấy sự kiện môi trờng bị phá hoại gây tổn thơng
cho nhân dân hôm nay và mai sau, đã cung cấp thêm cơ sở để chúng ta phải suy
nghĩ về cách đo sự tiến bộ của mình.
b. Mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế và bảo vệ MTST ở Việt Nam hiện
nay.
Trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng hiện nay, nền kinh tế

Phát triển kinh tế làm bùng nổ phơng tiện giao thông. ở Việt Nam hiện nay
lợng phơng tiện tham gia giao thông , đặc biệt là xe máy gia tăng một cách
chóng mặt. Chính điều này đã gây ra tình trạng tắc nghẽn giao thông, Thải ra
nhiều khí độc hại (NO, CO), tiếng ồn gây ô nhiễm môi trờng không khí trầm
trọng.
Phát triển kinh tế làm gia tăng các khu công nghiệp. Hàng năm các khu
này thải ra một lợng rác thải vô cùng lớn. Xong do nớc ta còn nghèo vì vậy rác
thải cha đợc xử lí điều này gây ảnh hởng nghiêm trọng tới MTST. ở Phú Thọ
hàng năm có tới hàng trăm dân quanh khu vực nhà máy phân lân Lâm Thao bị
mắc bệnh ung th, nguyên nhân là do nớc ở đây bị ô nhiễm trầm trọng.
Hiện nay kinh tế nớc ta đang trên đà phát triển. Điều đó đợc thể hiện qua
cơ cấu lao động trong kinh tế: Tỷ trọng lao động ngành công nghiệp và dịch vụ
tăng, nông nghiệp giảm. Khi dịch vụ phát triển đặc biệt là dịch vụ ăn uống, du
lịch.thì lợng rác thải sinh ra càng lớn, đi ngợc lại vớichính sách bảo vệ MTST
ở nớc ta.
Ngợc lại nếu nh lúc nào chúng ta cũng chỉ chú ý đến việc bảo vệ MTST thì
nền kinh tế càng chậm phát triển. Bởi nh trên đã nói nếu không khai thác tài
nguyên thiên nhiên thì chúng ta không có nguồn nguyên liệu đểphục vụ cho sản
xuất. Nếu không phát triển công nghiệp,dịch vụ thì nền kinh tế nớc ta mãi là một
nớc nông nghiệp chậm phát triển, kéo dài lịch sử.
Bởi vậy mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế và bảo vệ MTSTởnớc ta hiện nay
là mâu thuẫn hai mặt, đồng thời. Chính những thống nhất và mâu thuẫn đã dẫn
tới những thực trạng về việc giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với
bảo vệ MTST ở nớc ta nh hiện nay.
II. Thực trạng về việc giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với
bảo vệ MTST ở nớc ta hiện nay.
Việt Nam là một thành viên của ngôi nhà trái đất, vì vậy tuy có những đặc
thù riêng nhng vấn đề MTST nớc ta không nằm ngoài vấn đề MTST của thế giới.
1. Những thành tựu nớc ta đã đạt đợc trong việc giải quyết mối quan hệ
giữa phát triển kinh tế với bảo vệ MTST.

vờn quốc gia nh khu Vờn Sinh Thái ở Hải Dơng, rừng quốc gia Cúc Phơng.Những khu này vừa bảo vệ MTST lại vừa đẩy nhanh phát triển kinh tế do
phát triển đợc du lịch.
Bên cạnh những thành tựu đã đạt đợc thì ở nớc ta hiện nay vấn đề giải
quyết mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế với bảo vệ MTST vẫn còn tồn tại nhiều
hạn chế.
2. Hạn chế trong việc giải quyết mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế và bảo
vệ môi trờng sinh thái ở nớc ta hiện nay.
Thực trạng MTST ở nớc ta hiện nay vô cùng đa dạng và phức tạp. Sự phức
tạp này bị quy định bởi tính phức tạp và đa dạng của trình độ phát triển kinh tế
của chúng ta hiện nay. Ta đã có một kiến trúc thợng tầng và một ý thức xã hội
khá phat triển nhng cơ sở hạ tầng và tồn tại xã hội đang còn ở trình đọ thấp, có
một chế độ chính trị ở mức tiên tiến nhng điều kiện kinh tế xã hội còn kém phát
triển. Để xem xét hạn chế trong việc giải quyết mối quan hệ giữa phát triển kinh
tế và bảo vệ MTST ta đi nghiên cứu tác động của từng ngành trong cơ cấu kinh
tế đối với MTST.
Phát triển nông nghiệp: để nâng cao năng suất trong nông nghiệp hiện nay
chúng ta đã không ngần ngại sử dụng quá nhiều phân hoá học mà không để ý
đến hậu quả của nó là nó sẽ đóng góp rất nhiều hoá chất độc hại gây ô nhiễm
môi trờng nh: NH3; CH4; NO. Điều này không những không bảo vệ mà còn
đang dần huỷ hoại MTST của chúng ta.
Phát triển công nghiệp: góp phần quan trọng gây ô nhiễm đất và nớc. Kết
quả điều tra cho thấy trong đất, nớc và các sản phẩm nông nghiệp ở các vùng lân
cận nhà máy phân đạm Hà Bắc, nhà máy pin Văn Điển, khu công nghiệp Biên
Hoà, Việt Trì .có rất nhiều kim loại nặng nh : Cu; Mn; Zn; Pbvới hàm lợng
cao quá mức cho phép gây nguy hiểm co con ngời vPhát triển dịch vụ: đã làm
6


