1 . CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
1.1. Sự cần thiết hình thành giải pháp:
Học sinh lớp 2 là lứa tuổi ở giai đoạn hình thành và phát triển các thuộc
tính tâm lí, nhân cách đạo đức qua giao tiếp, học tập, nhận thức ở mỗi con người
mà có được. Đối với các em học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 2 nói
riêng thì đây là lứa tuổi rất hiếu động, ham chơi, khả năng tập trung kém. Là
giáo viên tiểu học ai cũng qua trường lớp sư phạm nhưng không phải ai cũng có
khả năng làm tốt công tác chủ nhiệm lớp. Để trở thành giáo viên chủ nhiệm lớp
tốt, được Ban giám hiệu nhà trường, đồng nghiệp, phụ huynh học sinh tín nhiệm
không phải một năm, hai năm có được mà phải trải qua quá trình học tập và trao
dồi của bản thân.
Trong giai đoạn hiện nay, đất nước ta đang từng bước hội nhập với thế giới
để phát triển về mọi mặt. Và trong những năm gần đây, nền giáo dục Việt Nam
có nhiều đổi mới đáng kể với mục đích mang lại hiệu quả tốt nhất trong công tác
giáo dục toàn diện. Song song với sự phát triển về nhiều mặt thì lĩnh vực công
nghệ thông tin cũng ngày càng phát triển . Bên cạnh mặt tích của công nghệ
thông tin thì cũng có mặt tiêu cực của nó và ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát
triển về thể chất, tinh thần và chất lượng học tập của con em. Là giáo viên chủ
nhiệm nhiều năm, tôi càng thấy rõ được tầm quan trọng của người làm công tác
chủ nhiệm, để có được hiệu quả thì cần phải trải qua một quá trình dài lâu, dày
công vun đắp mới có được. Bởi trong cuộc sống vẫn đang tồn tại biết bao sự
cám dỗ, những tác động xấu đến từ những môi trường khác nhau. Bên cạnh đó
còn có sự ảnh hưởng không nhỏ đến từ gia đình của các em, bởi không ít phụ
huynh vì lo toan cuộc sống, vì công việc làm ăn, vì quá cưng con mà quên đi
trách nhiệm của mình trong việc giáo dục con cái. Đã không ít phụ huynh giao
phó việc giáo dục con cái cho thầy cô, cho nhà trường. Bản thân tôi mặc dù kinh
nghiệm đúc kết được không nhiều nhưng tôi nghĩ ít nhiều nó cũng góp phần
mang lại hiệu quả cho công tác chủ nhiệm của bản thân, nên tôi cũng mạnh dạn
chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp”.
Rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của mọi người.
2
phát triển tốt hơn về mọi mặt.
1.4. Các căn cứ đề xuất giải pháp:
3
Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi thấy học sinh lớp mình còn
vi phạm nhiều. Chưa thực hiện tốt các nội quy trường lớp. Các em chưa có ý
thức tốt về việc học. Chưa tự giác, tự quản được mỗi khi giáo viên vắng mặt,
hay có phụ huynh, giáo viên khác vào lớp. Còn nói tục chửi thề, xưng hô chưa
hay. Giờ học chưa chú ý nghe giảng. Chưa có ý thức giữ gìn bảo quản sách vở.
Chưa tích cực tham gia các hoạt động, phong trào. Vì vậy việc đề ra các phương
pháp để nâng cao hiệu quả trong công tác chủ nhiệm lớp là vô cùng cần thiết và
thiết thực.
Tuy nhiên trong quá trình công tác, đôi khi bản thân tôi hay một số giáo
viên khác vẫn còn vấp phải những tình huống xảy ra mà không xử lý kịp do kinh
nghiệm còn hạn chế hoặc việc sử dụng phương pháp giáo dục thiếu linh hoạt.
Chính vì vậy nên chất lượng giáo dục ở từng lớp có sự chênh lệch rõ rệt, chất
lượng văn hoá và đạo đức chưa cao. Bên cạnh đó giáo viên cũng chưa thật sự
quan tâm đến việc bồi dưỡng những kiến thức, sự chuẩn bị chưa chu đáo cho các
hội thi. Chính vì vậy kết quả đạt được ở các phong trào không cao và ảnh hưởng
không ít đến tinh thần học tập của các em, đến thi đua của lớp.
1.5. Phương pháp thực hiện:
- Phương pháp lí luận: Nghiên cứu tài liệu Công tác chủ nhiệm lớp, Nhiệm
vụ năm học, Điều lệ Trường tiểu và những tài liệu liên quan đến công tác chủ
nhiệm.