gia tăng lợng rác thải sinh hoạt. Ví nh ngành du lịch, lợng khách du lịch ngày
càng tăng khiến lợng rác thải ra càng lớn. Dịch vụ ăn uống, mua sắm cũng vậy.

kéo theo các tệ nạn xã hội nh ma tuý, mại dâm và đặc biệt là lối sống buông thả
của lớp trẻđã kéo theo những hiểm hoạ lớn cho MTST ở nớc ta hiện nay.
Nh vậy từng ngày, từng giờ MTST ở nớc ta vẫn đang bị ảnh hởng song
song với quá trình phát triển kinh tế. Trớc tình trạng này đảng và nhà nớc ta đã
có những quan điểm biện pháp khắc phục nh thế nào?
III. Quan điểm và giải pháp của nớc ta trong việc giải quyết mối quan hệ
giữa phát triển kinh tế và bảo vệ MTST giai đoạn hiện nay.
1. Quan điểm.
Báo cáo chiến lợc của hiệp hội bảo tồn thế giới về:chăm sóc trái đất,đã
nhấn mạnh phát triển bền vững là một quá trình tiến bộ của xã hội loài ngời dựa
trên cơ sở kết hợp chặt chẽ các yếu tố kinh tế, nhân văn, môi trờng và công nghệ.
Sự tiến hành CNH-HĐH ở nớc ta hiện nay chính là sự kết hợp tốt nhất bốn yếu tố
7


đó . Để vừa phát triển đợc kinh tế vừa bảo vệ đợc MTSTcần phải biết khai thác
và sử dụng một cách hợp lí, tối u nguồn nhân lực, khoa học và công nghệ. Con
ngời , khoa học và công nghệ là động lực để đạt đến mục tiêu kinh tế và mục tiêu
sinh thái nhằm hớng đến sự phát triển bền vững.
Nớc ta tuy là một nớc nông nghiệp lạc hậu đang mới bắt đầu CNH-HĐH
song tình hình MTST của chúng ta đã có quá nhiều vấn đề tiêu cực không kém gì
ở các nớc đã có nền kinh tế phát triển. Vì vậy việc chủ động đặt vấn đề kết hợp
giữa hai mục tiêu kinh tế và sinh thái của Đảng và nhà nớc ta ngay từ bây giờ là
cần thiết.
Trên thực tế phát triển kinh tế và bảo vệ MTST là hai bình diện hoạt động
đối lập nhau. Để phát triển kinh tế nh trên đã nói không thể không khai thác các
nguồn tài nguyên thiên nhiên và phát triển công nghệ mà các chất thải sản xuất
công nghiệp thờng độc hại, với trình độ công nghệ thấp và trung bình không thể
xử lý triệt để dẫn đến tình trạng cạn kiệt nguồn tài nguyên và ô nhiễm MTST.
Đây chính là động lực dể đảng, nhà nớc ta có nhng chủ trơng, đờng lối, chính