- Phương pháp điều tra thực tế, khảo sát kết quả học tập, kết quả tham gia
các phong trào thi đua.
- Phương pháp thực nghiệm: Áp dụng vào lớp 2A năm học 2015 - 2016,
2016 – 2017
1.6. Đối tượng và phạm vi áp dụng:
không hay gây ồn ào, mất trật tự trong giờ học
- Ở bậc Tiểu học, học sinh lớp 1, 2 được xem là lớp đầu cấp. Ở lứa tuổi này,
các em còn rất ngây thơ và có tính hay bắt chước người khác, nhất là những cử
chỉ, hành vi, lời nói. Những câu nói được xem không có gì hay nhưng các em
thường ghi nhớ nhanh nhất và thường những câu nói ấy xuất phát từ người lớn
trong gia đình. Bên cạnh đó, các em cũng rất dễ bị bạn bè xúi làm chuyện không
đúng, bị người khác dụ dỗ,…. Nói chung mỗi em có một hoàn cảnh sống khác
nhau. Tất cả những đều đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình học tập, hình
thành và phát triển nhân cách của các em.
5
2.2 Nội dung của giải pháp
2.2.1. Xây dựng nề nếp lớp học:
a. Nắm thông tin về học sinh:
- Đầu năm hoc, để nắm bắt đầy đủ thông tin về học sinh và tiện cho việc sắp
xếp học sinh theo địa bàn, thực hiện sổ chủ nhiệm, tôi thực hiện ngay công tác
điều tra thông tin qua phiếu. Tôi phát cho mỗi em một phiếu điều tra và yêu cầu
các em mang về cho bố hoặc mẹ điền đầy đủ thông tin trong phiếu rồi nộp lại.
THÔNG TIN HỌC SINH –LỚP 2A
NĂM HỌC 2016-2017
1. Họ và Tên:……………………………………………………………
2. Ngày, tháng, năm sinh:………………………………………………
3. Dân tộc: .................................................................................................
4. Là con thứ……trong gia đình.................................................................
5. Thành tích học tập năm trước:...............................................................
6. Họ tên cha:..................................Nghề nghiệp:.................SĐT:.............
7. Họ tên mẹ:..................................Nghề nghiệp:.................SĐT:.............
8. Chỗ ở hiện nay: Số nhà.......... Đường................ tổ........khu................
Phường................ Huyện ( thành phố)...................................................................
- Chia nhóm ( đếm số chia nhóm).
- Nhóm bình chọn nhóm trưởng và đặt tên cho nhóm mình.
Phân công nhiệm vụ:
* Nhiệm vụ của Chủ tịch Hội đồng tự quản:
- Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp.
7
- Điểm danh sĩ số của lớp sau khi xếp hàng vào lớp. Hô đứng chào khi thầy
cô, phụ huynh đến lớp.
- Điều hành các bạn xếp hàng ra vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếp
hàng tập thể dục, ngậm thuốc, dự lễ chào cờ đầu tuần hoặc trong các buổi lễ.
- Tự quản lớp khi giáo viên ra khỏi lớp
* Nhiệm vụ của Phó chủ tịch Hội đồng tự quản phụ trách học tập:
- Tổ chức lớp truy bài ôn các bảng cộng, trừ, nhân, chia 5 phút đầu giờ,
giúp đỡ các bạn học yếu.
- Điều hành các bạn trao đổi, thảo luận hoặc trả lời câu hỏi trong tiết học.
Theo dõi việc học tập của lớp trong các tiết.
- Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở đồ dùng học tập học sinh
- Làm mọi việc của Chủ tịch Hội đồng tự quản khi Chủ tịch Hội đồng tự
quản khi vắng mặt hoặc nghỉ học. Vắng mặt hoặc nghỉ học.
* Nhiệm vụ của Phó chủ tịch Hội đồng tự quản phụ trách hoạt động
ngoài giờ:
- Kiểm tra và có trách nhiệm tắt đèn, quạt khi ra về, giờ chuyển tiết.
- Phân công các bạn tưới cây trong lớp, chăm sóc bồn hoa và cây trồng của
lớp.
- Theo dõi công tác lao động, vệ sinh, chăm sóc cây
- Phụ trách Ban văn nghệ, Ban thư viện.
2.2.2 Hướng dẫn học sinh phương pháp tự học ở lớp, ở nhà
a. Phương pháp tự học ở lớp:
Học sinh muốn học tập tốt ngoài việc tập trung tiếp thu những kiến thức khi
giáo viên hướng dẫn thôi chưa đủ mà các em phải có ý thức tự học, tự đọc tài
liệu, tự làm bài theo yêu cầu. Thời gian đầu năm học, sau tuần lễ làm quen, giáo
viên cần thực hiện ngay việc hướng dẫn cho các em làm việc theo logo. Ngoài
ra, giáo viên cần xây dựng nền nếp tự học ngay từ đầu năm và phải thực hiện
thường xuyên. Có như vậy thì các em sẽ dần quen với nền nếp tự học trên lớp.
Khi các em thực hiện tốt khâu tự học trên lớp thì chắc chắn kết quả học tập của
các em sẽ tốt. Trong quá trình hướng dẫn các em phương pháp tự học trên lớp,
giáo viên cần theo dõi sửa sai ngay cho các em khi thực hiện chưa đúng. Nhất là
các em chậm, các em sẽ lười tự học, tự làm bài, tự đọc tài liệu nên giáo viên cần
để mắt đến nhiều hơn. Nếu giáo viên không quan tâm sửa cho các em thì sẽ
9
không tạo được cho các em nền nếp tự học trên lớp.Chính vì vậy mà giáo viên
phải xây dựng cho các em nền nếp tự học ngay từ những ngày đầu khi bắt đầu
thực hiện chương trình. Điều đó giúp chất lượng học tập của lớp được cao hơn.
b. Phương pháp tự học ở nhà:
Việc học bài cũ, chuẩn bị bài mới tại nhà cũng vô cùng quan trọng. Muốn
học sinh tự học ở nhà có kết quả tốt thì các em phải có:
- Góc học tập
- Phương pháp tự học ở nhà
- Thời gian biểu của mình.
Về phương pháp học tập, tôi sẽ hướng dẫn cho các em. Nhưng còn góc học
tập thì gia đình phải trang bị cho con em của mình. Bản thân các em và phụ
huynh phải xây dựng thời gian biểu.
Qua khảo sát sơ bộ tình hình tự học ở nhà của các em. Tôi biết được lớp tôi
có 22 em có góc học tập phù hợp. 6 em có góc học tập nhưng chưa đạt yêu cầu
cạnh đó tôi cũng thường xuyên hỏi thăm phụ huynh về việc học ở nhà của các
em. Thấy tôi quan tâm đến việc học ở nhà của con em mình nên phụ huynh cũng
nhiệt tình phối hợp với tôi thường xuyên nhắc nhở, kiểm tra và tạo điều kiện cho
con em mình học tập ở nhà. Sự tiến bộ của học sinh được tôi thường xuyên
thông báo cho gia đình biết qua điện thoại. Vì vậy, phụ huynh rất vui và càng
quan tâm đến việc tự học ở nhà của các em.
2.2.3.Trang trí lớp học theo mô hình trường học mới.
Song song với việc xây dựng nề nếp lớp học thì việc trang trí lớp học cũng
không kém phần quan trọng. Lớp học được trang trí đầy đủ, đẹp sẽ tạo cho môi
trường lớp học thoáng mát và đó còn là những công cụ hổ trợ cho việc giảng dạy
11
trên lớp. Để thực hiện việc trang trí lớp học, tôi lên kế hoạch và vận động các
mạnh thường quân của lớp hổ trợ trang trí lớp học. Bản thân tôi không thể tự
hoàn thành tốt việc trang trí lớp mà phải có sự góp sức từ phía phụ huynh và học
sinh lớp. Việc trang trí lớp cần thực hiện như sau:
Thư viện lớp học
Góc thư viên lớp học là nơi được trang bị các loại sách, truyện, dụng cụ học
Toán, Tiếng Việt và các môn khác nhầm phục vụ cho việc dạy và học của
lớp.Tôi vận động học sinh và phụ huynh đóng góp sách cũ, sách mới, truyện,...
để trang trí cho góc học tập thêm phong phú và đa dạng các loại sách, khi cần
dùng thì có để dùng.
Góc cộng đồng
Góc cộng đồng sẽ giới thiệu cho các em biết một số ngành nghề thủ công ở
từng vùng của nước ta mà các em chưa biết. Từ đó giúp các em mở mang thêm
12
Khéo tay kĩ thuật
Bảng khéo tay kĩ thuật để giáo viên bộ môn chọn lọc và trưng bày những
sản phẩm khéo tay của các em ở môn Mỹ thuật, môn Thủ công nhằm khuyến
khích các em học tốt hơn. Hàng tháng giao viên chủ nhiệm tổ chức cho các em
thi bài viết đẹp và chọn bài viết đẹp nhất dán lên nhầm động viên các em có ý
thức rèn chữ giữ vở.