8


Việt Nam là một nớc xã hội chủ nghĩa, do vậy chúng ta luôn có các biện
pháp mềm mỏng trong đó giáo dục đợc xem nh là một nguyên tắc hoạt động của
Đảng.
b. áp dụng khoa học công nghệ.
Từng gày từng giờ trên thế giới, khoa học công nghệ đang thay đổi đến
chóng mặt, vì vậy việc áp dụng khoa học công nghệ vào việc giải quyết mâu
thuẫn giữa phát triển kinh tế và bảo vệ MTST là một điều tất yếu.
ở Việt Nam hiện nay Đảng và nhà nớc đã có những chủ trơng, chính sách
áp dụng khoa học, công nghệ vào phát triển kinh tế đồng thời vẫn bảo vệ đợc
MTST. Máy móc sản xuất công nghiệp đợc thay mới ngày một nhiều, hệ thống
xử lí rác thải đợc nâng cấp và mở rộng, ngày càng có nhiều các nhà máy nớc
sạch. Điều này đợc thể hiện ở lợng rác thải đã qua xử lí ngày một tăng, lợng ngời
dân đợc sử dụng nớc sạch tăng cao
c. Luật pháp, chính sách.
Nếu nh giáo dục là biện pháp mềm mỏng, chủ yếu dựa vào tinh thần tự
giác của ngời dân thì luật pháp lại là biện pháp cứng rắn bắt buộc mọi ngời dân
phải thực hiện.
Nớc ta có một hệ thống pháp luật khá đầy đủ và đồng bộ, trong đó có cả
một ngành luật về kinh tế quy định quyền và nghĩa vụ pháp lí của các cá nhân,
đơn vị kinh tế. Một trong số đó là trách nhiệm bảo vệ MTST. Đồng thời có các
cơ quan, tổ chức thực hiện, thi hành pháp luật: toà án, cảnh sát .Bảo đảm pháp
luật đợc nghiêm minh.
Ngoài ra quốc hội còn có những QPPL quy định về việc bảo vệ MTST nh:cấm săn bắt thú rừng trái phép, cấm chặt phá rừng bừa bãi
Bên cạnh luật pháp đảng và nhà nớc ta còn đề ra các chủ trơng,các chính
sách nhằm thực hiện tốt hai mục tiêu phát triển kinh tế và bảo vệ MTST.
Chính sách khuyến khích ngời dân vùng sâu vùng xa định canh , định c, ổn
định sản xuất từ đó có thể phát triển kinh tế lại vừa bảo vệ MTST. Chính sách đ a



Kết luận chung
Tình hình thế giới hiện nay đang có rất nhiều bất cập, nổi lên trong số đó
là việc MTST đang dần bị huỷ hoại cùng với quá trình phát triển kinh tế. Việt
Nam là một thành viên của ngôi nhà trái đất do vậy tình hình ở nớc ta cũng
không nằm ngoài những vấn đề trên.
Sự phát triển chỉ đợc coi là bền vững, toàn diện khi chúng ta kết hợp tốt hai
mục tiêu, giữa phát triển kinh tế và bảo vệ MTST. Muốn vậy Đảng và nhà nớc
cần tìm ra nhiều biện pháp ngăn chặn những mâu thuẫn nảy sinh trong công
cuộc phát triển đất nớc.Tuy nhiên chỉ có nhà nớc thôi cha đủ, do vậy để thúc đẩy
sự phát triển của xã hội tất yếu phải có sự tham gia của mọi công dân. Hợp sức
cùng nhau không còn là sự lựa chọn nữa mà nó là điều đơng nhiên, bắt buộc. Bởi
tất cả chúng ta ai cũng có những nhu cầu về vật chất và tinh thần, chúng ta cùng
hít thở một bầu không khí, cùng uống chung một dòng nớc, lao động và giải trí
trong cùng một môi trờng.
Nhà nứơc ta cần tiếp tục có những chính sách khuyến khích cộng đồng dân
c thực hiện hoá chủ trơng của Đảng: bảo vệ MTST là sự nghiệp của toàn đảng
toàn dân nhng cũng không quên đi nhiệm vụ phát triển kinh tế.
Mỗi chúng ta hãy tự mình ý thức đợc vai trò và nhiệm vụ của mình trong
công cuộc phát triển đất nớc. Tất cả hãy vì một Việt Nam xanh, sạch, đẹp_vì một
Việt Nam dân giầu, nớc mạnh,xã hội công bằng và văn minh. Chúng ta hãy
ngẩng cao đầu để tự hào với bạn bè năm châu về quê hơng đất nớc mình.
Chắc chắn không lâu nữa chúng ta sẽ thực hiện đợc mục tiêu phát triển
toàn diện của mình.
Qua đây em xin chân thành cám ơn thầy Đoàn Văn Thọ cùng các thầy cô
giáo bộ môn Mác_Lênin và bạn bè đã giúp em có những kiến thức để hoàn thành
bài tiểu luận này.

11