14
Hộp thư Điều em muốn nói
Hộp thư Điều em muốn nói giúp các em bọc lộ được tâm tư, suy nghĩ của
mình với cô, với bạn. Hoặc góp ý của các em về việc làm nào đó của bạn mình
trong lớp. Đến giờ sinh hoạt cuối tuần, giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ lấy thư
trong hòm thư ra và đọc lên những điều các em đã viết và cùng nhau chia sẻ.
Góc
nội
quy
Hằng ngày, tôi nhắc nhở các em thực hiện tốt nội quy trường và những điều
trong bảng Góc nội quy của lớp, 5 nhiệm vụ của học sinh, bảng điểm thi đua của
Đội. Giáo dục các em có ý thức trách nhiệm đối với trường với lớp. Nhờ vậy,
các em mới tự giác thực hiện, số lượng học sinh vi phạm nội qui của trường, của
lớp ngày càng giảm dần.
2.2.4. Kết hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục.
15
học tập, sinh hoạt tốt.
16
Tôi thông báo về đặc điểm, tình hình của lớp, số lượng học sinh, những
thuận lợi, khó khăn.
Thông báo trách nhiệm của gia đình: Gia đình có trách nhiệm quản lý, nhắc
nhở con em mình trong việc học tập, rèn luyện. Động viên và tạo điều kiện cho
các em tham gia các hoạt động, phong trào của trường, lớp theo quy định. Phụ
huynh cần đi họp đầy đủ khi có giấy mời, có những ý kiến đóng góp mang tính
xây dựng để việc giáo dục học sinh được tốt hơn.
Trong các cuộc họp cuối học kì I, cuối năm học, tôi thông báo kết quả học
tập đến phụ huynh một cách đầy đủ. Để các buổi hợp diễn ra một cách tốt đẹp,
bản thân tôi luôn trân trong mọi ý kiến đóng góp mang tính xây dựng và hổ trợ
nhau trong quá trình giáo dục con em. Tránh không nói hay chỉ ra những khuyết
điểm của các em trước buổi hợp. Nếu cần thiết thì tôi sẽ trao đổi riêng với phụ
huynh của những em đó và đưa ra những biện pháp yêu cầu phụ huynh hổ trợ
nhằm giúp các em học tốt hơn. Có như vậy mới mang lại sự tin yêu của gia đình
các em và họ sẽ sẵn sàng hỗ trợ cho giá o viêntrong mọi hoạt động mà thầy cô
đề ra, cũng như dễ dàng cung cấp mọi thông tin về trẻ ở gia đình.
Sổ liên lạc là hình thức liên lạc hai chiều (nhà trường - gia đình). Trong
cuốn sổ này, tôi chú ý ghi rõ điểm về môn học, kết quả xếp loại về năng lực,
phẩm chất kèm theo những nhận xét, đánh giá toàn diện, những ưu, nhược điểm
của học sinh và những kiến nghị cần thiết đối với gia đình. Những nhận xét,
đánh giá phải cụ thể, khách quan. Tôi luôn đề nghi cha mẹ học sinh, sau khi xem
sổ liên lạc, cần ghi rõ ý kiến của mình về những kết quả phấn đấu của con em
mình cũng như về nhận xét, đánh giá, kiến nghị của giáo viên chủ nhiệm. Bên
cạnh đó, cha mẹ học sinh có thể thông báo thêm tình hình tu dưỡng học tập, lao
động và sinh hoạt của con cái mình ở gia đình và nêu lên những kiến nghị nếu
thấy cần thiết.
của các em cũng một phần được hình thành từ môi trường hoạt động tập thể,
trong đó giao tiếp là phương tiện chủ yếu.
Ngoài các hoạt động ngoài giờ các em còn tham gia các hoạt động của Đội.
Đội thiếu niên là tổ chức gắn liền với hoạt động phong trào của nhà trường. Vì
vậy tôi đã rất chú trọng trong việc kết nối các em với Đội. Tôi đã động viên
khuyến khích các em tích cực tham gia mọi hoạt động ngoài giờ do đội thiếu
niên tổ chức như sinh hoạt sao, chăm sóc cây xanh, diệt lăng quăng, đi thăm di
18
tích lịch sử,… .. Qua đó các em rất hào hứng tích cực tham gia và các em đã đạt
được những thành tích rất đáng khích lệ.
3. HIỆU QUẢ CỦA GIẢI PHÁP
3.1.Hiệu quả đạt được của giải pháp
Tuy sáng kiến kinh nghiệm của tôi không có gì là mới mẻ, nhưng những
giải pháp tôi áp dụng đã mang lại cho tôi kết quả rất khả quan. Rõ ràng qua cách
làm này, tôi thấy kết quả học tập của học sinh ngày càng tiến bộ rõ rệt. Các em
ngày càng chăm ngoan. Điều đó làm tôi rất vui mừng và vơi đi những vất vả,
mệt nhọc. Tình cảm thầy - trò, bạn bè ngày càng gắn bó và thân thiện.
Trong năm học qua, lớp tôi vẫn luôn duy trì sĩ số 100%, không có học sinh
bỏ học. 100% học sinh hoàn thành chương trình. Năng lực, phẩm chất đạt 100%.
Đó là điều mà giáo viên nào chủ nhiêm nào cũng mong muốn. Không có học
sinh bị trách phạt trước toàn trường, học sinh đến trường luôn đảm bảo an toàn
cả trong giờ học lẫn giờ chơi, không có học sinh đánh nhau trong và ngoài nhà
trường. Đồ dùng dạy học và bàn ghế của lớp suốt năm qua luôn được bảo quản
tốt, không có tình trạng hư hao, mất mát như những lớp khác.100% học sinh lớp
đều tích cực tham gia tốt hoạt động ngoài giờ, sinh hoạt Sao.
Những công việc tôi làm đều bắt nguồn từ tinh thần trách nhiệm của một
giáo viên chủ nhiệm lớp, từ tình yêu đối với học trò của mình. Thành công tôi
đạt được phần lớn đều do sự nổ lực của bản thân. Nhưng bên cạnh đó, tôi cũng
Tỉ lệ
Tổng số
Tiếng Việt
32
100%
/
Toán
32
100%
/
Tỉ lệ
100%
100%
Chưa Đạt
Tổng số
/
/
Tỉ lệ
viên chủ nhiệm cần phải:
- Tìm hiểu để biết được một cách toàn diện, sâu sắc về từng học sinh. Hiểu
rõ hoàn cảnh gia đình, đặc điểm tâm lí, tính cách, sở thích, thói quen,...của từng
học sinh để có biện pháp giáo dục phù hợp.
- Chú trọng xây dựng và bồi dưỡng Hội đồng tự quản, huấn luyện để các
em trở thành những “người lãnh đạo nhỏ” tài ba.
- Luôn giữ được sự bình tĩnh trước lỗi lầm của học sinh, tìm hiểu cặn kẽ
thấu đáo nguyên nhân của mỗi tình huống xảy ra để có cách xử lí đúng đắn, hợp
tình, hợp lí, tránh trách nhầm, trách oan học sinh làm các em hoang mang, thiếu
niềm tin vào người thầy.
24
- Luôn biết khích lệ biểu dương các em kịp thời. Hãy khen ngợi những ưu
điểm sở trường của các em để các em thấy giá trị của mình được nâng cao, có
niềm tin và hứng thú học tập hơn.
- Luôn thể hiện cho học sinh thấy tình cảm yêu thương của một người thầy
người cô đối với học sinh. Hãy nhớ rằng lòng nhân ái, bao dung, đức vị tha của
người thầy luôn có một sức mạnh to lớn để giáo dục và cảm hóa học sinh.
- Luôn tạo không khí lớp học nhẹ nhàng, gần gũi để các em luôn cảm thấy
“mỗi ngày đến trường là một niểm vui.
- Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh, kiên trì vận động phụ huynh
tích cực tham gia vào công tác giáo dục.
4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ
4.1. Kết luận
Người giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vị trí đặc biệt quan trọng.
Lao động của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là lao động sáng tạo
không ngừng, sự sáng tạo đó đòi hỏi phải toàn diện: sáng tạo trong soạn giảng,
trong tổ chức các hoạt động học tập, vui chơi, trong sinh hoạt tập thể và đặc biệt
là trong các giải pháp giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh.
Mà cần động viên khuyến khích để các em lấy đó làm động lực học tốt hơn và
phát triển tốt hơn.
Xin chân thành cảm ơn.
Xác nhận, đánh giá của đơn vị.
, ngày 18 tháng 11 năm 2016
……………………………………
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến
……………………………………
của bản thân chúng tôi viết, không sao
……………………………………
chép nội dung của người khác.
Thủ trưởng đơn vị
Người viết
( Ký tên, đóng dấu)
26